ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 2.76
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.76.1
अनुभूय तु राज्ञस्तं राजसूयं सुदुर्मतिः ।
युधिष्ठिरस्य शकुनिर्दुर्योधसुसंयुतः ॥ २.७६.१ ॥
ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସେହି ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ ଦେଖି ଅତି ଦୁଷ୍ଟବୁଦ୍ଧି ଶକୁନି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ସହ ମିଶିଲା।
2.76.2
विवेश हास्तिनपुरं दुर्योधनमतेन सः ।
वाढमित्येव शकुनिर्दृढं हृदि चकार ह ॥ २.७६.२ ॥
ସେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ ହସ୍ତିନାପୁରରେ ପ୍ରବେଶ କଲା; ଶକୁନି 'ଠିକ୍' କହି ମନରେ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ କଲା।
2.76.3
अस्वस्थतां चतां दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रस्य पापकृत् ।
भारतानां च दुष्टात्मा क्षयाय हि नृपक्षयः ॥ २.७६.३ ॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କ ଅସ୍ୱସ୍ଥତା ଓ ଚିନ୍ତା ଦେଖି ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ପାପୀ ଭରତବଂଶର ବିନାଶ ପାଇଁ ରାଜାମାନଙ୍କର ବିନାଶ ଚାହିଁଲା।
2.76.4
प्रियकृन्मतमाज्ञाय पूर्वं दुर्योधनस्य तत् ।
प्रज्ञाचक्षुषमासीनं शकुनिः सौबलस्तदा ॥ २.७६.४ ॥
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ସେହି ମତ ପୂର୍ବରୁ ଜାଣି ପ୍ରିୟକାରୀ ସୌବଳ ଶକୁନି ସେତେବେଳେ ପ୍ରଜ୍ଞାଚକ୍ଷୁ (ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର)ଙ୍କ ପାଖରେ ବସିଥିଲା।
2.76.5
दुर्योधनवचः श्रुत्वा धृतराष्ट्रं जनाधिपम् ।
उपगम्य महाप्राज्ञं शकुनिर्वाक्यमब्रवीत् ॥ २.७६.५ ॥
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଶକୁନି ଜନାଧିପ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।
2.76.6
दुर्योधनो महाराज विवर्णो हरिणः कृशः ।
दीनश्चिन्तापरश्चैव तं विद्धि मनुजाधिप ॥ २.७६.६ ॥
ମହାରାଜ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ବିବର୍ଣ୍ଣ, କୃଶ, ଦୀନ ଓ ଚିନ୍ତାରେ ମଗ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି; ମନୁଜାଧିପ, ଏହା ଜାଣନ୍ତୁ।
2.76.7
न वै परीक्षसे सम्यगसह्यं शत्रुसंभवम् ।
ज्येष्ठपुत्रस्य हृच्छोकं किमर्थं नावबुध्यसे ॥ २.७६.७ ॥
ଶତ୍ରୁଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଅସହ୍ୟ ଶୋକ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ରଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଅଛି, ଆପଣ ଠିକ୍ ପରୀକ୍ଷା କରୁନାହାଁନ୍ତି; କାହିଁକି ବୁଝୁନାହାଁନ୍ତି?
2.76.8
एवमुक्तः शकुनिना धृतराष्ट्रो जनेश्वरः ।
दुर्योधनं समाहूयं इदं वचनमब्रवीत् ॥ २.७६.८ ॥
ଶକୁନି ଏପରି କହିବାରୁ ଜନେଶ୍ୱର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଡାକି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
2.76.9
दुर्योधन कृतोमूलं भृशमार्तोऽसि पुत्रक ।
श्रोतव्यश्चेन्मया सोऽर्थो ब्रूहि मे कुरुनन्दन ॥ २.७६.९ ॥
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, ପୁତ୍ର, ତୁମ ଦୁଃଖର କାରଣ ଅଛି; ତୁମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୀଡିତ। ମୁଁ ଶୁଣିବା ଯୋଗ୍ୟ ହେଲେ ସେ କଥା ମୋତେ କୁହ, ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ।
2.76.10
अयं त्वां शकुनिः प्राह विवर्णं हरिमं कृशम् ।
चिन्तयंश्च न पश्यामि शोकस्य तव सम्भवम् ॥ २.७६.१० ॥
ଶକୁନି ତୁମକୁ କହୁଛନ୍ତି ଯେ ତୁମେ ବିବର୍ଣ୍ଣ ଓ କୃଶ ହୋଇଯାଇଛ। ଚିନ୍ତା କରିବା ପରେ ବି ମୁଁ ତୁମ ଶୋକର ଉତ୍ସ ଦେଖୁନାହିଁ।
2.76.11
ऐश्वर्यं हि महत्पुत्र त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम् ।
भ्रातरः सुहृदश्चैव नाचरन्ति तवाप्रियम् ॥ २.७६.११ ॥
ପୁତ୍ର, ମହାନ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ସବୁ ତୁମଠାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ଭାଇମାନେ ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ବି ତୁମର ଅପ୍ରିୟ କାମ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
2.76.12
आच्छादयसि प्रावारानश्नासि पिशितौदनम् ।
आजानेया वहन्त्यश्वाः केनासि हरिणः कृशः ॥ २.७६.१२ ॥
ତୁମେ ଉତ୍ତମ ଶାଲ ଓଢ଼ୁଛ, ମାଂସ-ଭାତ ଖାଉଛ, ଉତ୍ତମ ଜାତିର ଘୋଡ଼ା ତୁମକୁ ବହନ କରୁଛନ୍ତି; ତେବେ କାହିଁକି ବିବର୍ଣ୍ଣ ଓ କୃଶ?
2.76.13
शयनानि महार्हाणि योषितश्च मनोरमाः ।
गुणवन्ति च वेश्मानि विहाराश्च यथासुखम् ॥ २.७६.१३ ॥
ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ ଶଯ୍ୟା, ମନୋହର ନାରୀ, ଉତ୍ତମ ପ୍ରାସାଦ ଏବଂ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ସୁଖ ଦେଉଥିବା ବିହାରସ୍ଥଳ ସବୁ ଅଛି।
2.76.14
देवनामिव ते सर्वं वाचि बद्धं न संशयः ।
स दीन इव दुर्धर्ष कस्माच्छोचसि पुत्रक ॥ २.७६.१४ ॥
ଦେବତାଙ୍କ ପରି ତୁମ ବାଣୀରେ ସବୁ ବାନ୍ଧି ହୋଇଛି, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ହେ ଦୁର୍ଧର୍ଷ ପୁତ୍ର, ଦୀନ ପରି ତୁମେ କାହିଁକି ଶୋକ କରୁଛ?
2.76.15
मात्रा पित्रा च पुत्रस्य यद्वै कार्यं परं स्मृतम् ।
प्राप्तस्त्वमसि तत्तात निखिलां नः कुलश्रियम् ॥ २.७६.१५ ॥
ମାତା ଓ ପିତା ପୁତ୍ର ପାଇଁ ଯେଉଁ ପରମ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କହିଛନ୍ତି, ତାହା ତୁମେ ପାଇଛ, ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର — ଆମ ବଂଶର ସମସ୍ତ ଶ୍ରୀ ତୁମେ।
2.76.16
उपस्थितः सर्वकामैस्त्रिदिवे वासवो यथा ।
विविधैरन्नपानैश्च प्रवरैः किं नु शोचसि ॥ २.७६.१६ ॥
ସ୍ୱର୍ଗରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଯେପରି ସର୍ବକାମନାରେ ସେବିତ, ସେହିପରି ତୁମକୁ ବିବିଧ ଉତ୍ତମ ଅନ୍ନପାନ ଘେରିଛି — ତେବେ କାହିଁକି ଶୋକ କରୁଛ?
2.76.17
निरुक्तं निगमं छन्दः षडङ्गान्यस्त्रशास्त्रवान् ।
अधीती कृतविद्यस्त्वं दशव्याकरणैः कृपात् ॥ २.७६.१७ ॥
ନିରୁକ୍ତ, ବେଦ, ଛନ୍ଦ, ଛଅ ବେଦାଙ୍ଗ — ତୁମେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଛ, ଅସ୍ତ୍ରଶାସ୍ତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ନିପୁଣ; କୃପଙ୍କଠାରୁ ଦଶ ବ୍ୟାକରଣ ସହିତ ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗମ ହୋଇଛ।
2.76.18
हलायुधात्कृपाद्द्रोणादस्त्रविद्यामधीतवान् ।
भ्राताज्येष्ठः स्थितो राज्ये किमु शोचसि पुत्रक ॥ २.७६.१८ ॥
ହଳାୟୁଧ ବଳରାମ, କୃପ ଓ ଦ୍ରୋଣଙ୍କଠାରୁ ତୁମେ ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟା ଶିଖିଛ; ତୁମ ବଡ଼ ଭାଇ ରାଜ୍ୟରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ — ତେବେ ପୁତ୍ର, କାହିଁକି ଶୋକ କରୁଛ?
2.76.19
पृथग्जनैरलभ्यं यदशनाच्छादनं बहु ।
प्रभुः सन्भुञ्जसे पुत्र संस्तुतः सूतमागधैः ॥ २.७६.१९ ॥
ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଅପ୍ରାପ୍ୟ ଅନ୍ନବସ୍ତ୍ର ଅନେକ ଅଛି। ପୁତ୍ର, ତୁମେ ପ୍ରଭୁ ହୋଇ ତାହା ଭୋଗ କରୁଛ; ସୂତ ଓ ମାଗଧମାନେ ତୁମର ସ୍ତୁତି କରୁଛନ୍ତି।
2.76.20
तस्य ते विदितप्रज्ञ शोकमूलमिदं कथम् ।
लोकेस्मिञ्ज्येष्ठभागन्यस्तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः ॥ २.७६.२० ॥
ହେ ବିଦିତପ୍ରଜ୍ଞ, ତୁମ ଏ ଶୋକର ମୂଳ କଣ? ଏ ଜଗତରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠଭାଗ ମୋତେ ଅର୍ପିତ ହୋଇଛି; ପଚାରୁଥିବା ମୋତେ କୁହ।
2.76.21
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा मन्दः क्रोधवशानुगः ।
पितरं प्रत्युवाचेदं स्वमतिं सम्प्रकाशयन् ॥ २.७६.२१ ॥
ତାଙ୍କର ସେ କଥା ଶୁଣି ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି ଓ କ୍ରୋଧବଶ ସେ ନିଜର ମତ ପ୍ରକାଶ କରି ପିତାଙ୍କୁ ଏହା କହିଲା।
2.76.22
अश्नाम्याच्छादये चाहं यथा कुपुरुषस्तथा ।
अमर्षं धारये चोग्रं निनीषुः कालपर्ययम् ॥ २.७६.२२ ॥
ମୁଁ ନୀଚ ପୁରୁଷ ଭଳି ଖାଏ ଓ ପିନ୍ଧେ; କାଳ କଟାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ମୁଁ ତୀବ୍ର ଅସହିଷ୍ଣୁତା ଧାରଣ କରେ।
2.76.23
अमर्षणः स्वाः प्रकृतीरभिभूय परं स्थितः ।
क्लेशान्मुमुक्षुः परजान्स वै पुरुष उच्यते ॥ २.७६.२३ ॥
ଅସହିଷ୍ଣୁ ହୋଇ ନିଜ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ଦବାଇ ପରମ ପଦରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଓ ପରଠାରୁ ଆସୁଥିବା କ୍ଲେଶରୁ ମୁକ୍ତ ହେବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ସେହି ପ୍ରକୃତ ପୁରୁଷ କୁହାଯାଏ।
2.76.24
सन्तोषो वै श्रियं हन्ति ह्यभिमानं च भारत ।
अनुक्रोशभये चोभे यैर्वृतो नाश्नुते महत् ॥ २.७६.२४ ॥
ହେ ଭାରତ, ସନ୍ତୋଷ ନିଶ୍ଚୟ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଅଭିମାନ ଦୁହିଁଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରେ; କରୁଣା ଓ ଭୟ ଏ ଦୁଇଥିରେ ଘେରା ମଣିଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ପାଏ ନାହିଁ।
2.76.25
न मां प्रीणाति मद्भुक्तं श्रियं दृष्ट्वा युधिष्ठेरे ।
अतिज्वलन्तीं कौन्तेये विवर्णकरणीं मम ॥ २.७६.२५ ॥
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସେହି ଶ୍ରୀକୁ ଦେଖି, ମୋ ଖାଇଥିବା ଭୋଜନ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଆନନ୍ଦ ଦିଏ ନାହିଁ; ତାହା ମୋ ମୁଖକୁ ବିବର୍ଣ୍ଣ କରେ।
2.76.26
नृद्व्यतोत्मानं हीयमानं निशाम्य च ।
अदृश्यामपि कौन्तेय श्रियं पश्यन्निवोद्यताम् ॥ २.७६.२६ ॥
ନିଜକୁ କ୍ଷୀଣ ହେଉଥିବା ଦେଖି ଏବଂ କୌନ୍ତେୟଙ୍କ ଶ୍ରୀ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଉଦୟ ହେଉଥିବା ପରି ଦେଖି…
2.76.27
तस्मादहं विवर्णश्च दीनश्च हरिमः कृशः ।
अष्टाशीतिसहस्राणि स्नातका गृहमेधिनः ॥ २.७६.२७ ॥
ତେଣୁ ମୁଁ ବିବର୍ଣ୍ଣ, ଦୀନ ଓ କୃଶ ହେଉଛି। ଅଠାଅଶୀ ହଜାର ସ୍ନାତକ, ଗୃହସ୍ଥ…
2.76.28
त्रिंशद्दासीक एकैको यान्बिभर्ति युधिष्ठिरः ।
दशान्यानि सहस्राणि यतीनामूर्ध्वरेतसाम्।
भुञ्जते रुक्मपात्रीभिर्युधिष्ठिरनिवेशने ॥ २.७६.२८ ॥
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ତିରିଶ ଦାସୀ ସହିତ ପୋଷନ୍ତି; ଆଉ ଦଶ ହଜାର ଊର୍ଧ୍ୱରେତା ଯତି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଘରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ରରେ ଭୋଜନ କରନ୍ତି।
2.76.29
कदलीमृगमोकानि कृष्णश्यामारुणानि च ।
काम्भोजः प्राहिणोत्तस्मै परार्ध्यानपि कम्बलान्।
गजयोषिद्गवाश्वस्य शतशोऽथ सहस्रशः ॥ २.७६.२९ ॥
କଦଳୀ ଓ ମୃଗ ଚର୍ମ, କଳା, ଶ୍ୟାମ ଓ ଲାଲ ରଙ୍ଗର; କାମ୍ବୋଜ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅତି ମୂଲ୍ୟବାନ କମ୍ବଳ ପଠାଇଲେ; ହାତୀ, ସ୍ତ୍ରୀ, ଗାଈ ଓ ଘୋଡ଼ା ଶହଶହ ଓ ହଜାର ହଜାର।
2.76.30
शतं चोष्ट्रवामीनां शतानि विचरन्त्युत ।
राजन्या बलिमादाय समेता हि नृपक्षये ॥ २.७६.३० ॥
ଶହେ ଓଟଣୀ, ଆଉ ଶହଶହ ବିଚରଣ କରୁଛନ୍ତି; ରାଜାମାନେ କର ଆଣି ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ, ସତରେ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ ସମୟରେ।
2.76.31
पृथग्विधानि रत्नान पार्थिवाः पृथिवीपते ।
आहरन्क्रतुमुख्येऽस्मिन्कुन्तीपुत्राय भूरिशः ॥ २.७६.३१ ॥
ହେ ପୃଥିବୀପତି, ଏହି ପ୍ରଧାନ ଯଜ୍ଞରେ ରାଜାମାନେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ପାଇଁ ନାନା ପ୍ରକାରର ରତ୍ନ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ଆଣିଥିଲେ।
2.76.32
न क्वचिद्धि मया तादृग्दृष्टपूर्वो न च श्रुतः ।
यादृग्धनागमो यज्ञे पाण्डुपुत्रस्य धीमतः ॥ २.७६.३२ ॥
ବୁଦ୍ଧିମାନ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ଆସିଥିବା ଏଭଳି ଧନରାଶି ମୁଁ କେବେ ଦେଖି କିମ୍ବା ଶୁଣି ନଥିଲି।
2.76.33
असत्यं चेदिदं सर्वं सञ्जयं प्रष्टुमर्हसि ।
अपर्यन्तं धनौघं तं दृष्ट्वा शत्रोरहं नृप।
शर्म नैवाभिगच्छामि चिन्तयानो विशाम्पते ॥ २.७६.३३ ॥
ଏସବୁ ଅସତ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ସଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ପଚାରିବା ଉଚିତ। ହେ ରାଜନ୍, ଶତ୍ରୁର ସେଇ ଅପାର ଧନରାଶି ଦେଖି, ହେ ପ୍ରଜାପତି, ଚିନ୍ତାରେ ମୋର ଶାନ୍ତି ମିଳୁନାହିଁ।
2.76.34
ब्रह्मणा वाटधानाश्च गोमन्तः शतसङ्घशः ।
त्रिखर्वं बलिमादाय द्वारि तिष्ठन्ति वारिताः ॥ २.७६.३४ ॥
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦତ୍ତ ବାଟଧାନ ଓ ଗୋମନ୍ତମାନେ ଶହ ଶହ ଦଳରେ ତିନି ଖର୍ବ କର ନେଇ ଦ୍ୱାରରେ ଅଟକି ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି।
2.76.35
कमण्डलूनुपादाय जातरूपमयाञ्शुभान् ।
त्रैखर्वाः प्रतिवेद्यास्मै लेभिरेऽथ प्रवेशनम् ॥ २.७६.३५ ॥
ସୁନାର ସୁନ୍ଦର କମଣ୍ଡଳୁ ନେଇ ତ୍ରୈଖର୍ବମାନେ ଏହାଙ୍କୁ ଜଣାଇ ପ୍ରବେଶ ପାଇଲେ।
2.76.36
यथैव मधु शक्राय धारयन्त्यमरस्त्रियटः ।
तदस्मै कांस्यमाहार्षीद्वारुणं कलशोदधिः ॥ २.७६.३६ ॥
ଯେପରି ଦେବାଙ୍ଗନାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ମଧୁ ଧରନ୍ତି, ସେହିପରି କଳଶୋଦଧି ଏହାଙ୍କ ପାଇଁ ବରୁଣଙ୍କ କାଂସ୍ୟ ପାତ୍ର ଆଣିଲା।
2.76.37
शङ्खप्रवरमादाय वासुदेवोऽभिषिक्तवान् ।
शक्यं रुक्मसहस्रस्य बहुरत्नविभूषितम् ॥ २.७६.३७ ॥
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶଙ୍ଖ ନେଇ ବାସୁଦେବ ତାକୁ ଅଭିଷେକ କରି ଅର୍ପଣ କଲେ; ତାହା ହଜାର ସୁବର୍ଣ୍ଣମୁଦ୍ରାର ମୂଲ୍ୟର ଏବଂ ଅନେକ ରତ୍ନରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲା।
2.76.38
दृष्ट्वा च मम तत्सर्वं ज्वररूपमिवाभवत् ।
गृहीत्वा तत्तु गच्छन्ति समुद्रौ पूर्वदक्षिणौ ॥ २.७६.३८ ॥
ତାହା ସବୁ ଦେଖି ମୋତେ ଜ୍ୱର ଆସିଲା ପରି ଲାଗିଲା। ତାହା ନେଇ ସେମାନେ ପୂର୍ବ ଓ ଦକ୍ଷିଣର ଦୁଇ ସମୁଦ୍ରକୁ ଯାଆନ୍ତି।
2.76.39
तथैव पश्चिमं यान्ति गृहीत्वा भरतर्षभ ।
त्तरं तु न गच्छन्ति विना तात पतत्रिणः।
तत्र गत्वाऽर्जुनो दण्डमाजहारामितं धनम् ॥ २.७६.३९ ॥
ସେହିପରି ସେମାନେ ପଶ୍ଚିମ ସମୁଦ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ତାହା ନେଇ ଯାଆନ୍ତି, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ। କିନ୍ତୁ ହେ ତାତ, ପକ୍ଷୀ ବିନା ସେମାନେ ଉତ୍ତରକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ। ସେଠାକୁ ଯାଇ ଅର୍ଜୁନ ଅସୀମ ଧନ କରରୂପେ ଆଣିଥିଲେ।
2.76.40
कृतां बैन्दुसरै रत्नैर्मयेन स्फाटिकच्छदाम् ।
अपश्यं नलिनीं पूर्णामुदकस्येव भारत ॥ २.७६.४० ॥
ମୟ ଦ୍ୱାରା ବିନ୍ଦୁ-ରତ୍ନ ଓ ରତ୍ନରେ ନିର୍ମିତ, ସ୍ଫଟିକ ଛାତବିଶିଷ୍ଟ, ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦ୍ମସରୋବର ମୁଁ ଦେଖିଥିଲି, ହେ ଭାରତ।
2.76.41
उत्कर्षन्तं च वासश्च प्राहसन्मां वृकोदरः ।
किङ्कराश्च सभापाला जहसुर्भरतर्षभ ॥ २.७६.४१ ॥
ମୋ ବସ୍ତ୍ର ଉଠାଉଥିବା ବେଳେ ବୃକୋଦର ମୋତେ ଦେଖି ହସିଲେ। ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, କିଙ୍କର ଓ ସଭାପାଳମାନେ ମଧ୍ୟ ହସିଲେ।
2.76.42
पित्रोरर्थे विशेषेण प्रावृण्वं तत्र जीवितम् ।
तत्र त्म यदि शक्तः स्यां घातयेयं वृकोदरम् ॥ २.७६.४२ ॥
ପିତାମାତାଙ୍କ ପାଇଁ, ବିଶେଷ ଭାବେ, ସେଠାରେ ମୁଁ ମୋର ଜୀବନ ଢାଙ୍କି ରଖିଲି। ମୋର ଶକ୍ତି ଥିଲେ ମୁଁ ସେହି ବୃକୋଦରକୁ ବଧ କରିଥାନ୍ତି।
2.76.43
सपत्नेनापहासो हि स मां दहति भारत ॥ २.७६.४३ ॥
ହେ ଭରତ, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ସେହି ପରିହାସ ମୋତେ ପ୍ରକୃତରେ ଦହନ କରୁଛି।
2.76.44
तत्र स्फाटिकतोयां हि स्फाटिकाम्बुजशोभिताम् ।
सभां पुष्करिणीं मत्वा पतितोऽस्मि नराधिप ॥ २.७६.४४ ॥
ସେଠାରେ ସ୍ଫଟିକ ଜଳ ଓ ସ୍ଫଟିକ କମଳରେ ଶୋଭିତ ସେହି ସଭାକୁ ପଦ୍ମପୁଷ୍କରିଣୀ ଭାବି, ହେ ନରାଧିପ, ମୁଁ ପଡ଼ିଗଲି।
2.76.45
तत्र मामहसद्भीमः सह पार्थेन सस्वरम् ।
द्रौपदी चसह स्त्रीभिः पातयन्ती मनो मम ॥ २.७६.४५ ॥
ସେଠାରେ ଭୀମ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସହ ଜୋରରେ ମୋତେ ପରିହାସ କଲେ; ଏବଂ ଦ୍ରୌପଦୀ ମଧ୍ୟ ନାରୀମାନଙ୍କ ସହ ମୋ ମନକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ।
2.76.46
क्लिन्नवस्त्रस्य च जले किङ्करा राजचोदिताः ।
ददुर्वासांसि मेऽन्यानि तच्च दुःखतरं मम ॥ २.७६.४६ ॥
ଜଳରେ ଭିଜିଥିବା ବସ୍ତ୍ରଧାରୀ ମୋତେ ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସେବକମାନେ ଅନ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ଦେଲେ; ଏବଂ ତାହା ମୋ ପାଇଁ ଅଧିକ ଦୁଃଖଦାୟକ ଥିଲା।
2.76.47
अस्तम्भा इव तिष्ठन्ति स्तम्भा इव सहस्रशः ।
सोहं तत्राहतो राजन्स्फटिकाभ्यन्तरे विभो ॥ २.७६.४७ ॥
ସ୍ତମ୍ଭ ନଥିଲେ ହେଁ ହଜାର ହଜାର ସ୍ତମ୍ଭ ପରି ସେମାନେ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି; ହେ ରାଜନ୍, ହେ ବିଭୋ, ସେହି ସ୍ଫଟିକ ଭବନ ଭିତରେ ମୁଁ ସେଠାରେ ଆଘାତ ପାଇଲି।
2.76.48
अद्वारेण विनिर्गच्छन्द्वारसंस्थानरूपिणा ।
अभिहत्य शिलां भूयो ललाटेनास्मि विक्षतः ॥ २.७६.४८ ॥
ଦ୍ୱାର ଆକାରର କିନ୍ତୁ ଦ୍ୱାର ନ ଥିବା ପଥରେ ବାହାରିବା ସମୟରେ ପୁଣି ଏକ ଶିଳାରେ ଧକ୍କା ଖାଇ ମୁଁ କପାଳରେ ଆହତ ହେଲି।
2.76.49
आमृशन्निव तां दृष्ट्वा मार्गान्तरमुपाविशम् ।
इदं द्वारमिदं राजन्नद्वारमिति मां प्रति।
अद्भुतं प्रहसन्वाक्यं बभाषे स वृकोदरः ॥ २.७६.४९ ॥
ତାକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ପରି ଦେଖି ମୁଁ ଅନ୍ୟ ପଥରେ ବସିଲି। "ରାଜନ୍, ଏହା ଦ୍ୱାର; ଏହା ଦ୍ୱାର ନୁହେଁ" ମୋତେ ଏହା କହି, ସେ ବୃକୋଦର ହସି ହସି ଅଦ୍ଭୁତ ବାକ୍ୟ କହିଲା।
2.76.50
स्त्रियश्च तत्र मां दृष्ट्वा जहसुस्तादृशं नृप ।
सर्वं हासकरं तेषां सदस्यानां नरर्षभ ॥ २.७६.५० ॥
ସେଠାରେ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଦେଖି ସେହିପରି ହସିଲେ। ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସଭାସଦମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଆଚରଣ ହାସ୍ୟକର ଥିଲା।
2.76.51
न श्रुतानि न दृष्टानि यानि रत्नान मे क्वचित् ।
तानि मे तत्र दृष्टानि तेन तप्तोस्मि दुःखितः ॥ २.७६.५१ ॥
ମୁଁ କେବେ ଶୁଣି ନ ଥିବା କିମ୍ବା ଦେଖି ନ ଥିବା ରତ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ସେଠାରେ ଦେଖିଲି। ତାହାରି ଯୋଗୁ ମୁଁ ସନ୍ତପ୍ତ ଓ ଦୁଃଖୀ।
2.76.52
हुताशनं प्रवेक्ष्यामि प्रवेक्ष्यामि महोदधिम् ।
सम्भावितस्य चाकीर्तिर्मरणादतिरिच्यते ॥ २.७६.५२ ॥
ମୁଁ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବି, ମହାସାଗରରେ ପ୍ରବେଶ କରିବି। ସମ୍ମାନିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ଅପକୀର୍ତ୍ତି ମୃତ୍ୟୁଠାରୁ ଅଧିକ।
2.76.53
इदं चाद्भुतमत्रासीत्तन्मे निगदतः शृणु ॥ २.७६.५३ ॥
ଏଠାରେ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣାଟି ମଧ୍ୟ ଘଟିଥିଲା। ମୁଁ କହୁଛି, ଶୁଣ।
2.76.54
पूर्णे शतसहस्रे तु विप्राणां भुञ्जतां सदा ।
स्थापितस्तत्र सञ्ज्ञार्थं शङ्खो ध्मायति नित्यसः ॥ २.७६.५४ ॥
ଏକ ଲକ୍ଷ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସର୍ବଦା ଭୋଜନ କରୁଥିବା ବେଳେ, ସେଠାରେ ସଙ୍କେତ ପାଇଁ ଶଙ୍ଖ ରଖାଯାଇଥିଲା; ତାହା ନିତ୍ୟ ବଜାଯାଉଥିଲା।
2.76.55
मुहुर्मुहुः प्रणदतस्तस्य शङ्खस्य भारत ।
अनिशं शब्दमश्रौषं ततो रोमाणि मेऽहृषन् ॥ २.७६.५५ ॥
ହେ ଭାରତ, ସେହି ଶଙ୍ଖର ଧ୍ୱନି ବାରମ୍ବାର ନିରନ୍ତର ବାଜୁଥିବାର ମୁଁ ଶୁଣିଲି, ଏବଂ ତହିଁରେ ମୋର ରୋମ ଠିଆ ହୋଇଗଲା।
2.76.56
पार्थिवैर्बहुभिः कीर्णमुपस्थानं दिदृक्षुभिः ।
अशोभत महाराज नक्षत्रैर्द्यैरिवामला ॥ २.७६.५६ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ବହୁ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେ ସଭା, ନିର୍ମଳ ଆକାଶ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଶୋଭିବା ପରି ଶୋଭା ପାଇଲା।
2.76.57
सर्वरत्नान्युपादाय पार्थिवा वै जनेश्वर ।
ज्ञे तस्य महाराज पाण्डुपुत्रस्य धीमतः ॥ २.७६.५७ ॥
ହେ ଜନେଶ୍ୱର, ରାଜାମାନେ ସବୁ ରତ୍ନ ଧରି ସେହି ବୁଦ୍ଧିମାନ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ଅର୍ପଣ କଲେ।
2.76.58
वैश्या इव महीपाला द्विजातिपरिवेषकाः ।
न सा श्रीर्देवराजस्य यमस्य वरुणस्य च।
गुह्यकाधिपतेर्वापि या श्री राजन्युधिष्ठिरे ॥ २.७६.५८ ॥
ରାଜାମାନେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ପରିବେଷଣ କରୁଥିବା ବୈଶ୍ୟଙ୍କ ପରି ଥିଲେ। ଦେବରାଜ, ଯମ, ବରୁଣ କିମ୍ବା ଗୁହ୍ୟକାଧିପତିଙ୍କ ପାଖରେ ବି ନ ଥିବା ସେହି ଶ୍ରୀ, ହେ ରାଜନ୍, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କଠାରେ ଅଛି।
2.76.59
तां दृष्ट्वा पाण्डुपुत्रस्य श्रियं परमिक्रामहम् ।
शान्तिं न परिगच्छामि दह्यमानेन चेतसा ॥ २.७६.५९ ॥
ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କର ସେହି ପରମ ଶ୍ରୀ ଦେଖି, ଜଳୁଥିବା ମନରେ ମୁଁ ଶାନ୍ତି ପାଉନାହିଁ।
2.76.60
अप्राप्य पाण्डवैश्वर्यं शमो मम न विद्यते ।
अरीन्बाणैः शाययिष्ये शयिष्ये वा हतः परैः ॥ २.७६.६० ॥
ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ନ ପାଇ ମୋର ଶାନ୍ତି ନାହିଁ। ମୁଁ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବାଣରେ ଶୁଆଇବି, ନହେଲେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ହୋଇ ଶୋଇବି।
2.76.61
एतादृशस्य मे किं तु जीवितेन परन्तप ।
वर्धन्ते पाण्डवा राजन्वयं हि स्थितवृद्धयः ॥ २.७६.६१ ॥
ହେ ପରନ୍ତପ, ଏପରି ମୋ ଜୀବନରେ କଣ ଲାଭ? ହେ ରାଜନ୍, ପାଣ୍ଡବମାନେ ବଢ଼ୁଛନ୍ତି, ଆମେ ତ ସ୍ଥିର ସମୃଦ୍ଧିରେ ଅଛୁ।
2.76.62
यामेतामतुलां लक्ष्मीं दृष्टवानसि पाण्डवे ।
तस्याटः प्राप्तावुपायं मे शृणु सत्यपराक्रम ॥ २.७६.६२ ॥
ପାଣ୍ଡବଙ୍କଠାରେ ତୁମେ ଦେଖିଥିବା ଏହି ଅତୁଳନୀୟ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇବାର ଉପାୟ ମୋ'ଠାରୁ ଶୁଣ, ହେ ସତ୍ୟପରାକ୍ରମ।
2.76.63
अहमक्षेष्वभिज्ञोऽस्मि पृथिव्यामपि भारत ।
हृदयज्ञः पणज्ञश्च विशेषज्ञश्च देवने ॥ २.७६.६३ ॥
ହେ ଭାରତ, ପୃଥିବୀରେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ପଶାରେ ନିପୁଣ; ମୁଁ ହୃଦୟ ଜାଣେ, ପଣ ଜାଣେ, ଜୁଆର ବିଶେଷତା ମଧ୍ୟ ଜାଣେ।
2.76.64
द्यूतप्रियश्च कौन्तेयो न च जानाति देवितुम् ।
आहूतश्चैष्यति व्यक्तं नित्यमेवाह्वयत्स्वयम् ॥ २.७६.६४ ॥
ଜୁଆପ୍ରିୟ କୌନ୍ତେୟ ପଶା ଖେଳିବାକୁ ଜାଣେ ନାହିଁ; ଆମନ୍ତ୍ରିତ ହେଲେ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଆସିବ, କାରଣ ସେ ନିଜେ ସର୍ବଦା ଆହ୍ୱାନ କରୁଥାଏ।
2.76.65
नियतं तं विजेष्यामि कृत्वा तु कपटं विभो ।
आनयामि समृद्धिं तां दिव्यां चोपाह्वयस्व तम् ॥ २.७६.६५ ॥
ହେ ପ୍ରଭୁ, କପଟ କରି ମୁଁ ତାକୁ ନିଶ୍ଚୟ ଜିତିବି ଏବଂ ସେହି ଦିବ୍ୟ ସମୃଦ୍ଧି ଆଣିବି; ତୁମେ ତାକୁ ପୁଣି ଆହ୍ୱାନ କର।
2.76.66
एवमुक्तः शकुनिना राजा दुर्योधनस्ततः ।
धृतराष्ट्रमिदं वाक्यमपदान्तरमब्रवीत् ॥ २.७६.६६ ॥
ଶକୁନି ଏହା କହିବାରୁ ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ପରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଏହି କଥା ଅନ୍ୟ ଏକ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ କହିଲେ।
2.76.67
अयमुत्सहते राजञ्श्रियमाहर्तुमक्षवित् ।
द्यूतेन पाण्डुपुत्रस्य तदनुज्ञातुमर्हसि ॥ २.७६.६७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ପାଶାଖେଳରେ ନିପୁଣ ଏହି ଲୋକ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଜୁଆରେ ହରଣ କରିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ; ଆପଣ ଏଥିପାଇଁ ଅନୁମତି ଦେବା ଉଚିତ୍।
2.76.68
क्षत्ता मन्त्री महाप्राज्ञः स्थितो यस्यास्मि शासने ।
तेन सङ्गम्य वेत्स्यामि कार्यस्यास्य विनिश्चयम् ॥ २.७६.६८ ॥
ଯାହାର ଶାସନରେ ମୁଁ ଅଛି, ସେହି ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ମନ୍ତ୍ରୀ କ୍ଷତ୍ତା (ବିଦୁର) ଅଛନ୍ତି; ତାଙ୍କୁ ଭେଟି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟର ନିଶ୍ଚୟ ଜାଣିବି।
2.76.69
स हि धर्मं पुरस्कृत्य दीर्घदर्शी परं हितम् ।
उभयोटः पक्षयोर्युक्तं वक्ष्यत्यर्थविनिश्चयम् ॥ २.७६.६९ ॥
ସେ ଧର୍ମକୁ ଆଗରେ ରଖି, ଦୂରଦର୍ଶୀ ହୋଇ, ପରମ ହିତ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି, ଉଭୟ ପକ୍ଷ ପାଇଁ ଉଚିତ ଅର୍ଥନିର୍ଣ୍ଣୟ କହିବେ।
2.76.70
निवर्तयिष्यति त्वाऽसौ यदि क्षत्ता समेष्यति ।
निवृत्ते त्वयि राजेन्द्र मरिष्येऽहमसंशयम् ॥ २.७६.७० ॥
କ୍ଷତ୍ତା ଭେଟିଲେ ସେ ଆପଣଙ୍କୁ ଫେରାଇଦେବେ। ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଆପଣ ଫେରିଗଲେ ମୁଁ ନିଃସନ୍ଦେହ ମରିଯିବି।
2.76.71
स त्वं मयि मृते राजन्विदुरेण सुखी भव ।
भोक्ष्यसे पृथिवीं कृत्स्नां किं मया त्वं करिष्यसि ॥ २.७६.७१ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ମୁଁ ମରିଗଲେ ଆପଣ ବିଦୁରଙ୍କ ସହିତ ସୁଖୀ ରୁହନ୍ତୁ। ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ଭୋଗ କରିବେ; ମୋ ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କର କ'ଣ କରିବାର ଅଛି?
2.76.72
शम्पायन उवाच ।
आर्तवाक्यं तु तत्तस्य प्रणयोक्तं निशम्य सः।
धृतराष्ट्रोऽब्रवीत्प्रेष्यन्दुर्योधनमते स्थितः ॥ २.७६.७२ ॥
ତାଙ୍କର ଆର୍ତ୍ତ ଓ ସ୍ନେହରେ କହିଥିବା କଥା ଶୁଣି, ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କ ମତରେ ସ୍ଥିର ରହି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର (ବିଦୁରଙ୍କୁ) ପଠାଇବାର ଇଚ୍ଛାରେ କହିଲେ।
2.76.73
स्थूणासहस्रैर्बृहतीं शतद्वारां सभां मम ।
मनोरमां दर्शनीयामाशु कुर्वन्तुं शिल्पिनः ॥ २.७६.७३ ॥
ହଜାର ସ୍ତମ୍ଭ ଓ ଶହେ ଦ୍ୱାରଯୁକ୍ତ ବିଶାଳ, ମନୋରମ, ଦର୍ଶନୀୟ ସଭା ଶିଳ୍ପୀମାନେ ଶୀଘ୍ର ମୋ ପାଇଁ ନିର୍ମାଣ କରନ୍ତୁ।
2.76.74
ततः संस्तीर्य रत्नैस्तां तक्ष्ण आनाय्य सर्वशः ।
सुकृतां सुप्रवेशां च निवेदयत मेऽशनैः ॥ २.७६.७४ ॥
ତା'ପରେ ତାହାକୁ ରତ୍ନରେ ସଜାଇ, କାଠମିସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଡାକି, ସର୍ବପ୍ରକାରେ ଭଲ ଭାବେ ନିର୍ମାଣ କରି, ସହଜରେ ପ୍ରବେଶଯୋଗ୍ୟ କରି ଶୀଘ୍ର ମୋତେ ଜଣାନ୍ତୁ।
2.76.75
दूर्योधनस्य शान्त्यर्थमिति निश्चित्य भूमिपः ।
धृतराष्ट्रो महाराज प्राहिणोद्विदुराय वै ॥ २.७६.७५ ॥
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଏହିପରି ନିଶ୍ଚୟ କରି, ହେ ମହାରାଜ, ଭୂପତି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ବିଦୁରଙ୍କ ନିକଟକୁ ପଠାଇଲେ।
2.76.76
अपृष्ट्वा विदुरं स्वस्यन नासीत्कश्चिद्विनिश्चयः ।
द्यूते दोषांश्च जानन्स पुत्रस्नेहादकृष्यत ॥ २.७६.७६ ॥
ବିଦୁରଙ୍କୁ ନ ପଚାରି ତାହାର କୌଣସି ନିଶ୍ଚୟ ନଥିଲା; ଦ୍ୟୂତର ଦୋଷ ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ପୁତ୍ରସ୍ନେହରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହେଲେ।
2.76.77
तच्छ्रुत्वा विदुरो धीमान्कलिद्वारमुपस्थितम् ।
विनाशमुखमुत्पन्नं धृतराष्ट्रमुपाद्रवत् ॥ २.७६.७७ ॥
ଏହା ଶୁଣି ବୁଦ୍ଧିମାନ ବିଦୁର, କଳହର ଦ୍ୱାର ଓ ବିନାଶର ମୁଖ ରୂପେ ଉପସ୍ଥିତ ସେହି ଅବସ୍ଥା ଦେଖି, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ନିକଟକୁ ଦୌଡ଼ିଗଲେ।
2.76.78
सोऽभिगम्य महात्मानं भ्राता भ्रातरमग्रजम् ।
मूर्ध्ना प्रणम्य चरणाविदं वचनमब्रवीत् ॥ २.७६.७८ ॥
ସେ ମହାତ୍ମା ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭ୍ରାତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ମସ୍ତକ ନତ କରି ପ୍ରଣାମ କରି, ତାଙ୍କ ଚରଣ ନିକଟରେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
2.76.79
नाभिनन्दामि ते राजन्व्यवसायमिमं प्रभो ।
पुत्रैर्भेदो यथा न स्थाद्द्यूतहेतोस्तथा कुरु ॥ २.७६.७९ ॥
ହେ ରାଜା, ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର ଏହି ସଂକଳ୍ପକୁ ଅନୁମୋଦନ କରେ ନାହିଁ। ଦ୍ୟୂତ ହେତୁ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭେଦ ନ ହେବା ପରି କରନ୍ତୁ।
2.76.80
क्षत्तः पुत्रेषु पुत्रैर्मे कलहो न भविष्यति ।
यदि देवाः प्रसादं नः करिष्यन्ति न संशयः ॥ २.७६.८० ॥
ହେ କ୍ଷତ୍ତା, ଦେବତାମାନେ ଯଦି ଆମ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ମୋ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କଳହ ହେବ ନାହିଁ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
2.76.81
अशुभं वा शुभं वापि हितं वा यदि वाऽहितम्। ॥ २.७६.८१ ॥
ତାହା ଅଶୁଭ ହେଉ କି ଶୁଭ, ହିତକର ହେଉ କି ଅହିତକର—
2.76.82
मयि सन्निहिते द्रोणे भीष्मे त्वयि च भारत ।
अनयो दैवविहितो न कथञ्चिद्भविष्यति ॥ २.७६.८२ ॥
ହେ ଭାରତ, ମୁଁ, ଦ୍ରୋଣ, ଭୀଷ୍ମ ଏବଂ ତୁମେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବା ବେଳେ ଦୈବ ବିହିତ କୌଣସି ଅନର୍ଥ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ହେବ ନାହିଁ।
2.76.83
गच्छ त्वं रथमास्थाय हयैर्वातसमैर्जवे ।
खाण्डवप्रस्थमद्यैव समानय युधिष्ठिरम् ॥ २.७६.८३ ॥
ତୁମେ ରଥରେ ଚଢ଼ି ପବନ ପରି ବେଗବାନ ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ସହିତ ଆଜି ହିଁ ଖାଣ୍ଡବପ୍ରସ୍ଥ ଯାଅ ଏବଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଆଣ।
2.76.84
न वाच्यो व्यवसायो मे विदुरैतद्ब्रवीमि ते ।
दैवमेव परं मन्ये येनैतदुपपद्यते ॥ २.७६.८४ ॥
ହେ ବିଦୁର, ମୋର ଏହି ସଂକଳ୍ପ କାହାକୁ କହିବ ନାହିଁ—ଏହା ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି। ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏହା ଘଟେ, ସେହି ଦୈବକୁ ମୁଁ ପରମ ମନେ କରେ।
2.76.85
इत्युक्तो विदुरो धीमान्नेदमस्तीति चिन्तयन् ।
आपगेयं महाप्राज्ञमभ्यगच्छत्सुदुः खितः ॥ २.७६.८५ ॥
ଏହିପରି କୁହାଯିବାରୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବିଦୁର, 'ଏହା ନୁହେଁ' ବୋଲି ଚିନ୍ତା କରି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ଆପଗେୟ (ଭୀଷ୍ମ)ଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।