Mahābhārata · Adhyāya 2.76
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.76.1
अनुभूय तु राज्ञस्तं राजसूयं सुदुर्मतिः ।
युधिष्ठिरस्य शकुनिर्दुर्योधसुसंयुतः ॥ २.७६.१ ॥
Tras presenciar aquel sacrificio Rājasūya del rey Yudhiṣṭhira, el de mente muy perversa, Śakuni, se unió a Duryodhana.
2.76.2
विवेश हास्तिनपुरं दुर्योधनमतेन सः ।
वाढमित्येव शकुनिर्दृढं हृदि चकार ह ॥ २.७६.२ ॥
Por consejo de Duryodhana entró en Hāstinapura; y Śakuni, diciendo «muy bien», resolvió firmemente en su corazón.
2.76.3
अस्वस्थतां चतां दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रस्य पापकृत् ।
भारतानां च दुष्टात्मा क्षयाय हि नृपक्षयः ॥ २.७६.३ ॥
Al ver la inquietud y la angustia del hijo de Dhṛtarāṣṭra, el malvado de alma perversa concibió la ruina de los reyes para la destrucción de los Bhāratas.
2.76.4
प्रियकृन्मतमाज्ञाय पूर्वं दुर्योधनस्य तत् ।
प्रज्ञाचक्षुषमासीनं शकुनिः सौबलस्तदा ॥ २.७६.४ ॥
Habiendo comprendido primero aquel propósito de Duryodhana, Śakuni, hijo de Subala, quien le era grato, estaba entonces sentado junto al rey de ojos de sabiduría (el ciego Dhṛtarāṣṭra).
2.76.5
दुर्योधनवचः श्रुत्वा धृतराष्ट्रं जनाधिपम् ।
उपगम्य महाप्राज्ञं शकुनिर्वाक्यमब्रवीत् ॥ २.७६.५ ॥
Habiendo oído las palabras de Duryodhana, Śakuni se acercó a Dhṛtarāṣṭra, el gran sabio señor del pueblo, y dijo estas palabras.
2.76.6
दुर्योधनो महाराज विवर्णो हरिणः कृशः ।
दीनश्चिन्तापरश्चैव तं विद्धि मनुजाधिप ॥ २.७६.६ ॥
Duryodhana, gran rey, está pálido, marchito y demacrado, abatido y absorto en la preocupación; sábelo, señor de los hombres.
2.76.7
न वै परीक्षसे सम्यगसह्यं शत्रुसंभवम् ।
ज्येष्ठपुत्रस्य हृच्छोकं किमर्थं नावबुध्यसे ॥ २.७६.७ ॥
No examinas bien el dolor insoportable nacido de los enemigos en el corazón de tu hijo mayor; ¿por qué no lo percibes?
2.76.8
एवमुक्तः शकुनिना धृतराष्ट्रो जनेश्वरः ।
दुर्योधनं समाहूयं इदं वचनमब्रवीत् ॥ २.७६.८ ॥
Así interpelado por Śakuni, Dhṛtarāṣṭra, señor de los hombres, llamó a Duryodhana y pronunció estas palabras.
2.76.9
दुर्योधन कृतोमूलं भृशमार्तोऽसि पुत्रक ।
श्रोतव्यश्चेन्मया सोऽर्थो ब्रूहि मे कुरुनन्दन ॥ २.७६.९ ॥
Duryodhana, hijo mío, estás muy afligido, y hay una causa para ello. Si es digno de que lo oiga, dime ese asunto, alegría de los Kurus.
2.76.10
अयं त्वां शकुनिः प्राह विवर्णं हरिमं कृशम् ।
चिन्तयंश्च न पश्यामि शोकस्य तव सम्भवम् ॥ २.७६.१० ॥
Este Śakuni te dice que has palidecido y adelgazado. Aunque lo medito, no veo el origen de tu pesar.
2.76.11
ऐश्वर्यं हि महत्पुत्र त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम् ।
भ्रातरः सुहृदश्चैव नाचरन्ति तवाप्रियम् ॥ २.७६.११ ॥
Hijo, toda la gran soberanía está establecida en ti. Tus hermanos y amigos tampoco hacen nada que te desagrade.
2.76.12
आच्छादयसि प्रावारानश्नासि पिशितौदनम् ।
आजानेया वहन्त्यश्वाः केनासि हरिणः कृशः ॥ २.७६.१२ ॥
Te cubres con finas capas, comes arroz con carne y caballos de pura raza te transportan; ¿por qué, pues, estás pálido y delgado?
2.76.13
शयनानि महार्हाणि योषितश्च मनोरमाः ।
गुणवन्ति च वेश्मानि विहाराश्च यथासुखम् ॥ २.७६.१३ ॥
Hay lechos de gran valor, mujeres encantadoras, excelentes moradas y jardines de recreo donde disfrutar a tu gusto.
2.76.14
देवनामिव ते सर्वं वाचि बद्धं न संशयः ।
स दीन इव दुर्धर्ष कस्माच्छोचसि पुत्रक ॥ २.७६.१४ ॥
Como con los dioses, todo está sujeto a tu palabra; no hay duda. ¿Por qué te lamentas como un desdichado, hijo invencible?
2.76.15
मात्रा पित्रा च पुत्रस्य यद्वै कार्यं परं स्मृतम् ।
प्राप्तस्त्वमसि तत्तात निखिलां नः कुलश्रियम् ॥ २.७६.१५ ॥
El deber supremo que madre y padre señalan para un hijo, ya lo has alcanzado, querido hijo; tú eres toda la gloria de nuestra estirpe.
2.76.16
उपस्थितः सर्वकामैस्त्रिदिवे वासवो यथा ।
विविधैरन्नपानैश्च प्रवरैः किं नु शोचसि ॥ २.७६.१६ ॥
Como Indra en el cielo es servido con todos los deseos, así estás tú rodeado de variados manjares y bebidas excelentes. ¿Por qué entonces te lamentas?
2.76.17
निरुक्तं निगमं छन्दः षडङ्गान्यस्त्रशास्त्रवान् ।
अधीती कृतविद्यस्त्वं दशव्याकरणैः कृपात् ॥ २.७६.१७ ॥
Has estudiado el nirukta, los Vedas, la métrica y los seis miembros del Veda, y eres versado en la ciencia de las armas; te has hecho docto con las diez gramáticas, bajo Kṛpa.
2.76.18
हलायुधात्कृपाद्द्रोणादस्त्रविद्यामधीतवान् ।
भ्राताज्येष्ठः स्थितो राज्ये किमु शोचसि पुत्रक ॥ २.७६.१८ ॥
De Balarāma, el portador del arado, de Kṛpa y de Droṇa has estudiado la ciencia de las armas; tu hermano mayor se mantiene firme en el reino. ¿Por qué te lamentas, hijo mío?
2.76.19
पृथग्जनैरलभ्यं यदशनाच्छादनं बहु ।
प्रभुः सन्भुञ्जसे पुत्र संस्तुतः सूतमागधैः ॥ २.७६.१९ ॥
Comida y vestido abundantes, inalcanzables para la gente común, los disfrutas como señor, hijo mío, mientras los bardos y panegiristas te alaban.
2.76.20
तस्य ते विदितप्रज्ञ शोकमूलमिदं कथम् ।
लोकेस्मिञ्ज्येष्ठभागन्यस्तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः ॥ २.७६.२० ॥
Oh sabio, ¿cuál es la raíz de este dolor tuyo? En este mundo la porción del primogénito me fue confiada; dímelo, a mí que pregunto.
2.76.21
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा मन्दः क्रोधवशानुगः ।
पितरं प्रत्युवाचेदं स्वमतिं सम्प्रकाशयन् ॥ २.७६.२१ ॥
Al oír sus palabras, el necio, dominado por la ira, habló a su padre expresando su propia opinión.
2.76.22
अश्नाम्याच्छादये चाहं यथा कुपुरुषस्तथा ।
अमर्षं धारये चोग्रं निनीषुः कालपर्ययम् ॥ २.७६.२२ ॥
Como y me visto, como lo hace un hombre vil, y mantengo una cólera feroz, deseando pasar el tiempo.
2.76.23
अमर्षणः स्वाः प्रकृतीरभिभूय परं स्थितः ।
क्लेशान्मुमुक्षुः परजान्स वै पुरुष उच्यते ॥ २.७६.२३ ॥
Quien, resentido, se alza supremo tras someter a sus propios súbditos y desea liberarse de las aflicciones causadas por otros, ése es llamado verdaderamente hombre.
2.76.24
सन्तोषो वै श्रियं हन्ति ह्यभिमानं च भारत ।
अनुक्रोशभये चोभे यैर्वृतो नाश्नुते महत् ॥ २.७६.२४ ॥
La satisfacción, en verdad, destruye la prosperidad y el orgullo, oh Bhārata; el hombre envuelto por la compasión y el temor no alcanza la grandeza.
2.76.25
न मां प्रीणाति मद्भुक्तं श्रियं दृष्ट्वा युधिष्ठेरे ।
अतिज्वलन्तीं कौन्तेये विवर्णकरणीं मम ॥ २.७६.२५ ॥
Al ver ese esplendor que arde tan intensamente en Yudhiṣṭhira, la comida que como no me complace; me vuelve pálido el rostro.
2.76.26
नृद्व्यतोत्मानं हीयमानं निशाम्य च ।
अदृश्यामपि कौन्तेय श्रियं पश्यन्निवोद्यताम् ॥ २.७६.२६ ॥
Al verme disminuido, y al ver el esplendor del hijo de Kuntī elevarse como si fuera invisible…
2.76.27
तस्मादहं विवर्णश्च दीनश्च हरिमः कृशः ।
अष्टाशीतिसहस्राणि स्नातका गृहमेधिनः ॥ २.७६.२७ ॥
Por eso me vuelvo pálido, miserable y delgado. Ochenta y ocho mil graduados, cabezas de familia…
2.76.28
त्रिंशद्दासीक एकैको यान्बिभर्ति युधिष्ठिरः ।
दशान्यानि सहस्राणि यतीनामूर्ध्वरेतसाम्।
भुञ्जते रुक्मपात्रीभिर्युधिष्ठिरनिवेशने ॥ २.७६.२८ ॥
Yudhiṣṭhira mantiene a cada uno con treinta sirvientas; y diez mil otros ascetas de simiente ascendente comen en vasijas de oro en la morada de Yudhiṣṭhira.
2.76.29
कदलीमृगमोकानि कृष्णश्यामारुणानि च ।
काम्भोजः प्राहिणोत्तस्मै परार्ध्यानपि कम्बलान्।
गजयोषिद्गवाश्वस्य शतशोऽथ सहस्रशः ॥ २.७६.२९ ॥
Pieles de ciervo de las clases kadalī y mṛga, negras, oscuras y rojas; y el rey de Kāmboja le envió mantas de lana de gran valor, elefantes, mujeres, ganado y caballos por cientos y miles.
2.76.30
शतं चोष्ट्रवामीनां शतानि विचरन्त्युत ।
राजन्या बलिमादाय समेता हि नृपक्षये ॥ २.७६.३० ॥
Cien camellas, y cientos más vagan; los reyes se reunieron trayendo tributo, en verdad en el sacrificio real.
2.76.31
पृथग्विधानि रत्नान पार्थिवाः पृथिवीपते ।
आहरन्क्रतुमुख्येऽस्मिन्कुन्तीपुत्राय भूरिशः ॥ २.७६.३१ ॥
Oh señor de la tierra, en este sacrificio principal los reyes trajeron joyas de muchas clases en abundancia para el hijo de Kuntī.
2.76.32
न क्वचिद्धि मया तादृग्दृष्टपूर्वो न च श्रुतः ।
यादृग्धनागमो यज्ञे पाण्डुपुत्रस्य धीमतः ॥ २.७६.३२ ॥
Nunca antes había visto ni oído de una afluencia de riqueza como la que llegó al sacrificio del sabio hijo de Pāṇḍu.
2.76.33
असत्यं चेदिदं सर्वं सञ्जयं प्रष्टुमर्हसि ।
अपर्यन्तं धनौघं तं दृष्ट्वा शत्रोरहं नृप।
शर्म नैवाभिगच्छामि चिन्तयानो विशाम्पते ॥ २.७६.३३ ॥
Si todo esto es falso, deberías preguntarle a Sañjaya. Oh rey, al ver aquel caudal de riquezas sin límite de mi enemigo, no encuentro paz, obsesionado con ello, oh señor del pueblo.
2.76.34
ब्रह्मणा वाटधानाश्च गोमन्तः शतसङ्घशः ।
त्रिखर्वं बलिमादाय द्वारि तिष्ठन्ति वारिताः ॥ २.७६.३४ ॥
Los Vāṭadhānas y los Gomantas, dados por Brahmā, están de pie en la puerta en cientos de tropas, retenidos, habiendo traído un tributo de tres kharvas.
2.76.35
कमण्डलूनुपादाय जातरूपमयाञ्शुभान् ।
त्रैखर्वाः प्रतिवेद्यास्मै लेभिरेऽथ प्रवेशनम् ॥ २.७६.३५ ॥
Tomando hermosos cántaros de oro, los hombres de los tres kharvas se anunciaron a él y luego obtuvieron la entrada.
2.76.36
यथैव मधु शक्राय धारयन्त्यमरस्त्रियटः ।
तदस्मै कांस्यमाहार्षीद्वारुणं कलशोदधिः ॥ २.७६.३६ ॥
Así como las mujeres celestiales sostienen hidromiel para Indra, así el océano de cántaros le trajo el recipiente de bronce de Varuṇa.
2.76.37
शङ्खप्रवरमादाय वासुदेवोऽभिषिक्तवान् ।
शक्यं रुक्मसहस्रस्य बहुरत्नविभूषितम् ॥ २.७६.३७ ॥
Tomando la excelente concha, Vāsudeva la ungió y la ofreció; valía mil piezas de oro y estaba adornada con muchas joyas.
2.76.38
दृष्ट्वा च मम तत्सर्वं ज्वररूपमिवाभवत् ।
गृहीत्वा तत्तु गच्छन्ति समुद्रौ पूर्वदक्षिणौ ॥ २.७६.३८ ॥
Al ver todo aquello, me sentí como si tuviera fiebre. Llevándose aquello, van hacia los dos océanos, el oriental y el meridional.
2.76.39
तथैव पश्चिमं यान्ति गृहीत्वा भरतर्षभ ।
त्तरं तु न गच्छन्ति विना तात पतत्रिणः।
तत्र गत्वाऽर्जुनो दण्डमाजहारामितं धनम् ॥ २.७६.३९ ॥
Igualmente lo llevan también al océano occidental, oh toro de los Bharatas. Pero, querido padre, sin aves no van al norte. Habiendo ido allí, Arjuna trajo riqueza inmensa como tributo.
2.76.40
कृतां बैन्दुसरै रत्नैर्मयेन स्फाटिकच्छदाम् ।
अपश्यं नलिनीं पूर्णामुदकस्येव भारत ॥ २.७६.४० ॥
Vi un estanque de loto hecho por Maya con gemas bindu y joyas, con techo de cristal, lleno de agua, oh Bharata.
2.76.41
उत्कर्षन्तं च वासश्च प्राहसन्मां वृकोदरः ।
किङ्कराश्च सभापाला जहसुर्भरतर्षभ ॥ २.७६.४१ ॥
Mientras levantaba mi vestidura, Vṛkodara se rió de mí, y también los sirvientes y los guardianes de la sala rieron, oh toro de los Bharatas.
2.76.42
पित्रोरर्थे विशेषेण प्रावृण्वं तत्र जीवितम् ।
तत्र त्म यदि शक्तः स्यां घातयेयं वृकोदरम् ॥ २.७६.४२ ॥
Por el bien de mis padres, sobre todo, allí oculté mi vida. Si tuviera el poder, habría matado a Vṛkodara.
2.76.43
सपत्नेनापहासो हि स मां दहति भारत ॥ २.७६.४३ ॥
Oh Bhārata, aquella burla de un rival realmente me quema.
2.76.44
तत्र स्फाटिकतोयां हि स्फाटिकाम्बुजशोभिताम् ।
सभां पुष्करिणीं मत्वा पतितोऽस्मि नराधिप ॥ २.७६.४४ ॥
Allí, tomando aquella sala de asamblea, adornada con agua de cristal y loto de cristal, por un estanque de lotos, caí, oh señor de los hombres.
2.76.45
तत्र मामहसद्भीमः सह पार्थेन सस्वरम् ।
द्रौपदी चसह स्त्रीभिः पातयन्ती मनो मम ॥ २.७६.४५ ॥
Allí Bhīma, junto con Arjuna, se rió de mí en voz alta, y Draupadī, junto con las mujeres, hizo caer mi ánimo.
2.76.46
क्लिन्नवस्त्रस्य च जले किङ्करा राजचोदिताः ।
ददुर्वासांसि मेऽन्यानि तच्च दुःखतरं मम ॥ २.७६.४६ ॥
Mientras mis vestiduras estaban empapadas en el agua, los sirvientes, instados por el rey, me dieron otras prendas, y eso me fue aún más doloroso.
2.76.47
अस्तम्भा इव तिष्ठन्ति स्तम्भा इव सहस्रशः ।
सोहं तत्राहतो राजन्स्फटिकाभ्यन्तरे विभो ॥ २.७६.४७ ॥
Están de pie como si no tuvieran pilares, como miles de columnas; allí, oh rey, oh poderoso, fui golpeado dentro de aquella cámara de cristal.
2.76.48
अद्वारेण विनिर्गच्छन्द्वारसंस्थानरूपिणा ।
अभिहत्य शिलां भूयो ललाटेनास्मि विक्षतः ॥ २.७६.४८ ॥
Saliendo por una no-puerta con forma de puerta, golpeé de nuevo una piedra y quedé herido en la frente.
2.76.49
आमृशन्निव तां दृष्ट्वा मार्गान्तरमुपाविशम् ।
इदं द्वारमिदं राजन्नद्वारमिति मां प्रति।
अद्भुतं प्रहसन्वाक्यं बभाषे स वृकोदरः ॥ २.७६.४९ ॥
Como si lo tocara, lo vi y me senté en otro camino. "Rey, esto es una puerta; esto no es una puerta" — diciéndome esto, riendo, Vṛkodara pronunció palabras asombrosas.
2.76.50
स्त्रियश्च तत्र मां दृष्ट्वा जहसुस्तादृशं नृप ।
सर्वं हासकरं तेषां सदस्यानां नरर्षभ ॥ २.७६.५० ॥
Allí, las mujeres también, al verme, se rieron de esa manera. Oh mejor de los hombres, todo lo que hacían aquellos miembros de la asamblea provocaba risa.
2.76.51
न श्रुतानि न दृष्टानि यानि रत्नान मे क्वचित् ।
तानि मे तत्र दृष्टानि तेन तप्तोस्मि दुःखितः ॥ २.७६.५१ ॥
Joyas de las que nunca había oído ni visto en ninguna parte, allí las vi. Por ello estoy atormentado y afligido.
2.76.52
हुताशनं प्रवेक्ष्यामि प्रवेक्ष्यामि महोदधिम् ।
सम्भावितस्य चाकीर्तिर्मरणादतिरिच्यते ॥ २.७६.५२ ॥
Entraré en el fuego, entraré en el gran océano. Para quien es honrado, la deshonra supera a la muerte.
2.76.53
इदं चाद्भुतमत्रासीत्तन्मे निगदतः शृणु ॥ २.७६.५३ ॥
Y aquí también ocurrió esta cosa asombrosa. Escucha mientras te lo cuento.
2.76.54
पूर्णे शतसहस्रे तु विप्राणां भुञ्जतां सदा ।
स्थापितस्तत्र सञ्ज्ञार्थं शङ्खो ध्मायति नित्यसः ॥ २.७६.५४ ॥
Cuando cien mil brahmanes comían siempre, allí se colocó una concha como señal, y se tocaba constantemente.
2.76.55
मुहुर्मुहुः प्रणदतस्तस्य शङ्खस्य भारत ।
अनिशं शब्दमश्रौषं ततो रोमाणि मेऽहृषन् ॥ २.७६.५५ ॥
¡Oh Bhārata! Escuché sin cesar el sonido de aquella caracola resonando una y otra vez, y se me erizaron los cabellos del cuerpo.
2.76.56
पार्थिवैर्बहुभिः कीर्णमुपस्थानं दिदृक्षुभिः ।
अशोभत महाराज नक्षत्रैर्द्यैरिवामला ॥ २.७६.५६ ॥
Oh gran rey, aquella asamblea, colmada de muchos reyes deseosos de contemplarla, resplandecía como el cielo sin mancha con sus estrellas.
2.76.57
सर्वरत्नान्युपादाय पार्थिवा वै जनेश्वर ।
ज्ञे तस्य महाराज पाण्डुपुत्रस्य धीमतः ॥ २.७६.५७ ॥
Oh señor de los hombres, los reyes, trayendo toda clase de joyas, fueron ante aquel sabio hijo de Pāṇḍu.
2.76.58
वैश्या इव महीपाला द्विजातिपरिवेषकाः ।
न सा श्रीर्देवराजस्य यमस्य वरुणस्य च।
गुह्यकाधिपतेर्वापि या श्री राजन्युधिष्ठिरे ॥ २.७६.५८ ॥
Los reyes eran como comerciantes sirviendo a los dvijas. Aquella gloria que no existe ni en Indra, rey de los dioses, ni en Yama, Varuṇa o el señor de los Guhyakas, oh rey, existe en Yudhiṣṭhira.
2.76.59
तां दृष्ट्वा पाण्डुपुत्रस्य श्रियं परमिक्रामहम् ।
शान्तिं न परिगच्छामि दह्यमानेन चेतसा ॥ २.७६.५९ ॥
Al ver aquella suprema gloria del hijo de Pāṇḍu, no encuentro paz, con la mente ardiendo.
2.76.60
अप्राप्य पाण्डवैश्वर्यं शमो मम न विद्यते ।
अरीन्बाणैः शाययिष्ये शयिष्ये वा हतः परैः ॥ २.७६.६० ॥
Sin obtener el dominio de los Pāṇḍavas no hay paz para mí. Abatiré a mis enemigos con flechas, o yaceré muerto por mis enemigos.
2.76.61
एतादृशस्य मे किं तु जीवितेन परन्तप ।
वर्धन्ते पाण्डवा राजन्वयं हि स्थितवृद्धयः ॥ २.७६.६१ ॥
Oh atormentador de enemigos, ¿de qué sirve mi vida en tal estado? Oh rey, los Pāṇḍavas crecen, mientras nosotros permanecemos en una prosperidad estancada.
2.76.62
यामेतामतुलां लक्ष्मीं दृष्टवानसि पाण्डवे ।
तस्याटः प्राप्तावुपायं मे शृणु सत्यपराक्रम ॥ २.७६.६२ ॥
Escucha de mí el medio para obtener esa opulencia incomparable que viste en el Pāṇḍava, oh tú de verdadero valor.
2.76.63
अहमक्षेष्वभिज्ञोऽस्मि पृथिव्यामपि भारत ।
हृदयज्ञः पणज्ञश्च विशेषज्ञश्च देवने ॥ २.७६.६३ ॥
Oh Bhārata, soy hábil en los dados incluso en la tierra; conozco el corazón, conozco las apuestas y soy experto en los detalles del juego.
2.76.64
द्यूतप्रियश्च कौन्तेयो न च जानाति देवितुम् ।
आहूतश्चैष्यति व्यक्तं नित्यमेवाह्वयत्स्वयम् ॥ २.७६.६४ ॥
El hijo de Kuntī, aficionado a los dados, no sabe jugarlos; si es invitado, sin duda vendrá, pues él mismo siempre está retando.
2.76.65
नियतं तं विजेष्यामि कृत्वा तु कपटं विभो ।
आनयामि समृद्धिं तां दिव्यां चोपाह्वयस्व तम् ॥ २.७६.६५ ॥
Oh señor, mediante el engaño ciertamente lo venceré y te traeré esa prosperidad divina; ahora invítalo tú a su vez.
2.76.66
एवमुक्तः शकुनिना राजा दुर्योधनस्ततः ।
धृतराष्ट्रमिदं वाक्यमपदान्तरमब्रवीत् ॥ २.७६.६६ ॥
Así interpelado por Śakuni, el rey Duryodhana pronunció entonces estas palabras a Dhṛtarāṣṭra, hablando sobre otro punto.
2.76.67
अयमुत्सहते राजञ्श्रियमाहर्तुमक्षवित् ।
द्यूतेन पाण्डुपुत्रस्य तदनुज्ञातुमर्हसि ॥ २.७६.६७ ॥
Oh rey, este hombre, experto en dados, está ansioso por arrebatar la fortuna real del hijo de Pāṇḍu mediante el juego de dados; debéis permitirlo.
2.76.68
क्षत्ता मन्त्री महाप्राज्ञः स्थितो यस्यास्मि शासने ।
तेन सङ्गम्य वेत्स्यामि कार्यस्यास्य विनिश्चयम् ॥ २.७६.६८ ॥
El administrador, el sabio consejero bajo cuyo mando estoy, es Vidura; reuniéndome con él conoceré la decisión sobre este asunto.
2.76.69
स हि धर्मं पुरस्कृत्य दीर्घदर्शी परं हितम् ।
उभयोटः पक्षयोर्युक्तं वक्ष्यत्यर्थविनिश्चयम् ॥ २.७६.६९ ॥
Poniendo el dharma ante sí, de mirada lejana y atento al supremo bien, declarará una decisión en el asunto apropiada para ambas partes.
2.76.70
निवर्तयिष्यति त्वाऽसौ यदि क्षत्ता समेष्यति ।
निवृत्ते त्वयि राजेन्द्र मरिष्येऽहमसंशयम् ॥ २.७६.७० ॥
Si el administrador viene a encontrarte, te hará volver; y si tú vuelves, oh señor de reyes, sin duda moriré.
2.76.71
स त्वं मयि मृते राजन्विदुरेण सुखी भव ।
भोक्ष्यसे पृथिवीं कृत्स्नां किं मया त्वं करिष्यसि ॥ २.७६.७१ ॥
Oh rey, cuando yo esté muerto sé feliz con Vidura; disfrutarás de toda la tierra. ¿Qué harás conmigo?
2.76.72
शम्पायन उवाच ।
आर्तवाक्यं तु तत्तस्य प्रणयोक्तं निशम्य सः।
धृतराष्ट्रोऽब्रवीत्प्रेष्यन्दुर्योधनमते स्थितः ॥ २.७६.७२ ॥
Al escuchar sus palabras de angustia dichas con afecto, Dhṛtarāṣṭra, firme en la opinión de Duryodhana, habló con la intención de enviar (a Vidura).
2.76.73
स्थूणासहस्रैर्बृहतीं शतद्वारां सभां मम ।
मनोरमां दर्शनीयामाशु कुर्वन्तुं शिल्पिनः ॥ २.७६.७३ ॥
Que los artesanos construyan pronto para mí una vasta sala de asamblea con mil columnas y cien puertas, agradable a la mente y hermosa de contemplar.
2.76.74
ततः संस्तीर्य रत्नैस्तां तक्ष्ण आनाय्य सर्वशः ।
सुकृतां सुप्रवेशां च निवेदयत मेऽशनैः ॥ २.७६.७४ ॥
Luego, cubridla de joyas, traed carpinteros, haced que quede bien construida en todo y de fácil acceso, e informadme pronto.
2.76.75
दूर्योधनस्य शान्त्यर्थमिति निश्चित्य भूमिपः ।
धृतराष्ट्रो महाराज प्राहिणोद्विदुराय वै ॥ २.७६.७५ ॥
Habiendo decidido así por la paz de Duryodhana, oh gran rey, el señor de la tierra Dhṛtarāṣṭra en efecto envió a Vidura.
2.76.76
अपृष्ट्वा विदुरं स्वस्यन नासीत्कश्चिद्विनिश्चयः ।
द्यूते दोषांश्च जानन्स पुत्रस्नेहादकृष्यत ॥ २.७६.७६ ॥
Sin consultar a Vidura, no tenía decisión alguna propia; aunque conocía los defectos del juego de dados, fue arrastrado por el afecto a su hijo.
2.76.77
तच्छ्रुत्वा विदुरो धीमान्कलिद्वारमुपस्थितम् ।
विनाशमुखमुत्पन्नं धृतराष्ट्रमुपाद्रवत् ॥ २.७६.७७ ॥
Al oír eso, el sabio Vidura, viendo la situación surgida como puerta de la discordia y rostro de la ruina, corrió hacia Dhṛtarāṣṭra.
2.76.78
सोऽभिगम्य महात्मानं भ्राता भ्रातरमग्रजम् ।
मूर्ध्ना प्रणम्य चरणाविदं वचनमब्रवीत् ॥ २.७६.७८ ॥
Él se acercó a su hermano mayor, el de gran alma, se inclinó con la cabeza y a sus pies pronunció estas palabras.
2.76.79
नाभिनन्दामि ते राजन्व्यवसायमिमं प्रभो ।
पुत्रैर्भेदो यथा न स्थाद्द्यूतहेतोस्तथा कुरु ॥ २.७६.७९ ॥
Oh rey, oh señor, no apruebo esta decisión tuya. Haz que, por causa del juego de dados, no surja división entre tus hijos.
2.76.80
क्षत्तः पुत्रेषु पुत्रैर्मे कलहो न भविष्यति ।
यदि देवाः प्रसादं नः करिष्यन्ति न संशयः ॥ २.७६.८० ॥
Oh Kṣattṛ, si los dioses nos muestran su favor, no habrá disputa entre mis hijos; de esto no hay duda.
2.76.81
अशुभं वा शुभं वापि हितं वा यदि वाऽहितम्। ॥ २.७६.८१ ॥
Ya sea funesto o venturoso, provechoso o perjudicial—
2.76.82
मयि सन्निहिते द्रोणे भीष्मे त्वयि च भारत ।
अनयो दैवविहितो न कथञ्चिद्भविष्यति ॥ २.७६.८२ ॥
Oh Bhārata, mientras yo, Droṇa, Bhīṣma y tú estéis presentes, ninguna desgracia ordenada por el destino ocurrirá de ninguna manera.
2.76.83
गच्छ त्वं रथमास्थाय हयैर्वातसमैर्जवे ।
खाण्डवप्रस्थमद्यैव समानय युधिष्ठिरम् ॥ २.७६.८३ ॥
Súbete a tu carro, ve hoy mismo con caballos veloces como el viento a Khāṇḍavaprastha y trae de vuelta a Yudhiṣṭhira.
2.76.84
न वाच्यो व्यवसायो मे विदुरैतद्ब्रवीमि ते ।
दैवमेव परं मन्ये येनैतदुपपद्यते ॥ २.७६.८४ ॥
Oh Vidura, no hables de esta resolución mía a nadie—te lo digo a ti. Considero que el destino mismo, por el cual esto sucede, es supremo.
2.76.85
इत्युक्तो विदुरो धीमान्नेदमस्तीति चिन्तयन् ।
आपगेयं महाप्राज्ञमभ्यगच्छत्सुदुः खितः ॥ २.७६.८५ ॥
Así interpelado, el sabio Vidura, pensando «esto no puede ser», fue muy afligido hacia el gran sabio, el hijo de Gaṅgā, Bhīṣma.