マハーバーラタ · 章 2.76
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.76.1
अनुभूय तु राज्ञस्तं राजसूयं सुदुर्मतिः ।
युधिष्ठिरस्य शकुनिर्दुर्योधसुसंयुतः ॥ २.७६.१ ॥
王ユディシュティラの王将祭を見た後、非常に邪悪な心のシャクニはドゥルヨーダナと結びついた。
2.76.2
विवेश हास्तिनपुरं दुर्योधनमतेन सः ।
वाढमित्येव शकुनिर्दृढं हृदि चकार ह ॥ २.७६.२ ॥
ドゥルヨーダナの助言に従い彼はハスティナープラに入った。シャクニは「そのとおり」と言い、心に固く決意した。
2.76.3
अस्वस्थतां चतां दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रस्य पापकृत् ।
भारतानां च दुष्टात्मा क्षयाय हि नृपक्षयः ॥ २.७६.३ ॥
ドリタラーシュトラの息子の不安と憂いを見て、邪悪な心の罪人はバラタ族の滅亡のために王たちの滅亡を企てた。
2.76.4
प्रियकृन्मतमाज्ञाय पूर्वं दुर्योधनस्य तत् ।
प्रज्ञाचक्षुषमासीनं शकुनिः सौबलस्तदा ॥ २.७६.४ ॥
ドゥルヨーダナのその考えを先に理解した、彼に好まれるスバラの子シャクニは、そのとき「智慧の眼」の王（盲目のドリタラーシュトラ）の前に座っていた。
2.76.5
दुर्योधनवचः श्रुत्वा धृतराष्ट्रं जनाधिपम् ।
उपगम्य महाप्राज्ञं शकुनिर्वाक्यमब्रवीत् ॥ २.७६.५ ॥
ドゥルヨーダナの言葉を聞いたシャクニは、人々の主であり大いなる智慧の王ドリタラーシュトラのもとに近づき、この言葉を述べた。
2.76.6
दुर्योधनो महाराज विवर्णो हरिणः कृशः ।
दीनश्चिन्तापरश्चैव तं विद्धि मनुजाधिप ॥ २.७६.६ ॥
大王よ、ドゥルヨーダナは顔色が青白く、やつれ、弱り、憂いに沈んでいます。人の主よ、それを知りなさい。
2.76.7
न वै परीक्षसे सम्यगसह्यं शत्रुसंभवम् ।
ज्येष्ठपुत्रस्य हृच्छोकं किमर्थं नावबुध्यसे ॥ २.७६.७ ॥
長男の心に敵から生じた耐えがたい悲しみがあることを、あなたは十分に確かめていない。なぜ気づかないのか。
2.76.8
एवमुक्तः शकुनिना धृतराष्ट्रो जनेश्वरः ।
दुर्योधनं समाहूयं इदं वचनमब्रवीत् ॥ २.७६.८ ॥
シャクニにこう言われて、人の主ドリタラーシュトラはドゥルヨーダナを呼び、この言葉を述べた。
2.76.9
दुर्योधन कृतोमूलं भृशमार्तोऽसि पुत्रक ।
श्रोतव्यश्चेन्मया सोऽर्थो ब्रूहि मे कुरुनन्दन ॥ २.७६.९ ॥
ドゥルヨーダナよ、わが子よ、おまえは深く苦しんでいる。その原因があるはずだ。もし私が聞くべきものなら、その事を私に話せ、クルの喜びよ。
2.76.10
अयं त्वां शकुनिः प्राह विवर्णं हरिमं कृशम् ।
चिन्तयंश्च न पश्यामि शोकस्य तव सम्भवम् ॥ २.७६.१० ॥
このシャクニは、おまえが青ざめてやせ細ったと言う。考えてみても、おまえの悲しみの源が私には見えない。
2.76.11
ऐश्वर्यं हि महत्पुत्र त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम् ।
भ्रातरः सुहृदश्चैव नाचरन्ति तवाप्रियम् ॥ २.७६.११ ॥
息子よ、偉大な支配権はすべておまえの上に確立している。兄弟も友人も、おまえに不快なことは何もしない。
2.76.12
आच्छादयसि प्रावारानश्नासि पिशितौदनम् ।
आजानेया वहन्त्यश्वाः केनासि हरिणः कृशः ॥ २.७६.१२ ॥
おまえは上等の外套をまとい、肉入りの飯を食べ、良血の馬が運んでくれる。それなのになぜ青ざめてやせ細っているのか。
2.76.13
शयनानि महार्हाणि योषितश्च मनोरमाः ।
गुणवन्ति च वेश्मानि विहाराश्च यथासुखम् ॥ २.७६.१३ ॥
非常に高価な寝台、心をときめかす女性たち、優れた住まい、そして思いのままに楽しめる遊興の地があります。
2.76.14
देवनामिव ते सर्वं वाचि बद्धं न संशयः ।
स दीन इव दुर्धर्ष कस्माच्छोचसि पुत्रक ॥ २.७६.१४ ॥
神々のように、すべてはおまえの言葉に従っている。疑いはない。不屈の息子よ、なぜ貧しい者のように嘆くのか。
2.76.15
मात्रा पित्रा च पुत्रस्य यद्वै कार्यं परं स्मृतम् ।
प्राप्तस्त्वमसि तत्तात निखिलां नः कुलश्रियम् ॥ २.७६.१५ ॥
母と父が息子に定めた最高の務めを、おまえはすでに得た。愛しい息子よ。我らの家系の栄光の全てはおまえである。
2.76.16
उपस्थितः सर्वकामैस्त्रिदिवे वासवो यथा ।
विविधैरन्नपानैश्च प्रवरैः किं नु शोचसि ॥ २.७६.१६ ॥
天界のインドラがあらゆる願いに満たされて仕えられるように、おまえも様々な上等の飲食に囲まれている。それなのになぜ嘆くのか。
2.76.17
निरुक्तं निगमं छन्दः षडङ्गान्यस्त्रशास्त्रवान् ।
अधीती कृतविद्यस्त्वं दशव्याकरणैः कृपात् ॥ २.७६.१७ ॥
おまえはニルクタ、ヴェーダ、韻律、ヴェーダの六肢を学び、武器の学問にも通じている。クリパのもとで十の文法を含む学問を修め、完成している。
2.76.18
हलायुधात्कृपाद्द्रोणादस्त्रविद्यामधीतवान् ।
भ्राताज्येष्ठः स्थितो राज्ये किमु शोचसि पुत्रक ॥ २.७६.१८ ॥
鋤を持つバララーマ、クリパ、ドローナのもとで、おまえは武器の学問を修めた。兄は王国に確固として君臨している。では息子よ、なぜ嘆くのか。
2.76.19
पृथग्जनैरलभ्यं यदशनाच्छादनं बहु ।
प्रभुः सन्भुञ्जसे पुत्र संस्तुतः सूतमागधैः ॥ २.७६.१९ ॥
庶民には得がたい豊かな食と衣を、息子よ、お前は君主として享受しており、スータやマーガダたちがお前を讃えている。
2.76.20
तस्य ते विदितप्रज्ञ शोकमूलमिदं कथम् ।
लोकेस्मिञ्ज्येष्ठभागन्यस्तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः ॥ २.७६.२० ॥
賢き者よ、お前のこの悲しみの根は何か。この世で長子の分は私に委ねられた。問う私に語れ。
2.76.21
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा मन्दः क्रोधवशानुगः ।
पितरं प्रत्युवाचेदं स्वमतिं सम्प्रकाशयन् ॥ २.७६.२१ ॥
その言葉を聞いて、愚かで怒りに支配された彼は、自分の考えを明かしながら父にこう語った。
2.76.22
अश्नाम्याच्छादये चाहं यथा कुपुरुषस्तथा ।
अमर्षं धारये चोग्रं निनीषुः कालपर्ययम् ॥ २.७६.२२ ॥
私は下劣な男のように食べ、身にまとう。そして時を過ごそうと、激しい憤りを抱いている。
2.76.23
अमर्षणः स्वाः प्रकृतीरभिभूय परं स्थितः ।
क्लेशान्मुमुक्षुः परजान्स वै पुरुष उच्यते ॥ २.७६.२३ ॥
怒りを抱き、自国の臣民を屈服させて最高の地位に立ち、他者から生じる苦悩から逃れようとする者こそ、まことに男と呼ばれる。
2.76.24
सन्तोषो वै श्रियं हन्ति ह्यभिमानं च भारत ।
अनुक्रोशभये चोभे यैर्वृतो नाश्नुते महत् ॥ २.७६.२४ ॥
バラタよ、満足はまさに繁栄と誇りを滅ぼす。哀れみと恐れの両方に包まれた者は、偉大さを得ることがない。
2.76.25
न मां प्रीणाति मद्भुक्तं श्रियं दृष्ट्वा युधिष्ठेरे ।
अतिज्वलन्तीं कौन्तेये विवर्णकरणीं मम ॥ २.७६.२५ ॥
ユディシュティラに激しく輝くその栄光を見ると、私が食べた食事さえも私を喜ばせない。それは私の顔を青ざめさせるのだ。
2.76.26
नृद्व्यतोत्मानं हीयमानं निशाम्य च ।
अदृश्यामपि कौन्तेय श्रियं पश्यन्निवोद्यताम् ॥ २.७६.२६ ॥
自分が衰えていくのを見て、またクンティーの子の栄光が見えないのに昇ってくるように見て……
2.76.27
तस्मादहं विवर्णश्च दीनश्च हरिमः कृशः ।
अष्टाशीतिसहस्राणि स्नातका गृहमेधिनः ॥ २.७६.२७ ॥
それゆえ私は青ざめ、みじめで痩せ細っていく。八万八千人の帰依学生、家住者……
2.76.28
त्रिंशद्दासीक एकैको यान्बिभर्ति युधिष्ठिरः ।
दशान्यानि सहस्राणि यतीनामूर्ध्वरेतसाम्।
भुञ्जते रुक्मपात्रीभिर्युधिष्ठिरनिवेशने ॥ २.७६.२८ ॥
ユディシュティラは彼ら一人一人に三十人の侍女を付けて養っている。さらに一万人の上昇精の苦行者たちが、ユディシュティラの館で金の器から食事をしている。
2.76.29
कदलीमृगमोकानि कृष्णश्यामारुणानि च ।
काम्भोजः प्राहिणोत्तस्मै परार्ध्यानपि कम्बलान्।
गजयोषिद्गवाश्वस्य शतशोऽथ सहस्रशः ॥ २.७६.२९ ॥
カダリーと鹿の種類の皮、黒、暗色、赤色のもの。カンボジャ王は彼に最上の毛布を送り、象、女たち、牛、馬を何百、何千と送った。
2.76.30
शतं चोष्ट्रवामीनां शतानि विचरन्त्युत ।
राजन्या बलिमादाय समेता हि नृपक्षये ॥ २.७६.३० ॥
百頭の雌ラクダ、さらに何百頭もが歩き回っている。王たちは貢物を持って集まった、まさに王の祭祀の折に。
2.76.31
पृथग्विधानि रत्नान पार्थिवाः पृथिवीपते ।
आहरन्क्रतुमुख्येऽस्मिन्कुन्तीपुत्राय भूरिशः ॥ २.७६.३१ ॥
大地の主よ、この最上の祭祀において、諸王はクンティーの息子のために種々の宝玉を豊富に持ってきた。
2.76.32
न क्वचिद्धि मया तादृग्दृष्टपूर्वो न च श्रुतः ।
यादृग्धनागमो यज्ञे पाण्डुपुत्रस्य धीमतः ॥ २.७६.३२ ॥
賢明なパーンドゥの息子の祭祀に集まったような富の到来を、私はかつて見聞きしたことがない。
2.76.33
असत्यं चेदिदं सर्वं सञ्जयं प्रष्टुमर्हसि ।
अपर्यन्तं धनौघं तं दृष्ट्वा शत्रोरहं नृप।
शर्म नैवाभिगच्छामि चिन्तयानो विशाम्पते ॥ २.७६.३३ ॥
もしこれがすべて偽りならば、サンジャヤに尋ねるべきだ。王よ、敵のあの果てしない富の奔流を見て、民の主よ、私は思い悩んで安らぎを得られない。
2.76.34
ब्रह्मणा वाटधानाश्च गोमन्तः शतसङ्घशः ।
त्रिखर्वं बलिमादाय द्वारि तिष्ठन्ति वारिताः ॥ २.७६.३४ ॥
ブラフマーによって与えられたヴァータダーナ族とゴーマンタ族は、数百の群れとなり、三カルヴァの貢納を持って、門で止められて立っている。
2.76.35
कमण्डलूनुपादाय जातरूपमयाञ्शुभान् ।
त्रैखर्वाः प्रतिवेद्यास्मै लेभिरेऽथ प्रवेशनम् ॥ २.७६.३५ ॥
金でできた美しい水瓶を手に取り、三カルヴァの人々は彼に来訪を告げて、そして入場を得た。
2.76.36
यथैव मधु शक्राय धारयन्त्यमरस्त्रियटः ।
तदस्मै कांस्यमाहार्षीद्वारुणं कलशोदधिः ॥ २.७६.३६ ॥
天女がインドラのために蜂蜜を捧げ持つように、水瓶の海は彼のためにヴァルナの青銅の器を持ってきた。
2.76.37
शङ्खप्रवरमादाय वासुदेवोऽभिषिक्तवान् ।
शक्यं रुक्मसहस्रस्य बहुरत्नविभूषितम् ॥ २.७६.३७ ॥
最上の法螺貝を取り、ヴァースデーヴァはそれに灌頂を施して献じた。それは千金に値し、多くの宝石で飾られていた。
2.76.38
दृष्ट्वा च मम तत्सर्वं ज्वररूपमिवाभवत् ।
गृहीत्वा तत्तु गच्छन्ति समुद्रौ पूर्वदक्षिणौ ॥ २.७६.३८ ॥
それらすべてを見て、私は熱病にかかったかのようになった。それを携えて、彼らは東と南の二つの海へ向かう。
2.76.39
तथैव पश्चिमं यान्ति गृहीत्वा भरतर्षभ ।
त्तरं तु न गच्छन्ति विना तात पतत्रिणः।
तत्र गत्वाऽर्जुनो दण्डमाजहारामितं धनम् ॥ २.७६.३९ ॥
同じく西の海へもそれを運んでいく、バラタ族の牡牛よ。しかし父上、鳥がいなければ彼らは北へは行かない。そこへ行ったアルジュナは、無量の財宝を貢物として持ち帰った。
2.76.40
कृतां बैन्दुसरै रत्नैर्मयेन स्फाटिकच्छदाम् ।
अपश्यं नलिनीं पूर्णामुदकस्येव भारत ॥ २.७६.४० ॥
マヤが宝石と「ビンドゥ」の宝石で造り、水晶の屋根を持ち、水に満ちた蓮の池を私は見た、バーラタよ。
2.76.41
उत्कर्षन्तं च वासश्च प्राहसन्मां वृकोदरः ।
किङ्कराश्च सभापाला जहसुर्भरतर्षभ ॥ २.७६.४१ ॥
私が衣をたくし上げると、狼腹（ヴリコーダラ）は私を見て笑い、召使いや広間の衛士たちも笑った、バーラタ族の牡牛よ。
2.76.42
पित्रोरर्थे विशेषेण प्रावृण्वं तत्र जीवितम् ।
तत्र त्म यदि शक्तः स्यां घातयेयं वृकोदरम् ॥ २.७६.४२ ॥
両親のために、とりわけ、私はそこで自分の命を覆い隠した。もし力があったなら、あのヴリコーダラを殺していただろう。
2.76.43
सपत्नेनापहासो हि स मां दहति भारत ॥ २.७६.४३ ॥
バーラタよ、敵のあの嘲笑が私を実に焼き尽くすのだ。
2.76.44
तत्र स्फाटिकतोयां हि स्फाटिकाम्बुजशोभिताम् ।
सभां पुष्करिणीं मत्वा पतितोऽस्मि नराधिप ॥ २.७६.४४ ॥
そこで、水晶の水と水晶の蓮で飾られたその議場を蓮の池と思い込み、人の王よ、私は倒れた。
2.76.45
तत्र मामहसद्भीमः सह पार्थेन सस्वरम् ।
द्रौपदी चसह स्त्रीभिः पातयन्ती मनो मम ॥ २.७६.४५ ॥
そこでビーマはアルジュナと共に大声で私を嘲笑し、ドラウパディーは女たちと共に私の心を沈ませた。
2.76.46
क्लिन्नवस्त्रस्य च जले किङ्करा राजचोदिताः ।
ददुर्वासांसि मेऽन्यानि तच्च दुःखतरं मम ॥ २.७६.४६ ॥
水に濡れた衣をまとっていた私に、王に促された従者たちが別の衣を与えた。それは私にとってさらに苦痛であった。
2.76.47
अस्तम्भा इव तिष्ठन्ति स्तम्भा इव सहस्रशः ।
सोहं तत्राहतो राजन्स्फटिकाभ्यन्तरे विभो ॥ २.७६.४७ ॥
柱がないのに、千本の柱のように立っている。王よ、偉大なる者よ、私はその水晶の館の内で、そこにぶつかったのだ。
2.76.48
अद्वारेण विनिर्गच्छन्द्वारसंस्थानरूपिणा ।
अभिहत्य शिलां भूयो ललाटेनास्मि विक्षतः ॥ २.७६.४८ ॥
扉の形をしていながら扉ではない所から出ようとして、また石にぶつかり、額に傷を負った。
2.76.49
आमृशन्निव तां दृष्ट्वा मार्गान्तरमुपाविशम् ।
इदं द्वारमिदं राजन्नद्वारमिति मां प्रति।
अद्भुतं प्रहसन्वाक्यं बभाषे स वृकोदरः ॥ २.७६.४९ ॥
それに触れるかのように見て、私は別の道に座った。「王よ、これは扉だ、これは扉ではない」——私にそう言い、笑いながらヴリコーダラは不思議な言葉を述べた。
2.76.50
स्त्रियश्च तत्र मां दृष्ट्वा जहसुस्तादृशं नृप ।
सर्वं हासकरं तेषां सदस्यानां नरर्षभ ॥ २.७६.५० ॥
そこの女性たちも私を見て同じように笑った。人中の雄牛よ、あの会議の者たちの振る舞いは皆、笑いを誘うものだった。
2.76.51
न श्रुतानि न दृष्टानि यानि रत्नान मे क्वचित् ।
तानि मे तत्र दृष्टानि तेन तप्तोस्मि दुःखितः ॥ २.७६.५१ ॥
私が今まで聞いたことも見たこともなかった宝玉を、私はそこで見た。そのために私は苦しみ、悲しんでいる。
2.76.52
हुताशनं प्रवेक्ष्यामि प्रवेक्ष्यामि महोदधिम् ।
सम्भावितस्य चाकीर्तिर्मरणादतिरिच्यते ॥ २.७६.५२ ॥
私は火に入ろう、大海に入ろう。尊敬された者にとって不名誉は死より重い。
2.76.53
इदं चाद्भुतमत्रासीत्तन्मे निगदतः शृणु ॥ २.७६.५३ ॥
ここではまた、この不思議なことも起こった。私が語るのを聞け。
2.76.54
पूर्णे शतसहस्रे तु विप्राणां भुञ्जतां सदा ।
स्थापितस्तत्र सञ्ज्ञार्थं शङ्खो ध्मायति नित्यसः ॥ २.७६.५४ ॥
十万人のバラモンが絶えず食事をしていたとき、そこには合図として法螺貝が置かれ、それは絶えず吹き鳴らされた。
2.76.55
मुहुर्मुहुः प्रणदतस्तस्य शङ्खस्य भारत ।
अनिशं शब्दमश्रौषं ततो रोमाणि मेऽहृषन् ॥ २.७६.५५ ॥
バーラタよ、あの法螺貝が幾度も絶え間なく鳴り響くのを私は聞き、そのために私の体の毛が逆立った。
2.76.56
पार्थिवैर्बहुभिः कीर्णमुपस्थानं दिदृक्षुभिः ।
अशोभत महाराज नक्षत्रैर्द्यैरिवामला ॥ २.७६.५६ ॥
偉大な王よ、見物を望んで集まった多くの王たちで埋め尽くされたその集会は、清らかな空が星々に輝くように輝いた。
2.76.57
सर्वरत्नान्युपादाय पार्थिवा वै जनेश्वर ।
ज्ञे तस्य महाराज पाण्डुपुत्रस्य धीमतः ॥ २.७६.५७ ॥
人の主よ、王たちはあらゆる宝玉を携えて、あの賢明なパーンドゥの息子のもとへ赴いた。
2.76.58
वैश्या इव महीपाला द्विजातिपरिवेषकाः ।
न सा श्रीर्देवराजस्य यमस्य वरुणस्य च।
गुह्यकाधिपतेर्वापि या श्री राजन्युधिष्ठिरे ॥ २.७६.५८ ॥
王たちは再生族に給仕するヴァイシャのようであった。天王インドラにも、ヤマにも、ヴァルナにも、ギュヒャカの主にもない、その威光が、王よ、ユディシュティラにはある。
2.76.59
तां दृष्ट्वा पाण्डुपुत्रस्य श्रियं परमिक्रामहम् ।
शान्तिं न परिगच्छामि दह्यमानेन चेतसा ॥ २.७६.५९ ॥
パーンドゥの息子のあの至高の威光を見て、焼けつく心で私は安らぎを得られない。
2.76.60
अप्राप्य पाण्डवैश्वर्यं शमो मम न विद्यते ।
अरीन्बाणैः शाययिष्ये शयिष्ये वा हतः परैः ॥ २.७६.६० ॥
パーンダヴァの権勢を得ないかぎり、私に安らぎはない。私は矢で敵を横たえさせるか、敵に討たれて横たわるであろう。
2.76.61
एतादृशस्य मे किं तु जीवितेन परन्तप ।
वर्धन्ते पाण्डवा राजन्वयं हि स्थितवृद्धयः ॥ २.७६.६१ ॥
敵を苦しめる者よ、このような私の生命に何の意味があろうか。王よ、パーンドゥの子らは栄え、我らは停滞した繁栄の中にいる。
2.76.62
यामेतामतुलां लक्ष्मीं दृष्टवानसि पाण्डवे ।
तस्याटः प्राप्तावुपायं मे शृणु सत्यपराक्रम ॥ २.७६.६२ ॥
真の武勇を持つ者よ、パーンドゥの子に見たあの比類なき栄華を得る方法を私から聞け。
2.76.63
अहमक्षेष्वभिज्ञोऽस्मि पृथिव्यामपि भारत ।
हृदयज्ञः पणज्ञश्च विशेषज्ञश्च देवने ॥ २.७६.६३ ॥
バーラタよ、地上においても私はサイコロに通じている。人の心を知り、賭けの掛け金を知り、賭博の要点にも通じている。
2.76.64
द्यूतप्रियश्च कौन्तेयो न च जानाति देवितुम् ।
आहूतश्चैष्यति व्यक्तं नित्यमेवाह्वयत्स्वयम् ॥ २.७६.६४ ॥
賭博を好む クンティーの子は、サイコロの遊び方を知らない。招かれれば必ずやって来るだろう、彼はいつも自ら挑んでいるのだから。
2.76.65
नियतं तं विजेष्यामि कृत्वा तु कपटं विभो ।
आनयामि समृद्धिं तां दिव्यां चोपाह्वयस्व तम् ॥ २.७६.६५ ॥
主よ、策略を用いて私は必ずや彼に勝ち、あの神々しい富をあなたに持ち帰ろう。さあ、今度はあなたが彼を招きなさい。
2.76.66
एवमुक्तः शकुनिना राजा दुर्योधनस्ततः ।
धृतराष्ट्रमिदं वाक्यमपदान्तरमब्रवीत् ॥ २.७६.६६ ॥
シャクニにこのように言われ、王ドゥルヨーダナは、別の点に触れながら、ドリタラーシュトラにこの言葉を告げた。
2.76.67
अयमुत्सहते राजञ्श्रियमाहर्तुमक्षवित् ।
द्यूतेन पाण्डुपुत्रस्य तदनुज्ञातुमर्हसि ॥ २.७६.६७ ॥
王よ、賽子に巧みなこの男は、パーンドゥの息子の王の繁栄を賭博によって奪おうと望んでいます。あなたはそれを許すべきです。
2.76.68
क्षत्ता मन्त्री महाप्राज्ञः स्थितो यस्यास्मि शासने ।
तेन सङ्गम्य वेत्स्यामि कार्यस्यास्य विनिश्चयम् ॥ २.७६.६८ ॥
私が従っているその大いなる知恵の大臣、クシャッタ（ヴィドゥラ）がいる。彼と会って、この件の決定を知ろう。
2.76.69
स हि धर्मं पुरस्कृत्य दीर्घदर्शी परं हितम् ।
उभयोटः पक्षयोर्युक्तं वक्ष्यत्यर्थविनिश्चयम् ॥ २.७६.६९ ॥
彼はダルマを第一とし、遠くを見通し、最上の善を念じて、双方にふさわしい事柄の決定を告げるだろう。
2.76.70
निवर्तयिष्यति त्वाऽसौ यदि क्षत्ता समेष्यति ।
निवृत्ते त्वयि राजेन्द्र मरिष्येऽहमसंशयम् ॥ २.७६.७० ॥
もしクシャッタが会いに来れば、彼はあなたを引き返させるでしょう。王の中の王よ、あなたが引き返せば、私は間違いなく死にます。
2.76.71
स त्वं मयि मृते राजन्विदुरेण सुखी भव ।
भोक्ष्यसे पृथिवीं कृत्स्नां किं मया त्वं करिष्यसि ॥ २.७६.७१ ॥
王よ、私が死んだ後は、ヴィドゥラとともに幸せにお暮らしください。大地全体を享受なさるでしょう。私があなたに何をしてあげられるというのでしょう。
2.76.72
शम्पायन उवाच ।
आर्तवाक्यं तु तत्तस्य प्रणयोक्तं निशम्य सः।
धृतराष्ट्रोऽब्रवीत्प्रेष्यन्दुर्योधनमते स्थितः ॥ २.७६.७२ ॥
彼の悲嘆に満ち、愛情のこもった言葉を聞き、ドゥルヨーダナの意見に従ったまま、ドリタラーシュトラは（ヴィドゥラを）遣わすつもりで語った。
2.76.73
स्थूणासहस्रैर्बृहतीं शतद्वारां सभां मम ।
मनोरमां दर्शनीयामाशु कुर्वन्तुं शिल्पिनः ॥ २.७६.७३ ॥
千本の柱と百の扉をもつ広大で心地よく、見目麗しい集会の殿堂を、職人たちが速やかに私のために造ってくれ。
2.76.74
ततः संस्तीर्य रत्नैस्तां तक्ष्ण आनाय्य सर्वशः ।
सुकृतां सुप्रवेशां च निवेदयत मेऽशनैः ॥ २.७६.७४ ॥
それを宝玉で飾り、大工たちを呼び寄せ、あらゆる点で見事に造り、入りやすくしてから、速やかに私に報告せよ。
2.76.75
दूर्योधनस्य शान्त्यर्थमिति निश्चित्य भूमिपः ।
धृतराष्ट्रो महाराज प्राहिणोद्विदुराय वै ॥ २.७६.७५ ॥
ドゥルヨーダナの平和のためにと決心し、大王よ、大地の主ドリタラーシュトラは、まことにヴィドゥラのもとへ使者を送った。
2.76.76
अपृष्ट्वा विदुरं स्वस्यन नासीत्कश्चिद्विनिश्चयः ।
द्यूते दोषांश्च जानन्स पुत्रस्नेहादकृष्यत ॥ २.७६.७६ ॥
ヴィドゥラに問わずに、彼自身の決定はなかった。賭博の害悪を知りながらも、息子への愛情ゆえに引きずられたのだ。
2.76.77
तच्छ्रुत्वा विदुरो धीमान्कलिद्वारमुपस्थितम् ।
विनाशमुखमुत्पन्नं धृतराष्ट्रमुपाद्रवत् ॥ २.७६.७७ ॥
それを聞いた賢明なヴィドゥラは、争いの門、破滅の顔として生じた事態を見て、ドリタラーシュトラのもとへ急ぎ向かった。
2.76.78
सोऽभिगम्य महात्मानं भ्राता भ्रातरमग्रजम् ।
मूर्ध्ना प्रणम्य चरणाविदं वचनमब्रवीत् ॥ २.७६.७८ ॥
彼は偉大な魂をもつ兄のもとに近づき、頭を垂れて礼拝し、その両足元でこれらの言葉を述べた。
2.76.79
नाभिनन्दामि ते राजन्व्यवसायमिमं प्रभो ।
पुत्रैर्भेदो यथा न स्थाद्द्यूतहेतोस्तथा कुरु ॥ २.७६.७९ ॥
王よ、主よ、私はあなたのこの決意を承認しません。賭博のために息子たちの間に分裂が生じないようになさってください。
2.76.80
क्षत्तः पुत्रेषु पुत्रैर्मे कलहो न भविष्यति ।
यदि देवाः प्रसादं नः करिष्यन्ति न संशयः ॥ २.७६.८० ॥
クシャッタよ、神々が我らに恵みを垂れてくださるなら、わが息子たちの間に争いは起こらない。疑いはない。
2.76.81
अशुभं वा शुभं वापि हितं वा यदि वाऽहितम्। ॥ २.७६.८१ ॥
それが不吉であれ吉祥であれ、益であれ害であれ——
2.76.82
मयि सन्निहिते द्रोणे भीष्मे त्वयि च भारत ।
अनयो दैवविहितो न कथञ्चिद्भविष्यति ॥ २.७६.८२ ॥
バーラタよ、私とドローナ、ビーシュマ、そしておまえが居る限り、天命によって定められた不幸は決して起こらないだろう。
2.76.83
गच्छ त्वं रथमास्थाय हयैर्वातसमैर्जवे ।
खाण्डवप्रस्थमद्यैव समानय युधिष्ठिरम् ॥ २.७६.८३ ॥
戦車に乗り、風のように速い馬を駆って今日のうちにカーンダヴァプラstha へ行き、ユディシュティラを連れて来なさい。
2.76.84
न वाच्यो व्यवसायो मे विदुरैतद्ब्रवीमि ते ।
दैवमेव परं मन्ये येनैतदुपपद्यते ॥ २.७६.८४ ॥
ヴィドゥラよ、私のこの決意は誰にも言ってはならない——おまえにだけ言う。これを成就させる天命こそ至上だと私は思う。
2.76.85
इत्युक्तो विदुरो धीमान्नेदमस्तीति चिन्तयन् ।
आपगेयं महाप्राज्ञमभ्यगच्छत्सुदुः खितः ॥ २.७६.८५ ॥
そう言われた賢明なヴィドゥラは、「そんなことはあってはならない」と思いながら、深く悲しみ、大いなる叡智のガンガーの子（ビーシュマ）のもとへ行った。