Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 2.56

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

2.56.1

निहत्य नरकं भौमं सत्यभामासहायवान् ।
सहितो लोकपालैश्च ददर्श नरकालयम् ॥ २.५६.१ ॥

ਭੌਮ ਨਰਕ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਸਤਿਆਭਾਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਸਹਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਰਕ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਵੇਖਿਆ।

2.56.2

अथास्य गृहमासाद्य नारकस्य महात्मनः ।
ददर्श धनमक्षय्यं रत्नानि विविधानि च। ॥ २.५६.२ ॥

ਫਿਰ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨਰਕ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਖੁੱਟ ਧਨ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਰਤਨ ਵੇਖੇ।

2.56.3

मणिमुक्ताप्रवालानि वैडूर्यविकृतानि च ।
विस्ताराल्पांश्चार्कमणीन्विपुलान्स्फाटिकानपि ॥ २.५६.३ ॥

ਮਣੀਆਂ, ਮੋਤੀ, ਮੂੰਗੇ, ਘੜੇ ਹੋਏ ਵੈਡੂਰਜ, ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਸੂਰਜਕਾਂਤ ਮਣੀ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵੀ।

2.56.4

जाम्बूनदमयान्येव शातकुम्भमयानि च ।
प्रदीप्तज्वलनाभानि शीतरश्मिप्रभाणि च ॥ २.५६.४ ॥

ਜਾਂਬੂਨਦ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਣੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਤਕੁੰਭ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਣੇ; ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਅਤੇ ਠੰਢੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲੇ ਚੰਦਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ।

2.56.5

हिरण्यवर्णं रुचिरं श्वेतमभ्यन्तरं गृहम् ।
तदक्षय्यं गृहे दृष्टं नरकस्य धनं बहु ॥ २.५६.५ ॥

ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੰਗ ਦਾ, ਸੁੰਦਰ, ਚਿੱਟਾ ਅੰਦਰਲਾ ਘਰ; ਨਰਕ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਅਖੁੱਟ ਧਨ ਵੇਖਿਆ।

2.56.6

न हि राज्ञः कुबेरस्य तावद्धनसमुच्छ्रयः ।
दृष्टपूर्वः पुरा साक्षान्महेन्द्रभवनेष्वपि ॥ २.५६.६ ॥

ਰਾਜਾ ਕੁਬੇਰ ਦਾ ਧਨ-ਢੇਰ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੱਖ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਮਹਿੰਦਰ ਦੇ ਮਹਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ।

2.56.7

हते भौमे निशुम्भे च वासवः सगणोऽब्रवीत् ।
दाशार्हपतिमासीनमाहृत्य मणिकुण्डले ॥ २.५६.७ ॥

ਭੌਮ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗਣਾਂ ਸਹਿਤ ਵਾਸਵ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹਪਤੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਮਣਿਕੁੰਡਲ ਲਿਆ ਕੇ ਦਿੱਤੇ।

2.56.8

हेमसूत्रा महाकक्ष्यास्तोमरैर्वीर्यशालिनः ।
विमलानि पताकानि वासांसि विविधानि च ॥ २.५६.८ ॥

ਸੋਨੇ ਦੇ ਧਾਗਿਆਂ ਨਾਲ ਬੱਧੇ, ਵੱਡੀਆਂ ਕੱਖਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਬਰਛਿਆਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਵੀਰਜ ਵਾਲੇ ਉਹ; ਨਿਰਮਲ ਝੰਡੇ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਸਤਰ ਵੀ।

2.56.9

भीमरूपाश्च मातङ्गाः प्रवालविकृताः कुथाः ।
ते च विंशतिसाहस्रा द्वास्तावत्यः करेणवः ॥ २.५६.९ ॥

ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਮਾਤੰਗ (ਹਾਥੀ), ਮੂੰਗੇ ਵਰਗੇ ਸਜਾਏ ਗਏ ਝੂਲ; ਉਹ ਵੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਉੰਨੀਆਂ ਹੀ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਹਥਣੀਆਂ।

2.56.10

अष्टौ शतसहस्राणि देशजाश्चोत्तमा हयाः ।
गोभिश्चाविकृतैर्यावत्कामात्तव जनार्दन ॥ २.५६.१० ॥

ਅੱਠ ਲੱਖ ਉੱਤਮ ਦੇਸੀ ਘੋੜੇ, ਅਤੇ ਬੇਦਾਗ਼ ਗਾਵਾਂ ਵੀ; ਜਿੰਨਾ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ।

2.56.11

एतत्ते प्रापयिष्याणि वृष्ण्यावासमरिन्दम ।
वसु यत्रिषु लोकेषु धर्मेणावर्जितं त्वया ॥ २.५६.११ ॥

ਹੇ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਦਾ ਦਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਤੱਕ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਾਵਾਂਗਾ — ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਧਨ।

2.56.12

देवगन्धर्वरत्नानि दैतेयासुरजानि च ।
यानि सन्ति हिरण्यानि नरकस्य निवेशने ॥ २.५६.१२ ॥

ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਰਤਨ, ਦੈਂਤਾਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਰਤਨ ਵੀ; ਅਤੇ ਜੋ ਸੋਨਾ ਨਰਕ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਹੈ।

2.56.13

एतत्तु गरुडे सर्वं क्षिप्रमारोप्य वासवः ।
दार्शार्हपतिना सार्धमुपायान्मणिपर्वतम् ॥ २.५६.१३ ॥

ਇਹ ਸਭ ਇੰਦਰ ਨੇ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਛੇਤੀ ਲੱਦ ਕੇ ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹਪਤੀ ਨਾਲ ਮਣੀਪਰਵਤ ਵੱਲ ਚਾਲੇ ਪਾਏ।

2.56.14

चित्रग्रथितमेघाभः प्रबभौ मणिपर्वतः ।
हेमचित्रवितानैश्च प्रासादैरुपशोभितः ॥ २.५६.१४ ॥

ਰੰਗ-ਬਰੰਗੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੀ ਆਭਾ ਵਾਲਾ ਮਣੀਪਰਵਤ ਸੋਨੇ ਦੇ ਵਿਚਿੱਤਰ ਚੰਦੋਏ ਅਤੇ ਮਹੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋ ਕੇ ਚਮਕ ਉੱਠਿਆ।

2.56.15

हर्म्याणि च विशालानि मणिसोपानवन्ति च ।
तत्रस्था वरवर्णिन्यो ददृशुर्मधुसूदनम् ॥ २.५६.१५ ॥

ਉੱਥੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮਹੱਲ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਮਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ ਸਨ; ਉੱਥੇ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ ਵਾਲੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

2.56.16

गन्धर्वसुरमुख्यानां प्रिया दुहितरस्तदा ।
त्रिविष्टपसमे देशे तिष्ठन्तमपराजितम् ॥ २.५६.१६ ॥

ਤਦ ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੇ, ਤ੍ਰਿਵਿਸ਼ਟਪ ਵਰਗੇ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਅਪਰਾਜਿਤ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

2.56.17

परिवव्रुर्महाबाहुमेकवेणीधराः स्त्रियः ।
पर्वाः काषायवासिन्यः सर्वाश्च नियतेन्द्रियाः ॥ २.५६.१७ ॥

ਮਹਾਬਾਹੂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੇਣੀ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ, ਕੇਸਰੀ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ।

2.56.18

व्रतसन्तापजः शोके नात्र कश्चिदपीडयत् ।
अरजांसि च वासांसि बिभ्रत्यः कौशिकान्यपि ॥ २.५६.१८ ॥

ਵ੍ਰਤ ਦੇ ਤਾਪ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਸੋਗ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਵੀ ਪੀੜਤ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਉਹ ਨਿਰਮਲ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤਰ ਵੀ ਪਹਿਨਦੀਆਂ ਸਨ।

2.56.19

समेत्य यदुसिंहस्य चक्रुरस्याञ्जलिं स्त्रियः ।
ऊचुश्चैनं हृषीकेशं सर्वास्ताः कमलेक्षणाः ॥ २.५६.१९ ॥

ਯਦੁਸਿੰਘ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਮਲਨੈਣੀ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਜਲੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।

2.56.20

नारदेन समाख्यातमस्माकं पुरुषोत्तम ।
आगमिष्यति गोविन्दः सुरकार्यार्थसिद्धये ॥ २.५६.२० ॥

ਹੇ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ, ਦੇਵਕਾਰਜ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਗੋਵਿੰਦ ਆਵੇਗਾ, ਇਹ ਨਾਰਦ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।

2.56.21

सोऽसुरं नरकं हत्वा निशुम्भं मुरमेव च ।
भौमं च सपरीवारं हयग्रीवं च दानवम् ॥ २.५६.२१ ॥

ਉਸ ਨੇ ਅਸੁਰ ਨਰਕ, ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਅਤੇ ਮੁਰ, ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਭੌਮ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਹਯਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ।

2.56.22

तथा पञ्चजनं चैव प्राप्स्यते धनमक्षयम् ।
सोऽचिरेणैव कालेन युष्मन्मोक्ता भविष्यति ॥ २.५६.२२ ॥

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਚਜਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਉਹ ਅਕਸ਼ੈ ਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ। ਉਹ ਛੇਤੀ ਹੀ, ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਤੁਹਾਡਾ ਛੁਡਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।

2.56.23

एवमुक्त्वागमद्धीरो देवर्षिर्नारदस्तथा ।
त्वां चिन्तयानाः सततं तपो घोरमुपास्महे ॥ २.५६.२३ ॥

ਏਦਾਂ ਆਖ ਕੇ ਧੀਰ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਚਲੇ ਗਏ। ਤੈਨੂੰ ਸਦਾ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਅਸੀਂ ਘੋਰ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।

2.56.24

कालेऽतीते महाबाहुं कदा द्रक्ष्याम माधवम् ।
इत्येवं हृदि सङ्कल्पं कृत्वा पुरुषसत्तम।
तपश्चराम सततं रक्ष्यमाणा हि दानवैः ॥ २.५६.२४ ॥

ਹੇ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ, ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਤੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਕਦੋਂ ਵੇਖਾਂਗੇ? ਇਹ ਸੰਕਲਪ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਦਾਨਵਾਂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਪਾਉਂਦਿਆਂ, ਅਸੀਂ ਸਦਾ ਤਪ ਕੀਤਾ।

2.56.25

ततोऽस्मत्प्रियकामार्थं भगवान्मारुतोऽब्रवीत् ।
यथोक्तं नारदेनाथ न चिरात्तद्भविष्यति ॥ २.५६.२५ ॥

ਫਿਰ ਸਾਡੀ ਪਿਆਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਭਗਵਾਨ ਵਾਯੂ ਨੇ ਕਿਹਾ; ਨਾਰਦ ਦੇ ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।

2.56.26

तासां परमनारीणामृषभाक्षं पुरः स्थितम् ।
ददृशुर्देवगन्धर्वा गृष्टीनामिव गोपतिम् ॥ २.५६.२६ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਰਮ ਸੁੰਦਰ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਾਕ੍ਸ਼ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਗਊਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਲਦ ਨੂੰ।

2.56.27

तस्य चन्द्रोपमं वक्त्रमुदीक्ष्य मुदितेन्द्रियाः ।
सम्प्रहृष्टा महाबाहुमिदं वचनमब्रुवन्। ॥ २.५६.२७ ॥

ਉਸ ਦਾ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗਾ ਮੁਖ ਵੇਖ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਇੰਦਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹਰਸ਼ਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਬਾਹੂ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

2.56.28

सत्यव्रत पुरा वायुरिदमस्मानिहाब्रवीत् ।
सर्वभूतहितज्ञश्च महर्षिरपि नारदः ॥ २.५६.२८ ॥

ਹੇ ਸਤਿਆਵ੍ਰਤ! ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਥੇ ਵਾਯੂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਆਖਿਆ ਸੀ; ਸਰਬ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਹਿਤ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਮਹਾਰਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਨੇ ਵੀ।

2.56.29

विष्णुर्नारायणो देवः शङ्खचक्रगदासिभृत् ।
स भौमं नरकं हत्वा भर्ता वो भविता ध्रुवम् ॥ २.५६.२९ ॥

ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ, ਗਦਾ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇਵ ਭੌਮ ਨਰਕ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਯਕੀਨਨ ਤੁਹਾਡੇ ਸੁਆਮੀ ਹੋਣਗੇ।

2.56.30

दिष्ट्या तस्यर्षिमुख्यस्य नारदस्य महात्मनः ।
वचनादेव सत्यं नो भर्ता भवितुमर्हसि ॥ २.५६.३० ॥

ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀ-ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਾਰਦ ਦੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਹੀ ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਸੱਚਾ ਪਤੀ ਹੋਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈਂ।

2.56.31

यत्प्रियं बत पश्याम श्रुतं प्रियमरिन्दम ।
दर्शनेन कृतार्थाः स्मो वयमस्य महात्मनः ॥ २.५६.३१ ॥

ਹੇ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਅਸੀਂ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਸੁਣਿਆ ਉਹ ਪਿਆਰਾ ਸੀ। ਇਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ।

2.56.32

उवाच हि यदुश्रेष्ठः सर्वास्ता जातमन्मथाः ।
यथा ब्रूत विशालाक्ष्यस्तत्सर्वं वो भविष्यति ॥ २.५६.३२ ॥

ਯਦੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਮਨਾ ਜਾਗ ਪਈ ਸੀ: ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀਓ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕਹੋਗੀਆਂ ਉਹ ਸਭ ਤੁਹਾਡਾ ਹੋਵੇਗਾ।

2.56.33

ततस्ता गरुडे सर्वाः सरत्नधनसञ्चयाः ।
क्षिप्रमारोपयाञ्चक्रे भगवान्देवकीसुतः ॥ २.५६.३३ ॥

ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰਤਨਾਂ ਤੇ ਧਨ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਸਮੇਤ ਛੇਤੀ ਹੀ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ।

2.56.34

सपक्षिगणमातङ्गं सव्यालमृगपन्नगम् ।
शाखामृगगणैर्जुष्टं सप्रस्तरशिलातलम् ॥ २.५६.३४ ॥

ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਖੂੰਖਾਰ ਜਾਨਵਰਾਂ, ਮ੍ਰਿਗਾਂ ਤੇ ਸੱਪਾਂ ਵਾਲਾ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਵੱਸਿਆ, ਚੱਟਾਨਾਂ ਤੇ ਪੱਥਰੀਲੀ ਧਰਤੀ ਵਾਲਾ।

2.56.35

न्यङ्कुभिश्च वराहैश्च रुरुभिश्च निषेवितम् ।
सप्रपातमहासानुं विचित्रशिखिसङ्कुलम् ॥ २.५६.३५ ॥

ਸੇਹਾਂ, ਸੂਰਾਂ ਤੇ ਰੁਰੂ ਹਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਵੱਸਿਆ, ਖੱਡਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਲਾ, ਰੰਗ-ਬਰੰਗੇ ਮੋਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ।

2.56.36

स महेन्द्रानुजः शौरिश्चकार गुरुडोपरि ।
पश्यतां सर्वभूतानामुत्पाट्य मणिपर्वतम् ॥ २.५६.३६ ॥

ਇੰਦਰ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਉਸ ਸ਼ੌਰਿ ਨੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ, ਮਣੀਪਰਵਤ ਪੁੱਟ ਕੇ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।

2.56.37

उपेन्द्रं बलदेवं च वासवं च महाबलम् ।
स्वपक्षबलविक्षेपैर्महाद्रिशिखरोपमः ॥ २.५६.३७ ॥

ਉਪੇਂਦਰ, ਬਲਦੇਵ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਵਾਸਵ (ਇੰਦਰ) ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਆਪਣੇ ਪੱਖ ਦੇ ਬਲ ਦੇ ਝਟਕਿਆਂ ਨਾਲ ਉਹ ਮਹਾਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।

2.56.38

दिक्षु सर्वासु संरावं स चक्रे गरुडो वहन् ।
आरुजन्पर्वताग्राणि पादपांश्च समुत्क्षिपन् ॥ २.५६.३८ ॥

ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਚੁੱਕੀ ਹੋਏ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਰੌਲਾ ਪਾਇਆ। ਪਰਬਤਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਤੋੜਦੇ ਅਤੇ ਰੁੱਖ ਪੁੱਟ ਕੇ ਉੱਪਰ ਸੁੱਟਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਕੀਤਾ।

2.56.39

सञ्जहार महाभ्राणि वैश्वानरपथं गतः ।
ग्रहनक्षत्रताराणां सप्तर्षीणां स्वतेजसा ॥ २.५६.३९ ॥

ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾ ਦਿੱਤਾ। ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਾਂ, ਨਛੱਤਰਾਂ, ਤਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਸਪਤਰਿਸ਼ੀਆਂ (ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ) ਨੂੰ ਢਕ ਲਿਆ।

2.56.40

प्रभाजालमतिक्रम्य चाश्विनोश्च परन्तप ।
प्राप्य पुण्यतमं स्थानं देवलोकमरिन्दमः ॥ २.५६.४० ॥

ਹੇ ਪਰੰਤਪ! ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਜਾਲ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ ਅਰਿੰਦਮ ਨੇ ਪਰਮ ਪੁੰਨਮਈ ਥਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

2.56.41

शक्रसद्म समासाद्य चावरुह्य जनार्दनः ।
सोऽभिवाद्यादितेः पादावर्चितः सर्वदैवतैः।
ब्रह्मदक्षपुरोगैश्च प्रजापतिभिरेव च ॥ २.५६.४१ ॥

ਇੰਦਰ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉੱਤਰ ਕੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਦਕ੍ਸ਼ ਆਦਿ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।

2.56.42

अदितेः कुण्डले दिव्ये ददावथ तदा विभुः ।
रत्नान च परार्घ्याणि रामेण सह केशवः ॥ २.५६.४२ ॥

ਉਦੋਂ ਸਰਵ-ਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਅਦਿਤੀ ਨੂੰ ਦੋ ਦਿਵ ਕੁੰਡਲ ਦਿੱਤੇ। ਬਲਰਾਮ ਸਮੇਤ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਬਹੁਤ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨ ਵੀ ਦਿੱਤੇ।

2.56.43

प्रतिगृह्य च तत्सर्वमदितिर्वासवानुजम् ।
पूजयामास दाशार्हं रामं च विगतज्वरा ॥ २.५६.४३ ॥

ਅਦਿਤੀ ਨੇ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਲੈ ਕੇ, ਵਾਸਵ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਅਤੇ ਰਾਮ ਦਾ ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ।

2.56.44

शची महेन्द्रमहिषी कृष्णस्य महिषीं तदा ।
सत्यभामां तु सङ्गृह्य अदित्यै सा न्यवेदयत् ॥ २.५६.४४ ॥

ਇੰਦਰ ਦੀ ਪਟਰਾਣੀ ਸ਼ਚੀ ਨੇ ਤਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪਟਰਾਣੀ ਸਤਿਭਾਮਾ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਅਦਿਤੀ ਅੱਗੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।

2.56.45

सा तस्याः सत्यभामायाः कृष्णाप्रियचिकीर्षया ।
वरं प्रादाद्देवमाता सत्यायै विगतज्वरा ॥ २.५६.४५ ॥

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਲੱਗਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਦੇਵਮਾਤਾ ਨੇ ਉਸ ਸਤਿਭਾਮਾ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ।

2.56.46

जरां न यास्यसि शुभे यावत्कृष्णोऽस्ति भूतले ।
सर्वगन्धगुणोपेता भविष्यसि वरानने ॥ २.५६.४६ ॥

ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ, ਜਦ ਤੱਕ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹਨ, ਤੂੰ ਬੁਢਾਪੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੇਗੀ; ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖੀ, ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਸੁਗੰਧ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇਂਗੀ।

2.56.47

विसृज्य सत्यभामा वै पौलोमीं च सुमध्यमा ।
शच्यापि समनुज्ञाता ययौ कृष्णनिवेशनम् ॥ २.५६.४७ ॥

ਸੁਮੱਧਯਮਾ ਸਤਿਭਾਮਾ ਪੌਲੋਮੀ (ਸ਼ਚੀ) ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਸ਼ਚੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪਾ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਚਲੀ ਗਈ।

2.56.48

सम्पूज्यमानस्त्रिदशैर्महर्षिगणसेवितः ।
द्वारकां प्रययौ कृष्णो देवलोकादरिन्दमः ॥ २.५६.४८ ॥

ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ, ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਅਰਿੰਦਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇਵਲੋਕ ਤੋਂ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।

2.56.49

शीघ्रादेत्य महाबाहुर्दीर्घमध्वानमच्युतः। ॥ २.५६.४९ ॥

ਮਹਾਬਾਹੂ ਅਚਯੁਤ ਜਲਦੀ ਲੰਬਾ ਰਾਹ ਤੈਅ ਕਰਕੇ ਆਏ।

2.56.59

वर्घमानपुरद्वारमाससाद सुरोत्तमः ॥ २.५६.५९ ॥

ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਵਰਧਮਾਨਪੁਰ ਦੇ ਦੁਆਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ।