ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 2.53
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.53.1
ततः कदचिद्गोविन्दो ज्येष्ठं सङ्कर्षणं विना ।
चचार तद्वनं रम्यं सुस्वरूपो वराननः ॥ २.५३.१ ॥
ଏକଦା ଗୋବିନ୍ଦ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ସଙ୍କର୍ଷଣଙ୍କ ବିନା ସେହି ରମଣୀୟ ବନରେ ବିଚରଣ କଲେ; ସୁନ୍ଦର ରୂପ ଓ ସୁନ୍ଦର ମୁଖ ଥିବା ସେ।
2.53.2
काकपक्षधरः श्रीमाञ्छ्यामः पद्मनिभेक्षणः ।
श्रीवत्सेनोरसा युक्तः शशाङ्क इव लक्ष्मणा ॥ २.५३.२ ॥
କାଉର ପଖା ଧାରଣକାରୀ, ଶ୍ରୀମାନ, ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ପଦ୍ମସଦୃଶ ନୟନ ଥିବା; ବକ୍ଷରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନଯୁକ୍ତ, ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ।
2.53.3
रज्जुयज्ञोपवीती स पीताम्बरधरो युवा ।
श्वेतचन्द्रनलिप्राङ्गो नीलकुञ्चितमूर्धजः ॥ २.५३.३ ॥
ଦଉଡ଼ିକୁ ଯଜ୍ଞୋପବୀତ ରୂପେ ଧାରଣ କରିଥିବା ସେ ଯୁବକ, ପୀତବସ୍ତ୍ର ପରିହିତ; ଧଳା ଚନ୍ଦନ ଲେପିତ ଅଙ୍ଗ, ନୀଳ କୁଞ୍ଚିତ କେଶ ଥିବା।
2.53.4
राजता बर्हिपत्रेण मन्दमारुतकम्पिना ।
क्वचिद्गायन्क्वञ्चित्क्रीडन्क्वचिन्नृत्यन्क्वचिद्धसन् ॥ २.५३.४ ॥
ମନ୍ଦ ପବନରେ ଦୋହଲୁଥିବା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମୟୂରପୁଚ୍ଛ ସହିତ; କେଉଁଠି ଗାଉଥିଲେ, କେଉଁଠି ଖେଳୁଥିଲେ, କେଉଁଠି ନାଚୁଥିଲେ, କେଉଁଠି ହସୁଥିଲେ।
2.53.5
गोपवेणुं सुमधुरं कामं तदपि वादयन् ।
प्रह्लादनार्थं च गवां क क्वचिद्वनगतो युवा ॥ २.५३.५ ॥
ଗୋପାଳମାନଙ୍କ ବଂଶୀ ଅତି ମଧୁରରେ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବଜାଉ ବଜାଉ, ଗାଈମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେବାକୁ, କେଉଁଠି ବନକୁ ଯାଇଥିବା ସେ ଯୁବକ।
2.53.6
गोकुले मेघकाले तु चचार द्युतिमान्प्रभुः ।
बहुरम्येषु देशेषु वनस्य वनराजिपु ॥ २.५३.६ ॥
ବର୍ଷାକାଳରେ ଗୋକୁଳରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ପ୍ରଭୁ ବିଚରଣ କରୁଥିଲେ; ବନଶ୍ରେଣୀ ଥିବା ଅନେକ ରମଣୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ।
2.53.7
तासु कृष्णो मुदा युक्तः क्रीडयन्भरतर्षभ ।
स कदाचिद्वने तस्मिन्गोभिः सह परिव्रजन् ॥ २.५३.७ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେସବୁ ସ୍ଥାନରେ କୃଷ୍ଣ ଆନନ୍ଦରେ ଖେଳୁଥିଲେ। ଏକଦା ସେହି ବନରେ ଗାଈମାନଙ୍କ ସହ ବିଚରଣ କରୁଥିଲେ।
2.53.8
भाण्डीरं नाम दृष्ट्वाऽथ न्यग्रोधं केशवो महान् ।
तच्छायायां मतिं चक्रे निवासाय तदा प्रभुः ॥ २.५३.८ ॥
ତା'ପରେ ଭାଣ୍ଡୀର ନାମକ ବଟବୃକ୍ଷ ଦେଖି ମହାନ କେଶବ ତାହାର ଛାୟାରେ ବାସ କରିବାକୁ ସ୍ଥିର କଲେ — ସେହି ପ୍ରଭୁ ସେତେବେଳେ।
2.53.9
स तत्र वयसा तुल्यैर्बत्सपालैस्तदाऽनघ ।
रेमे स दिवसं कृष्णः पुरा स्वर्गगतो यथा ॥ २.५३.९ ॥
ହେ ନିଷ୍ପାପ, ସେଠାରେ ସେତେବେଳେ ସମବୟସ୍କ ବାଛୁରି ଚରାଉଥିବା ଗୋପାଳମାନଙ୍କ ସହ ସେହି କୃଷ୍ଣ ସାରାଦିନ ଆନନ୍ଦ କଲେ — ପୂର୍ବେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଯେପରି।
2.53.10
तं क्रीडमानं गोपालाः कृष्णं भाण्डीरवासिनः ।
रमयन्ति स्म बहवो मान्यैः क्रीडनकैस्तदा ॥ २.५३.१० ॥
ଭାଣ୍ଡୀରରେ ରହୁଥିବା ଅନେକ ଗୋପାଳ ସେହି ଖେଳୁଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସେତେବେଳେ ଉତ୍ତମ ଖେଳନା ଦେଇ ଆନନ୍ଦିତ କରୁଥିଲେ।
2.53.11
अन्ये स्म परिगायन्ति गोपा मुदितमानसाः ।
गोपालकृष्णमेवान्ये गायन्ति स्म वनप्रियाः ॥ २.५३.११ ॥
ଆନନ୍ଦିତ ମନର କେତେକ ଗୋପାଳ ଗାଉଥିଲେ; ବନପ୍ରିୟ ଅନ୍ୟମାନେ କେବଳ ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଗାଉଥିଲେ।
2.53.12
तेषां सङ्गायतामेव वादयामास केशवः ।
पर्णवाद्यान्तरे वेणुं तुम्बवीणां च तत्र वै ॥ २.५३.१२ ॥
ସେମାନେ ଗାଉଥିବା ସମୟରେ କେଶବ ସେଠାରେ ପତ୍ର ବାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ବଂଶୀ ଓ ତୁମ୍ବୁବୀଣା ବଜାଇଲେ।
2.53.13
एवं क्रीडान्तरैः कृष्णो गोपालैर्विजहार सः ।
तेन बालेन कौन्तेय कृतं लोकहितं तदा ॥ २.५३.१३ ॥
ଏହିପରି କୃଷ୍ଣ ଖେଳ ମଧ୍ୟରେ ଗୋପାଳମାନଙ୍କ ସହ ବିହାର କଲେ। ହେ କୌନ୍ତେୟ, ସେହି ବାଳକ ତେବେ ଲୋକହିତକର କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
2.53.14
पश्यतां सर्वभूतानां वासुदेवेन भारत ।
ह्रदे निपातता तत्र क्रीडितं नागमूर्धनि ॥ २.५३.१४ ॥
ହେ ଭାରତ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ ବାସୁଦେବ ସେଠାରେ ହ୍ରଦରେ ଡେଇଁ ସର୍ପର ମସ୍ତକରେ ଖେଳିଲେ।
2.53.15
शासयित्वा तु कालीयं सर्वलोकस्य पश्यतः ।
विजहार ततः कृष्णो बलेदवसहायवान् ॥ २.५३.१५ ॥
ସମସ୍ତ ଲୋକ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ କାଳୀୟକୁ ଦମନ କରି ପରେ ବଳଦେବଙ୍କ ସହାୟତାରେ କୃଷ୍ଣ ବିହାର କଲେ।
2.53.16
धेनुको दारुणो राजन्दैत्यो रासभविग्रहः ।
तदा तालवने राजन्बलदेवेन वै हतः ॥ २.५३.१६ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ନିଷ୍ଠୁର ଦୈତ୍ୟ ଧେନୁକ ଗଧିଆ ରୂପରେ ଥିଲା। ହେ ରାଜନ୍, ସେତେବେଳେ ତାଳବନରେ ବଳଦେବ ତାକୁ ବଧ କଲେ।
2.53.17
ततः कदाचित्कौन्तेय रामकृष्णौ वनं गतौ ।
चारयन्तौ प्रवृद्धानि गोधनानि शुभाननौ ॥ २.५३.१७ ॥
ହେ କୌନ୍ତେୟ, ତା'ପରେ ଥରେ ସୁନ୍ଦର ମୁଖ ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ ବନକୁ ଯାଇ ବଢ଼ିଥିବା ଗୋଧନ ଚରାଇଲେ।
2.53.18
विहरन्तौ मुदा युक्तौ वीक्षमाणौ वनानि वै ।
श्वेलयन्तौ प्रगायन्तौ विचिन्वन्तौ च पादपान् ॥ २.५३.१८ ॥
ଆନନ୍ଦରେ ଯୁକ୍ତ ସେ ଦୁଇଜଣ ବନକୁ ଦେଖି ବିହାର କଲେ; ଝୁଲିଲେ, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଗାଇଲେ, ଗଛ ଖୋଜିଲେ।
2.53.19
नामभिर्व्याहरन्तौ च वत्सान्गाश्च परन्तपौ ।
चेरतुर्लोकसिद्धाभिः क्रीडाभिरपराजितौ ॥ २.५३.१९ ॥
ପରନ୍ତପ ସେହି ଦୁଇ ଜଣ ନାମ ଧରି ବାଛୁରୀ ଓ ଗାଈମାନଙ୍କୁ ଡାକି, ଲୋକପ୍ରସିଦ୍ଧ ଖେଳରେ ବିଚରଣ କଲେ; ସେମାନେ ଅପରାଜିତ ଥିଲେ।
2.53.20
तौ देवौ मानुषीं दीक्षां वहन्तौ सुरपूजितौ ।
तज्जातिगुणयुक्ताभिः क्रीडाभिश्चेरतुर्वनम् ॥ २.५३.२० ॥
ମନୁଷ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ସେହି ଦୁଇ ଦେବତା, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ନିଜ ଜାତିର ଗୁଣଯୁକ୍ତ ଖେଳରେ ବନରେ ବିଚରଣ କଲେ।
2.53.21
एवं बाल्येऽपि गोपालैः क्रीडाभिश्च विजह्रतुः ॥ २.५३.२१ ॥
ଏହିପରି ଶୈଶବରେ ମଧ୍ୟ ଗୋପାଳମାନଙ୍କ ସହ ଖେଳରେ ସେମାନେ ଆନନ୍ଦ କଲେ।
2.53.22
ततः कृष्णो महातेजास्तदा गत्वा तु गोव्रजम् ।
गिरियज्ञं तमेवैष प्रवृत्तं गोपदारकैः ॥ २.५३.२२ ॥
ତା'ପରେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ କୃଷ୍ଣ ଗୋଠକୁ ଯାଇ, ଗୋପବାଳକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ସେହି ଗିରିଯଜ୍ଞରେ ଯୋଗ ଦେଲେ।
2.53.23
बुभुजे पायसं शौरिरीश्वरः सर्वभूतकृत् ।
तं दृष्ट्वा गोपकाः सर्वे कृष्णमेव समर्चयन् ॥ २.५३.२३ ॥
ସର୍ବଭୂତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଈଶ୍ୱର ଶୌରି ପାୟସ ଭୋଜନ କଲେ; ତାହା ଦେଖି ସମସ୍ତ ଗୋପ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ହିଁ ପୂଜା କଲେ।
2.53.24
पूज्यमानस्तदा देवैर्दिव्यं वपुरधारयत् ।
धृतो गोवर्धनो नाम सप्ताहं पर्वतो धृतः ॥ २.५३.२४ ॥
ତା'ପରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୋଇ ସେ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ; ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ନାମକ ସେହି ପର୍ବତ ସାତ ଦିନ ଧରାଯାଇଥିଲା।
2.53.25
शिशुना वासुदेवेन गवार्थमरिमर्दन ।
क्रीडमानस्तदा कृष्णः कृतवान्कर्म दुष्करम् ॥ २.५३.२५ ॥
ହେ ଶତ୍ରୁମର୍ଦ୍ଦନ! ଗାଈମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶିଶୁ ବାସୁଦେବ କୃଷ୍ଣ ସେତେବେଳେ ଖେଳୁ ଖେଳୁ ଦୁଷ୍କର କର୍ମ କଲେ।
2.53.26
तदद्भुतमतीवासीत्सर्वलोकस्य भारत ।
देवदेवः क्षितं गत्वा कृष्णं नत्वा मुदान्वितः। ॥ २.५३.२६ ॥
ହେ ଭରତ! ସେହି ଘଟଣା ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଦ୍ଭୁତ ଥିଲା। ଦେବଦେବ ପୃଥିବୀକୁ ଆସି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
2.53.27
गोविन्द इति तं ह्युक्त्वा ह्यभ्यषिञ्चत्पुरन्दरः ।
इत्युक्त्वाश्लिष्य गोविन्दं पुरुहूतोभ्ययाद्दिवम् ॥ २.५३.२७ ॥
'ଗୋବିନ୍ଦ' ବୋଲି ଡାକି ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କଲେ। ଏହା କହି ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ପୁରୁହୂତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।
2.53.28
अथारिष्ट इति ख्यातं दैत्यं वृषभविग्रहम् ।
जघान तरसा कृष्णः पशूनां हितकाम्यया ॥ २.५३.२८ ॥
ତା'ପରେ ଅରିଷ୍ଟ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ, ବୃଷଭରୂପୀ ଦୈତ୍ୟକୁ ପଶୁମାନଙ୍କ ହିତ ପାଇଁ କୃଷ୍ଣ ଶୀଘ୍ର ବଧ କଲେ।
2.53.29
केशिनामा ततो दैत्यो राजंस्तुरगविग्रहः ।
तथा वनगतं पार्थ गजायुतबलं हयम् ॥ २.५३.२९ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ତା'ପରେ କେଶୀ ନାମକ ଦୈତ୍ୟ ଅଶ୍ୱରୂପରେ ଆସିଲା। ହେ ପାର୍ଥ! ବନକୁ ଯାଇଥିବା, ଦଶ ହଜାର ହାତୀର ବଳଯୁକ୍ତ ସେହି ଅଶ୍ୱକୁ ମଧ୍ୟ [କୃଷ୍ଣ ବଧ କଲେ]।
2.53.30
कराम्भोरुहवज्रेण जघान मधुसूदनः ।
अथ मल्लं तु चाणूरं निजघान महाऽसुरम् ॥ २.५३.३० ॥
ମଧୁସୂଦନ ତାଙ୍କ କମଳ ସଦୃଶ ହାତର ବଜ୍ରରେ ତାକୁ ବଧ କଲେ। ତା'ପରେ ମଲ୍ଲ ଚାଣୂର ନାମକ ମହାଅସୁରକୁ ମଧ୍ୟ ବଧ କଲେ।
2.53.31
सुदामानममित्रघ्न सर्वसैन्यपुरस्कृतम् ।
बालरूपेण गोविन्दो निजघान च भारत ॥ २.५३.३१ ॥
ହେ ଭାରତ, ଶତ୍ରୁଘାତୀ ଗୋବିନ୍ଦ ବାଳକ ରୂପରେ ସର୍ବସୈନ୍ୟର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଥିବା ସୁଦାମାଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।
2.53.32
बलदेवेन चायत्नात्समाजे मुष्टिको हतः ।
ताडितश्च सहामात्यः कंसः कृष्णेन भारत ॥ २.५३.३२ ॥
ହେ ଭାରତ, ବଳଦେବ ସଭାରେ ସହଜରେ ମୁଷ୍ଟିକଙ୍କୁ ବଧ କଲେ; କୃଷ୍ଣ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ କଂସଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କଲେ।
2.53.33
हत्वा कंसममित्रघ्नः सर्वेषां पश्यतां तदा ।
अभिषिच्योग्रसेनं तं पित्रोः पादमवन्दत। ॥ २.५३.३३ ॥
ଶତ୍ରୁଘାତୀ କଂସଙ୍କୁ ବଧ କରି, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦେଖାଦେଖି ଉଗ୍ରସେନଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କଲେ ଏବଂ ପିତାମାତାଙ୍କ ପାଦରେ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
2.53.34
एवमादीनि कर्माणि कृतवान्वै जनार्दनः ॥ २.५३.३४ ॥
ଏପରି କର୍ମସବୁ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ କଲେ।