มหาภารตะ · อัธยายะ 2.53
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.53.1
ततः कदचिद्गोविन्दो ज्येष्ठं सङ्कर्षणं विना ।
चचार तद्वनं रम्यं सुस्वरूपो वराननः ॥ २.५३.१ ॥
ต่อมาครั้งหนึ่ง โควินทะไม่มีพระเชษฐาสังกรรษณะไปด้วย ทรงท่องเที่ยวไปในป่าอันน่ารื่นรมย์นั้น ทรงมีพระรูปงดงามและพระพักตร์อันประเสริฐ
2.53.2
काकपक्षधरः श्रीमाञ्छ्यामः पद्मनिभेक्षणः ।
श्रीवत्सेनोरसा युक्तः शशाङ्क इव लक्ष्मणा ॥ २.५३.२ ॥
ทรงสวมขนปีกกาเป็นเครื่องประดับ ทรงรุ่งเรืองและมีพระวรกายคล้ำ พระเนตรเหมือนกลีบบัว ทรงมีเครื่องหมายศรีวัตสะที่พระอุระ เหมือนพระจันทร์ที่มีรอยกระต่าย
2.53.3
रज्जुयज्ञोपवीती स पीताम्बरधरो युवा ।
श्वेतचन्द्रनलिप्राङ्गो नीलकुञ्चितमूर्धजः ॥ २.५३.३ ॥
หนุ่มผู้นั้นสวมเชือกแทนสายยัชโญปวีต ทรงนุ่งห่มผ้าสีเหลือง พระกายทาด้วยจันทน์ขาว พระเกศาดำและหยิกเป็นลอน
2.53.4
राजता बर्हिपत्रेण मन्दमारुतकम्पिना ।
क्वचिद्गायन्क्वञ्चित्क्रीडन्क्वचिन्नृत्यन्क्वचिद्धसन् ॥ २.५३.४ ॥
ทรงถือขนนกยูงอันเปล่งประกาย ที่ไหวไปตามลมอ่อน บางครั้งทรงขับร้อง บางครั้งทรงเล่น บางครั้งทรงรำ บางครั้งทรงหัวเราะ
2.53.5
गोपवेणुं सुमधुरं कामं तदपि वादयन् ।
प्रह्लादनार्थं च गवां क क्वचिद्वनगतो युवा ॥ २.५३.५ ॥
ทรงเป่าขลุ่ยของคนเลี้ยงวัวอย่างไพเราะยิ่งตามพระประสงค์ และเพื่อให้โคได้ชื่นใจ หนุ่มน้อยจึงเสด็จเข้าไปในป่าที่ใดที่หนึ่ง
2.53.6
गोकुले मेघकाले तु चचार द्युतिमान्प्रभुः ।
बहुरम्येषु देशेषु वनस्य वनराजिपु ॥ २.५३.६ ॥
ในฤดูฝน พระผู้ทรงรัศมีและทรงเป็นใหญ่เสด็จท่องเที่ยวในโคกุละ ผ่านหลายแห่งอันน่ารื่นรมย์ ที่มีแถวป่าไม้และหมู่ไม้เรียงราย
2.53.7
तासु कृष्णो मुदा युक्तः क्रीडयन्भरतर्षभ ।
स कदाचिद्वने तस्मिन्गोभिः सह परिव्रजन् ॥ २.५३.७ ॥
ในหมู่สถานที่เหล่านั้น พระกฤษณะทรงมีความยินดี ทรงเล่นสนุกอยู่ โอ ผู้เป็นวัวกระทิงแห่งภรตะ ครั้งหนึ่งพระองค์เสด็จท่องไปในป่านั้นพร้อมกับฝูงโค
2.53.8
भाण्डीरं नाम दृष्ट्वाऽथ न्यग्रोधं केशवो महान् ।
तच्छायायां मतिं चक्रे निवासाय तदा प्रभुः ॥ २.५३.८ ॥
แล้วเมื่อทอดพระเนตรเห็นต้นไทรชื่อภาณฑีระ พระเกศวะผู้ยิ่งใหญ่จึงทรงตั้งพระทัยจะประทับในร่มเงาของต้นไม้นั้น ในเวลานั้นพระผู้เป็นใหญ่ทรงกระทำเช่นนั้น
2.53.9
स तत्र वयसा तुल्यैर्बत्सपालैस्तदाऽनघ ।
रेमे स दिवसं कृष्णः पुरा स्वर्गगतो यथा ॥ २.५३.९ ॥
โอ ผู้ปราศจากบาป ที่นั่นพระกฤษณะทรงรื่นเริงตลอดวันกับเหล่าเด็กเลี้ยงวัวที่มีวัยเสมอกับพระองค์ เหมือนครั้งก่อนที่พระองค์เคยรื่นเริงในสวรรค์
2.53.10
तं क्रीडमानं गोपालाः कृष्णं भाण्डीरवासिनः ।
रमयन्ति स्म बहवो मान्यैः क्रीडनकैस्तदा ॥ २.५३.१० ॥
เหล่าคนเลี้ยงวัวผู้อาศัยอยู่ในภาณฑีระจำนวนมาก ได้ทำให้พระกฤษณะผู้กำลังทรงเล่นสนุกทรงรื่นรมย์ด้วยของเล่นอันประเสริฐในเวลานั้น
2.53.11
अन्ये स्म परिगायन्ति गोपा मुदितमानसाः ।
गोपालकृष्णमेवान्ये गायन्ति स्म वनप्रियाः ॥ २.५३.११ ॥
คนเลี้ยงวัวบางพวกที่มีใจชื่นบานขับร้องไปรอบตัว ส่วนคนอื่นๆ ที่รักป่าก็ขับร้องถึงพระโคปาลกฤษณะเพียงพระองค์เดียว
2.53.12
तेषां सङ्गायतामेव वादयामास केशवः ।
पर्णवाद्यान्तरे वेणुं तुम्बवीणां च तत्र वै ॥ २.५३.१२ ॥
ขณะที่พวกเขากำลังขับร้องอยู่ พระเกศวะทรงเป่าขลุ่ยและดีดพิณน้ำเต้าท่ามกลางเครื่องดนตรีใบไม้ที่นั่น
2.53.13
एवं क्रीडान्तरैः कृष्णो गोपालैर्विजहार सः ।
तेन बालेन कौन्तेय कृतं लोकहितं तदा ॥ २.५३.१३ ॥
พระกฤษณะทรงเล่นสนุกกับเหล่าเด็กเลี้ยงวัวเช่นนี้ในระหว่างการเล่นอื่นๆ โอ บุตรของกุนตี พระกุมารองค์นั้นได้ทรงกระทำกิจเพื่อประโยชน์สุขของโลกในเวลานั้น
2.53.14
पश्यतां सर्वभूतानां वासुदेवेन भारत ।
ह्रदे निपातता तत्र क्रीडितं नागमूर्धनि ॥ २.५३.१४ ॥
โอ ภารตะ ขณะที่สรรพสัตว์ทั้งปวงกำลังทอดพระเนตรอยู่ พระวาสุเทพทรงกระโจนลงในสระนั้น และทรงเล่นบนศีรษะของนาคราช
2.53.15
शासयित्वा तु कालीयं सर्वलोकस्य पश्यतः ।
विजहार ततः कृष्णो बलेदवसहायवान् ॥ २.५३.१५ ॥
เมื่อทรงปราบกาลียะได้ขณะที่โลกทั้งหมดกำลังทอดพระเนตรอยู่ พระกฤษณะจึงทรงเล่นต่อไป โดยมีพระพลราม ผู้ทรงเป็นผู้ช่วย
2.53.16
धेनुको दारुणो राजन्दैत्यो रासभविग्रहः ।
तदा तालवने राजन्बलदेवेन वै हतः ॥ २.५३.१६ ॥
โอ พระราชา ธนุกะอสูรผู้โหดร้ายมีรูปร่างเป็นลา โอ พระราชา ในเวลานั้นในสวนตาลพระพลรามได้ปลงชีวิตมันลง
2.53.17
ततः कदाचित्कौन्तेय रामकृष्णौ वनं गतौ ।
चारयन्तौ प्रवृद्धानि गोधनानि शुभाननौ ॥ २.५३.१७ ॥
ต่อมาครั้งหนึ่ง โอ บุตรของกุนตี รามและกฤษณะผู้มีพระพักตร์งดงามได้เสด็จเข้าไปในป่า ทรงต้อนฝูงโคที่เติบโตแล้ว
2.53.18
विहरन्तौ मुदा युक्तौ वीक्षमाणौ वनानि वै ।
श्वेलयन्तौ प्रगायन्तौ विचिन्वन्तौ च पादपान् ॥ २.५३.१८ ॥
สองพระองค์ผู้เต็มไปด้วยความยินดีท่องเที่ยวไป ทอดพระเนตรป่าไม้ ทรงโยกเล่น ทรงขับร้องเสียงดัง และทรงค้นหาตามต้นไม้
2.53.19
नामभिर्व्याहरन्तौ च वत्सान्गाश्च परन्तपौ ।
चेरतुर्लोकसिद्धाभिः क्रीडाभिरपराजितौ ॥ २.५३.१९ ॥
สองพระองค์ผู้เป็นผู้ทำลายศัตรู ทรงเรียกลูกโคและโคตัวเมียด้วยชื่อของมัน และทรงท่องเที่ยวไปด้วยการเล่นที่เป็นที่รู้จักในโลก สองพระองค์ไม่มีผู้ใดเอาชนะได้
2.53.20
तौ देवौ मानुषीं दीक्षां वहन्तौ सुरपूजितौ ।
तज्जातिगुणयुक्ताभिः क्रीडाभिश्चेरतुर्वनम् ॥ २.५३.२० ॥
สองเทพนั้นทรงรับรูปลักษณ์ของมนุษย์ เป็นที่บูชาของเหล่าเทพ ทรงท่องป่าไปด้วยการเล่นอันประกอบด้วยคุณสมบัติตามชาติกำเนิดของพระองค์
2.53.21
एवं बाल्येऽपि गोपालैः क्रीडाभिश्च विजह्रतुः ॥ २.५३.२१ ॥
แม้ในวัยเด็กเช่นนี้ ทั้งสองก็เล่นสนุกกับเหล่าคนเลี้ยงโคด้วยการละเล่นต่าง ๆ
2.53.22
ततः कृष्णो महातेजास्तदा गत्वा तु गोव्रजम् ।
गिरियज्ञं तमेवैष प्रवृत्तं गोपदारकैः ॥ २.५३.२२ ॥
จากนั้น พระกฤษณะผู้มีรัศมีอันยิ่งใหญ่ได้เสด็จไปยังคอกโค และเข้าร่วมในพิธียัญบูชาภูเขาที่เหล่าเด็กเลี้ยงโคได้เริ่มจัดขึ้น
2.53.23
बुभुजे पायसं शौरिरीश्वरः सर्वभूतकृत् ।
तं दृष्ट्वा गोपकाः सर्वे कृष्णमेव समर्चयन् ॥ २.५३.२३ ॥
ศౌริ ผู้เป็นพระเจ้าผู้สร้างสรรพสัตว์ทั้งปวง เสวยข้าวปายสะ เมื่อเห็นดังนั้น คนเลี้ยงโคทั้งปวงจึงบูชาพระกฤษณะเพียงพระองค์เดียว
2.53.24
पूज्यमानस्तदा देवैर्दिव्यं वपुरधारयत् ।
धृतो गोवर्धनो नाम सप्ताहं पर्वतो धृतः ॥ २.५३.२४ ॥
จากนั้น เมื่อได้รับการบูชาจากเหล่าเทพ พระองค์ก็ทรงแสดงพระวรกายทิพย์ และได้ทรงยกภูเขาชื่อโควรรธนะขึ้นค้ำไว้เป็นเวลาเจ็ดวัน
2.53.25
शिशुना वासुदेवेन गवार्थमरिमर्दन ।
क्रीडमानस्तदा कृष्णः कृतवान्कर्म दुष्करम् ॥ २.५३.२५ ॥
ข้าแต่ผู้ทำลายศัตรู เพื่อประโยชน์แก่โคทั้งหลาย พระกฤษณะผู้เป็นพระวาสุเทพในวัยเด็ก ขณะทรงเล่นอยู่นั้น ได้ทรงกระทำกิจอันยากยิ่งที่จะทำได้
2.53.26
तदद्भुतमतीवासीत्सर्वलोकस्य भारत ।
देवदेवः क्षितं गत्वा कृष्णं नत्वा मुदान्वितः। ॥ २.५३.२६ ॥
ข้าแต่ทายาทแห่งภรตะ เหตุการณ์นั้นน่าอัศจรรย์ยิ่งนักสำหรับโลกทั้งปวง เทวาธิเทพเสด็จลงมายังพื้นพิภพ ถวายความนอบน้อมแด่พระกฤษณะ และทรงเปี่ยมด้วยความยินดี
2.53.27
गोविन्द इति तं ह्युक्त्वा ह्यभ्यषिञ्चत्पुरन्दरः ।
इत्युक्त्वाश्लिष्य गोविन्दं पुरुहूतोभ्ययाद्दिवम् ॥ २.५३.२७ ॥
พระปุรันทระเรียกพระองค์ว่า "โควินทะ" แล้วทรงถวายการอภิเษกแก่พระองค์ ครั้นตรัสดังนี้และโอบกอดโควินทะแล้ว พระปุรุหูตะ คือพระอินทร์ ก็เสด็จกลับสู่สวรรค์
2.53.28
अथारिष्ट इति ख्यातं दैत्यं वृषभविग्रहम् ।
जघान तरसा कृष्णः पशूनां हितकाम्यया ॥ २.५३.२८ ॥
ต่อจากนั้น พระกฤษณะทรงสังหารอสูรนามว่าอริษฏะ ซึ่งมีร่างเป็นวัว ด้วยพระหัตถ์อย่างรวดเร็ว เพราะทรงปรารถนาความผาสุกของฝูงสัตว์
2.53.29
केशिनामा ततो दैत्यो राजंस्तुरगविग्रहः ।
तथा वनगतं पार्थ गजायुतबलं हयम् ॥ २.५३.२९ ॥
ข้าแต่พระราชา ต่อมา อสูรนามว่าเกศินปรากฏในร่างม้า และม้าตัวนั้นซึ่งเข้าไปในป่า มีกำลังเท่าช้างหมื่นเชือก ข้าแต่บุตรแห่งปฤถา [พระกฤษณะก็ทรงสังหารเช่นกัน]
2.53.30
कराम्भोरुहवज्रेण जघान मधुसूदनः ।
अथ मल्लं तु चाणूरं निजघान महाऽसुरम् ॥ २.५३.३० ॥
พระมธุสูทนะทรงสังหารมันด้วยสายฟ้าแห่งฝ่ามือดุจดอกบัว ต่อมาพระองค์ทรงสังหารจาณูระ นักมวยปล้ำอสูรผู้ยิ่งใหญ่
2.53.31
सुदामानममित्रघ्न सर्वसैन्यपुरस्कृतम् ।
बालरूपेण गोविन्दो निजघान च भारत ॥ २.५३.३१ ॥
ข้าแต่ผู้ทำลายศัตรู ข้าแต่ทายาทแห่งภรตะ พระโควินทะในร่างเด็กได้ทรงสังหารสุทามัน ผู้ยืนนำหน้ากองทัพทั้งสิ้น
2.53.32
बलदेवेन चायत्नात्समाजे मुष्टिको हतः ।
ताडितश्च सहामात्यः कंसः कृष्णेन भारत ॥ २.५३.३२ ॥
ข้าแต่ทายาทแห่งภรตะ พระพลเทพทรงสังหารมุษฏิกะในที่ประชุมได้โดยไม่ต้องลำบาก ส่วนพระกฤษณะทรงตีกังสะพร้อมด้วยเหล่าเสนาบดี
2.53.33
हत्वा कंसममित्रघ्नः सर्वेषां पश्यतां तदा ।
अभिषिच्योग्रसेनं तं पित्रोः पादमवन्दत। ॥ २.५३.३३ ॥
ครั้นทรงสังหารกังสะผู้เป็นศัตรูแล้ว ขณะที่ทุกคนกำลังเฝ้าดูอยู่ พระองค์ได้ทรงอภิเษกอุครเสนแล้วถวายบังคมที่พระบาทของบิดามารดา
2.53.34
एवमादीनि कर्माणि कृतवान्वै जनार्दनः ॥ २.५३.३४ ॥
พระชนารทนะทรงกระทำกิจเช่นนี้และอื่น ๆ