ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 2.54
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.54.1
ततस्तौ जग्मतुस्तत्र गुरुं सान्दीपिनिं पुनः ।
गुरुशुश्रूषणायुक्तौ धर्मज्ञौ धर्मचारिणौ ॥ २.५४.१ ॥
ನಂತರ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲಿ ಗುರು ಸಾಂದೀಪನಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು; ಗುರುಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ, ಧರ್ಮಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಧರ್ಮಾಚರಣೆ ಮಾಡುವವರು.
2.54.2
व्रतमुग्रं महात्मानौ विचरन्ताववन्तिषु ।
अहोरात्रैश्चतुष्पष्ट्या साङ्गान्वेदानवापतुः ॥ २.५४.२ ॥
ಅವಂತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಮಹಾತ್ಮರು ಕಠಿಣ ವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು, ಅರವತ್ನಾಲ್ಕು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ವೇದಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು.
2.54.3
लेख्यं च गणितं चोभौ प्राप्नुतां यदुनन्दनौ ।
गान्धर्ववेदं वैद्यं च सकलं समावापतुः ॥ २.५४.३ ॥
ಯದುವಂಶದ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಲೇಖನ ಮತ್ತು ಗಣಿತವನ್ನು ಪಡೆದರು; ಗಾಂಧರ್ವವೇದ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯವನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಡೆದರು.
2.54.4
हस्तिशिक्षामश्विशिक्षां द्वादशाहेन चाप्नुताम् ।
तावुभौ जग्मतुर्वीरौ गुरुं सान्दीपिनिं पुनः ॥ २.५४.४ ॥
ಆನೆ ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹನ್ನೆರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು; ಆ ಇಬ್ಬರು ವೀರರು ಮತ್ತೆ ಗುರು ಸಾಂದೀಪನಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು.
2.54.5
धनुर्वेदचिकीर्षार्थं धर्मज्ञौ धर्मचारिणौ ।
ताविष्वासवराचार्यमभिगम्य प्रणम्य च ॥ २.५४.५ ॥
ಧನುರ್ವೇದವನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ, ಧರ್ಮಜ್ಞರೂ ಧರ್ಮಾಚರಣೆ ಮಾಡುವವರೂ ಆದ ಆ ಇಬ್ಬರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಿಲ್ವಿದ್ಯಾಚಾರ್ಯರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು.
2.54.6
तेन वै सत्कृतौ राजंश्चरन्तौ ताववन्तिषु ।
पञ्चाशद्भिरहोरात्रैर्दशाङ्गं सुप्रतिष्ठितम् ॥ २.५४.६ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಅವರಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಅವಂತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಇಬ್ಬರು ಐವತ್ತು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಅಂಗಗಳ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡರು.
2.54.7
सरहस्यं धनुर्वेदं सकलं ताववापतुः ।
दृष्ट्वा कृतार्थो विप्रेन्द्रो गुर्वर्थे तावचोदयत् ॥ २.५४.७ ॥
ರಹಸ್ಯಗಳ ಸಹಿತ ಧನುರ್ವೇದವನ್ನು ಮತ್ತು ಅದರ ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಪಡೆದರು. ತನ್ನ ಉದ್ದೇಶ ಈಡೇರಿದುದನ್ನು ಕಂಡು ಆ ವಿಪ್ರಶ್ರೇಷ್ಠನು ಗುರುವಿನ ಸಲುವಾಗಿ ಅವರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ಪ್ರೇರಿಸಿದನು.
2.54.8
अयाचतार्थं गोविन्दं तदा सान्दीपिनिर्विभुम् ।
मम पुत्रः समुद्रेऽस्मिंस्तिमिना चापवाहितः ॥ २.५४.८ ॥
ಆಗ ಸಾಂದೀಪನಿಯ ಪುತ್ರನು ಸರ್ವಶಕ್ತನಾದ ಗೋವಿಂದನಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರವನ್ನು ಬೇಡಿದನು. "ಈ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ತಿಮಿಯೊಂದು ನನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಸೆಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಯಿತು."
2.54.9
पुत्रमानय भद्रं ते भक्षितं तिमिना मम ।
आर्ताय गुरवे तत्र प्रतिशुश्राव दुष्करम् ॥ २.५४.९ ॥
"ನನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಹಿಂದೆ ತಂದುಕೊಡು, ನಿನಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ; ತಿಮಿ ಅವನನ್ನು ನುಂಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ." ದುಃಖಿತನಾದ ಗುರುವಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಕಠಿಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಭರವಸೆ ನೀಡಿದನು.
2.54.10
अशक्यं सर्वभूतेषु कर्तुमन्येन केनचित् ।
यश्च सान्दीपिनेः पुत्रं जहार भरतर्षभ ॥ २.५४.१० ॥
"ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಯಾರಿಂದಲೂ ಇದನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ; ಸಾಂದೀಪನಿಯ ಪುತ್ರನನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದವನು, ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ."
2.54.11
सोऽसुरः समरे ताभ्यां समुद्रे विनिपातितः ।
ततः सान्दीपिनेः पुत्रः प्रसादादमितौजसः ॥ २.५४.११ ॥
ಆ ಅಸುರನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆ ಇಬ್ಬರಿಂದ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದುರುಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ನಂತರ ಅಮಿತತೇಜಸ್ವಿಯ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಸಾಂದೀಪನಿಯ ಪುತ್ರನು (ಪುನಃ ಜೀವ ಪಡೆದನು).
2.54.12
दीर्घकालं कृतः प्रेतः पुनरासीच्छरीरवान् ।
तदशक्यमचिन्त्यं च दृष्ट्वा सुमहदद्भुतम् ॥ २.५४.१२ ॥
ದೀರ್ಘಕಾಲ ಮೃತನಾಗಿದ್ದ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಶರೀರಧಾರಿಯಾದನು. ಆ ಅಸಾಧ್ಯವೂ ಅಚಿಂತ್ಯವೂ ಅತ್ಯದ್ಭುತವೂ ಆದ ಘಟನೆಯನ್ನು ಕಂಡು.
2.54.13
सर्वेषामेव भूतानां विस्मयः समजायत ।
आसनानि च सर्वाणि गवाश्वं च धनादिकम् ॥ २.५४.१३ ॥
ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಉಂಟಾಯಿತು. ಎಲ್ಲ ಆಸನಗಳು, ಗೋವು-ಅಶ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಧನಾದಿಗಳೂ ಸಹ.
2.54.14
सर्वं तदुपजहाते गुरवे रामकेशवौ ।
गदापरिघयुद्धे च सर्वास्त्रेषु च केशवः ॥ २.५४.१४ ॥
ಆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ರಾಮ ಕೇಶವರು ಗುರುವಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದರು. ಗದಾ, ಪರಿಘ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲ ಅಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕೇಶವನು (ಪರಿಣತ).
2.54.15
परमां मुख्यतां प्राप्तः सर्वलोकेषु विश्रुतः ।
कश्च नारायणादन्यः सर्वरत्नविभूषितम् ॥ २.५४.१५ ॥
ಪರಮ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಪಡೆದವನು, ಸರ್ವಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು. ನಾರಾಯಣನಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಯಾರು ಸರ್ವರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತನು?
2.54.16
रथमादित्यसङ्काशमातिष्ठेत शचीपतेः ।
कस्य चाप्रतिमो यन्ता वज्रपाणेः प्रियः सखा ॥ २.५४.१६ ॥
ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ರಥವನ್ನು ಶಚೀಪತಿ (ಇಂದ್ರ) ಏರುತ್ತಿದ್ದನು. ವಜ್ರಪಾಣಿಯ ಅಸಮಾನ ಸಾರಥಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಯ ಸ್ನೇಹಿತ ಯಾರು?
2.54.17
मातलिः सङ्गृहीता स्यादन्यत्र पुरुषोत्तमात् ।
भोजराजात्मजो वापि कंसस्तात युधिष्ठिर ॥ २.५४.१७ ॥
ಮಾತಲಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಪುರುಷೋತ್ತಮನನ್ನು (ಕೃಷ್ಣನನ್ನು) ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಅದನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಥವಾ ಭೋಜರಾಜನ ಮಗ ಕಂಸನೂ ಸಹ, ಓ ತಾತ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ.
2.54.18
अस्त्रजाते बले वीर्ये कार्तवीर्यसमोऽभवत् ।
तस्य भोजपतेः पुत्राद्भोजराजन्यवर्धनात् ॥ २.५४.१८ ॥
ಅಸ್ತ್ರಸಮೂಹ, ಬಲ ಮತ್ತು ವೀರ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಕಾರ್ತವೀರ್ಯನಿಗೆ ಸಮನಾದನು. ಆ ಭೋಜಪತಿಯ ಪುತ್ರನಿಂದ, ಭೋಜರಾಜವಂಶವನ್ನು ವರ್ಧಿಸಿದವನಿಂದ.
2.54.19
उद्विजन्ते स्म राजानः सुपर्णादिव पन्नगाः ।
चित्रकार्मुकनिस्त्रिंशविमलप्रासयोधिनः ॥ २.५४.१९ ॥
ಗರುಡನನ್ನು ಕಂಡ ಹಾವುಗಳಂತೆ ರಾಜರು ನಡುಗುತ್ತಿದ್ದರು; ಅವನು ವಿಚಿತ್ರ ಬಿಲ್ಲು, ಖಡ್ಗ, ನಿರ್ಮಲ ಈಟಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುವ ಯೋಧನಾಗಿದ್ದನು.
2.54.20
शतं शतसहस्राणि पादातास्तस्य भारत ।
अष्टौ शतसहस्राणि शूराणामनिवर्तिनाम् ॥ २.५४.२० ॥
ಓ ಭಾರತ, ಅವನಿಗೆ ನೂರಾರು ಸಾವಿರ ಕಾಲಾಳುಗಳಿದ್ದರು; ಹಿಂದಿರುಗದ ಎಂಟು ಲಕ್ಷ ಶೂರರೂ ಇದ್ದರು.
2.54.21
अभवन्भोजराजस्य जाम्बूनदमया ध्वजाः ।
रुक्मकाञ्चनकक्ष्यास्तु रथास्तस्य युधिष्ठि ॥ २.५४.२१ ॥
ಭೋಜರಾಜನ ಧ್ವಜಗಳು ಚಿನ್ನದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು; ಅವನ ರಥಗಳಿಗೆ ಬಂಗಾರದ ಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಬಂಗಾರದ ಕಟ್ಟುಗಳಿದ್ದವು, ಯುಧಿಷ್ಠಿರ.
2.54.22
अभवन्भोजपुत्रस्य द्विपास्तावद्धि तद्बलम् ।
चित्रकार्मुकनिस्त्रिंशविमलप्रासयोधिनाम् ॥ २.५४.२२ ॥
ಭೋಜಪುತ್ರನಿಗೆ ಅಷ್ಟೇ ಆನೆಗಳಿದ್ದವು; ಅದೇ ಅವನ ಸೇನಾಬಲವಾಗಿತ್ತು — ವಿಚಿತ್ರ ಬಿಲ್ಲು, ಖಡ್ಗ, ನಿರ್ಮಲ ಈಟಿ ಹಿಡಿದ ಯೋಧರ ಸೇನೆ.
2.54.23
षोडशाश्वसहस्राणि किंशुकाभानि तस्य वै ।
अपरस्तु महाव्यूहः किशोरणां युधिष्ठिर ॥ २.५४.२३ ॥
ಅವನಿಗೆ ಕಿಂಶುಕ ಹೂವಿನಂತೆ ಕೆಂಪಾದ ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ ಕುದುರೆಗಳಿದ್ದವು; ಓ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಎಳೆಯ ಕುದುರೆಗಳ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹಾವ್ಯೂಹವೂ ಇತ್ತು.
2.54.24
आरोहवरसम्पन्नो दुर्धर्षः केनचिद्बलान् ।
स च षोडशसाहस्रः कंसभ्रातृपुरः सरः ॥ २.५४.२४ ॥
ಉತ್ತಮ ಸವಾರರಿಂದ ಕೂಡಿದ ಈ ವ್ಯೂಹ ಬಲದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಂದಲೂ ಗೆಲ್ಲಲಾಗದು; ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ ಸೈನಿಕರನ್ನೊಳಗೊಂಡು ಕಂಸನ ಸಹೋದರರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.
2.54.25
सुनामा सर्वतस्त्वेनं स कंसं पर्यपालयत् ।
सगणो मिश्रको नाम षष्टिमसाहस्र उच्यते ॥ २.५४.२५ ॥
ಸುನಾಮಾ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ ಅವನನ್ನು, ಕಂಸನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಿದನು. ಮಿಶ್ರಕ ಎಂಬ ಆ ಗಣ ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
2.54.26
कंसरोषमहावेगां वैवस्वतवशानुगाम् ।
मत्तद्विपमहाग्राहां वैवस्वतवशानुगाम् ॥ २.५४.२६ ॥
ಕಂಸನ ಕೋಪದ ಮಹಾ ವೇಗವುಳ್ಳದ್ದು, ವೈವಸ್ವತನ ವಶವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವದು, ಮದೋನ್ಮತ್ತ ಆನೆಗಳೆಂಬ ಮಹಾ ಮೊಸಳೆಗಳುಳ್ಳದ್ದು, ವೈವಸ್ವತನ ವಶವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವದು.
2.54.27
शस्रजालमहाफेनां सादिवेगमहाजलाम् ।
गदापरिघपाठीनां नानाकवचशैवलाम् ॥ २.५४.२७ ॥
ಶಸ್ತ್ರಜಾಲವೆಂಬ ಮಹಾ ನೊರೆಯುಳ್ಳದ್ದು, ಅಶ್ವಾರೋಹಿಗಳ ವೇಗವೆಂಬ ಮಹಾ ನೀರುಳ್ಳದ್ದು, ಗದೆ ಮತ್ತು ಪರಿಘಗಳೆಂಬ ಮೀನುಗಳುಳ್ಳದ್ದು, ನಾನಾ ಕವಚಗಳೆಂಬ ಪಾಚಿಯುಳ್ಳದ್ದು.
2.54.28
रथनागमहावर्तां नानारुधिरकर्दमाम् ।
चित्रकार्मुककल्लोलां रथाश्वकलिलह्रदाम् ॥ २.५४.२८ ॥
ರಥ ಮತ್ತು ಆನೆಗಳೆಂಬ ಮಹಾ ಸುಳಿಗಳುಳ್ಳದ್ದು, ನಾನಾ ರಕ್ತದ ಕೆಸರುಳ್ಳದ್ದು, ವಿಚಿತ್ರ ಬಿಲ್ಲುಗಳೆಂಬ ಅಲೆಗಳುಳ್ಳದ್ದು, ರಥ ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕೊಳದಂತಿರುವದು.
2.54.29
महामृधनदीं घोरां योधावर्तननिस्वनाम् ।
कोऽन्यो नारायणादेत्य कंसहन्ता युधिष्ठिर ॥ २.५४.२९ ॥
ಮಹಾ ಯುದ್ಧವೆಂಬ ಭಯಂಕರ ನದಿ, ಯೋಧರ ಸುತ್ತಾಟದ ಗರ್ಜನೆಯುಳ್ಳದ್ದು. ಓ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯಾರು ಬಂದು ಕಂಸನನ್ನು ಕೊಂದವನು?
2.54.30
एष शक्ररथे तिष्ठंस्तान्यनीकानि भारत ।
व्यधमद्भोजपुत्रस्य महाभ्राणीव मारुतः ॥ २.५४.३० ॥
ಇವನು ಇಂದ್ರನ ರಥದ ಮೇಲೆ ನಿಂತು, ಭಾರತ, ಭೋಜಪುತ್ರನ ಆ ಸೇನೆಗಳನ್ನು, ಗಾಳಿ ದೊಡ್ಡ ಮೋಡಗಳನ್ನು ಚದುರಿಸುವಂತೆ ಚದುರಿಸಿದನು.
2.54.31
तं सभास्थं सहामात्यं हत्वा कंसं सहान्वयम् ।
आनयामास मानार्हां देवकीं समुहृद्गणाम् ॥ २.५४.३१ ॥
ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಆ ಕಂಸನನ್ನು, ಅವನ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವನ ವಂಶದೊಂದಿಗೆ ಕೊಂದು, ಗೌರವಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯಳಾದ ದೇವಕಿಯನ್ನು ಅವಳ ಬಂಧುಗಳು ಮತ್ತು ಹಿತೈಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕರೆತಂದನು.
2.54.32
यशोदां रोहिणीं चैव अभिवाद्य पुनः पुनः ।
उग्रसेनं च राजानमभिषिच्य जनार्दनः ॥ २.५४.३२ ॥
ಯಶೋದೆ ಮತ್ತು ರೋಹಿಣಿಯರಿಗೆ ಪದೇ ಪದೇ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ರಾಜ ಉಗ್ರಸೇನನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ, ಜನಾರ್ದನನು.
2.54.33
अर्चितो यदुमुख्यैश्च भगवान्वासवानुजः ।
ततः पार्थिवमायान्तं सहितं सर्वराजभिः।
सरस्वत्यां जरासन्धमजयत्पुरुषोत्तमः ॥ २.५४.३३ ॥
ಯಾದವ ಪ್ರಮುಖರಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಾಸವನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರನಾದ ಭಗವಂತನು, ನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜ ಜರಾಸಂಧನನ್ನು ಸರಸ್ವತೀ ನದೀ ತೀರದಲ್ಲಿ ಜಯಿಸಿದನು; ಆ ಪುರುಷೋತ್ತಮ.