มหาภารตะ · อัธยายะ 2.56
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.56.1
निहत्य नरकं भौमं सत्यभामासहायवान् ।
सहितो लोकपालैश्च ददर्श नरकालयम् ॥ २.५६.१ ॥
เมื่อสังหารนรกบุตรแห่งแผ่นดินแล้ว พระองค์พร้อมด้วยสัตยภามาและเหล่าโลกบาลได้ทอดพระเนตรที่อยู่ของนรก
2.56.2
अथास्य गृहमासाद्य नारकस्य महात्मनः ।
ददर्श धनमक्षय्यं रत्नानि विविधानि च। ॥ २.५६.२ ॥
จากนั้นเสด็จถึงเรือนของนรกผู้ยิ่งใหญ่ผู้นั้น ทรงเห็นทรัพย์ที่ไม่มีวันหมดและอัญมณีหลากชนิด
2.56.3
मणिमुक्ताप्रवालानि वैडूर्यविकृतानि च ।
विस्ताराल्पांश्चार्कमणीन्विपुलान्स्फाटिकानपि ॥ २.५६.३ ॥
มีมณี ไข่มุก และปะการัง ไพฑูรย์ที่ถูกแปรรูปเป็นรูปต่าง ๆ พระอาทิตยกานต์ทั้งเล็กและใหญ่ และแก้วผลึกอันยิ่งใหญ่ด้วย
2.56.4
जाम्बूनदमयान्येव शातकुम्भमयानि च ।
प्रदीप्तज्वलनाभानि शीतरश्मिप्रभाणि च ॥ २.५६.४ ॥
ทำด้วยทองชมพูนุทและทองศาตกุมภะ แวววาวดุจไฟลุกโชน และเปล่งรัศมีดุจพระจันทร์เย็น
2.56.5
हिरण्यवर्णं रुचिरं श्वेतमभ्यन्तरं गृहम् ।
तदक्षय्यं गृहे दृष्टं नरकस्य धनं बहु ॥ २.५६.५ ॥
เรือนชั้นในงดงามมีสีทองและสีขาว ในเรือนของนรกทรงเห็นทรัพย์มากมายที่ไม่มีวันหมด
2.56.6
न हि राज्ञः कुबेरस्य तावद्धनसमुच्छ्रयः ।
दृष्टपूर्वः पुरा साक्षान्महेन्द्रभवनेष्वपि ॥ २.५६.६ ॥
กองทรัพย์ของท้าวกุเวรก็ไม่เคยมีผู้ใดเห็นมาก่อนถึงเพียงนี้ แม้ในวังของพระอินทร์ผู้ยิ่งใหญ่
2.56.7
हते भौमे निशुम्भे च वासवः सगणोऽब्रवीत् ।
दाशार्हपतिमासीनमाहृत्य मणिकुण्डले ॥ २.५६.७ ॥
เมื่อภมะและนิศุมภะถูกสังหารแล้ว พระวาสวะ (พระอินทร์) พร้อมด้วยบริวาร กล่าวกับเจ้าแห่งทศารหะผู้ประทับอยู่ พร้อมทั้งนำตุ้มหูมณีมาถวาย
2.56.8
हेमसूत्रा महाकक्ष्यास्तोमरैर्वीर्यशालिनः ।
विमलानि पताकानि वासांसि विविधानि च ॥ २.५६.८ ॥
ประดับด้วยด้ายทอง มีสายรัดใหญ่ มีหอกติดอาวุธ เปี่ยมด้วยพลัง และยังมีธงอันบริสุทธิ์กับผ้านุ่งห่มหลากชนิด
2.56.9
भीमरूपाश्च मातङ्गाः प्रवालविकृताः कुथाः ।
ते च विंशतिसाहस्रा द्वास्तावत्यः करेणवः ॥ २.५६.९ ॥
มีช้างรูปร่างน่าสะพรึง ผ้าคลุมหลังช้างประดับดุจปะการัง ช้างเหล่านั้นมียี่สิบพันเชือก และช้างพังอีกสองพันเชือกเช่นกัน
2.56.10
अष्टौ शतसहस्राणि देशजाश्चोत्तमा हयाः ।
गोभिश्चाविकृतैर्यावत्कामात्तव जनार्दन ॥ २.५६.१० ॥
ม้าชั้นดีพันธุ์พื้นเมืองแปดแสนตัว และฝูงโคที่ไม่มีตำหนิเท่าที่พระองค์ปรารถนา โอ ชนารทนะ
2.56.11
एतत्ते प्रापयिष्याणि वृष्ण्यावासमरिन्दम ।
वसु यत्रिषु लोकेषु धर्मेणावर्जितं त्वया ॥ २.५६.११ ॥
โอ ผู้ปราบศัตรู ข้าพระองค์จะนำทั้งหมดนี้มาถวายที่พำนักของวฤษณี คือทรัพย์ที่พระองค์ได้มาด้วยธรรมในสามโลก
2.56.12
देवगन्धर्वरत्नानि दैतेयासुरजानि च ।
यानि सन्ति हिरण्यानि नरकस्य निवेशने ॥ २.५६.१२ ॥
อัญมณีของเทพและคนธรรพ์ อัญมณีที่เกิดจากไทตยะและอสูร และทองคำที่มีอยู่ในที่อยู่ของนรก
2.56.13
एतत्तु गरुडे सर्वं क्षिप्रमारोप्य वासवः ।
दार्शार्हपतिना सार्धमुपायान्मणिपर्वतम् ॥ २.५६.१३ ॥
พระอินทร์ทรงบรรทุกสิ่งทั้งหมดนี้ขึ้นบนครุฑอย่างรวดเร็ว แล้วเสด็จไปยังมณิบรรพตพร้อมกับเจ้าแห่งทศารหะ
2.56.14
चित्रग्रथितमेघाभः प्रबभौ मणिपर्वतः ।
हेमचित्रवितानैश्च प्रासादैरुपशोभितः ॥ २.५६.१४ ॥
มณิบรรพตดุจเมฆที่ประดับด้วยสีต่าง ๆ ส่องประกาย งดงามด้วยเพดานทองหลากลวดลายและปราสาททั้งหลาย
2.56.15
हर्म्याणि च विशालानि मणिसोपानवन्ति च ।
तत्रस्था वरवर्णिन्यो ददृशुर्मधुसूदनम् ॥ २.५६.१५ ॥
มีคฤหาสน์ใหญ่โตพร้อมบันไดอัญมณี และสตรีผิวงามที่ยืนอยู่ที่นั่นได้เห็นพระมธุสูทนะ
2.56.16
गन्धर्वसुरमुख्यानां प्रिया दुहितरस्तदा ।
त्रिविष्टपसमे देशे तिष्ठन्तमपराजितम् ॥ २.५६.१६ ॥
ตอนนั้นบรรดาธิดาที่เป็นที่รักของหัวหน้าคนธรรพ์และอสูรได้เห็นพระผู้ไม่พ่ายแพ้ประทับอยู่ในดินแดนที่เหมือนสวรรค์
2.56.17
परिवव्रुर्महाबाहुमेकवेणीधराः स्त्रियः ।
पर्वाः काषायवासिन्यः सर्वाश्च नियतेन्द्रियाः ॥ २.५६.१७ ॥
สตรีที่มวยผมเดียว นุ่งห่มผ้าสีกาษายะ ผู้ควบคุมอินทรีย์ได้ทั้งหมด ล้อมรอบพระผู้มีแขนอันทรงพลัง
2.56.18
व्रतसन्तापजः शोके नात्र कश्चिदपीडयत् ।
अरजांसि च वासांसि बिभ्रत्यः कौशिकान्यपि ॥ २.५६.१८ ॥
ไม่มีผู้ใดในที่นั้นถูกความโศกเศร้าอันเกิดจากความร้อนแห่งวัตรบีบคั้น และพวกนางสวมผ้าไหมที่ปราศจากฝุ่นละอองด้วย
2.56.19
समेत्य यदुसिंहस्य चक्रुरस्याञ्जलिं स्त्रियः ।
ऊचुश्चैनं हृषीकेशं सर्वास्ताः कमलेक्षणाः ॥ २.५६.१९ ॥
สตรีเหล่านั้นเข้าไปใกล้ราชสีห์แห่งยาทพ ประนมมือถวายความเคารพ แล้วกล่าวกับพระหฤษีเกศะ ทุกนางดวงตาดุจดอกบัว
2.56.20
नारदेन समाख्यातमस्माकं पुरुषोत्तम ।
आगमिष्यति गोविन्दः सुरकार्यार्थसिद्धये ॥ २.५६.२० ॥
โอ บุรุโษดม พระนารทบอกแก่พวกเราว่า พระโควินทะจะเสด็จมาเพื่อให้กิจของเหล่าเทพสำเร็จ
2.56.21
सोऽसुरं नरकं हत्वा निशुम्भं मुरमेव च ।
भौमं च सपरीवारं हयग्रीवं च दानवम् ॥ २.५६.२१ ॥
พระองค์ทรงสังหารอสูรนรก นิศุมภะ และมุระ พร้อมทั้งภะมะกับบริวาร และทานพหัยครีวะ
2.56.22
तथा पञ्चजनं चैव प्राप्स्यते धनमक्षयम् ।
सोऽचिरेणैव कालेन युष्मन्मोक्ता भविष्यति ॥ २.५६.२२ ॥
ทำนองเดียวกัน เมื่อทรงสังหารปัญจชนแล้ว พระองค์จะได้รับทรัพย์ที่ไม่มีวันหมด และไม่นานนัก ตามกาลเวลาที่เหมาะสม พระองค์จะเป็นผู้ช่วยให้พวกท่านพ้นภัย
2.56.23
एवमुक्त्वागमद्धीरो देवर्षिर्नारदस्तथा ।
त्वां चिन्तयानाः सततं तपो घोरमुपास्महे ॥ २.५६.२३ ॥
ฤๅษีนารทะผู้เป็นเทวฤๅษีและมั่นคง ตรัสดังนี้แล้วก็จากไป ส่วนพวกเรานั้นคิดถึงพระองค์อยู่เสมอ จึงบำเพ็ญตบะอันเข้มงวด
2.56.24
कालेऽतीते महाबाहुं कदा द्रक्ष्याम माधवम् ।
इत्येवं हृदि सङ्कल्पं कृत्वा पुरुषसत्तम।
तपश्चराम सततं रक्ष्यमाणा हि दानवैः ॥ २.५६.२४ ॥
ข้าแต่บุรุษผู้ประเสริฐที่สุด เมื่อกาลเวลาผ่านไปแล้ว เมื่อใดพวกเราจะได้เห็นพระมาธวะผู้มีพระพาหาอันยิ่งใหญ่ ด้วยความปรารถนานี้ที่ตั้งมั่นอยู่ในใจ พวกเราจึงบำเพ็ญตบะอย่างต่อเนื่อง โดยมีการคุ้มครองจากพวกทานพ
2.56.25
ततोऽस्मत्प्रियकामार्थं भगवान्मारुतोऽब्रवीत् ।
यथोक्तं नारदेनाथ न चिरात्तद्भविष्यति ॥ २.५६.२५ ॥
ครั้งนั้น เพื่อให้ความปรารถนาอันเป็นที่รักของพวกเราสำเร็จ พระวายุผู้เป็นสิริมงคลจึงกล่าวว่า สิ่งที่พระนารทะกล่าวไว้จะเป็นจริงในไม่ช้า
2.56.26
तासां परमनारीणामृषभाक्षं पुरः स्थितम् ।
ददृशुर्देवगन्धर्वा गृष्टीनामिव गोपतिम् ॥ २.५६.२६ ॥
ต่อหน้านางผู้งามเลิศเหล่านั้น พระผู้มีดวงตาดุจโคผู้ยืนอยู่ เทพและคนธรรพ์ได้เห็นพระองค์ ดุจคนเห็นจ่าฝูงโคท่ามกลางฝูงโคตัวเมีย
2.56.27
तस्य चन्द्रोपमं वक्त्रमुदीक्ष्य मुदितेन्द्रियाः ।
सम्प्रहृष्टा महाबाहुमिदं वचनमब्रुवन्। ॥ २.५६.२७ ॥
เมื่อเห็นพระพักตร์ดุจพระจันทร์ของพระองค์ ประสาทสัมผัสของพวกนางก็เบิกบาน ยินดีเป็นอย่างยิ่ง จึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่ผู้มีพระพาหาอันยิ่งใหญ่
2.56.28
सत्यव्रत पुरा वायुरिदमस्मानिहाब्रवीत् ।
सर्वभूतहितज्ञश्च महर्षिरपि नारदः ॥ २.५६.२८ ॥
ข้าแต่ผู้ยึดมั่นในสัตย์ พระวายุได้กล่าวเรื่องนี้แก่พวกเราไว้ก่อนแล้วที่นี่ และพระมหาฤๅษีนารทะผู้รู้สิ่งที่เป็นประโยชน์แก่สรรพสัตว์ ก็กล่าวไว้เช่นเดียวกัน
2.56.29
विष्णुर्नारायणो देवः शङ्खचक्रगदासिभृत् ।
स भौमं नरकं हत्वा भर्ता वो भविता ध्रुवम् ॥ २.५६.२९ ॥
พระวิษณุนารายณ์ผู้เป็นเทพ ผู้ถือสังข์ จักร คทา และดาบ เมื่อทรงสังหารภะมะนรกแล้ว จะเป็นพระภัสดาของพวกท่านอย่างแน่นอน
2.56.30
दिष्ट्या तस्यर्षिमुख्यस्य नारदस्य महात्मनः ।
वचनादेव सत्यं नो भर्ता भवितुमर्हसि ॥ २.५६.३० ॥
โชคดีที่ได้ฟังถ้อยคำของพระนารทะผู้ยิ่งใหญ่ ผู้เป็นเลิศในหมู่ฤๅษี พระองค์สมควรจะเป็นพระภัสดาที่แท้จริงของพวกเราอย่างแน่นอน
2.56.31
यत्प्रियं बत पश्याम श्रुतं प्रियमरिन्दम ।
दर्शनेन कृतार्थाः स्मो वयमस्य महात्मनः ॥ २.५६.३१ ॥
สิ่งที่พวกเราได้เห็นและได้ฟังนั้นน่ายินดียิ่ง ข้าแต่ผู้ปราบศัตรู เมื่อได้เห็นพระมหาบุรุษผู้นี้ พวกเราก็บรรลุความปรารถนาแล้ว
2.56.32
उवाच हि यदुश्रेष्ठः सर्वास्ता जातमन्मथाः ।
यथा ब्रूत विशालाक्ष्यस्तत्सर्वं वो भविष्यति ॥ २.५६.३२ ॥
พระผู้เป็นเลิศแห่งวงศ์ยทุตรัสกับนางทั้งหมดนั้น ผู้มีความกำหนัดบังเกิดขึ้นแล้ว ว่าสิ่งใดที่พวกนางกล่าว ข้าแต่ผู้มีดวงตากว้างทั้งหลาย สิ่งนั้นทั้งหมดจะเป็นจริงสำหรับพวกนาง
2.56.33
ततस्ता गरुडे सर्वाः सरत्नधनसञ्चयाः ।
क्षिप्रमारोपयाञ्चक्रे भगवान्देवकीसुतः ॥ २.५६.३३ ॥
จากนั้น พระผู้เป็นเจ้าผู้เป็นโอรสของเทวกี ทรงให้นางทั้งหมดพร้อมกองรัตนะและทรัพย์สมบัติ ขึ้นประทับบนครุฑอย่างรวดเร็ว
2.56.34
सपक्षिगणमातङ्गं सव्यालमृगपन्नगम् ।
शाखामृगगणैर्जुष्टं सप्रस्तरशिलातलम् ॥ २.५६.३४ ॥
เต็มไปด้วยฝูงนกและช้าง มีสัตว์ร้าย กวาง และงูอยู่ด้วย มีฝูงลิงอาศัยอยู่ และมีหินแผ่นเรียบกับพื้นหินมากมาย
2.56.35
न्यङ्कुभिश्च वराहैश्च रुरुभिश्च निषेवितम् ।
सप्रपातमहासानुं विचित्रशिखिसङ्कुलम् ॥ २.५६.३५ ॥
มีเม่นและหมูป่า และกวางรุรุอาศัยอยู่ มียอดเขาใหญ่ที่มีหน้าผาสูงชัน เต็มไปด้วยนกยูงหลากสี
2.56.36
स महेन्द्रानुजः शौरिश्चकार गुरुडोपरि ।
पश्यतां सर्वभूतानामुत्पाट्य मणिपर्वतम् ॥ २.५६.३६ ॥
พระศัวริ ผู้เป็นน้องของพระอินทร์ ได้ถอนมณีบรรพตขึ้นมา แล้ววางไว้บนพระครุฑ ขณะที่สรรพสัตว์ทั้งปวงกำลังเฝ้ามองอยู่
2.56.37
उपेन्द्रं बलदेवं च वासवं च महाबलम् ।
स्वपक्षबलविक्षेपैर्महाद्रिशिखरोपमः ॥ २.५६.३७ ॥
พระองค์ทรงทำให้แม้พระอุเบนทร์ พระพลเทพ และพระวาสวะ (พระอินทร์) ผู้มีพลังยิ่งใหญ่ต้องหวั่นไหว ด้วยแรงกระทบจากกำลังของฝ่ายตน พระองค์ปรากฏดุจยอดของภูเขาใหญ่
2.56.38
दिक्षु सर्वासु संरावं स चक्रे गरुडो वहन् ।
आरुजन्पर्वताग्राणि पादपांश्च समुत्क्षिपन् ॥ २.५६.३८ ॥
ครุฑซึ่งแบกพระองค์อยู่ ได้ก่อให้เกิดเสียงอึกทึกไปทุกทิศ ทำลายยอดเขา และเหวี่ยงต้นไม้ขึ้นไปในอากาศ
2.56.39
सञ्जहार महाभ्राणि वैश्वानरपथं गतः ।
ग्रहनक्षत्रताराणां सप्तर्षीणां स्वतेजसा ॥ २.५६.३९ ॥
พระองค์เสด็จไปตามวิถีแห่งไวศวานร (ท้องฟ้า) ทรงทำให้เมฆใหญ่กระจัดกระจาย ด้วยรัศมีของพระองค์เอง ทรงทำให้แสงของดาวเคราะห์ กลุ่มดาวฤกษ์ ดวงดาว และพระสัปตฤๅษีหมองลง
2.56.40
प्रभाजालमतिक्रम्य चाश्विनोश्च परन्तप ।
प्राप्य पुण्यतमं स्थानं देवलोकमरिन्दमः ॥ २.५६.४० ॥
ข้าแต่ผู้แผดเผาศัตรู เมื่อเสด็จผ่านตาข่ายแสงของพระอัศวินทั้งสองไปแล้ว ผู้ปราบศัตรูก็ถึงสถานที่อันศักดิ์สิทธิ์ที่สุด คือโลกของเทวดา
2.56.41
शक्रसद्म समासाद्य चावरुह्य जनार्दनः ।
सोऽभिवाद्यादितेः पादावर्चितः सर्वदैवतैः।
ब्रह्मदक्षपुरोगैश्च प्रजापतिभिरेव च ॥ २.५६.४१ ॥
เมื่อมาถึงวิมานของพระอินทร์และลงจากรถแล้ว พระชนารทนะถวายความเคารพที่พระบาทของพระนางอทิติ พระองค์ทรงได้รับการบูชาจากเทพทั้งปวง มีพระพรหมและพระทักษะเป็นผู้นำ และจากเจ้าแห่งสิ่งมีชีวิตทั้งหลายด้วย
2.56.42
अदितेः कुण्डले दिव्ये ददावथ तदा विभुः ।
रत्नान च परार्घ्याणि रामेण सह केशवः ॥ २.५६.४२ ॥
จากนั้น พระวิภุผู้ทรงแผ่ไปทั่วทุกแห่งได้ถวายต่างหูทิพย์สองคู่แด่พระนางอทิติ และพระเกศวะพร้อมด้วยพระราม (พระพลราม) ได้ถวายอัญมณีอันล้ำค่าที่สุดแด่พระนาง
2.56.43
प्रतिगृह्य च तत्सर्वमदितिर्वासवानुजम् ।
पूजयामास दाशार्हं रामं च विगतज्वरा ॥ २.५६.४३ ॥
พระนางอทิติทรงรับสิ่งเหล่านั้นทั้งหมดแล้ว ทรงบูชาน้องชายของพระวาสวะ ผู้เป็นทาศารหะ และพระราม ด้วยพระทัยที่ปราศจากความทุกข์ร้อน
2.56.44
शची महेन्द्रमहिषी कृष्णस्य महिषीं तदा ।
सत्यभामां तु सङ्गृह्य अदित्यै सा न्यवेदयत् ॥ २.५६.४४ ॥
พระศจีผู้เป็นมเหสีเอกของพระมเหนทร ได้รับพระสัตยภามาซึ่งเป็นมเหสีเอกของพระกฤษณะ แล้วนำเข้าเฝ้าพระนางอทิติ
2.56.45
सा तस्याः सत्यभामायाः कृष्णाप्रियचिकीर्षया ।
वरं प्रादाद्देवमाता सत्यायै विगतज्वरा ॥ २.५६.४५ ॥
ด้วยความปรารถนาจะทำให้พระกฤษณะพอพระทัย พระมารดาแห่งเทพเจ้า ผู้ปราศจากความทุกข์ร้อน ได้ประทานพรแก่พระสัตยา คือพระสัตยภามานั้น
2.56.46
जरां न यास्यसि शुभे यावत्कृष्णोऽस्ति भूतले ।
सर्वगन्धगुणोपेता भविष्यसि वरानने ॥ २.५६.४६ ॥
ดูก่อนผู้เป็นมงคล ตราบใดที่พระกฤษณะยังประทับอยู่บนโลก เจ้าจะไม่มีวันแก่ชรา ดูก่อนผู้มีใบหน้างดงาม เจ้าจะประกอบด้วยคุณแห่งกลิ่นหอมทั้งปวง
2.56.47
विसृज्य सत्यभामा वै पौलोमीं च सुमध्यमा ।
शच्यापि समनुज्ञाता ययौ कृष्णनिवेशनम् ॥ २.५६.४७ ॥
พระสัตยภามาผู้มีเอวเรียวบาง ทูลลาพระเปาโลมีแล้ว และได้รับอนุญาตจากพระศจีเช่นกัน จึงเสด็จไปยังที่ประทับของพระกฤษณะ
2.56.48
सम्पूज्यमानस्त्रिदशैर्महर्षिगणसेवितः ।
द्वारकां प्रययौ कृष्णो देवलोकादरिन्दमः ॥ २.५६.४८ ॥
พระกฤษณะผู้ทรงปราบศัตรู ทรงได้รับการบูชาจากเหล่าเทพ และมีหมู่มหาฤๅษีคอยปรนนิบัติ เสด็จจากโลกของเทพเจ้ามุ่งสู่ทวารกา
2.56.49
शीघ्रादेत्य महाबाहुर्दीर्घमध्वानमच्युतः। ॥ २.५६.४९ ॥
พระอจยุตผู้มีพระพาหาใหญ่ เสด็จมาอย่างรวดเร็วหลังจากข้ามทางไกลมาแล้ว
2.56.59
वर्घमानपुरद्वारमाससाद सुरोत्तमः ॥ २.५६.५९ ॥
เทพผู้ประเสริฐสุดได้มาถึงประตูเมืองวรรธมาน