മഹാഭാരതം · അധ്യായം 2.54
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.54.1
ततस्तौ जग्मतुस्तत्र गुरुं सान्दीपिनिं पुनः ।
गुरुशुश्रूषणायुक्तौ धर्मज्ञौ धर्मचारिणौ ॥ २.५४.१ ॥
പിന്നീട് ആ ഇരുവരും വീണ്ടും അവിടെ ഗുരു സാന്ദീപനിയുടെ അടുത്തേക്കു പോയി; ഗുരുശുശ്രൂഷയിൽ മുഴുകിയവരും ധർമ്മജ്ഞരും ധർമ്മം പാലിക്കുന്നവരുമായ അവർ.
2.54.2
व्रतमुग्रं महात्मानौ विचरन्ताववन्तिषु ।
अहोरात्रैश्चतुष्पष्ट्या साङ्गान्वेदानवापतुः ॥ २.५४.२ ॥
അവന്തിയിൽ സഞ്ചരിച്ച ആ മഹാത്മാക്കൾ കഠിനവ്രതം അനുഷ്ഠിച്ച്, അറുപത്തിനാലു പകലും രാത്രിയും കൊണ്ട് അംഗങ്ങളോടെ വേദങ്ങൾ നേടി.
2.54.3
लेख्यं च गणितं चोभौ प्राप्नुतां यदुनन्दनौ ।
गान्धर्ववेदं वैद्यं च सकलं समावापतुः ॥ २.५४.३ ॥
യദുവംശത്തിന്റെ ആനന്ദഹേതുക്കളായ ആ രണ്ടുപേരും എഴുത്തും ഗണിതവും നേടി; ഗാന്ധർവവേദവും വൈദ്യവും പൂർണ്ണമായി നേടി.
2.54.4
हस्तिशिक्षामश्विशिक्षां द्वादशाहेन चाप्नुताम् ।
तावुभौ जग्मतुर्वीरौ गुरुं सान्दीपिनिं पुनः ॥ २.५४.४ ॥
ആനപ്പരിശീലനവും കുതിരപ്പരിശീലനവും പന്ത്രണ്ടു ദിവസം കൊണ്ട് നേടി; പിന്നെ ആ വീരർ ഇരുവരും വീണ്ടും ഗുരു സാന്ദീപനിയുടെ അടുത്തേക്കു പോയി.
2.54.5
धनुर्वेदचिकीर्षार्थं धर्मज्ञौ धर्मचारिणौ ।
ताविष्वासवराचार्यमभिगम्य प्रणम्य च ॥ २.५४.५ ॥
ധനുർവേദം പഠിക്കാനാഗ്രഹിച്ച്, ധർമ്മജ്ഞരും ധർമ്മം പാലിക്കുന്നവരുമായ ആ ഇരുവരും ശ്രേഷ്ഠനായ വില്ലാചാര്യന്റെ അടുത്തു ചെന്ന് വന്ദിച്ചു.
2.54.6
तेन वै सत्कृतौ राजंश्चरन्तौ ताववन्तिषु ।
पञ्चाशद्भिरहोरात्रैर्दशाङ्गं सुप्रतिष्ठितम् ॥ २.५४.६ ॥
രാജാവേ, അദ്ദേഹത്താൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട് അവന്തിയിൽ സഞ്ചരിച്ച ആ ഇരുവരും അമ്പത് പകലും രാത്രിയും കൊണ്ട് പത്ത് അംഗങ്ങളുള്ള വിദ്യ നന്നായി ഉറപ്പിച്ചു.
2.54.7
सरहस्यं धनुर्वेदं सकलं ताववापतुः ।
दृष्ट्वा कृतार्थो विप्रेन्द्रो गुर्वर्थे तावचोदयत् ॥ २.५४.७ ॥
രഹസ്യങ്ങളോടു കൂടിയ ധനുർവേദവും അതിന്റെ സമഗ്രതയും ആ ഇരുവരും നേടി. തന്റെ ലക്ഷ്യം സാധിച്ചതു കണ്ട ആ വിപ്രശ്രേഷ്ഠൻ ഗുരുവിനു വേണ്ടി ഇരുവരെയും പ്രേരിപ്പിച്ചു.
2.54.8
अयाचतार्थं गोविन्दं तदा सान्दीपिनिर्विभुम् ।
मम पुत्रः समुद्रेऽस्मिंस्तिमिना चापवाहितः ॥ २.५४.८ ॥
അപ്പോൾ സാന്ദീപനിയുടെ പുത്രൻ സർവശക്തനായ ഗോവിന്ദനോട് ഒരു ദാനം യാചിച്ചു. "ഈ സമുദ്രത്തിൽ ഒരു തിമി എന്റെ പുത്രനെ കൊണ്ടുപോയി."
2.54.9
पुत्रमानय भद्रं ते भक्षितं तिमिना मम ।
आर्ताय गुरवे तत्र प्रतिशुश्राव दुष्करम् ॥ २.५४.९ ॥
"എന്റെ പുത്രനെ തിരികെ കൊണ്ടുവരിക; നിനക്ക് ശുഭം വരട്ടെ; തിമി അവനെ വിഴുങ്ങി." ദുഃഖിതനായ ഗുരുവിനോട് അവിടെവച്ച് അവൻ ദുഷ്കരമായ ഒരു കാര്യം ഏറ്റു.
2.54.10
अशक्यं सर्वभूतेषु कर्तुमन्येन केनचित् ।
यश्च सान्दीपिनेः पुत्रं जहार भरतर्षभ ॥ २.५४.१० ॥
"എല്ലാ ജീവികളിലും മറ്റാരാലും ഇത് ചെയ്യുക അസാധ്യമാണ്; സാന്ദീപനിയുടെ പുത്രനെ അപഹരിച്ചവൻ, ഹേ ഭരതർഷഭാ."
2.54.11
सोऽसुरः समरे ताभ्यां समुद्रे विनिपातितः ।
ततः सान्दीपिनेः पुत्रः प्रसादादमितौजसः ॥ २.५४.११ ॥
ആ അസുരൻ യുദ്ധത്തിൽ ആ ഇരുവരാൽ സമുദ്രത്തിൽ വീഴ്ത്തപ്പെട്ടു. പിന്നീട് അമിതതേജസ്സിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ സാന്ദീപനിയുടെ പുത്രൻ (വീണ്ടും ജീവൻ നേടി).
2.54.12
दीर्घकालं कृतः प्रेतः पुनरासीच्छरीरवान् ।
तदशक्यमचिन्त्यं च दृष्ट्वा सुमहदद्भुतम् ॥ २.५४.१२ ॥
ദീർഘകാലം മൃതനായിരുന്നവൻ വീണ്ടും ശരീരധാരിയായി. ആ അസാധ്യവും ചിന്തിക്കാനാവാത്തതും അത്യത്ഭുതകരവുമായ സംഭവം കണ്ട്.
2.54.13
सर्वेषामेव भूतानां विस्मयः समजायत ।
आसनानि च सर्वाणि गवाश्वं च धनादिकम् ॥ २.५४.१३ ॥
എല്ലാ ജീവികൾക്കും വിസ്മയം ഉണ്ടായി. എല്ലാ ആസനങ്ങളും, പശുക്കളും കുതിരകളും, ധനവും മറ്റും.
2.54.14
सर्वं तदुपजहाते गुरवे रामकेशवौ ।
गदापरिघयुद्धे च सर्वास्त्रेषु च केशवः ॥ २.५४.१४ ॥
അതെല്ലാം രാമനും കേശവനും ഗുരുവിന് സമർപ്പിച്ചു. ഗദാ, പരിഘ യുദ്ധത്തിലും എല്ലാ അസ്ത്രങ്ങളിലും കേശവൻ (നിപുണൻ).
2.54.15
परमां मुख्यतां प्राप्तः सर्वलोकेषु विश्रुतः ।
कश्च नारायणादन्यः सर्वरत्नविभूषितम् ॥ २.५४.१५ ॥
പരമമായ മുഖ്യത നേടിയവനും സർവലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധനുമായവൻ. നാരായണനല്ലാതെ മറ്റാര് സർവരത്നവിഭൂഷിതൻ?
2.54.16
रथमादित्यसङ्काशमातिष्ठेत शचीपतेः ।
कस्य चाप्रतिमो यन्ता वज्रपाणेः प्रियः सखा ॥ २.५४.१६ ॥
സൂര്യതുല്യമായ രഥത്തിൽ ശചീപതിയായ ഇന്ദ്രൻ കയറുമായിരുന്നു. വജ്രപാണിയുടെ അതുല്യനായ സാരഥിയും പ്രിയസഖാവും ആരാണ്?
2.54.17
मातलिः सङ्गृहीता स्यादन्यत्र पुरुषोत्तमात् ।
भोजराजात्मजो वापि कंसस्तात युधिष्ठिर ॥ २.५४.१७ ॥
മാതലിയെയും പുരുഷോത്തമനെയും ഒഴികെ മറ്റാരും അത് പിടിച്ചെടുക്കുമായിരുന്നില്ല. അല്ലെങ്കിൽ ഭോജരാജപുത്രൻ കംസനും, അല്ലയോ യുധിഷ്ഠിരാ.
2.54.18
अस्त्रजाते बले वीर्ये कार्तवीर्यसमोऽभवत् ।
तस्य भोजपतेः पुत्राद्भोजराजन्यवर्धनात् ॥ २.५४.१८ ॥
അസ്ത്രസമൂഹത്തിലും ബലത്തിലും വീര്യത്തിലും അവൻ കാർത്തവീര്യനു സമനായി. ആ ഭോജപതിയുടെ പുത്രനിൽ നിന്ന്, ഭോജരാജവംശത്തെ വളർത്തിയവനിൽ നിന്ന്.
2.54.19
उद्विजन्ते स्म राजानः सुपर्णादिव पन्नगाः ।
चित्रकार्मुकनिस्त्रिंशविमलप्रासयोधिनः ॥ २.५४.१९ ॥
ഗരുഡനെ കണ്ട സർപ്പങ്ങളെപ്പോലെ രാജാക്കന്മാർ വിറച്ചു; വർണ്ണാഭമായ വില്ലും വാളും നിർമ്മലമായ കുന്തവുമേന്തിയ യോദ്ധാവായിരുന്നു അവൻ.
2.54.20
शतं शतसहस्राणि पादातास्तस्य भारत ।
अष्टौ शतसहस्राणि शूराणामनिवर्तिनाम् ॥ २.५४.२० ॥
ഭാരതാ, അവന് നൂറുകണക്കിന് ആയിരം കാലാൾപ്പടയാളികളും പിന്മാറാത്ത എട്ടു ലക്ഷം ശൂരന്മാരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
2.54.21
अभवन्भोजराजस्य जाम्बूनदमया ध्वजाः ।
रुक्मकाञ्चनकक्ष्यास्तु रथास्तस्य युधिष्ठि ॥ २.५४.२१ ॥
ഭോജരാജാവിന്റെ കൊടികൾ സ്വർണ്ണമയമായിരുന്നു; അവന്റെ രഥങ്ങളിൽ പൊന്നും സ്വർണ്ണക്കെട്ടുകളുമുണ്ടായിരുന്നു, യുധിഷ്ഠിരാ.
2.54.22
अभवन्भोजपुत्रस्य द्विपास्तावद्धि तद्बलम् ।
चित्रकार्मुकनिस्त्रिंशविमलप्रासयोधिनाम् ॥ २.५४.२२ ॥
ഭോജപുത്രന് അത്രയും ആനകളുണ്ടായിരുന്നു; അതായിരുന്നു അവന്റെ സേനാബലം — വർണ്ണാഭമായ വില്ലും വാളും നിർമ്മല കുന്തവുമേന്തിയ യോദ്ധാക്കളുടെ സേന.
2.54.23
षोडशाश्वसहस्राणि किंशुकाभानि तस्य वै ।
अपरस्तु महाव्यूहः किशोरणां युधिष्ठिर ॥ २.५४.२३ ॥
കിംശുക പുഷ്പംപോലെ ചുവന്ന പതിനാറായിരം കുതിരകൾ അവനുണ്ടായിരുന്നു; യുധിഷ്ഠിരാ, ഇളം കുതിരകളുടെ മറ്റൊരു വലിയ വ്യൂഹവുമുണ്ടായിരുന്നു.
2.54.24
आरोहवरसम्पन्नो दुर्धर्षः केनचिद्बलान् ।
स च षोडशसाहस्रः कंसभ्रातृपुरः सरः ॥ २.५४.२४ ॥
ഉത്തമ സവാരിക്കാരാൽ സമ്പന്നമായ ഈ വ്യൂഹം ആരാലും ബലത്തിൽ തോൽപ്പിക്കാനാവാത്തതായിരുന്നു; പതിനാറായിരം പേരുള്ളതും കംസന്റെ സഹോദരന്മാരാൽ നയിക്കപ്പെട്ടതുമായിരുന്നു.
2.54.25
सुनामा सर्वतस्त्वेनं स कंसं पर्यपालयत् ।
सगणो मिश्रको नाम षष्टिमसाहस्र उच्यते ॥ २.५४.२५ ॥
സുനാമാ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും അവനെ, കംസനെ പൂർണ്ണമായി സംരക്ഷിച്ചു. മിശ്രകം എന്ന ആ ഗണം അറുപതിനായിരം പേരുള്ളതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
2.54.26
कंसरोषमहावेगां वैवस्वतवशानुगाम् ।
मत्तद्विपमहाग्राहां वैवस्वतवशानुगाम् ॥ २.५४.२६ ॥
കംസന്റെ കോപത്തിന്റെ മഹാവേഗമുള്ളത്, വൈവസ്വതന്റെ വശം പിന്തുടരുന്നത്, മദിച്ച ആനകളാകുന്ന വലിയ മുതലകളുള്ളത്, വൈവസ്വതന്റെ വശം പിന്തുടരുന്നത്.
2.54.27
शस्रजालमहाफेनां सादिवेगमहाजलाम् ।
गदापरिघपाठीनां नानाकवचशैवलाम् ॥ २.५४.२७ ॥
ആയുധജാലമാകുന്ന വലിയ നുരയുള്ളത്, കുതിരപ്പടയാളികളുടെ വേഗമാകുന്ന വലിയ ജലമുള്ളത്, ഗദയും പരിഘവുമാകുന്ന മത്സ്യങ്ങളുള്ളത്, നാനാവിധ കവചങ്ങളാകുന്ന പായലുള്ളത്.
2.54.28
रथनागमहावर्तां नानारुधिरकर्दमाम् ।
चित्रकार्मुककल्लोलां रथाश्वकलिलह्रदाम् ॥ २.५४.२८ ॥
രഥങ്ങളും ആനകളുമാകുന്ന വലിയ ചുഴികളുള്ളത്, നാനാവിധ രക്തമാകുന്ന ചെളിയുള്ളത്, ചിത്രവില്ലുകളാകുന്ന തിരമാലകളുള്ളത്, രഥങ്ങളും കുതിരകളും നിറഞ്ഞ ജലാശയമായത്.
2.54.29
महामृधनदीं घोरां योधावर्तननिस्वनाम् ।
कोऽन्यो नारायणादेत्य कंसहन्ता युधिष्ठिर ॥ २.५४.२९ ॥
മഹായുദ്ധമാകുന്ന ഭയങ്കരമായ നദി, യോദ്ധാക്കളുടെ ചുഴലിയുടെ ഇരമ്പലുള്ളത്. യുധിഷ്ഠിരാ, നാരായണനല്ലാതെ മറ്റാര് വന്ന് കംസനെ കൊന്നവനാകുന്നു?
2.54.30
एष शक्ररथे तिष्ठंस्तान्यनीकानि भारत ।
व्यधमद्भोजपुत्रस्य महाभ्राणीव मारुतः ॥ २.५४.३० ॥
ഇവൻ ഇന്ദ്രരഥത്തിൽ നിന്ന്, ഭാരതാ, ഭോജപുത്രന്റെ ആ സേനകളെ, കാറ്റ് വലിയ മേഘങ്ങളെ ചിതറിക്കുന്നതുപോലെ ചിതറിച്ചു.
2.54.31
तं सभास्थं सहामात्यं हत्वा कंसं सहान्वयम् ।
आनयामास मानार्हां देवकीं समुहृद्गणाम् ॥ २.५४.३१ ॥
സഭയിലിരുന്ന ആ കംസനെ, അവന്റെ മന്ത്രിമാരോടും കുലത്തോടും കൂടെ വധിച്ച്, ബഹുമാനത്തിന് അർഹയായ ദേവകിയെ അവളുടെ ബന്ധുക്കളോടും സുഹൃത്തുക്കളോടും കൂടെ കൊണ്ടുവന്നു.
2.54.32
यशोदां रोहिणीं चैव अभिवाद्य पुनः पुनः ।
उग्रसेनं च राजानमभिषिच्य जनार्दनः ॥ २.५४.३२ ॥
യശോദയെയും രോഹിണിയെയും വീണ്ടും വീണ്ടും വണങ്ങി, ഉഗ്രസേനൻ രാജാവിനെ അഭിഷേകം ചെയ്ത്, ജനാർദ്ദനൻ.
2.54.33
अर्चितो यदुमुख्यैश्च भगवान्वासवानुजः ।
ततः पार्थिवमायान्तं सहितं सर्वराजभिः।
सरस्वत्यां जरासन्धमजयत्पुरुषोत्तमः ॥ २.५४.३३ ॥
യാദവ പ്രമുഖരാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട ഇന്ദ്രാനുജനായ ഭഗവാൻ, പിന്നെ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരോടുമൊപ്പം വരുന്ന ജരാസന്ധനെ സരസ്വതീ തീരത്ത് ജയിച്ചു; ആ പുരുഷോത്തമൻ.