ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 2.71
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.71.1
ततः प्रववृते यज्ञो धर्मराजस्य धीमतः ।
शान्तविघ्नार्हणक्षोभो महर्षिगणसङ्कुलः ॥ २.७१.१ ॥
ਫਿਰ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਧਰਮਰਾਜ (ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ) ਦਾ ਯੱਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ; ਵਿਘਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਏ, ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਰੌਲੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।
2.71.2
तं तु यज्ञं महाबाहुरासमाप्तेर्जनार्दनः ।
ररक्ष भगवाञ्छौरिः शार्ङ्गचक्रगदाधरः ॥ २.७१.२ ॥
ਯੱਗ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੱਕ ਮਹਾਬਾਹੂ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ; ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼, ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ੌਰਿ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਨੇ।
2.71.3
तस्मिन्यज्ञे प्रवृत्ते तु वाग्मिनो हेतुवादिनः ।
हेतुवादान्बहून्प्राहुः परपक्षजिगीषवः ॥ २.७१.३ ॥
ਉਸ ਯੱਗ ਦੇ ਚੱਲਦਿਆਂ ਵਾਕ-ਚਤੁਰ ਤਰਕਵਾਦੀ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ਦੇਣ ਲੱਗੇ।
2.71.4
ददृशुस्ते नृपतयो यज्ञस्य विधिमुत्तमम् ।
उपेन्द्रस्येव विहितं सहदेवेन भारत ॥ २.७१.४ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਯੱਗ ਦਾ ਉੱਤਮ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵੇਖਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਉਪੇਂਦਰ (ਵਿਸ਼ਨੂ) ਲਈ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਸਹਦੇਵ ਨੇ ਉਸਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
2.71.5
तद्यज्ञे न्यवसन्राजन्ब्राह्मणा भृशमुत्सुकाः ।
कथयन्तः कथाः पुण्याः पश्यन्तो नटनर्तकान् ॥ २.७१.५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ ਰਹੇ; ਪੁੰਨ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਨਟ-ਨਾਚਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ।
2.71.6
ददृशुस्तोरणान्यत्र हेमतालमयानि च ।
दीप्तभास्करतुल्यानि प्रदीप्तानीव तेजसा ॥ २.७१.६ ॥
ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਤਾੜ-ਬ੍ਰਿਛਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਤੋਰਨ ਵੇਖੇ; ਜਗਦੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਬਲ ਰਹੇ ਹੋਣ।
2.71.7
स यज्ञस्तोरणैस्तत्र ग्रहैर्द्योरिव सम्बभौ ।
शय्यासनविहारांश्च सुबहून्रत्नसंवृतान् ॥ २.७१.७ ॥
ਉੱਥੇ ਉਹ ਯੱਗ ਤੋਰਨਾਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਵਾਂਗ ਸੋਹ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸੇਜਾਂ, ਆਸਣ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰ-ਥਾਵਾਂ ਵੀ ਸਨ।
2.71.8
घटान्पात्रीकटाहानि कलशानि समन्ततः ।
न ते किञ्चिदसौवर्णमपश्यंस्तत्र पार्थिवाः ॥ २.७१.८ ॥
ਘੜੇ, ਪਾਤਰ, ਕੜਾਹੇ ਅਤੇ ਕਲਸ਼ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਸਨ; ਉੱਥੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।
2.71.9
भुञ्जानानां च विप्राणां स्वादुभोज्यैः पृथग्विधैः ।
अनिशं श्रूयते तत्र मुदितानां महात्मनाम् ॥ २.७१.९ ॥
ਉੱਥੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਏ ਮਹਾਤਮਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੁਆਦਲੇ ਅਤੇ ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਖਾ ਰਹੇ ਸਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਲਗਾਤਾਰ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ।
2.71.10
दीयतां दीयतामेषां भुज्यतां भुज्यतामिति ।
एवम्प्रकाराः सञ्जल्पाः श्रूयन्ते तत्र नित्यशः ॥ २.७१.१० ॥
"ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਓ, ਦਿਓ", "ਖਾਣ ਦਿਓ, ਖਾਣ ਦਿਓ" — ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਉੱਥੇ ਲਗਾਤਾਰ ਸੁਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।
2.71.11
ओदनानां विकाराणि स्वादूनि च बहूनि च ।
विविधआनि च भक्ष्याणि पेयानि मधुराणि च ॥ २.७१.११ ॥
ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਬਣੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੁਆਦਲੇ ਪਕਵਾਨ, ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਾਣਯੋਗ ਪਦਾਰਥ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ ਵੀ ਸਨ।
2.71.12
ददुर्द्विजानां सततं राजप्रेष्या महाध्वरे ।
पूर्णे शतसहस्रे तु विप्राणां भुञ्जतां तदा ॥ २.७१.१२ ॥
ਮਹਾਯੱਗ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੇ ਦਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਪਰੋਸਿਆ; ਜਦੋਂ ਲੱਖਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭੋਜਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦ ਵੀ।
2.71.13
स्थापितस्तत्र सञ्ज्ञार्थं शङ्खोऽध्मायत नित्यशः ।
मुहुर्मुहुः प्रणादस्तु तस्य शङ्खस्य भारत ॥ २.७१.१३ ॥
ਉੱਥੇ ਸੰਕੇਤ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ੰਖ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਸ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਧੁਨੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗੂੰਜਦੀ ਸੀ।
2.71.14
उत्तमः श्रूयते शब्दः श्रुत्वा विस्मयमागमन् ।
एवं प्रवृत्ते यज्ञे तु तुष्टपुष्टजनायुते ॥ २.७१.१४ ॥
ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਧੁਨੀ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਲੋਕ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੱਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਇਹ ਤ੍ਰਿਪਤ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਟ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
2.71.15
अन्नस्य बहुशो राजन्नुत्सेधाः पर्वतोपमाः ।
दधिकुल्याश्च ददृशुः सर्पिषश्च ह्रदाञ्जनाः ॥ २.७१.१५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਰਬਤਾਂ ਵਰਗੇ ਅੰਨ ਦੇ ਢੇਰ ਬਹੁਤ ਸਨ; ਦਹੀਂ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਘਿਓ ਦੇ ਤਲਾਬ ਦਿਸਦੇ ਸਨ।
2.71.16
जम्बूद्वीपो हि सकलो नानाजनपदायुतः ।
राजन्नदृश्यतैकस्थो राज्ञस्तस्मिन्महाक्रतौ ॥ २.७१.१६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਨੇਕ ਜਨਪਦਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸਾਰਾ ਜੰਬੂਦੀਪ ਉਸ ਮਹਾਯੱਗ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਥਾਂ ਇਕੱਠਾ ਦਿਸਦਾ ਸੀ।
2.71.17
तत्र राजसहस्राणि पुरुषाणां ततस्ततः ।
गृहीत्वा धनमाजग्मुस्तस्य राज्ञो महाक्रतौ ॥ २.७१.१७ ॥
ਉੱਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਬੰਦੇ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰੋਂ ਧਨ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਮਹਾਯੱਗ ਵਿੱਚ ਆਏ।
2.71.18
राजानः स्रग्विणश्चैव संमृष्टमणिकुण्डलाः ।
तान्परीविविषुर्विप्राञ्छतशोऽथ सहस्रशः ॥ २.७१.१८ ॥
ਹਾਰ ਪਹਿਨੇ ਅਤੇ ਚਮਕਦੇ ਮਣੀਆਂ ਦੇ ਕੁੰਡਲ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਰਾਜੇ ਸੈਂਕੜੇ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪਰੋਸਦੇ ਸਨ।
2.71.19
विविधान्यन्नपानानि लेह्यानि विविधानि च ।
तेषां नृपोपभोग्यानि ब्राह्मणेभ्यो ददुः स्म ते ॥ २.७१.१९ ॥
ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਨ-ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਚੱਟਣ ਯੋਗ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਦਾਰਥ — ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਭੋਗਣ ਯੋਗ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ।
2.71.20
नानाविधानि भक्ष्याणि स्वादुपुष्पफलानि च ।
गुलानि स्वादुक्षौद्राणि ददुस्ते ब्राह्मणेषु वै ॥ २.७१.२० ॥
ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਾਣਯੋਗ ਪਦਾਰਥ, ਮਿੱਠੇ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ, ਗੁੜ ਦੀਆਂ ਮਿਠਾਈਆਂ ਅਤੇ ਮਿੱਠਾ ਸ਼ਹਿਦ — ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ।
2.71.21
एतानि सततं भुक्त्वा तस्मिन्यज्ञे द्विजातयः ।
परां प्रीतिं ययुः सर्वे मोदमानास्ततस्ततः ॥ २.७१.२१ ॥
ਉਸ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਲਗਾਤਾਰ ਖਾ ਕੇ ਸਾਰੇ ਦ੍ਵਿਜਾਤੀ ਪਰਮ ਪ੍ਰੀਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗੇ।
2.71.22
एवं प्रमुदितं सर्वं बहुशो धनधान्यवत् ।
यज्ञवाटं नृपा दृष्ट्वा विस्मयं परमं ययुः ॥ २.७१.२२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਧਨ-ਧਾਨ ਨਾਲ ਪਰਿਪੂਰਨ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜੇ ਯੱਗਵਾੜੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ।
2.71.23
यथाबद्धूयमानाग्निं राजसूयं महाक्रतुम् ।
पाण्डवस्य यथाशास्त्रं जुहुवुः सर्वयाजकाः ॥ २.७१.२३ ॥
ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਅਗਨੀ ਬਲਦੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਮਹਾ ਰਾਜਸੂਯ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਯਾਜਕਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਆਹੁਤੀਆਂ ਪਾਈਆਂ।
2.71.24
व्यासधौम्यादयः सर्वे विधिवत्षोडशर्त्विजः ।
स्वस्वकर्माणि चक्रुस्ते पाण्डवस्य महाक्रतौ ॥ २.७१.२४ ॥
ਵਿਆਸ, ਧੌਮ੍ਯ ਆਦਿ ਸਭ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਰਿਤਵਿਜਾਂ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਪਾਂਡਵ ਦੇ ਉਸ ਮਹਾਯੱਗ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ।
2.71.25
नाषडङ्गविदत्रासीत्सदस्यो नाबहुश्रुतः ।
नाव्रतो नानुपाध्यायो न पापो नाक्षमो द्विजः ॥ २.७१.२५ ॥
ਉੱਥੇ ਛੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਬਹੁਸ਼ਰੁਤ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਵਰਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਪਾਪੀ ਜਾਂ ਖਿਮਾਹੀਣ ਕੋਈ ਸਦਸ੍ਯ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਕੋਈ ਦ੍ਵਿਜ ਵੀ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
2.71.26
न तत्र कृपणः कश्चिद्दरिद्रो न बभूव ह ।
क्षुधितो दुःखितो वापि प्राकृतो वापि मानुषः ॥ २.७१.२६ ॥
ਉੱਥੇ ਕੋਈ ਕੰਜੂਸ ਜਾਂ ਕੰਗਾਲ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਭੁੱਖਾ, ਦੁਖੀ ਜਾਂ ਸਾਧਾਰਨ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।
2.71.27
भोजनं भोजनार्थिभ्यो दापयामास सर्वदा ।
सहदेवो महातेजाः सततं राजशासनात् ॥ २.७१.२७ ॥
ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਸਹਦੇਵ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਭੋਜਨ ਦਵਾਇਆ।
2.71.28
संस्तरे कुशलाश्चापि सर्वकर्माणि याजकाः ।
दिवस दिवसे चक्रुर्यथाशास्त्रार्थचक्षुषः ॥ २.७१.२८ ॥
ਯੱਗ ਵੇਦੀ ਉੱਤੇ ਨਿਪੁੰਨ ਯਾਜਕਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਅੱਖ ਬਣਾ ਕੇ ਦਿਨੋ-ਦਿਨ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ।
2.71.29
ब्राह्मणा देवशास्त्रज्ञः कथाश्चक्रुश्च सर्वतः ।
रेमिरे च कथान्ते तु सर्वे तस्मिन्महाक्रतौ ॥ २.७१.२९ ॥
ਦੇਵ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਕਥਾਵਾਂ ਕਹੀਆਂ; ਉਸ ਮਹਾਯੱਗ ਵਿੱਚ ਕਥਾ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਸਾਰੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਏ।
2.71.30
सा वेदिर्वेदसम्पन्नैर्देवद्विजमहर्षिभिः ।
बभासे तदा कीर्णा नक्षत्रैर्द्यौरिवामला ॥ २.७१.३० ॥
ਵੇਦ-ਸੰਪੰਨ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਉਹ ਵੇਦੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਨਿਰਮਲ ਅਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਚਮਕੀ।
2.71.31
पाण्डित्यदर्शनार्थाय केचन द्विजसत्तमाः ।
तर्कार्थमागताः केचित्केचिद्विद्याभिमानिनः ॥ २.७१.३१ ॥
ਕੁਝ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਵਿਜ ਪਾਂਡਿਤ੍ਯ ਵਿਖਾਉਣ ਲਈ ਆਏ, ਕੁਝ ਤਰਕ ਲਈ ਆਏ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਆਪਣੀ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਹੰਕਾਰੀ ਸਨ।
2.71.32
केचिद्दिदृक्षया केचिद्भीत्या राज्ञः प्रतापिनः ।
सर्वेऽप्यवभृथस्नाता याजकाः केचन द्विजाः ॥ २.७१.३२ ॥
ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਕੁਝ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਰਾਜੇ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਆਏ; ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਅਵਭ੍ਰਿਥ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਯਾਜਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਸਨ।
2.71.33
ततो वै हेमयूपांश्च सर्वरत्नसमाचितान् ।
शोभार्थं कारयामास सहदेवो महाद्युतिः ॥ २.७१.३३ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਸਹਦੇਵ ਨੇ ਸ਼ੋਭਾ ਲਈ ਸਾਰੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜੜੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਯੂਪ ਬਣਵਾਏ।
2.71.34
ददृशुस्तोरणान्यत्र हेमतालमयानि च ।
स यज्ञस्तोरणैस्तैश्च ग्रहैर्द्योरिव सम्बभौ ॥ २.७१.३४ ॥
ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਾੜ ਰੁੱਖਾਂ ਵਰਗੇ ਤੋਰਣ ਵੇਖੇ; ਉਹ ਯੱਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਰਣਾਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਚਮਕਿਆ।
2.71.35
तालानां तोरणैर्हैमैर्दान्तैरिव दिशागजैः ।
दिक्षु सर्वासु विन्यस्तैस्तेजोभिर्भास्करैर्यथा ॥ २.७१.३५ ॥
ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਾੜ ਤੋਰਣ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ ਦਿਗਗਜਾਂ ਵਰਗੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਸਨ।
2.71.36
सकिरीटैर्नृपैश्चैव शुशुभे तत्सदस्तदा ।
देवैर्दिव्यैश्च यक्षैश्च उरगैर्दिव्यमानुषैः ॥ २.७१.३६ ॥
ਉਸ ਵੇਲੇ ਤਾਜਧਾਰੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸਭਾ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਈ; ਦਿਵ੍ਯ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ, ਨਾਗਾਂ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹ ਚਮਕੀ।
2.71.37
विद्याधरगणैः कीर्णः पाण्डवस्य महात्मनः ।
स राजसूयः शुशुभे धर्मराजस्य धीमतः ॥ २.७१.३७ ॥
ਵਿਦਿਆਧਰ ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਉਹ ਰਾਜਸੂਯ ਯੱਗ ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡਵ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਧਰਮਰਾਜ ਦਾ ਯੱਗ ਬਣ ਕੇ ਸੋਭਿਆ।
2.71.38
गन्धर्वगणसङ्कीर्णः शोभितोऽप्सरसां गणैः ।
देवैर्मुनिगणैर्यक्षैर्देवलोक इवापरः ॥ २.७१.३८ ॥
ਗੰਧਰਵ ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਅਪਸਰਾ ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਉਹ ਯੱਗ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮੁਨੀਆਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਦੂਜਾ ਦੇਵਲੋਕ ਸੀ।
2.71.39
स किम्पुरुषगीतैश्च किन्नरैरुपशोभितः ।
नारदश्च जगौ तत्र तुम्बुरुश्च महाद्युतिः ॥ २.७१.३९ ॥
ਉਹ ਯੱਗ ਕਿੰਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਅਤੇ ਕਿੰਨਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ; ਉੱਥੇ ਨਾਰਦ ਅਤੇ ਮਹਾਦਿਊਤੀ ਤੁੰਬੁਰੂ ਨੇ ਗਾਇਆ।
2.71.40
विश्वासुश्चित्रसेनस्तथाऽन्ये गीतकोविदाः ।
रमयन्ति स्म तान्सर्वान्यज्ञकर्मान्तरेष्वथ ॥ २.७१.४० ॥
ਵਿਸ਼ਵਾਸੂ, ਚਿਤ੍ਰਸੇਨ ਅਤੇ ਗੀਤ-ਕੁਸ਼ਲ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਯੱਗ-ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਵਿਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕੀਤਾ।
2.71.41
तत्र चाप्सरसः सर्वाः सुन्दर्यः प्रियदर्शनाः ।
ननृतुश्च जगुश्चात्र नित्यं कर्मान्तरेष्वथ ॥ २.७१.४१ ॥
ਉੱਥੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸੁੰਦਰ, ਪ੍ਰਿਯਦਰਸ਼ਨਾ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਨੱਚਿਆ ਅਤੇ ਗਾਇਆ; ਯੱਗ-ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਵਿਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਦਾ ਨੱਚਦੀਆਂ-ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ।
2.71.42
इतिहासपुराणानि आख्यानानि च सर्वशः ।
ऊचुर्वै शब्दशास्त्रज्ञा नित्यं कर्मान्तरेष्वथ ॥ २.७१.४२ ॥
ਇਤਿਹਾਸ, ਪੁਰਾਣ ਅਤੇ ਆਖਿਆਨ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਬਦਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਯੱਗ-ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਵਿਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਰਹੇ।
2.71.43
भेर्यश्च मुरजाश्चैव मड्डुका गोमुखाश्च ये ।
शृङ्गवंशाम्बुजा वीणाः श्रूयन्ते स्म सहस्रशः ॥ २.७१.४३ ॥
ਭੇਰੀਆਂ, ਮੁਰਜ, ਮੱਡੁਕ ਅਤੇ ਗੋਮੁਖ; ਸ਼ੰਖ, ਬੰਸਰੀਆਂ, ਕਮਲ-ਆਕਾਰ ਦੇ ਵਾਜੇ ਅਤੇ ਵੀਣਾਂ — ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰ ਸੁਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।
2.71.44
लोकेऽस्मिन्सर्वविप्राश्च वैश्याः शूद्रा नृपादयः ।
सर्वे म्लेच्छाः सर्वगणास्त्वादिमध्यान्तजास्तथा। ॥ २.७१.४४ ॥
ਇਸ ਲੋਕ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵੈਸ਼, ਸ਼ੂਦਰ, ਰਾਜੇ ਆਦਿ; ਸਾਰੇ ਮਲੇਚ੍ਛ, ਸਾਰੇ ਗਣ, ਅਤੇ ਆਦਿ-ਮੱਧ-ਅੰਤ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਲੋਕ ਵੀ।
2.71.45
नानादेशसमुद्भूतैर्नानाजातिभिरागतैः ।
पर्याप्त इव लोकोऽयं युधिष्ठिरनिवेशने ॥ २.७१.४५ ॥
ਨਾਨਾ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਨਾਨਾ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਹੀ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਭਰਿਆ ਜਾਪਦਾ ਸੀ।
2.71.46
भीष्मद्रोणादयः सर्वे कुरवः ससुयोधनाः ।
वृष्णयश्च समग्राश्च पाञ्चालाश्चापि सर्वशः ॥ २.७१.४६ ॥
ਭੀਸ਼ਮ, ਦਰੋਣ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਕੌਰਵ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਸਮੇਤ; ਸਾਰੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਪਾਂਚਾਲ ਵੀ।
2.71.47
यज्ञेऽस्मिन्सर्वकर्माणि चक्रुर्दासा इव क्रतौ ।
एवं प्रवृत्तो यज्ञः स धर्मराजस्य धीमतः ॥ २.७१.४७ ॥
ਇਸ ਯਗ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਉਹ ਨੌਕਰਾਂ ਵਾਂਗ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਧਰਮਰਾਜ ਦਾ ਉਹ ਯੱਗ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ।
2.71.48
शुशुभे च महाबाहो सोमस्येव क्रतुर्यथा ।
वस्त्राणि कम्बलांश्चैव प्रावारांश्चैव सर्वदा ॥ २.७१.४८ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ! ਸੋਮ-ਯੱਗ ਵਾਂਗ ਉਹ ਯੱਗ ਸ਼ੋਭਾ ਪਾ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਵਸਤਰ, ਕੰਬਲ ਅਤੇ ਚਾਦਰਾਂ ਸਦਾ (ਵੰਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ)।
2.71.49
निष्कहेमजभाण्डानि भूषणानि च सर्वशः ।
प्रददौ तत्र विप्राणां धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ २.७१.४९ ॥
ਉੱਥੇ ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਟਿਰ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਭਾਂਡੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਅਤੇ ਗਹਿਣੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿੱਤੇ।
2.71.50
यानि तत्र महीपालैर्लब्धवान्भरतर्षभः ।
तानि सर्वाणि रत्नानि ब्राह्मणानां ददौ तदा ॥ २.७१.५० ॥
ਉੱਥੇ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਭਰਤਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਯੁਧਿਸ਼ਟਿਰ ਨੇ ਜੋ ਵੀ ਰਤਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੇ।