ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 2.53
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.53.1
ततः कदचिद्गोविन्दो ज्येष्ठं सङ्कर्षणं विना ।
चचार तद्वनं रम्यं सुस्वरूपो वराननः ॥ २.५३.१ ॥
ಒಮ್ಮೆ ಗೋವಿಂದನು ಹಿರಿಯ ಸಂಕರ್ಷಣನಿಲ್ಲದೆ ಆ ರಮಣೀಯ ವನದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು; ಸುಂದರ ರೂಪವೂ ಸುಮುಖವೂ ಉಳ್ಳವನು.
2.53.2
काकपक्षधरः श्रीमाञ्छ्यामः पद्मनिभेक्षणः ।
श्रीवत्सेनोरसा युक्तः शशाङ्क इव लक्ष्मणा ॥ २.५३.२ ॥
ಕಾಗೆಯ ಗರಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ, ಶ್ರೀಮಂತ, ಶ್ಯಾಮವರ್ಣದ, ಕಮಲದಂತಹ ಕಣ್ಣುಗಳ; ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀವತ್ಸ ಚಿಹ್ನೆಯುಳ್ಳ, ಚಂದ್ರನಂತೆ ಲಕ್ಷಣಗಳುಳ್ಳವನು.
2.53.3
रज्जुयज्ञोपवीती स पीताम्बरधरो युवा ।
श्वेतचन्द्रनलिप्राङ्गो नीलकुञ्चितमूर्धजः ॥ २.५३.३ ॥
ಹಗ್ಗವನ್ನೇ ಯಜ್ಞೋಪವೀತವಾಗಿ ಧರಿಸಿದ ಆ ಯುವಕ, ಹಳದಿ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿದವನು; ಬಿಳಿ ಚಂದನ ಲೇಪಿತ ಅಂಗಗಳ, ನೀಲಿ ಗುಂಗುರು ಕೂದಲಿನವನು.
2.53.4
राजता बर्हिपत्रेण मन्दमारुतकम्पिना ।
क्वचिद्गायन्क्वञ्चित्क्रीडन्क्वचिन्नृत्यन्क्वचिद्धसन् ॥ २.५३.४ ॥
ಮಂದ ಮಾರುತಕ್ಕೆ ಅಲುಗುವ ಹೊಳೆಯುವ ನವಿಲುಗರಿಯೊಂದಿಗೆ; ಕೆಲವೆಡೆ ಹಾಡುತ್ತ, ಕೆಲವೆಡೆ ಆಡುತ್ತ, ಕೆಲವೆಡೆ ನರ್ತಿಸುತ್ತ, ಕೆಲವೆಡೆ ನಗುತ್ತ.
2.53.5
गोपवेणुं सुमधुरं कामं तदपि वादयन् ।
प्रह्लादनार्थं च गवां क क्वचिद्वनगतो युवा ॥ २.५३.५ ॥
ಗೋಪರ ಕೊಳಲನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮಧುರವಾಗಿ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಊದುತ್ತ, ಹಸುಗಳನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲು, ಎಲ್ಲೋ ವನಕ್ಕೆ ಹೋದ ಆ ಯುವಕ.
2.53.6
गोकुले मेघकाले तु चचार द्युतिमान्प्रभुः ।
बहुरम्येषु देशेषु वनस्य वनराजिपु ॥ २.५३.६ ॥
ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಗೋಕುಲದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವ ಪ್ರಭು ಸಂಚರಿಸಿದನು; ವನಶ್ರೇಣಿಗಳುಳ್ಳ ಅನೇಕ ರಮಣೀಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ.
2.53.7
तासु कृष्णो मुदा युक्तः क्रीडयन्भरतर्षभ ।
स कदाचिद्वने तस्मिन्गोभिः सह परिव्रजन् ॥ २.५३.७ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಆಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಒಮ್ಮೆ ಆ ವನದಲ್ಲಿ ಹಸುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
2.53.8
भाण्डीरं नाम दृष्ट्वाऽथ न्यग्रोधं केशवो महान् ।
तच्छायायां मतिं चक्रे निवासाय तदा प्रभुः ॥ २.५३.८ ॥
ನಂತರ ಭಾಂಡೀರ ಎಂಬ ಆಲದ ಮರವನ್ನು ನೋಡಿದ ಮಹಾಕೇಶವನು, ಅದರ ನೆರಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು — ಆ ಪ್ರಭು.
2.53.9
स तत्र वयसा तुल्यैर्बत्सपालैस्तदाऽनघ ।
रेमे स दिवसं कृष्णः पुरा स्वर्गगतो यथा ॥ २.५३.९ ॥
ನಿರ್ದೋಷನೇ, ಅಲ್ಲಿ ಆಗ ಸಮವಯಸ್ಕ ಕರು ಕಾಯುವ ಗೋಪಾಲಕರೊಂದಿಗೆ ಆ ಕೃಷ್ಣನು ದಿನವಿಡೀ ಸಂತೋಷಿಸಿದನು — ಹಿಂದೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ.
2.53.10
तं क्रीडमानं गोपालाः कृष्णं भाण्डीरवासिनः ।
रमयन्ति स्म बहवो मान्यैः क्रीडनकैस्तदा ॥ २.५३.१० ॥
ಭಾಂಡೀರದ ನಿವಾಸಿಗಳಾದ ಅನೇಕ ಗೋಪಾಲಕರು ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಆಗ ಉತ್ತಮ ಆಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
2.53.11
अन्ये स्म परिगायन्ति गोपा मुदितमानसाः ।
गोपालकृष्णमेवान्ये गायन्ति स्म वनप्रियाः ॥ २.५३.११ ॥
ಸಂತೋಷ ಮನಸ್ಸಿನ ಕೆಲವು ಗೋಪಾಲಕರು ಹಾಡಿದರು; ಕಾಡನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ ಇತರರು ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನನ್ನೇ ಹಾಡಿದರು.
2.53.12
तेषां सङ्गायतामेव वादयामास केशवः ।
पर्णवाद्यान्तरे वेणुं तुम्बवीणां च तत्र वै ॥ २.५३.१२ ॥
ಅವರು ಹಾಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಕೇಶವನು ಅಲ್ಲಿ ಎಲೆ ವಾದ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಕೊಳಲು ಮತ್ತು ತುಂಬವೀಣೆಯನ್ನು ನುಡಿಸಿದನು.
2.53.13
एवं क्रीडान्तरैः कृष्णो गोपालैर्विजहार सः ।
तेन बालेन कौन्तेय कृतं लोकहितं तदा ॥ २.५३.१३ ॥
ಹೀಗೆ ಕೃಷ್ಣನು ಆಟಗಳ ನಡುವೆ ಗೋಪಾಲರೊಂದಿಗೆ ವಿಹರಿಸಿದನು. ಕೌಂತೇಯನೇ, ಆ ಬಾಲಕನು ಆಗ ಲೋಕಹಿತವಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದನು.
2.53.14
पश्यतां सर्वभूतानां वासुदेवेन भारत ।
ह्रदे निपातता तत्र क्रीडितं नागमूर्धनि ॥ २.५३.१४ ॥
ಭಾರತ, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ ವಾಸುದೇವನು ಅಲ್ಲಿ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಧುಮುಕಿ ನಾಗನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಆಡಿದನು.
2.53.15
शासयित्वा तु कालीयं सर्वलोकस्य पश्यतः ।
विजहार ततः कृष्णो बलेदवसहायवान् ॥ २.५३.१५ ॥
ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಕಾಲೀಯನನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿ, ಬಲದೇವನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕೃಷ್ಣನು ವಿಹರಿಸಿದನು.
2.53.16
धेनुको दारुणो राजन्दैत्यो रासभविग्रहः ।
तदा तालवने राजन्बलदेवेन वै हतः ॥ २.५३.१६ ॥
ರಾಜನೇ, ಕ್ರೂರ ದೈತ್ಯ ಧೇನುಕನು ಕತ್ತೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದನು. ರಾಜನೇ, ಆಗ ತಾಳವನದಲ್ಲಿ ಬಲದೇವನು ಅವನನ್ನು ಕೊಂದನು.
2.53.17
ततः कदाचित्कौन्तेय रामकृष्णौ वनं गतौ ।
चारयन्तौ प्रवृद्धानि गोधनानि शुभाननौ ॥ २.५३.१७ ॥
ಕೌಂತೇಯನೇ, ನಂತರ ಒಮ್ಮೆ ಶುಭಮುಖರಾದ ರಾಮ-ಕೃಷ್ಣರು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬೆಳೆದ ಗೋಧನವನ್ನು ಮೇಯಿಸಿದರು.
2.53.18
विहरन्तौ मुदा युक्तौ वीक्षमाणौ वनानि वै ।
श्वेलयन्तौ प्रगायन्तौ विचिन्वन्तौ च पादपान् ॥ २.५३.१८ ॥
ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ವಿಹರಿಸಿದರು; ಉಯ್ಯಾಲೆಯಾಡುತ್ತಾ, ಜೋರಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಾ, ಮರಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ.
2.53.19
नामभिर्व्याहरन्तौ च वत्सान्गाश्च परन्तपौ ।
चेरतुर्लोकसिद्धाभिः क्रीडाभिरपराजितौ ॥ २.५३.१९ ॥
ಪರಂತಪರಾದ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರುಗಳನ್ನೂ ಹಸುಗಳನ್ನೂ ಕರೆಯುತ್ತಾ, ಲೋಕಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಡಿದರು; ಅವರು ಅಪರಾಜಿತರು.
2.53.20
तौ देवौ मानुषीं दीक्षां वहन्तौ सुरपूजितौ ।
तज्जातिगुणयुक्ताभिः क्रीडाभिश्चेरतुर्वनम् ॥ २.५३.२० ॥
ಮಾನವ ವೇಷ ಧರಿಸಿದ ಆ ಇಬ್ಬರು ದೇವತೆಗಳು, ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತರಾದವರು, ತಮ್ಮ ಜಾತಿಯ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆಟಗಳಿಂದ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಡಿದರು.
2.53.21
एवं बाल्येऽपि गोपालैः क्रीडाभिश्च विजह्रतुः ॥ २.५३.२१ ॥
ಹೀಗೆ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಗೋಪಾಲಕರೊಂದಿಗೆ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಆಡಿದರು.
2.53.22
ततः कृष्णो महातेजास्तदा गत्वा तु गोव्रजम् ।
गिरियज्ञं तमेवैष प्रवृत्तं गोपदारकैः ॥ २.५३.२२ ॥
ಆಗ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಕೃಷ್ಣನು ಗೋಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಗೋಪಬಾಲಕರು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದ ಆ ಗಿರಿಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದನು.
2.53.23
बुभुजे पायसं शौरिरीश्वरः सर्वभूतकृत् ।
तं दृष्ट्वा गोपकाः सर्वे कृष्णमेव समर्चयन् ॥ २.५३.२३ ॥
ಸರ್ವಭೂತಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಈಶ್ವರ ಶೌರಿ ಪಾಯಸವನ್ನು ಸೇವಿಸಿದನು; ಅದನ್ನು ಕಂಡು ಎಲ್ಲ ಗೋಪಾಲಕರು ಕೃಷ್ಣನನ್ನೇ ಪೂಜಿಸಿದರು.
2.53.24
पूज्यमानस्तदा देवैर्दिव्यं वपुरधारयत् ।
धृतो गोवर्धनो नाम सप्ताहं पर्वतो धृतः ॥ २.५३.२४ ॥
ಆಗ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತನಾಗಿ ಅವನು ದಿವ್ಯ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು; ಗೋವರ್ಧನ ಎಂಬ ಆ ಪರ್ವತವನ್ನು ಏಳು ದಿನ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದನು.
2.53.25
शिशुना वासुदेवेन गवार्थमरिमर्दन ।
क्रीडमानस्तदा कृष्णः कृतवान्कर्म दुष्करम् ॥ २.५३.२५ ॥
ಶತ್ರುಮರ್ದನನೇ! ಗೋವುಗಳಿಗಾಗಿ ಬಾಲಕ ವಾಸುದೇವ ಕೃಷ್ಣನು ಆಗ ಆಡುತ್ತಲೇ ದುಷ್ಕರ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದನು.
2.53.26
तदद्भुतमतीवासीत्सर्वलोकस्य भारत ।
देवदेवः क्षितं गत्वा कृष्णं नत्वा मुदान्वितः। ॥ २.५३.२६ ॥
ಭರತನೇ! ಅದು ಸಕಲ ಲೋಕಗಳಿಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಅದ್ಭುತವಾಗಿತ್ತು. ದೇವದೇವನು ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿದನು.
2.53.27
गोविन्द इति तं ह्युक्त्वा ह्यभ्यषिञ्चत्पुरन्दरः ।
इत्युक्त्वाश्लिष्य गोविन्दं पुरुहूतोभ्ययाद्दिवम् ॥ २.५३.२७ ॥
"ಗೋವಿಂದ" ಎಂದು ಅವನನ್ನು ಕರೆದು ಇಂದ್ರನು ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದನು. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಗೋವಿಂದನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ ಪುರುಹೂತನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
2.53.28
अथारिष्ट इति ख्यातं दैत्यं वृषभविग्रहम् ।
जघान तरसा कृष्णः पशूनां हितकाम्यया ॥ २.५३.२८ ॥
ನಂತರ ಅರಿಷ್ಟ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ, ಎತ್ತಿನ ರೂಪದ ದೈತ್ಯನನ್ನು ಪಶುಗಳ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿ ಕೃಷ್ಣನು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸಂಹರಿಸಿದನು.
2.53.29
केशिनामा ततो दैत्यो राजंस्तुरगविग्रहः ।
तथा वनगतं पार्थ गजायुतबलं हयम् ॥ २.५३.२९ ॥
ರಾಜನೇ! ನಂತರ ಕೇಶಿ ಎಂಬ ದೈತ್ಯನು ಕುದುರೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದನು. ಪಾರ್ಥನೇ! ಕಾಡಿನಲ್ಲಿದ್ದ, ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಆನೆಗಳ ಬಲದ ಆ ಕುದುರೆಯನ್ನೂ [ಕೃಷ್ಣನು ಸಂಹರಿಸಿದನು].
2.53.30
कराम्भोरुहवज्रेण जघान मधुसूदनः ।
अथ मल्लं तु चाणूरं निजघान महाऽसुरम् ॥ २.५३.३० ॥
ಮಧುಸೂದನನು ತನ್ನ ಕಮಲಹಸ್ತಗಳ ವಜ್ರದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು. ನಂತರ ಮಲ್ಲನಾದ ಚಾಣೂರನೆಂಬ ಮಹಾಸುರನನ್ನೂ ಕೊಂದನು.
2.53.31
सुदामानममित्रघ्न सर्वसैन्यपुरस्कृतम् ।
बालरूपेण गोविन्दो निजघान च भारत ॥ २.५३.३१ ॥
ಭಾರತ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಗೋವಿಂದನು ಬಾಲರೂಪದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಸೈನ್ಯದ ಮುಂದಿದ್ದ ಸುದಾಮನನ್ನು ಕೊಂದನು.
2.53.32
बलदेवेन चायत्नात्समाजे मुष्टिको हतः ।
ताडितश्च सहामात्यः कंसः कृष्णेन भारत ॥ २.५३.३२ ॥
ಭಾರತ, ಬಲದೇವನು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮುಷ್ಟಿಕನನ್ನು ಕೊಂದನು; ಕೃಷ್ಣನು ಮಂತ್ರಿಗಳ ಸಹಿತ ಕಂಸನನ್ನು ಹೊಡೆದನು.
2.53.33
हत्वा कंसममित्रघ्नः सर्वेषां पश्यतां तदा ।
अभिषिच्योग्रसेनं तं पित्रोः पादमवन्दत। ॥ २.५३.३३ ॥
ಶತ್ರುಘಾತಕನು ಕಂಸನನ್ನು ಕೊಂದು, ಎಲ್ಲರೂ ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಉಗ್ರಸೇನನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ, ತಂದೆತಾಯಿಯರ ಪಾದಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.
2.53.34
एवमादीनि कर्माणि कृतवान्वै जनार्दनः ॥ २.५३.३४ ॥
ಇಂತಹ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಜನಾರ್ದನನು ಮಾಡಿದನು.