ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 2.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.6.1
सम्पूज्याथाभ्यनुज्ञातो महर्षेर्वचनात्परम् ।
प्रत्युवाचानुपूर्व्येण धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ २.६.१ ॥
ਮਹਰਸ਼ੀ ਦੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਆਗਿਆ ਪਾ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
2.6.2
भगवत्याय्यमाहैतं यथावद्धर्मनिश्चयम् ।
यथाशक्ति यथान्यायं क्रियतेऽयं विधिर्मया ॥ २.६.२ ॥
ਪੂਜਯ ਵੱਲੋਂ ਕਹੇ ਧਰਮ-ਨਿਸ਼ਚੇ ਨੂੰ ਯਥਾਵਤ ਆਖਦਾ ਹਾਂ; ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਵਿਧੀ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
2.6.3
राजभिर्यद्यथा कार्यं पुरा वै तन्न संशयः ।
यथान्यायोपनीतार्थं कृतं हेतुमदर्थवत् ॥ २.६.३ ॥
ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਸੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਨਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਲਿਆਂਦੇ ਮਕਸਦ ਲਈ ਜੋ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਉਹ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਅਰਥ ਵਾਲਾ ਸੀ।
2.6.4
वयं तु सत्पथं तेषां यातुमिच्छामहे प्रभो ।
न तु शक्यं तथा गन्तुं यथा तैर्नियतात्मभिः ॥ २.६.४ ॥
ਪ੍ਰਭੂ, ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਤ ਪੰਥ ਉੱਤੇ ਤੁਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ; ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਸੰਜਮੀ ਆਤਮਾਵਾਂ ਤੁਰੀਆਂ, ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਰਨਾ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।
2.6.5
एकमुक्त्वा स धर्मात्मा वाक्यं तदभिपूज्य च ।
तं तु विश्रान्तमासीनं देवर्षिममितद्युतिम्
मुहूर्तात्प्राप्तकालं च दृष्ट्वा लोकचरं मुनिम् ॥ २.६.५ ॥
ਧਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਇੰਨਾ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਬਚਨ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰਦੇ ਬੈਠੇ ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਦੇਵਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਲੋਕਚਾਰੀ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਪਲ ਵਿੱਚ ਢੁਕਵਾਂ ਸਮਾਂ ਜਾਣ ਕੇ ਵੇਖਿਆ।
2.6.6
नादरदं सुस्थमासीनमुपासीनो युधिष्ठिरः ।
अपृच्छत्पाण्डवस्तत्र राजमध्ये माहद्युतिः ॥ २.६.६ ॥
ਸੁਖ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬੈਠੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ — ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉਹ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਪਾਂਡਵ — ਉੱਥੇ ਪੁੱਛਿਆ।
2.6.7
भवात्सञ्चरते लोकान्सदा नानाविधान्बहून् ।
ब्रह्मणा निर्मितान्पूर्वं प्रेक्षमाणो मनोजवः। ॥ २.६.७ ॥
ਭਵ ਤੋਂ ਆਇਆ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਚੇ ਗਏ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਵੇਗ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ।
2.6.8
ईदृशी भविता काचिद्दृष्टपूर्वा सभा क्वचित् ।
इतो वा श्रेयसी ब्रह्मंस्तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः ॥ २.६.८ ॥
ਅਜਿਹੀ, ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਕੋਈ ਸਭਾ ਕਿਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੇਖੀ ਗਈ ਹੈ? ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਪੁੱਛਣ ਵਾਲੇ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਦੱਸੋ।
2.6.9
वैशम्पायन उवाच ।
तच्छ्रुत्वा नारदस्तस्य धर्मराजस्य भाषितम्।
पाण्डवं प्रत्युवाचेदं स्मयन्मधुरया गिरा ॥ २.६.९ ॥
ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਨਾਰਦ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਿਆਂ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ।
2.6.10
मानुषेषु न मे तात दृष्टपूर्वा न च श्रुता ।
सभा मणिमयी राजन्यथेयं तव भारत ॥ २.६.१० ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਜਿਹੀ ਮਣੀਮਈ ਸਭਾ ਨਾ ਵੇਖੀ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਸੁਣੀ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤੇਰੀ ਇਸ ਸਭਾ ਵਾਂਗ।
2.6.11
सभां तु पितृराजस्य वरुणस्य च धीमतः ।
कथयिष्ये तथेन्द्रस्य कैलासनिलयस्य च ॥ २.६.११ ॥
ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ (ਯਮ), ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਰੁਣ ਦੀ ਸਭਾ, ਅਤੇ ਕੈਲਾਸ਼ ਉੱਤੇ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਸਭਾ ਦਾ ਵੀ ਮੈਂ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ।
2.6.12
ब्रह्मणश्च सभां दिव्यां कथयिष्ये गतक्लमाम् ।
दिव्यादिव्यैरभिप्रायैरुपेतां विश्वरूपिणीम् ॥ २.६.१२ ॥
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਦਿਵ੍ਯ ਸਭਾ ਦਾ ਵੀ ਮੈਂ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ; ਉਹ ਥਕਾਵਟ ਰਹਿਤ, ਦਿਵ੍ਯਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਦਿਵ੍ਯ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਵਿਸ਼ਵਰੂਪਿਣੀ ਹੈ।
2.6.13
देवैः पितृगणैः साध्यैर्यज्वभिर्नियतात्मभिः ।
जुष्टां मुनिगणैः शान्तैर्वेदयज्ञैः सदक्षिणैः
यदि ते श्रवणे बुद्धिर्वर्तते भरतर्षभ ॥ २.६.१३ ॥
ਦੇਵਤੇ, ਪਿਤਰ ਗਣ, ਸਾਧਯ, ਯਜ੍ਞ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸੰਯਮੀ ਮੁਨੀ ਗਣ, ਸ਼ਾਂਤ ਰਿਸ਼ੀ, ਵੇਦ-ਯਜ੍ਞ ਅਤੇ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਸਹਿਤ ਸੇਵਿਤ (ਉਹ ਸਭਾ)। ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ।
2.6.14
नारदेनैवमुक्तस्तु धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
प्राञ्जलिर्भ्रातृभिः सार्धं तैश्च सर्वैर्द्विजोत्तमैः ॥ २.६.१४ ॥
ਨਾਰਦ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦਵਿਜਾਂ ਸਮੇਤ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ (ਬੈਠੇ)।
2.6.15
नारदं प्रत्यवाचेदं धर्मराजो महामनाः ।
सभाः कथय ताः सर्वाः श्रोतुमिच्छामहे वयम् ॥ २.६.१५ ॥
ਮਹਾਮਨਾ ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ ਦੱਸੋ; ਅਸੀਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।"
2.6.16
किन्द्रव्यास्ताः सभा ब्रह्मन्किंविस्ताराः किमायताः ।
पितामहं च के तस्यां सभायां पर्युपासते ॥ २.६.१६ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਉਹ ਸਭਾਵਾਂ ਕਿਸ ਦ੍ਰਵਯ ਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹਨ, ਕਿੰਨੀਆਂ ਚੌੜੀਆਂ ਤੇ ਕਿੰਨੀਆਂ ਲੰਮੀਆਂ ਹਨ? ਉਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾਮਹ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੌਣ ਕਰਦੇ ਹਨ?
2.6.17
वासवं देवराजं च यमं वैवस्वतं च के ।
वरुणं च कुबेरं च सभायां पर्युपासते ॥ २.६.१७ ॥
ਦੇਵਰਾਜ ਵਾਸਵ (ਇੰਦਰ), ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਯਮ, ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਕੁਬੇਰ ਦੀ ਉਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ?
2.6.18
एतत्सर्वं यथान्यायं ब्रह्मर्षे वदतस्तव ।
श्रोतुमिच्छाम सहिताः परं कौतूहलं हि नः ॥ २.६.१८ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ! ਇਹ ਸਭ ਤੁਸੀਂ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਖੋ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ।
2.6.19
एवमुक्तः पाण्डवेन नारदः प्रत्यभाषत ।
क्रमेण राजन्दिव्यास्ताः श्रूयन्तामिह नः सभाः ॥ २.६.१९ ॥
ਪਾਂਡਵ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਨਾਰਦ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਸਭਾਵਾਂ ਇੱਥੇ ਸਾਨੂੰ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਣਾਓ।