ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 2.71
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.71.1
ततः प्रववृते यज्ञो धर्मराजस्य धीमतः ।
शान्तविघ्नार्हणक्षोभो महर्षिगणसङ्कुलः ॥ २.७१.१ ॥
ତା'ପରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଧର୍ମରାଜ (ଯୁଧିଷ୍ଠିର)ଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ବିଘ୍ନ ଶାନ୍ତ ହେଲା, ପୂଜା ଓ କୋଳାହଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମହର୍ଷିଗଣଙ୍କ ସମାବେଶରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ।
2.71.2
तं तु यज्ञं महाबाहुरासमाप्तेर्जनार्दनः ।
ररक्ष भगवाञ्छौरिः शार्ङ्गचक्रगदाधरः ॥ २.७१.२ ॥
ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମହାବାହୁ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ତାହା ରକ୍ଷା କଲେ; ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧାରଣକାରୀ ଭଗବାନ ଶୌରି (କୃଷ୍ଣ) ରକ୍ଷା କଲେ।
2.71.3
तस्मिन्यज्ञे प्रवृत्ते तु वाग्मिनो हेतुवादिनः ।
हेतुवादान्बहून्प्राहुः परपक्षजिगीषवः ॥ २.७१.३ ॥
ସେହି ଯଜ୍ଞ ଚାଲୁଥିବା ସମୟରେ ବାକ୍ପଟୁ ତର୍କବାଦୀମାନେ ବିପକ୍ଷକୁ ଜିଣିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ଅନେକ ତର୍କ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ।
2.71.4
ददृशुस्ते नृपतयो यज्ञस्य विधिमुत्तमम् ।
उपेन्द्रस्येव विहितं सहदेवेन भारत ॥ २.७१.४ ॥
ସେହି ରାଜାମାନେ ଯଜ୍ଞର ଉତ୍ତମ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦେଖିଲେ; ଯେପରି ଉପେନ୍ଦ୍ର (ବିଷ୍ଣୁ)ଙ୍କ ପାଇଁ ବିହିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ସହଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଜାଯାଇଥିଲା, ହେ ଭାରତ।
2.71.5
तद्यज्ञे न्यवसन्राजन्ब्राह्मणा भृशमुत्सुकाः ।
कथयन्तः कथाः पुण्याः पश्यन्तो नटनर्तकान् ॥ २.७१.५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେହି ଯଜ୍ଞରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ରହିଲେ; ପୁଣ୍ୟ କଥା କହି ନଟ ଓ ନର୍ତ୍ତକମାନଙ୍କୁ ଦେଖି।
2.71.6
ददृशुस्तोरणान्यत्र हेमतालमयानि च ।
दीप्तभास्करतुल्यानि प्रदीप्तानीव तेजसा ॥ २.७१.६ ॥
ସେଠାରେ ସେମାନେ ସୁନା ଓ ତାଳ ଗଛରେ ନିର୍ମିତ ତୋରଣ ଦେଖିଲେ; ଜଳୁଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ, ଯେପରି ନିଜ ତେଜରେ ଜଳୁଥିଲେ।
2.71.7
स यज्ञस्तोरणैस्तत्र ग्रहैर्द्योरिव सम्बभौ ।
शय्यासनविहारांश्च सुबहून्रत्नसंवृतान् ॥ २.७१.७ ॥
ସେଠାରେ ସେ ଯଜ୍ଞ ତୋରଣ ଓ ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ସହ ଆକାଶ ପରି ଶୋଭାଦେଉଥିଲା; ରତ୍ନାବୃତ ବହୁ ଶଯ୍ୟା, ଆସନ ଓ ବିହାରସ୍ଥଳ ମଧ୍ୟ ଥିଲା।
2.71.8
घटान्पात्रीकटाहानि कलशानि समन्ततः ।
न ते किञ्चिदसौवर्णमपश्यंस्तत्र पार्थिवाः ॥ २.७१.८ ॥
ଘଡ଼ା, ପାତ୍ର, କଡ଼ାଇ ଓ କଳସ ଚାରିଆଡ଼େ ଥିଲା; ସେଠାରେ ରାଜାମାନେ ସେଥିମଧ୍ୟରେ ସୁନା ନ ଥିବା କିଛି ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।
2.71.9
भुञ्जानानां च विप्राणां स्वादुभोज्यैः पृथग्विधैः ।
अनिशं श्रूयते तत्र मुदितानां महात्मनाम् ॥ २.७१.९ ॥
ସେଠାରେ ଆନନ୍ଦିତ ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସୁସ୍ୱାଦୁ ଓ ବିବିଧ ଭୋଜ୍ୟ ଖାଉଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ଶବ୍ଦ ନିରନ୍ତର ଶୁଣାଯାଉଥିଲା।
2.71.10
दीयतां दीयतामेषां भुज्यतां भुज्यतामिति ।
एवम्प्रकाराः सञ्जल्पाः श्रूयन्ते तत्र नित्यशः ॥ २.७१.१० ॥
"ଏମାନଙ୍କୁ ଦିଅ, ଦିଅ", "ଖାଇବାକୁ ଦିଅ, ଖାଇବାକୁ ଦିଅ" — ଏପରି ଉଦ୍ଗାର ସେଠାରେ ନିରନ୍ତର ଶୁଣାଯାଉଥିଲା।
2.71.11
ओदनानां विकाराणि स्वादूनि च बहूनि च ।
विविधआनि च भक्ष्याणि पेयानि मधुराणि च ॥ २.७१.११ ॥
ଭାତର ବହୁ ସୁସ୍ୱାଦୁ ପ୍ରସ୍ତୁତି, ବିବିଧ ଭକ୍ଷ୍ୟ ଓ ମଧୁର ପେୟ ମଧ୍ୟ ଥିଲା।
2.71.12
ददुर्द्विजानां सततं राजप्रेष्या महाध्वरे ।
पूर्णे शतसहस्रे तु विप्राणां भुञ्जतां तदा ॥ २.७१.१२ ॥
ମହାଯଜ୍ଞରେ ରାଜସେବକମାନେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ପରିବେଷଣ କଲେ; ଲକ୍ଷାଧିକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭୋଜନ କରୁଥିବାବେଳେ ମଧ୍ୟ।
2.71.13
स्थापितस्तत्र सञ्ज्ञार्थं शङ्खोऽध्मायत नित्यशः ।
मुहुर्मुहुः प्रणादस्तु तस्य शङ्खस्य भारत ॥ २.७१.१३ ॥
ସେଠାରେ ସଙ୍କେତ ପାଇଁ ଏକ ଶଙ୍ଖ ରଖାଯାଇଥିଲା; ତାହା ପ୍ରତିଦିନ ବାରମ୍ବାର ବଜାଯାଉଥିଲା। ହେ ଭାରତ, ସେହି ଶଙ୍ଖର ନାଦ ବାରମ୍ବାର ଗୁଞ୍ଜିଉଥିଲା।
2.71.14
उत्तमः श्रूयते शब्दः श्रुत्वा विस्मयमागमन् ।
एवं प्रवृत्ते यज्ञे तु तुष्टपुष्टजनायुते ॥ २.७१.१४ ॥
ଏକ ଉତ୍ତମ ନାଦ ଶୁଣାଯାଉଥିଲା; ତାହା ଶୁଣି ଲୋକେ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ। ଏହିପରି ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ ହେଲେ, ତୃପ୍ତ ଓ ପୁଷ୍ଟ ଲୋକମାନଙ୍କରେ ତାହା ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।
2.71.15
अन्नस्य बहुशो राजन्नुत्सेधाः पर्वतोपमाः ।
दधिकुल्याश्च ददृशुः सर्पिषश्च ह्रदाञ्जनाः ॥ २.७१.१५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ପର୍ବତ ସଦୃଶ ଅନ୍ନର ରାଶି ବହୁ ଥିଲା; ଦହିର ନଦୀ ଓ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଘିଅ ହ୍ରଦ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
2.71.16
जम्बूद्वीपो हि सकलो नानाजनपदायुतः ।
राजन्नदृश्यतैकस्थो राज्ञस्तस्मिन्महाक्रतौ ॥ २.७१.१६ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଅନେକ ଜନପଦରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସମଗ୍ର ଜମ୍ବୂଦ୍ୱୀପ ସେହି ମହାଯଜ୍ଞରେ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟରେ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ସମବେତ ଦେଖାଗଲା।
2.71.17
तत्र राजसहस्राणि पुरुषाणां ततस्ततः ।
गृहीत्वा धनमाजग्मुस्तस्य राज्ञो महाक्रतौ ॥ २.७१.१७ ॥
ସେଠାରେ ହଜାର ହଜାର ରାଜା ଓ ପୁରୁଷ ଏଠାରୁ ସେଠାରୁ ଧନ ନେଇ ସେହି ରାଜାଙ୍କ ମହାଯଜ୍ଞକୁ ଆସିଲେ।
2.71.18
राजानः स्रग्विणश्चैव संमृष्टमणिकुण्डलाः ।
तान्परीविविषुर्विप्राञ्छतशोऽथ सहस्रशः ॥ २.७१.१८ ॥
ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା ଓ ଚମକୁଥିବା ମଣିକୁଣ୍ଡଳ ଧାରଣ କରିଥିବା ରାଜାମାନେ ଶହ ଶହ ଓ ହଜାର ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପରିବେଷଣ କଲେ।
2.71.19
विविधान्यन्नपानानि लेह्यानि विविधानि च ।
तेषां नृपोपभोग्यानि ब्राह्मणेभ्यो ददुः स्म ते ॥ २.७१.१९ ॥
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଅନ୍ନପାନ ଓ ଚାଟିବା ଯୋଗ୍ୟ ବିବିଧ ଦ୍ରବ୍ୟ — ରାଜାଙ୍କ ଭୋଗ୍ୟ — ସେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦେଲେ।
2.71.20
नानाविधानि भक्ष्याणि स्वादुपुष्पफलानि च ।
गुलानि स्वादुक्षौद्राणि ददुस्ते ब्राह्मणेषु वै ॥ २.७१.२० ॥
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଭକ୍ଷ୍ୟ, ମଧୁର ପୁଷ୍ପ ଓ ଫଳ, ଗୁଡ଼ର ମିଠା ଓ ମଧୁର ମହୁ — ସେସବୁ ସେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦେଲେ।
2.71.21
एतानि सततं भुक्त्वा तस्मिन्यज्ञे द्विजातयः ।
परां प्रीतिं ययुः सर्वे मोदमानास्ततस्ततः ॥ २.७१.२१ ॥
ସେହି ଯଜ୍ଞରେ ଏସବୁ ନିରନ୍ତର ଭୋଜନ କରି ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିଜାତି ପରମ ପ୍ରୀତି ଲାଭ କଲେ ଏବଂ ଆନନ୍ଦରେ ଏଠାସେଠି ବିଚରଣ କଲେ।
2.71.22
एवं प्रमुदितं सर्वं बहुशो धनधान्यवत् ।
यज्ञवाटं नृपा दृष्ट्वा विस्मयं परमं ययुः ॥ २.७१.२२ ॥
ଏହିପରି ସବୁ ବହୁ ପ୍ରକାରରେ ଆନନ୍ଦିତ, ଧନଧାନ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେଖି ରାଜାମାନେ ଯଜ୍ଞମଣ୍ଡପକୁ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ।
2.71.23
यथाबद्धूयमानाग्निं राजसूयं महाक्रतुम् ।
पाण्डवस्य यथाशास्त्रं जुहुवुः सर्वयाजकाः ॥ २.७१.२३ ॥
ଶାସ୍ତ୍ରାନୁସାରେ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହେଉଥିବାବେଳେ, ସେହି ମହା ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞରେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସମସ୍ତ ଯାଜକମାନେ ଶାସ୍ତ୍ରବିଧି ଅନୁସାରେ ଆହୁତି ଦେଲେ।
2.71.24
व्यासधौम्यादयः सर्वे विधिवत्षोडशर्त्विजः ।
स्वस्वकर्माणि चक्रुस्ते पाण्डवस्य महाक्रतौ ॥ २.७१.२४ ॥
ବ୍ୟାସ, ଧୌମ୍ୟ ପ୍ରଭୃତି ସମସ୍ତ ଷୋଳ ଋତ୍ୱିକ ବିଧି ଅନୁସାରେ ନିଜ ନିଜ କର୍ମ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସେହି ମହାଯଜ୍ଞରେ କଲେ।
2.71.25
नाषडङ्गविदत्रासीत्सदस्यो नाबहुश्रुतः ।
नाव्रतो नानुपाध्यायो न पापो नाक्षमो द्विजः ॥ २.७१.२५ ॥
ସେଠାରେ ଛଅ ବେଦାଙ୍ଗ ନ ଜାଣିଥିବା, ବହୁଶ୍ରୁତ ନ ଥିବା, ବ୍ରତହୀନ, ଗୁରୁହୀନ, ପାପୀ ବା କ୍ଷମାହୀନ କୌଣସି ସଦସ୍ୟ ନ ଥିଲେ; କୌଣସି ଦ୍ବିଜ ମଧ୍ୟ ସେପରି ନ ଥିଲେ।
2.71.26
न तत्र कृपणः कश्चिद्दरिद्रो न बभूव ह ।
क्षुधितो दुःखितो वापि प्राकृतो वापि मानुषः ॥ २.७१.२६ ॥
ସେଠାରେ କୌଣସି କୃପଣ କିମ୍ବା ଦରିଦ୍ର ନ ଥିଲେ; କ୍ଷୁଧିତ, ଦୁଃଖିତ ବା ସାଧାରଣ ମନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ ନ ଥିଲେ।
2.71.27
भोजनं भोजनार्थिभ्यो दापयामास सर्वदा ।
सहदेवो महातेजाः सततं राजशासनात् ॥ २.७१.२७ ॥
ମହାତେଜସ୍ୱୀ ସହଦେବ ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଭୋଜନାର୍ଥୀମାନଙ୍କୁ ସର୍ବଦା ନିରନ୍ତର ଭୋଜନ ଦେଇଥିଲେ।
2.71.28
संस्तरे कुशलाश्चापि सर्वकर्माणि याजकाः ।
दिवस दिवसे चक्रुर्यथाशास्त्रार्थचक्षुषः ॥ २.७१.२८ ॥
ଯଜ୍ଞବେଦିରେ କୁଶଳ ଯାଜକମାନେ ଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥକୁ ଚକ୍ଷୁ କରି ଦିନକୁ ଦିନ ସମସ୍ତ କର୍ମ କଲେ।
2.71.29
ब्राह्मणा देवशास्त्रज्ञः कथाश्चक्रुश्च सर्वतः ।
रेमिरे च कथान्ते तु सर्वे तस्मिन्महाक्रतौ ॥ २.७१.२९ ॥
ଦେବଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସର୍ବତ୍ର କଥା କହିଲେ; ସେହି ମହାଯଜ୍ଞରେ କଥାର ଶେଷରେ ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦ ଲଭିଲେ।
2.71.30
सा वेदिर्वेदसम्पन्नैर्देवद्विजमहर्षिभिः ।
बभासे तदा कीर्णा नक्षत्रैर्द्यौरिवामला ॥ २.७१.३० ॥
ବେଦସମ୍ପନ୍ନ ଦେବତା, ଦ୍ବିଜ ଓ ମହର୍ଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ବେଦୀ ସେତେବେଳେ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ମଳ ଆକାଶ ପରି ଶୋଭିଲା।
2.71.31
पाण्डित्यदर्शनार्थाय केचन द्विजसत्तमाः ।
तर्कार्थमागताः केचित्केचिद्विद्याभिमानिनः ॥ २.७१.३१ ॥
କେତେକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଦେଖାଇବା ପାଇଁ ଆସିଲେ, କେତେକ ତର୍କ ପାଇଁ ଆସିଲେ, ଏବଂ କେତେକ ନିଜ ବିଦ୍ୟାର ଅଭିମାନୀ ଥିଲେ।
2.71.32
केचिद्दिदृक्षया केचिद्भीत्या राज्ञः प्रतापिनः ।
सर्वेऽप्यवभृथस्नाता याजकाः केचन द्विजाः ॥ २.७१.३२ ॥
କେତେକ ଦେଖିବା ଇଚ୍ଛାରେ, କେତେକ ପ୍ରତାପୀ ରାଜାଙ୍କ ଭୟରେ ଆସିଲେ; ସମସ୍ତେ ଅବଭୃଥ ସ୍ନାନ କରିସାରିଥିଲେ, ଏବଂ କେତେକ ଯାଜକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
2.71.33
ततो वै हेमयूपांश्च सर्वरत्नसमाचितान् ।
शोभार्थं कारयामास सहदेवो महाद्युतिः ॥ २.७१.३३ ॥
ତା'ପରେ ମହାଦ୍ୟୁତି ସହଦେବ ଶୋଭା ପାଇଁ ସର୍ବରତ୍ନରେ ସଜ୍ଜିତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଯୂପ ନିର୍ମାଣ କରାଇଲେ।
2.71.34
ददृशुस्तोरणान्यत्र हेमतालमयानि च ।
स यज्ञस्तोरणैस्तैश्च ग्रहैर्द्योरिव सम्बभौ ॥ २.७१.३४ ॥
ସେଠାରେ ସେମାନେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ତାଳବୃକ୍ଷ ଆକୃତିର ତୋରଣ ଦେଖିଲେ; ସେହି ଯଜ୍ଞ ସେହି ତୋରଣ ଓ ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆକାଶ ପରି ଶୋଭିଲା।
2.71.35
तालानां तोरणैर्हैमैर्दान्तैरिव दिशागजैः ।
दिक्षु सर्वासु विन्यस्तैस्तेजोभिर्भास्करैर्यथा ॥ २.७१.३५ ॥
ସୁବର୍ଣ୍ଣ ତାଳ-ତୋରଣଗୁଡ଼ିକ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସ୍ଥାପିତ ଦନ୍ତଯୁକ୍ତ ଦିଗ୍ଗଜ ପରି ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜରେ ଚମକୁଥିଲା।
2.71.36
सकिरीटैर्नृपैश्चैव शुशुभे तत्सदस्तदा ।
देवैर्दिव्यैश्च यक्षैश्च उरगैर्दिव्यमानुषैः ॥ २.७१.३६ ॥
ସେତେବେଳେ କିରୀଟଧାରୀ ରାଜାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେହି ସଭା ଶୋଭିଲା; ଦିବ୍ୟ ଦେବତା, ଯକ୍ଷ, ଉରଗ ଓ ଦିବ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଶୋଭିଲା।
2.71.37
विद्याधरगणैः कीर्णः पाण्डवस्य महात्मनः ।
स राजसूयः शुशुभे धर्मराजस्य धीमतः ॥ २.७१.३७ ॥
ବିଦ୍ୟାଧର ଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ରୂପେ ଶୋଭିଲା।
2.71.38
गन्धर्वगणसङ्कीर्णः शोभितोऽप्सरसां गणैः ।
देवैर्मुनिगणैर्यक्षैर्देवलोक इवापरः ॥ २.७१.३८ ॥
ଗନ୍ଧର୍ବ ଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅପ୍ସରା ଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ସେ ଯଜ୍ଞ ଦେବ, ମୁନି, ଯକ୍ଷଙ୍କ ସହିତ ଯେପରି ଅନ୍ୟ ଏକ ଦେବଲୋକ ଥିଲା।
2.71.39
स किम्पुरुषगीतैश्च किन्नरैरुपशोभितः ।
नारदश्च जगौ तत्र तुम्बुरुश्च महाद्युतिः ॥ २.७१.३९ ॥
ସେ ଯଜ୍ଞ କିମ୍ପୁରୁଷଙ୍କ ଗୀତ ଓ କିନ୍ନରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଥିଲା; ସେଠାରେ ନାରଦ ଓ ମହାଦ୍ୟୁତି ତୁମ୍ବୁରୁ ଗାଇଲେ।
2.71.40
विश्वासुश्चित्रसेनस्तथाऽन्ये गीतकोविदाः ।
रमयन्ति स्म तान्सर्वान्यज्ञकर्मान्तरेष्वथ ॥ २.७१.४० ॥
ବିଶ୍ୱାସୁ, ଚିତ୍ରସେନ ଓ ଗୀତକୁଶଳ ଅନ୍ୟମାନେ ଯଜ୍ଞକର୍ମର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ବିରାମରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କଲେ।
2.71.41
तत्र चाप्सरसः सर्वाः सुन्दर्यः प्रियदर्शनाः ।
ननृतुश्च जगुश्चात्र नित्यं कर्मान्तरेष्वथ ॥ २.७१.४१ ॥
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ସୁନ୍ଦରୀ, ପ୍ରିୟଦର୍ଶନା ଅପ୍ସରା ନାଚିଲେ ଓ ଗାଇଲେ; ଯଜ୍ଞକର୍ମର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ବିରାମରେ ସେମାନେ ସର୍ବଦା ନୃତ୍ୟଗୀତ କଲେ।
2.71.42
इतिहासपुराणानि आख्यानानि च सर्वशः ।
ऊचुर्वै शब्दशास्त्रज्ञा नित्यं कर्मान्तरेष्वथ ॥ २.७१.४२ ॥
ଇତିହାସ, ପୁରାଣ ଓ ଆଖ୍ୟାନ ସବୁ ପ୍ରକାରରେ ଶବ୍ଦଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞମାନେ ଯଜ୍ଞକର୍ମର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ବିରାମରେ ନିତ୍ୟ କହିଲେ।
2.71.43
भेर्यश्च मुरजाश्चैव मड्डुका गोमुखाश्च ये ।
शृङ्गवंशाम्बुजा वीणाः श्रूयन्ते स्म सहस्रशः ॥ २.७१.४३ ॥
ଭେରୀ, ମୁରଜ, ମଡ୍ଡୁକ ଓ ଗୋମୁଖ; ଶଙ୍ଖ, ବଂଶୀ, ପଦ୍ମାକୃତି ବାଦ୍ୟ ଓ ବୀଣା — ହଜାର ହଜାର ଶୁଣାଯାଉଥିଲା।
2.71.44
लोकेऽस्मिन्सर्वविप्राश्च वैश्याः शूद्रा नृपादयः ।
सर्वे म्लेच्छाः सर्वगणास्त्वादिमध्यान्तजास्तथा। ॥ २.७१.४४ ॥
ଏହି ଜଗତର ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର, ରାଜା ଆଦି; ସମସ୍ତ ମ୍ଲେଚ୍ଛ, ସମସ୍ତ ଗଣ, ଆଦି-ମଧ୍ୟ-ଅନ୍ତରୁ ଜନ୍ମିତ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ।
2.71.45
नानादेशसमुद्भूतैर्नानाजातिभिरागतैः ।
पर्याप्त इव लोकोऽयं युधिष्ठिरनिवेशने ॥ २.७१.४५ ॥
ନାନା ଦେଶରେ ଜନ୍ମିତ, ନାନା ଜାତିର ଆଗତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଜଗତ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ନିବାସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଥିଲା ପରି ଲାଗୁଥିଲା।
2.71.46
भीष्मद्रोणादयः सर्वे कुरवः ससुयोधनाः ।
वृष्णयश्च समग्राश्च पाञ्चालाश्चापि सर्वशः ॥ २.७१.४६ ॥
ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ ଆଦି ସମସ୍ତ କୌରବ, ସୁଯୋଧନ ସହିତ; ସମସ୍ତ ବୃଷ୍ଣି ଏବଂ ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ମଧ୍ୟ।
2.71.47
यज्ञेऽस्मिन्सर्वकर्माणि चक्रुर्दासा इव क्रतौ ।
एवं प्रवृत्तो यज्ञः स धर्मराजस्य धीमतः ॥ २.७१.४७ ॥
ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତ କର୍ମ ଦାସଙ୍କ ପରି କରୁଥିଲେ। ଏହିପରି ବୁଦ୍ଧିମାନ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ସେହି ଯଜ୍ଞ ଚାଲିଲା।
2.71.48
शुशुभे च महाबाहो सोमस्येव क्रतुर्यथा ।
वस्त्राणि कम्बलांश्चैव प्रावारांश्चैव सर्वदा ॥ २.७१.४८ ॥
ହେ ମହାବାହୁ! ସୋମଯଜ୍ଞ ପରି ସେ ଯଜ୍ଞ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା; ବସ୍ତ୍ର, କମ୍ବଳ ଓ ଚାଦର ସର୍ବଦା (ବଣ୍ଟାଯାଉଥିଲା)।
2.71.49
निष्कहेमजभाण्डानि भूषणानि च सर्वशः ।
प्रददौ तत्र विप्राणां धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ २.७१.४९ ॥
ସେଠାରେ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ସୁନାର ପାତ୍ର, ସୁନାର ମୁଦ୍ରା ଓ ଅଳଙ୍କାର ସବୁ ପ୍ରକାରେ ଦାନ କଲେ।
2.71.50
यानि तत्र महीपालैर्लब्धवान्भरतर्षभः ।
तानि सर्वाणि रत्नानि ब्राह्मणानां ददौ तदा ॥ २.७१.५० ॥
ସେଠାରେ ରାଜାମାନଙ୍କଠାରୁ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଯେଉଁ ରତ୍ନ ପାଇଥିଲେ, ସେସବୁ ସେତେବେଳେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ।