మహాభారతం · అధ్యాయం 2.56
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.56.1
निहत्य नरकं भौमं सत्यभामासहायवान् ।
सहितो लोकपालैश्च ददर्श नरकालयम् ॥ २.५६.१ ॥
భౌముడు నరకుని వధించి, సత్యభామతో, లోకపాలురతో కలిసి నరకుని నివాసాన్ని చూశాడు.
2.56.2
अथास्य गृहमासाद्य नारकस्य महात्मनः ।
ददर्श धनमक्षय्यं रत्नानि विविधानि च। ॥ २.५६.२ ॥
తర్వాత ఆ మహాత్ముడైన నరకుని గృహానికి చేరి, తరగని ధనాన్నీ, వివిధ రత్నాలనూ చూశాడు.
2.56.3
मणिमुक्ताप्रवालानि वैडूर्यविकृतानि च ।
विस्ताराल्पांश्चार्कमणीन्विपुलान्स्फाटिकानपि ॥ २.५६.३ ॥
మణులు, ముత్యాలు, పగడాలు, రూపాంతరం చెందిన వైడూర్యాలు, చిన్నవీ పెద్దవీ అయిన సూర్యకాంతమణులు, పెద్ద స్ఫటికాలు కూడా.
2.56.4
जाम्बूनदमयान्येव शातकुम्भमयानि च ।
प्रदीप्तज्वलनाभानि शीतरश्मिप्रभाणि च ॥ २.५६.४ ॥
జాంబూనద బంగారంతో చేసినవీ, శాతకుంభ బంగారంతో చేసినవీ; మండుతున్న అగ్నిలా, చల్లని కిరణాల చంద్రునిలా ప్రకాశించేవీ.
2.56.5
हिरण्यवर्णं रुचिरं श्वेतमभ्यन्तरं गृहम् ।
तदक्षय्यं गृहे दृष्टं नरकस्य धनं बहु ॥ २.५६.५ ॥
బంగారు వర్ణంతో, అందంగా, తెల్లని లోపలి గృహం; నరకుని ఇంట్లో అపారమైన తరగని ధనాన్ని చూశాడు.
2.56.6
न हि राज्ञः कुबेरस्य तावद्धनसमुच्छ्रयः ।
दृष्टपूर्वः पुरा साक्षान्महेन्द्रभवनेष्वपि ॥ २.५६.६ ॥
కుబేరరాజు సంపదరాశి ఇంత పెద్దదిగా పూర్వం ప్రత్యక్షంగా ఎన్నడూ చూడలేదు; మహేంద్రుని భవనాల్లో కూడా.
2.56.7
हते भौमे निशुम्भे च वासवः सगणोऽब्रवीत् ।
दाशार्हपतिमासीनमाहृत्य मणिकुण्डले ॥ २.५६.७ ॥
భౌముడు, నిశుంభుడు హతులైన తర్వాత, గణములతో ఉన్న వాసవుడు (ఇంద్రుడు) కూర్చున్న దాశార్హపతితో మాట్లాడి, మణికుండలాలను తెచ్చి ఇచ్చాడు.
2.56.8
हेमसूत्रा महाकक्ष्यास्तोमरैर्वीर्यशालिनः ।
विमलानि पताकानि वासांसि विविधानि च ॥ २.५६.८ ॥
బంగారు దారాలతో కట్టబడిన, గొప్ప జీనులతో, ఈటెలతో, పరాక్రమశాలులైన వాటిని; నిర్మలమైన పతాకాలు, వివిధ వస్త్రాలు కూడా.
2.56.9
भीमरूपाश्च मातङ्गाः प्रवालविकृताः कुथाः ।
ते च विंशतिसाहस्रा द्वास्तावत्यः करेणवः ॥ २.५६.९ ॥
భయంకర రూపంగల ఏనుగులు, పగడంలా అలంకరించిన ఝూలులు; అవి ఇరవై వేలు, మరియు అంతే రెండు వేల ఆడ ఏనుగులు.
2.56.10
अष्टौ शतसहस्राणि देशजाश्चोत्तमा हयाः ।
गोभिश्चाविकृतैर्यावत्कामात्तव जनार्दन ॥ २.५६.१० ॥
ఎనిమిది లక్షల ఉత్తమ దేశీయ గుర్రాలు, నిర్దోషమైన గోవులు కూడా; మీకు కావలసినంత, ఓ జనార్దనా.
2.56.11
एतत्ते प्रापयिष्याणि वृष्ण्यावासमरिन्दम ।
वसु यत्रिषु लोकेषु धर्मेणावर्जितं त्वया ॥ २.५६.११ ॥
శత్రువులను అణచువాడా, ఇవన్నీ నేను మీకు వృష్ణుల నివాసానికి చేరుస్తాను — మూడు లోకాలలో మీరు ధర్మంతో సంపాదించిన ధనం ఇది.
2.56.12
देवगन्धर्वरत्नानि दैतेयासुरजानि च ।
यानि सन्ति हिरण्यानि नरकस्य निवेशने ॥ २.५६.१२ ॥
దేవగంధర్వుల రత్నాలు, దైత్యాసురులలో పుట్టినవి కూడా; నరకుని నివాసంలో ఉన్న బంగారం.
2.56.13
एतत्तु गरुडे सर्वं क्षिप्रमारोप्य वासवः ।
दार्शार्हपतिना सार्धमुपायान्मणिपर्वतम् ॥ २.५६.१३ ॥
ఇవన్నీ ఇంద్రుడు గరుడునిపై త్వరగా ఎక్కించి, దాశార్హపతితో కలిసి మణిపర్వతానికి వెళ్ళాడు.
2.56.14
चित्रग्रथितमेघाभः प्रबभौ मणिपर्वतः ।
हेमचित्रवितानैश्च प्रासादैरुपशोभितः ॥ २.५६.१४ ॥
విచిత్రంగా అల్లిన మేఘాల కాంతి కలిగిన మణిపర్వతం, బంగారు విచిత్ర పందిళ్ళతో, భవనాలతో అలంకరించబడి ప్రకాశించింది.
2.56.15
हर्म्याणि च विशालानि मणिसोपानवन्ति च ।
तत्रस्था वरवर्णिन्यो ददृशुर्मधुसूदनम् ॥ २.५६.१५ ॥
అక్కడ విశాలమైన భవనాలు మణి సోపానాలతో ఉన్నాయి; అక్కడ నిలిచి ఉన్న అందమైన వర్ణంగల స్త్రీలు మధుసూదనుని చూశారు.
2.56.16
गन्धर्वसुरमुख्यानां प्रिया दुहितरस्तदा ।
त्रिविष्टपसमे देशे तिष्ठन्तमपराजितम् ॥ २.५६.१६ ॥
అప్పుడు గంధర్వ, అసుర ప్రముఖుల ప్రియమైన కుమార్తెలు, స్వర్గసమానమైన ఆ ప్రదేశంలో నిలిచియున్న అపరాజితుడిని చూశారు.
2.56.17
परिवव्रुर्महाबाहुमेकवेणीधराः स्त्रियः ।
पर्वाः काषायवासिन्यः सर्वाश्च नियतेन्द्रियाः ॥ २.५६.१७ ॥
మహాబాహుడిని ఒంటి జడ ధరించినవారు, కాషాయ వస్త్రాలు ధరించినవారు, ఇంద్రియ నిగ్రహం కలిగినవారు అయిన స్త్రీలు చుట్టుముట్టారు.
2.56.18
व्रतसन्तापजः शोके नात्र कश्चिदपीडयत् ।
अरजांसि च वासांसि बिभ्रत्यः कौशिकान्यपि ॥ २.५६.१८ ॥
వ్రత తపోతాపం వల్ల కలిగిన శోకంతో ఇక్కడ ఎవరూ బాధపడలేదు; వారు మలినం లేని పట్టువస్త్రాలను ధరించారు.
2.56.19
समेत्य यदुसिंहस्य चक्रुरस्याञ्जलिं स्त्रियः ।
ऊचुश्चैनं हृषीकेशं सर्वास्ताः कमलेक्षणाः ॥ २.५६.१९ ॥
యదుసింహుని వద్దకు వచ్చి, కమలనేత్రలైన ఆ స్త్రీలందరూ ఆయనకు అంజలి ఘటించి హృషీకేశునితో మాట్లాడారు.
2.56.20
नारदेन समाख्यातमस्माकं पुरुषोत्तम ।
आगमिष्यति गोविन्दः सुरकार्यार्थसिद्धये ॥ २.५६.२० ॥
పురుషోత్తమా, దేవకార్య సిద్ధి కోసం గోవిందుడు వస్తాడని నారదుడు మాకు చెప్పాడు.
2.56.21
सोऽसुरं नरकं हत्वा निशुम्भं मुरमेव च ।
भौमं च सपरीवारं हयग्रीवं च दानवम् ॥ २.५६.२१ ॥
ఆయన అసురుడు నరకుని, నిశుంభుని, మురుని, పరివారంతో భౌముని, దానవుడు హయగ్రీవుని సంహరించి.
2.56.22
तथा पञ्चजनं चैव प्राप्स्यते धनमक्षयम् ।
सोऽचिरेणैव कालेन युष्मन्मोक्ता भविष्यति ॥ २.५६.२२ ॥
అలాగే పంచజనుని సంహరించి అక్షయ ధనాన్ని పొందుతాడు. ఆయన త్వరలోనే, కాలం వచ్చినప్పుడు, మీ విమోచకుడవుతాడు.
2.56.23
एवमुक्त्वागमद्धीरो देवर्षिर्नारदस्तथा ।
त्वां चिन्तयानाः सततं तपो घोरमुपास्महे ॥ २.५६.२३ ॥
ఇలా చెప్పి ధీరుడైన దేవర్షి నారదుడు వెళ్లిపోయాడు. నిన్నే నిరంతరం ధ్యానిస్తూ మేము ఘోరమైన తపస్సు చేస్తున్నాము.
2.56.24
कालेऽतीते महाबाहुं कदा द्रक्ष्याम माधवम् ।
इत्येवं हृदि सङ्कल्पं कृत्वा पुरुषसत्तम।
तपश्चराम सततं रक्ष्यमाणा हि दानवैः ॥ २.५६.२४ ॥
పురుషోత్తమా, కాలం గడిచాక మహాబాహువైన మాధవుని మేము ఎప్పుడు చూస్తాము? అనే సంకల్పాన్ని హృదయంలో ఉంచుకుని, దానవుల నుండి రక్షింపబడుతూ మేము నిరంతరం తపస్సు చేసాము.
2.56.25
ततोऽस्मत्प्रियकामार्थं भगवान्मारुतोऽब्रवीत् ।
यथोक्तं नारदेनाथ न चिरात्तद्भविष्यति ॥ २.५६.२५ ॥
అప్పుడు మా ప్రియకోరికను నెరవేర్చడానికి భగవంతుడైన వాయువు చెప్పాడు; నారదుడు చెప్పినట్లే అది కొద్ది కాలంలోనే జరుగుతుంది.
2.56.26
तासां परमनारीणामृषभाक्षं पुरः स्थितम् ।
ददृशुर्देवगन्धर्वा गृष्टीनामिव गोपतिम् ॥ २.५६.२६ ॥
ఆ పరమ సుందరీమణుల ముందు నిలిచిన వృషభనేత్రుడిని దేవతలు, గంధర్వులు చూశారు; ఆవుల మధ్య వృషభాన్ని చూసినట్లు.
2.56.27
तस्य चन्द्रोपमं वक्त्रमुदीक्ष्य मुदितेन्द्रियाः ।
सम्प्रहृष्टा महाबाहुमिदं वचनमब्रुवन्। ॥ २.५६.२७ ॥
అతని చంద్రసదృశ ముఖాన్ని చూసి, ఆనందించిన ఇంద్రియాలతో, ఎంతో సంతోషించి, ఆ మహాబాహువుతో ఈ మాటలు అన్నారు.
2.56.28
सत्यव्रत पुरा वायुरिदमस्मानिहाब्रवीत् ।
सर्वभूतहितज्ञश्च महर्षिरपि नारदः ॥ २.५६.२८ ॥
ఓ సత్యవ్రతా! పూర్వం ఇక్కడ వాయువు మాకు ఇది చెప్పాడు; సర్వప్రాణుల హితం తెలిసిన మహర్షి నారదుడు కూడా చెప్పాడు.
2.56.29
विष्णुर्नारायणो देवः शङ्खचक्रगदासिभृत् ।
स भौमं नरकं हत्वा भर्ता वो भविता ध्रुवम् ॥ २.५६.२९ ॥
శంఖ, చక్ర, గదా, ఖడ్గాలు ధరించిన విష్ణు నారాయణ దేవుడు భౌమ నరకుని సంహరించి నిశ్చయంగా మీ ప్రభువు అవుతాడు.
2.56.30
दिष्ट्या तस्यर्षिमुख्यस्य नारदस्य महात्मनः ।
वचनादेव सत्यं नो भर्ता भवितुमर्हसि ॥ २.५६.३० ॥
అదృష్టవశాత్తు, ఆ మహాత్ముడు, ఋషిప్రముఖుడైన నారదుని మాటవల్లనే, మాకు సత్యమైన భర్తవు కావడానికి నీవు అర్హుడవు.
2.56.31
यत्प्रियं बत पश्याम श्रुतं प्रियमरिन्दम ।
दर्शनेन कृतार्थाः स्मो वयमस्य महात्मनः ॥ २.५६.३१ ॥
శత్రుదమనుడా, మనం చూసినదీ విన్నదీ ప్రియమైనవే. ఈ మహాత్ముని దర్శనంతో మనం కృతార్థులమయ్యాము.
2.56.32
उवाच हि यदुश्रेष्ठः सर्वास्ता जातमन्मथाः ।
यथा ब्रूत विशालाक्ष्यस्तत्सर्वं वो भविष्यति ॥ २.५६.३२ ॥
యదుశ్రేష్ఠుడు ఆ అందరితో చెప్పాడు, కామం మేల్కొన్న వారితో: విశాలాక్షులారా, మీరు చెప్పినదంతా మీకు జరుగుతుంది.
2.56.33
ततस्ता गरुडे सर्वाः सरत्नधनसञ्चयाः ।
क्षिप्रमारोपयाञ्चक्रे भगवान्देवकीसुतः ॥ २.५६.३३ ॥
అప్పుడు భగవానుడు దేవకీ కుమారుడు వారందరినీ రత్నధనరాశులతో సహా వెంటనే గరుడునిపై ఎక్కించాడు.
2.56.34
सपक्षिगणमातङ्गं सव्यालमृगपन्नगम् ।
शाखामृगगणैर्जुष्टं सप्रस्तरशिलातलम् ॥ २.५६.३४ ॥
పక్షిసమూహాలు, ఏనుగులు, క్రూరమృగాలు, జింకలు, సర్పాలతో కూడినది, కోతుల గుంపులు నివసించేది, రాళ్ళు రాతిభూములతో కూడినది.
2.56.35
न्यङ्कुभिश्च वराहैश्च रुरुभिश्च निषेवितम् ।
सप्रपातमहासानुं विचित्रशिखिसङ्कुलम् ॥ २.५६.३५ ॥
ముళ్ళపందులు, అడవిపందులు, రురు జింకలు సేవించేది, ఎత్తైన శిఖరాలు, జలపాతాలు కలది, రంగురంగుల నెమళ్ళతో నిండినది.
2.56.36
स महेन्द्रानुजः शौरिश्चकार गुरुडोपरि ।
पश्यतां सर्वभूतानामुत्पाट्य मणिपर्वतम् ॥ २.५६.३६ ॥
ఇంద్రుని తమ్ముడైన ఆ శౌరి, సమస్త ప్రాణులూ చూస్తుండగా మణిపర్వతాన్ని పెకలించి గరుడునిపై ఉంచాడు.
2.56.37
उपेन्द्रं बलदेवं च वासवं च महाबलम् ।
स्वपक्षबलविक्षेपैर्महाद्रिशिखरोपमः ॥ २.५६.३७ ॥
ఉపేంద్రుడిని, బలదేవుడిని, మహాబలుడైన వాసవుడిని (ఇంద్రుడిని) కూడా (అతడు కదిలించాడు). తన పక్షబలపు విసురులతో అతడు మహాపర్వత శిఖరంలా కనిపించాడు.
2.56.38
दिक्षु सर्वासु संरावं स चक्रे गरुडो वहन् ।
आरुजन्पर्वताग्राणि पादपांश्च समुत्क्षिपन् ॥ २.५६.३८ ॥
గరుడుడిని మోస్తూ అతడు అన్ని దిక్కులలో మహాధ్వని చేశాడు. పర్వత శిఖరాలను పగులగొడుతూ, వృక్షాలను పెకిలించి పైకి విసురుతూ అతడు అలా చేశాడు.
2.56.39
सञ्जहार महाभ्राणि वैश्वानरपथं गतः ।
ग्रहनक्षत्रताराणां सप्तर्षीणां स्वतेजसा ॥ २.५६.३९ ॥
వైశ్వానర మార్గంలో వెళ్లి అతడు మహా మేఘాలను చెదరగొట్టాడు. తన తేజస్సుతో గ్రహాలు, నక్షత్రాలు, తారలు, సప్తర్షులు (వీటి వెలుగును) కప్పివేశాడు.
2.56.40
प्रभाजालमतिक्रम्य चाश्विनोश्च परन्तप ।
प्राप्य पुण्यतमं स्थानं देवलोकमरिन्दमः ॥ २.५६.४० ॥
ఓ పరంతపా! అశ్వినీ దేవతల కాంతిజాలాన్ని దాటి, అరిందముడు అత్యంత పుణ్యమైన స్థానాన్ని, దేవలోకాన్ని చేరాడు.
2.56.41
शक्रसद्म समासाद्य चावरुह्य जनार्दनः ।
सोऽभिवाद्यादितेः पादावर्चितः सर्वदैवतैः।
ब्रह्मदक्षपुरोगैश्च प्रजापतिभिरेव च ॥ २.५६.४१ ॥
ఇంద్రుని నివాసానికి చేరి దిగిన జనార్దనుడు అదితి పాదాలకు నమస్కరించాడు. బ్రహ్మ, దక్షుడు మొదలైన సమస్త దేవతలు, ప్రజాపతులు అతడిని పూజించారు.
2.56.42
अदितेः कुण्डले दिव्ये ददावथ तदा विभुः ।
रत्नान च परार्घ्याणि रामेण सह केशवः ॥ २.५६.४२ ॥
అప్పుడు సర్వవ్యాపకుడైన ప్రభువు అదితికి దివ్యమైన రెండు కుండలాలను ఇచ్చాడు. బలరామునితో కలిసి కేశవుడు అత్యంత విలువైన రత్నాలను కూడా ఇచ్చాడు.
2.56.43
प्रतिगृह्य च तत्सर्वमदितिर्वासवानुजम् ।
पूजयामास दाशार्हं रामं च विगतज्वरा ॥ २.५६.४३ ॥
అదితి అవన్నీ స్వీకరించి, వాసవుని తమ్ముడైన దాశార్హుడిని, రాముడిని దుఃఖరహితురాలై గౌరవించింది.
2.56.44
शची महेन्द्रमहिषी कृष्णस्य महिषीं तदा ।
सत्यभामां तु सङ्गृह्य अदित्यै सा न्यवेदयत् ॥ २.५६.४४ ॥
ఇంద్రుని పట్టమహిషి శచి అప్పుడు కృష్ణుని పట్టమహిషి సత్యభామను పట్టుకుని అదితికి సమర్పించింది.
2.56.45
सा तस्याः सत्यभामायाः कृष्णाप्रियचिकीर्षया ।
वरं प्रादाद्देवमाता सत्यायै विगतज्वरा ॥ २.५६.४५ ॥
కృష్ణునికి ప్రియమైనది చేయాలనే కోరికతో, దుఃఖరహితురాలైన దేవమాత ఆ సత్యభామకు వరం ప్రసాదించింది.
2.56.46
जरां न यास्यसि शुभे यावत्कृष्णोऽस्ति भूतले ।
सर्वगन्धगुणोपेता भविष्यसि वरानने ॥ २.५६.४६ ॥
శుభమైనదానా, భూమిపై కృష్ణుడున్నంత కాలం నీవు వృద్ధాప్యం పొందవు; అందమైన ముఖం కలదానా, అన్ని సుగంధ గుణాలతో కూడిన దానవవుతావు.
2.56.47
विसृज्य सत्यभामा वै पौलोमीं च सुमध्यमा ।
शच्यापि समनुज्ञाता ययौ कृष्णनिवेशनम् ॥ २.५६.४७ ॥
సుమధ్య అయిన సత్యభామ పౌలోమి (శచి)కి వీడ్కోలు చెప్పి, శచి అనుమతి పొంది కృష్ణుని నివాసానికి వెళ్ళింది.
2.56.48
सम्पूज्यमानस्त्रिदशैर्महर्षिगणसेवितः ।
द्वारकां प्रययौ कृष्णो देवलोकादरिन्दमः ॥ २.५६.४८ ॥
దేవతలచే పూజింపబడి, మహర్షి గణాలచే సేవింపబడుతూ, శత్రుదమనుడైన కృష్ణుడు దేవలోకం నుండి ద్వారకకు వెళ్ళాడు.
2.56.49
शीघ्रादेत्य महाबाहुर्दीर्घमध्वानमच्युतः। ॥ २.५६.४९ ॥
మహాబాహువు అచ్యుతుడు త్వరగా సుదీర్ఘ మార్గాన్ని దాటి వచ్చాడు.
2.56.59
वर्घमानपुरद्वारमाससाद सुरोत्तमः ॥ २.५६.५९ ॥
దేవతలలో ఉత్తముడు వర్ధమానపురద్వారాన్ని చేరాడు.