महाभारत · अध्याय 2.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.6.1
सम्पूज्याथाभ्यनुज्ञातो महर्षेर्वचनात्परम् ।
प्रत्युवाचानुपूर्व्येण धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ २.६.१ ॥
महर्षींच्या वचनाने अनुज्ञा मिळाल्यावर, त्यांचा सन्मान करून धर्मराज युधिष्ठिराने यथाक्रम उत्तर दिले.
2.6.2
भगवत्याय्यमाहैतं यथावद्धर्मनिश्चयम् ।
यथाशक्ति यथान्यायं क्रियतेऽयं विधिर्मया ॥ २.६.२ ॥
पूज्य मुनींनी सांगितलेला धर्मनिश्चय यथावत् सांगतो; माझ्या शक्तीप्रमाणे आणि न्यायानुसार हा विधी मी करतो.
2.6.3
राजभिर्यद्यथा कार्यं पुरा वै तन्न संशयः ।
यथान्यायोपनीतार्थं कृतं हेतुमदर्थवत् ॥ २.६.३ ॥
राजांनी पूर्वी जसे करावे त्यात संशय नाही; न्यायानुसार आणलेल्या प्रयोजनासाठी जे केले ते सकारण आणि सार्थ होते.
2.6.4
वयं तु सत्पथं तेषां यातुमिच्छामहे प्रभो ।
न तु शक्यं तथा गन्तुं यथा तैर्नियतात्मभिः ॥ २.६.४ ॥
प्रभो, आम्हांला त्यांच्या सत्पथावर चालण्याची इच्छा आहे; पण नियतात्म्यांनी जसे चालले तसे चालणे आम्हांला शक्य नाही.
2.6.5
एकमुक्त्वा स धर्मात्मा वाक्यं तदभिपूज्य च ।
तं तु विश्रान्तमासीनं देवर्षिममितद्युतिम्
मुहूर्तात्प्राप्तकालं च दृष्ट्वा लोकचरं मुनिम् ॥ २.६.५ ॥
धर्मात्मा एवढे बोलून, त्या वचनाचा सन्मान करून, विश्रांत बसलेल्या अमित तेजस्वी देवर्षींना आणि लोकसंचारी मुनींना क्षणात योग्य काल जाणून पाहिले.
2.6.6
नादरदं सुस्थमासीनमुपासीनो युधिष्ठिरः ।
अपृच्छत्पाण्डवस्तत्र राजमध्ये माहद्युतिः ॥ २.६.६ ॥
सुखाने बसलेल्या त्यांच्याजवळ बसलेल्या युधिष्ठिराने — राजांच्या मध्ये असलेल्या त्या महातेजस्वी पांडवाने — तेथे प्रश्न विचारला.
2.6.7
भवात्सञ्चरते लोकान्सदा नानाविधान्बहून् ।
ब्रह्मणा निर्मितान्पूर्वं प्रेक्षमाणो मनोजवः। ॥ २.६.७ ॥
भवापासून आलेला तो ब्रह्म्याने पूर्वी निर्माण केलेल्या नाना प्रकारच्या अनेक लोकांमध्ये सदा संचार करतो, मनासारख्या वेगाने त्यांना पाहत.
2.6.8
ईदृशी भविता काचिद्दृष्टपूर्वा सभा क्वचित् ।
इतो वा श्रेयसी ब्रह्मंस्तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः ॥ २.६.८ ॥
अशी, किंवा यापेक्षाही श्रेष्ठ अशी कुठली सभा कधी पूर्वी पाहिली गेली आहे का? हे ब्राह्मणा, विचारणाऱ्या मला ते सांगा.
2.6.9
वैशम्पायन उवाच ।
तच्छ्रुत्वा नारदस्तस्य धर्मराजस्य भाषितम्।
पाण्डवं प्रत्युवाचेदं स्मयन्मधुरया गिरा ॥ २.६.९ ॥
धर्मराजाचे ते बोलणे ऐकून नारद हसत मधुर वाणीने पांडवाला म्हणाला.
2.6.10
मानुषेषु न मे तात दृष्टपूर्वा न च श्रुता ।
सभा मणिमयी राजन्यथेयं तव भारत ॥ २.६.१० ॥
हे तात, मानवांमध्ये मी पूर्वी अशी मणिमय सभा पाहिली नाही आणि ऐकलीही नाही, हे राजा, हे भारता, तुझ्या या सभेसारखी.
2.6.11
सभां तु पितृराजस्य वरुणस्य च धीमतः ।
कथयिष्ये तथेन्द्रस्य कैलासनिलयस्य च ॥ २.६.११ ॥
पितृराज (यम), बुद्धिमान वरुण यांची सभा, आणि कैलासावर राहणाऱ्या इंद्राची सभा, यांचे मी वर्णन करीन.
2.6.12
ब्रह्मणश्च सभां दिव्यां कथयिष्ये गतक्लमाम् ।
दिव्यादिव्यैरभिप्रायैरुपेतां विश्वरूपिणीम् ॥ २.६.१२ ॥
ब्रह्म्याच्या दिव्य सभेचेही मी वर्णन करीन; ती श्रमरहित, दिव्याहूनही दिव्य हेतूंनी युक्त, विश्वरूपिणी आहे.
2.6.13
देवैः पितृगणैः साध्यैर्यज्वभिर्नियतात्मभिः ।
जुष्टां मुनिगणैः शान्तैर्वेदयज्ञैः सदक्षिणैः
यदि ते श्रवणे बुद्धिर्वर्तते भरतर्षभ ॥ २.६.१३ ॥
देव, पितृगण, साध्य, यज्ञकर्ते, संयतात्मे मुनिगण, शांत ऋषी, वेदयज्ञ व दक्षिणांसह सेवित (ती सभा). हे भरतश्रेष्ठा, जर तुला ऐकण्याची इच्छा असेल तर.
2.6.14
नारदेनैवमुक्तस्तु धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
प्राञ्जलिर्भ्रातृभिः सार्धं तैश्च सर्वैर्द्विजोत्तमैः ॥ २.६.१४ ॥
नारदांनी असे सांगितल्यावर धर्मराज युधिष्ठिर आपल्या बंधूंसह आणि त्या सर्व श्रेष्ठ द्विजांसह हात जोडून (बसला).
2.6.15
नारदं प्रत्यवाचेदं धर्मराजो महामनाः ।
सभाः कथय ताः सर्वाः श्रोतुमिच्छामहे वयम् ॥ २.६.१५ ॥
महामनस्क धर्मराजा नारदांना म्हणाला: "त्या सर्व सभांचे वर्णन करा; आम्हाला ऐकायची इच्छा आहे."
2.6.16
किन्द्रव्यास्ताः सभा ब्रह्मन्किंविस्ताराः किमायताः ।
पितामहं च के तस्यां सभायां पर्युपासते ॥ २.६.१६ ॥
हे ब्राह्मणा! त्या सभा कोणत्या द्रव्याने बनलेल्या आहेत, किती रुंद व किती लांब आहेत? त्या सभेत पितामहांची उपासना कोण करतात?
2.6.17
वासवं देवराजं च यमं वैवस्वतं च के ।
वरुणं च कुबेरं च सभायां पर्युपासते ॥ २.६.१७ ॥
देवराज वासव (इंद्र), वैवस्वत यम, वरुण आणि कुबेर यांची त्या सभेत कोण उपासना करतात?
2.6.18
एतत्सर्वं यथान्यायं ब्रह्मर्षे वदतस्तव ।
श्रोतुमिच्छाम सहिताः परं कौतूहलं हि नः ॥ २.६.१८ ॥
हे ब्रह्मर्षी! हे सर्व तुम्ही यथोचित सांगा. आम्ही सर्व एकत्र ऐकू इच्छितो, कारण आम्हाला फार कुतूहल आहे.
2.6.19
एवमुक्तः पाण्डवेन नारदः प्रत्यभाषत ।
क्रमेण राजन्दिव्यास्ताः श्रूयन्तामिह नः सभाः ॥ २.६.१९ ॥
पांडवाने असे म्हटल्यावर नारदांनी उत्तर दिले. हे राजा, त्या दिव्य सभा येथे आम्हांस क्रमाने ऐका.