Mahābhārata · Adhyāya 2.71
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.71.1
ततः प्रववृते यज्ञो धर्मराजस्य धीमतः ।
शान्तविघ्नार्हणक्षोभो महर्षिगणसङ्कुलः ॥ २.७१.१ ॥
Entonces comenzó el sacrificio del sabio rey Dharma, con los obstáculos apaciguados, lleno de honores y bullicio, repleto de multitudes de grandes sabios.
2.71.2
तं तु यज्ञं महाबाहुरासमाप्तेर्जनार्दनः ।
ररक्ष भगवाञ्छौरिः शार्ङ्गचक्रगदाधरः ॥ २.७१.२ ॥
Aquel sacrificio lo protegió, hasta su culminación, el de grandes brazos Janārdana, el bienaventurado hijo de Śūra, portador del arco Śārṅga, del disco y de la maza.
2.71.3
तस्मिन्यज्ञे प्रवृत्ते तु वाग्मिनो हेतुवादिनः ।
हेतुवादान्बहून्प्राहुः परपक्षजिगीषवः ॥ २.७१.३ ॥
Mientras aquel sacrificio se llevaba a cabo, los elocuentes defensores de la argumentación, deseosos de vencer al bando contrario, expusieron muchos argumentos.
2.71.4
ददृशुस्ते नृपतयो यज्ञस्य विधिमुत्तमम् ।
उपेन्द्रस्येव विहितं सहदेवेन भारत ॥ २.७१.४ ॥
Aquellos reyes contemplaron la excelsa disposición del sacrificio, como si hubiera sido ordenada para Upendra, dispuesta por Sahadeva, oh descendiente de Bharata.
2.71.5
तद्यज्ञे न्यवसन्राजन्ब्राह्मणा भृशमुत्सुकाः ।
कथयन्तः कथाः पुण्याः पश्यन्तो नटनर्तकान् ॥ २.७१.५ ॥
Oh rey, los brahmanes, muy ansiosos, permanecieron en aquel sacrificio, contando relatos sagrados y mirando a actores y bailarines.
2.71.6
ददृशुस्तोरणान्यत्र हेमतालमयानि च ।
दीप्तभास्करतुल्यानि प्रदीप्तानीव तेजसा ॥ २.७१.६ ॥
Allí vieron pórticos hechos de oro y de palmera, iguales al sol resplandeciente, como si ardieran con su propio esplendor.
2.71.7
स यज्ञस्तोरणैस्तत्र ग्रहैर्द्योरिव सम्बभौ ।
शय्यासनविहारांश्च सुबहून्रत्नसंवृतान् ॥ २.७१.७ ॥
Allí aquel sacrificio resplandecía con sus pórticos, como el cielo con sus astros, y había muchos lechos, asientos y lugares de recreo cubiertos de joyas.
2.71.8
घटान्पात्रीकटाहानि कलशानि समन्ततः ।
न ते किञ्चिदसौवर्णमपश्यंस्तत्र पार्थिवाः ॥ २.७१.८ ॥
Vasijas, recipientes, calderos y cántaros había por todas partes; allí los reyes no vieron en ellos nada que no fuera de oro.
2.71.9
भुञ्जानानां च विप्राणां स्वादुभोज्यैः पृथग्विधैः ।
अनिशं श्रूयते तत्र मुदितानां महात्मनाम् ॥ २.७१.९ ॥
Allí, los brahmanes magnánimos y alegres comían manjares sabrosos de muchas clases, y se oía su rumor sin cesar.
2.71.10
दीयतां दीयतामेषां भुज्यतां भुज्यतामिति ।
एवम्प्रकाराः सञ्जल्पाः श्रूयन्ते तत्र नित्यशः ॥ २.७१.१० ॥
«¡Dadles, dadles!», «¡Que coman, que coman!»: exclamaciones de este tipo se oían allí continuamente.
2.71.11
ओदनानां विकाराणि स्वादूनि च बहूनि च ।
विविधआनि च भक्ष्याणि पेयानि मधुराणि च ॥ २.७१.११ ॥
Había muchas preparaciones sabrosas de arroz, manjares de todas clases y bebidas dulces.
2.71.12
ददुर्द्विजानां सततं राजप्रेष्या महाध्वरे ।
पूर्णे शतसहस्रे तु विप्राणां भुञ्जतां तदा ॥ २.७१.१२ ॥
En el gran sacrificio, los servidores del rey daban continuamente a los dvijas, incluso cuando cientos de miles de brahmanes estaban comiendo.
2.71.13
स्थापितस्तत्र सञ्ज्ञार्थं शङ्खोऽध्मायत नित्यशः ।
मुहुर्मुहुः प्रणादस्तु तस्य शङ्खस्य भारत ॥ २.७१.१३ ॥
Allí se colocó una caracola como señal, y se hacía sonar constantemente, una y otra vez. Oh Bhārata, el sonido de aquella caracola resonaba repetidamente.
2.71.14
उत्तमः श्रूयते शब्दः श्रुत्वा विस्मयमागमन् ।
एवं प्रवृत्ते यज्ञे तु तुष्टपुष्टजनायुते ॥ २.७१.१४ ॥
Se oía un sonido elevado, y al oírlo, las gentes se llenaban de asombro. Así, comenzado el sacrificio, estaba lleno de gente satisfecha y bien alimentada.
2.71.15
अन्नस्य बहुशो राजन्नुत्सेधाः पर्वतोपमाः ।
दधिकुल्याश्च ददृशुः सर्पिषश्च ह्रदाञ्जनाः ॥ २.७१.१५ ॥
Oh rey, había muchos montones de alimento como montañas; y se veían ríos de cuajada y lagos de mantequilla clarificada para la gente.
2.71.16
जम्बूद्वीपो हि सकलो नानाजनपदायुतः ।
राजन्नदृश्यतैकस्थो राज्ञस्तस्मिन्महाक्रतौ ॥ २.७१.१६ ॥
Oh rey, todo el continente de Jambu, lleno de muchos países, se veía reunido en un solo lugar junto al rey en aquel gran sacrificio.
2.71.17
तत्र राजसहस्राणि पुरुषाणां ततस्ततः ।
गृहीत्वा धनमाजग्मुस्तस्य राज्ञो महाक्रतौ ॥ २.७१.१७ ॥
Allí llegaron miles de reyes y hombres, desde aquí y allá, al gran sacrificio de aquel rey, trayendo riquezas.
2.71.18
राजानः स्रग्विणश्चैव संमृष्टमणिकुण्डलाः ।
तान्परीविविषुर्विप्राञ्छतशोऽथ सहस्रशः ॥ २.७१.१८ ॥
Los reyes, con guirnaldas y pendientes de joyas pulidas, servían a los brahmanes por centenares y por miles.
2.71.19
विविधान्यन्नपानानि लेह्यानि विविधानि च ।
तेषां नृपोपभोग्यानि ब्राह्मणेभ्यो ददुः स्म ते ॥ २.७१.१९ ॥
Entregaron a los brahmanes las diversas comidas y bebidas, y los diversos manjares para lamer, dignos del disfrute de los reyes.
2.71.20
नानाविधानि भक्ष्याणि स्वादुपुष्पफलानि च ।
गुलानि स्वादुक्षौद्राणि ददुस्ते ब्राह्मणेषु वै ॥ २.७१.२० ॥
Dieron a los brahmanes alimentos de muchas clases, flores y frutos dulces, dulces de melaza y miel dulce.
2.71.21
एतानि सततं भुक्त्वा तस्मिन्यज्ञे द्विजातयः ।
परां प्रीतिं ययुः सर्वे मोदमानास्ततस्ततः ॥ २.७१.२१ ॥
Tras comer constantemente de estos manjares en aquel sacrificio, todos los dvijātis alcanzaron suprema alegría y, regocijándose, deambulaban de aquí para allá.
2.71.22
एवं प्रमुदितं सर्वं बहुशो धनधान्यवत् ।
यज्ञवाटं नृपा दृष्ट्वा विस्मयं परमं ययुः ॥ २.७१.२२ ॥
Al ver que todo estaba así, en muchos aspectos, alegre y abundante en riquezas y grano, los reyes, contemplando el recinto del sacrificio, experimentaron un gran asombro.
2.71.23
यथाबद्धूयमानाग्निं राजसूयं महाक्रतुम् ।
पाण्डवस्य यथाशास्त्रं जुहुवुः सर्वयाजकाः ॥ २.७१.२३ ॥
Con el fuego encendido según el rito, en el gran sacrificio Rājasūya de los Pāṇḍava, todos los sacerdotes oficiantes ofrecieron libaciones según lo prescrito por las escrituras.
2.71.24
व्यासधौम्यादयः सर्वे विधिवत्षोडशर्त्विजः ।
स्वस्वकर्माणि चक्रुस्ते पाण्डवस्य महाक्रतौ ॥ २.७१.२४ ॥
Vyāsa, Dhaumya y todos los demás, los dieciséis sacerdotes oficiantes, cumplieron debidamente sus respectivas funciones en el gran sacrificio del Pāṇḍava.
2.71.25
नाषडङ्गविदत्रासीत्सदस्यो नाबहुश्रुतः ।
नाव्रतो नानुपाध्यायो न पापो नाक्षमो द्विजः ॥ २.७१.२५ ॥
No había allí ningún miembro de la asamblea que no conociera los seis Vedāṅgas, que fuera poco instruido, que careciera de votos, que no tuviera maestro, que fuera pecador o impaciente; ningún dvija era así.
2.71.26
न तत्र कृपणः कश्चिद्दरिद्रो न बभूव ह ।
क्षुधितो दुःखितो वापि प्राकृतो वापि मानुषः ॥ २.७१.२६ ॥
No había allí ningún avaro ni pobre; ni siquiera alguien hambriento, afligido o de condición común.
2.71.27
भोजनं भोजनार्थिभ्यो दापयामास सर्वदा ।
सहदेवो महातेजाः सततं राजशासनात् ॥ २.७१.२७ ॥
Sahadeva, de gran esplendor, por orden del rey, hacía dar comida constantemente a quienes la buscaban.
2.71.28
संस्तरे कुशलाश्चापि सर्वकर्माणि याजकाः ।
दिवस दिवसे चक्रुर्यथाशास्त्रार्थचक्षुषः ॥ २.७१.२८ ॥
En el terreno del altar, los sacerdotes oficiantes, hábiles, realizaron día tras día todos los ritos, teniendo el sentido de las escrituras como ojos.
2.71.29
ब्राह्मणा देवशास्त्रज्ञः कथाश्चक्रुश्च सर्वतः ।
रेमिरे च कथान्ते तु सर्वे तस्मिन्महाक्रतौ ॥ २.७१.२९ ॥
Los brahmanes conocedores de las escrituras divinas contaban relatos por todas partes, y al final de los relatos todos se regocijaban en aquel gran sacrificio.
2.71.30
सा वेदिर्वेदसम्पन्नैर्देवद्विजमहर्षिभिः ।
बभासे तदा कीर्णा नक्षत्रैर्द्यौरिवामला ॥ २.७१.३० ॥
Aquel altar, lleno de dioses, dvijas y grandes sabios dotados de los Vedas, brillaba entonces como el cielo sin mancha sembrado de estrellas.
2.71.31
पाण्डित्यदर्शनार्थाय केचन द्विजसत्तमाः ।
तर्कार्थमागताः केचित्केचिद्विद्याभिमानिनः ॥ २.७१.३१ ॥
Algunos de los mejores de los dos nacidos vinieron para mostrar su erudición, otros vinieron a debatir, y otros estaban orgullosos de su saber.
2.71.32
केचिद्दिदृक्षया केचिद्भीत्या राज्ञः प्रतापिनः ।
सर्वेऽप्यवभृथस्नाता याजकाः केचन द्विजाः ॥ २.७१.३२ ॥
Unos vinieron por el deseo de ver, otros por temor al poderoso rey; todos se habían bañado en la ablución final, y algunos eran brahmanes sacerdotes.
2.71.33
ततो वै हेमयूपांश्च सर्वरत्नसमाचितान् ।
शोभार्थं कारयामास सहदेवो महाद्युतिः ॥ २.७१.३३ ॥
Entonces Sahadeva, de gran esplendor, mandó hacer postes de sacrificio de oro, adornados con todas las gemas, para su esplendor.
2.71.34
ददृशुस्तोरणान्यत्र हेमतालमयानि च ।
स यज्ञस्तोरणैस्तैश्च ग्रहैर्द्योरिव सम्बभौ ॥ २.७१.३४ ॥
Allí vieron arcos hechos de palmeras doradas, y aquel sacrificio resplandeció como el cielo con sus arcos y planetas.
2.71.35
तालानां तोरणैर्हैमैर्दान्तैरिव दिशागजैः ।
दिक्षु सर्वासु विन्यस्तैस्तेजोभिर्भास्करैर्यथा ॥ २.७१.३५ ॥
Los arcos dorados de palmeras, colocados en todas las direcciones, eran como elefantes guardianes de las direcciones con colmillos, y brillaban con el esplendor de los soles.
2.71.36
सकिरीटैर्नृपैश्चैव शुशुभे तत्सदस्तदा ।
देवैर्दिव्यैश्च यक्षैश्च उरगैर्दिव्यमानुषैः ॥ २.७१.३६ ॥
Aquella asamblea resplandeció entonces con reyes coronados, y con dioses divinos, yakṣas, serpientes y humanos divinos.
2.71.37
विद्याधरगणैः कीर्णः पाण्डवस्य महात्मनः ।
स राजसूयः शुशुभे धर्मराजस्य धीमतः ॥ २.७१.३७ ॥
Colmado de multitudes de Vidyādharas, aquel sacrificio Rājasūya del magnánimo hijo de Pāṇḍu, del sabio rey del dharma, resplandeció.
2.71.38
गन्धर्वगणसङ्कीर्णः शोभितोऽप्सरसां गणैः ।
देवैर्मुनिगणैर्यक्षैर्देवलोक इवापरः ॥ २.७१.३८ ॥
Colmado de grupos de Gandharvas y adornado por escuadrones de Apsarases, aquel sacrificio, con dioses, sabios y Yakṣas, era como otro mundo de los dioses.
2.71.39
स किम्पुरुषगीतैश्च किन्नरैरुपशोभितः ।
नारदश्च जगौ तत्र तुम्बुरुश्च महाद्युतिः ॥ २.७१.३९ ॥
Aquel sacrificio estaba adornado con los cantos de los Kimpuruṣas y los Kinnaras; allí cantaron Nārada y Tumburu, de gran esplendor.
2.71.40
विश्वासुश्चित्रसेनस्तथाऽन्ये गीतकोविदाः ।
रमयन्ति स्म तान्सर्वान्यज्ञकर्मान्तरेष्वथ ॥ २.७१.४० ॥
Viśvāsu, Citrasena y los demás, diestros en el canto, deleitaron a todos en los intervalos entre los ritos del sacrificio.
2.71.41
तत्र चाप्सरसः सर्वाः सुन्दर्यः प्रियदर्शनाः ।
ननृतुश्च जगुश्चात्र नित्यं कर्मान्तरेष्वथ ॥ २.७१.४१ ॥
Allí todas las bellas y agradables Apsaras danzaron y cantaron; en los intervalos de los ritos cantaban y danzaban sin cesar.
2.71.42
इतिहासपुराणानि आख्यानानि च सर्वशः ।
ऊचुर्वै शब्दशास्त्रज्ञा नित्यं कर्मान्तरेष्वथ ॥ २.७१.४२ ॥
Historias, Purāṇas y relatos de todo tipo fueron recitados por eruditos versados en gramática y en las ciencias de la palabra, constantemente en los intervalos de los ritos.
2.71.43
भेर्यश्च मुरजाश्चैव मड्डुका गोमुखाश्च ये ।
शृङ्गवंशाम्बुजा वीणाः श्रूयन्ते स्म सहस्रशः ॥ २.७१.४३ ॥
Timbales, tambores, pequeños tambores y trompas de cara de vaca, y caracolas, flautas, instrumentos en forma de loto y laúdes se oían por miles.
2.71.44
लोकेऽस्मिन्सर्वविप्राश्च वैश्याः शूद्रा नृपादयः ।
सर्वे म्लेच्छाः सर्वगणास्त्वादिमध्यान्तजास्तथा। ॥ २.७१.४४ ॥
En este mundo, todos los brahmanes, mercaderes, siervos, reyes y otros; todos los extranjeros, todos los grupos, y los nacidos del principio, el medio o el fin del orden social, asimismo.
2.71.45
नानादेशसमुद्भूतैर्नानाजातिभिरागतैः ।
पर्याप्त इव लोकोऽयं युधिष्ठिरनिवेशने ॥ २.७१.४५ ॥
Nacidos en muchas tierras y llegados de diversas castas, este mundo parecía, por así decir, lleno en la morada de Yudhiṣṭhira.
2.71.46
भीष्मद्रोणादयः सर्वे कुरवः ससुयोधनाः ।
वृष्णयश्च समग्राश्च पाञ्चालाश्चापि सर्वशः ॥ २.७१.४६ ॥
Bhīṣma, Droṇa y todos los Kurus, junto con Suyodhana; los Vṛṣṇis en pleno y también los Pāñcālas, todos ellos.
2.71.47
यज्ञेऽस्मिन्सर्वकर्माणि चक्रुर्दासा इव क्रतौ ।
एवं प्रवृत्तो यज्ञः स धर्मराजस्य धीमतः ॥ २.७१.४७ ॥
En este sacrificio realizaban todas las tareas como sirvientes en el rito. Así continuó el sacrificio del sabio rey de la justicia.
2.71.48
शुशुभे च महाबाहो सोमस्येव क्रतुर्यथा ।
वस्त्राणि कम्बलांश्चैव प्रावारांश्चैव सर्वदा ॥ २.७१.४८ ॥
¡Oh, de brazos poderosos! Aquel sacrificio brillaba como el rito del Soma; ropas, mantas y chales se repartían sin cesar.
2.71.49
निष्कहेमजभाण्डानि भूषणानि च सर्वशः ।
प्रददौ तत्र विप्राणां धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ २.७१.४९ ॥
Allí el rey de la justicia, Yudhiṣṭhira, dio a los brahmanes vasijas de oro, monedas de oro y adornos en toda clase.
2.71.50
यानि तत्र महीपालैर्लब्धवान्भरतर्षभः ।
तानि सर्वाणि रत्नानि ब्राह्मणानां ददौ तदा ॥ २.७१.५० ॥
Todas las joyas que el toro de los bharatas había obtenido allí de los reyes, todas esas joyas las dio entonces a los brahmanes.