Mahābhārata · Adhyāya 2.77
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.77.1
कथं समभवद्द्यूतं भ्रातॄणां तन्महात्ययम् ।
यत्र तद्व्यसनं प्राप्तं पाण्डवैर्मे पितामहैः ॥ २.७७.१ ॥
¿Cómo surgió este juego de dados entre hermanos, en el cual mis abuelos, los Pāṇḍavas, sufrieron esta gran calamidad?
2.77.2
के च तत्र समास्तारा राजानो ब्रह्मवित्तम ।
के चैनमन्वमोदन्त के चैनं प्रत्यषेधयन् ॥ २.७७.२ ॥
¡Oh, el mejor de los conocedores del Veda! ¿Qué reyes estaban allí reunidos? ¿Quiénes lo aprobaron y quiénes se opusieron?
2.77.3
विस्तरेणैतदिच्छामि कथ्यमानं त्वया द्विज ।
मूलं ह्येतद्विनाशस्य पृथिव्या द्विजसत्तम ॥ २.७७.३ ॥
Oh nacido dos veces, deseo oír esto contado por ti en detalle, pues esta es en verdad la raíz de la destrucción de la tierra, oh mejor de los nacidos dos veces.
2.77.4
एवमुक्तस्ततो राज्ञा व्यासशिष्यः प्रतापवान् ।
आचचक्षेऽथ यद्वृत्तं तत्सर्वं वेदतत्त्वविद् ॥ २.७७.४ ॥
Así interpelado por el rey, el poderoso discípulo de Vyāsa, conocedor de la verdad de los Vedas, relató entonces todo lo que había sucedido.
2.77.5
एवमुक्तस्ततो राज्ञा व्यासशिष्यः प्रतापवान् ।
आचचक्षेऽथ यद्वृत्तं तत्सर्वं वेदतत्त्ववित् ॥ २.७७.५ ॥
Así interpelado por el rey, el poderoso discípulo de Vyāsa, conocedor de la verdad de los Vedas, relató entonces todo lo que había sucedido.
2.77.6
विदुरस्य मतिं ज्ञात्वा धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतः ।
दुर्योधनमिदं वाक्यमुवाच विजने पुनः ॥ २.७७.६ ॥
Conociendo la opinión de Vidura, Dhṛtarāṣṭra, hijo de Ambikā, volvió a dirigir estas palabras a Duryodhana en privado.
2.77.7
अलं द्यूतेन गान्धारे विदुरो न प्रशंसति ।
न ह्यसौ सुमहाबुद्धिरहितं नो वदिष्यति ॥ २.७७.७ ॥
Hijo de Gāndhārī, basta ya de dados. Vidura no lo elogia. Él, de gran sabiduría, no nos dirá nada perjudicial.
2.77.8
हितं हि परमं मन्ये विदुरो यत्प्रभाषते ।
क्रियतां पुत्र तत्सर्वमेतन्मन्ये हितं तव ॥ २.७७.८ ॥
Considero que lo más beneficioso es lo que Vidura dice. Hijo, haz todo lo que él dice; creo que esto es bueno para ti.
2.77.9
देवर्षिर्वासवागुरुर्देवराजाय धीमते ।
यत्प्राह शास्त्रं भगवान्बृहस्पतिरुदारधीः।
तद्दे विदुरः सर्वं सरहस्यं महाकविः ॥ २.७७.९ ॥
El sabio divino, maestro de Vāsava, Bṛhaspati, expuso la enseñanza al sabio rey de los dioses, Indra. Todo ello, con sus secretos, te lo cuenta el gran poeta Vidura.
2.77.10
स्थितस्तु वचने तस्य सदाऽहमपि पुत्रक ।
विदुरो वापि मेधावी कुरूणां प्रवरो मतः ॥ २.७७.१० ॥
Yo también siempre he seguido sus palabras, querido hijo. Vidura, el sabio, es considerado el mejor de los Kurus.
2.77.11
उद्धवो वा महाबुद्धिर्वृष्णीनामर्चितो नृप ।
तदलं पुत्र द्यूतेन द्यूते भेदो हि दृश्यते ॥ २.७७.११ ॥
Uddhava también, de gran sabiduría y honrado entre los Vṛṣṇis, oh rey, diría lo mismo. Por tanto, hijo, basta de dados; en el juego de dados se ve la división.
2.77.12
भेदे विनाशो राज्यस्य तत्पुत्र परिवर्जय ॥ २.७७.१२ ॥
En la división está la ruina del reino. Por tanto, hijo, abandónalo.
2.77.13
पित्रा मात्रा च पुत्रस्य यद्वै कार्यं परं स्मृतम् ।
प्राप्तस्त्वमसि तन्नाम पितृपैतामहं पदम् ॥ २.७७.१३ ॥
El deber supremo que el padre y la madre declaran para el hijo, tú lo has alcanzado: aquel puesto y aquel nombre de tu padre y de tus abuelos.
2.77.14
अधीतवान्कृती शास्त्रे लालितः सततं गृहे ।
भ्रातृज्येष्ठः स्थितो राज्ये विन्दसरे किं न शोभनम् ॥ २.७७.१४ ॥
Habiendo estudiado las ciencias y alcanzado la maestría, siempre mimado en casa, establecido en el reino como el mayor de los hermanos: ¿acaso no te parece bueno?
2.77.15
पृथग्जनैरलभ्यं यद्भोजनाच्छादनं परम् ।
तत्प्राप्तोसि महाबाहो कस्माच्छोनसि पुत्रक ॥ २.७७.१५ ॥
El supremo bienestar de comida y vestido que la gente común no puede obtener, tú lo has alcanzado. ¿Por qué te lamentas, oh hijo de brazos poderosos?
2.77.16
स्फीतं राष्ट्रं महाबाहो पितृपैतामहं महत् ।
नित्यमाज्ञापयन्भासि दिवि देवेश्वरो यथा ॥ २.७७.१६ ॥
Oh de brazos poderosos, el vasto y próspero reino de tu padre y de tus abuelos es tuyo. Brillas siempre dando órdenes, como el señor de los dioses en el cielo.
2.77.17
यादृशं च तवैश्वर्यं तदन्येषां सुदुर्लभम् ।
ये चोपभोगास्ते राजन्मया ते परिकीर्तिताः ॥ २.७७.१७ ॥
Un señorío como el tuyo es sumamente difícil de obtener para otros. Y los goces, oh rey, son los que te he descrito.
2.77.18
तस्य ते विदितप्रज्ञ शोकमूलमिदं कथम् ।
समुत्थितं दुःखकरं तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ २.७७.१८ ॥
Oh sabio, ¿cuál es la raíz de este dolor tuyo? ¿Cómo ha surgido esta aflicción que causa sufrimiento? Conviene que me lo cuentes.
2.77.19
अश्नाम्याच्छादयामीति प्रपश्यन्हीनपौरुषः ।
नामर्षं कुरुते यस्तु पुरुषः सोऽधमः स्मृतः ॥ २.७७.१९ ॥
Quien, viéndose comer y vestir, no siente indignación, carente de virilidad, es considerado el más vil de los hombres.
2.77.20
न मां प्रीणाति राजेन्द्र लक्ष्मीः साधारणी विभो ।
ज्वलितामेव कौन्येये श्रियं दृष्ट्वा च विव्यथे ॥ २.७७.२० ॥
Oh señor de reyes, oh poderoso, esta fortuna compartida no me alegra; al ver la próspera gloria del hijo de Kuntī, me aflijo.
2.77.21
सर्वां च पृथिवीं चैव युधिष्ठिरवशानुगाम् ।
स्थिरोऽस्मि योऽहं जीवामि दुःखादेतद्ब्रवीमि ते। ॥ २.७७.२१ ॥
Toda la tierra también sigue el dominio de Yudhiṣṭhira; yo permanezco firme y vivo, y es por dolor que te digo esto.
2.77.22
आवर्जिता इवाभान्ति नीपाश्चित्रककौकुराः ।
कारस्कारा लोहजङ्घा युधिष्ठिरनिवेशने ॥ २.७७.२२ ॥
En la morada de Yudhiṣṭhira, los árboles nīpa, los citraka y kaukura, los kāraskāra y los lohajaṅgha brillan como inclinados.
2.77.23
हिमवत्सागरानुपाः सर्वे रत्नाकरास्तथा ।
अन्त्याः सर्वे पर्युदस्ता युधिष्ठिरनिवेशने ॥ २.७७.२३ ॥
Las regiones del Himalaya y de las costas marinas, todas las minas de joyas y todas las tierras fronterizas han sido depositadas en la morada de Yudhiṣṭhira.
2.77.24
ज्येष्ठोऽयमिति मां मत्वा श्रेष्ठश्चेति विशाम्पते ।
युधिष्ठिरेण सत्कृत्य युक्तो रत्नपरिग्रहे ॥ २.७७.२४ ॥
Oh señor del pueblo, pensando que yo soy el mayor y el mejor, Yudhiṣṭhira me honró y me encargó de recibir las joyas.
2.77.25
उपस्थितानां रत्नानां श्रेष्ठानामर्घहारिणाम् ।
नादृश्यत परः पारो नापरस्तत्र भारत ॥ २.७७.२५ ॥
Entre las mejores y más valiosas joyas dispuestas ante mí, oh Bhārata, no pude ver ni la orilla lejana ni la cercana.
2.77.26
न मे हस्तः समभवद्वसु तत्प्रतिगृह्णतः ।
अतिष्ठन्त मयि श्रान्ते गृग्य दूराहृतं वसु ॥ २.७७.२६ ॥
Mi mano no logró tomar aquella riqueza al alcanzarla; cansado, me quedé de pie, y la riqueza traída de lejos permaneció sobre mí.
2.77.27
कृतां बिन्दुसरोरत्नैर्मयेन स्फाटिकच्छदाम् ।
अपश्यं नलिनीं पूर्णामुदकस्येव भारत ॥ २.७७.२७ ॥
Vi un estanque de loto, hecho por Maya, cubierto de cristal, adornado con joyas de lagos, lleno de agua, oh Bhārata.
2.77.28
वस्त्रमुत्कर्षति मयि प्राहसत्स वृकोदरः ।
शत्रोर्ऋद्धिविशेषेण विमूढ रत्तवर्जितम् ॥ २.७७.२८ ॥
Mientras levantaba mi vestidura, Vṛkodara (Bhīma) se rió de mí; desconcertado por el especial esplendor de mi enemigo, había perdido el juicio.
2.77.29
तत्र स्म यदि शक्तः स्यं पातयेऽहं वृकोदरम् ।
यदि कुर्यां समारम्भं भीमं हन्तुं नराधिप ॥ २.७७.२९ ॥
Si hubiera sido capaz allí, habría derribado a Vṛkodara; si hiciera un esfuerzo por matar a Bhīma, oh señor de los hombres.
2.77.30
शिशुपाल इवास्माकं गतिः स्यान्नात्र संशयः ।
सपत्नेनावहासो मे स मां दहति भारत ॥ २.७७.३० ॥
Como Śiśupāla, nuestro destino sería sin duda el mismo; no hay duda de ello. Esta burla de mi rival me consume, oh Bhārata.
2.77.31
पुनश्च तादृशीमेव वापीं जलजशालिनीम् ।
मत्वा शिलासमां तोये पतितोऽस्मि नराधिप ॥ २.७७.३१ ॥
Nuevamente, creyendo que un estanque semejante, lleno de agua, era un suelo de piedra, oh señor de los hombres, caí al agua.
2.77.32
तत्र मां प्राहसत्कृष्णः पार्थेन सह सुस्वरम् ।
द्रौपदी च सह स्त्रीभिर्व्यथयन्ती मनो मम ॥ २.७७.३२ ॥
Allí Kṛṣṇa, junto al hijo de Pṛthā, se rió de mí en voz alta, y Draupadī con las mujeres, afligiendo mi mente.
2.77.33
क्लिन्नवस्त्रस्य तु जले किङ्करा राजनोदिताः ।
ददुर्वासांसि मेऽन्यानि तच्च दुःखं परं मम ॥ २.७७.३३ ॥
Cuando mis vestiduras estaban empapadas en el agua, los sirvientes, por orden del rey, me dieron otras prendas, y eso fue para mí un gran dolor.
2.77.34
प्रलम्भं च शृणुष्वान्यद्वदतो मे नराधिप ।
अद्वारेण विनिर्गच्छन्द्वारसंस्थानरूपिणा।
अभिहत्य शिलां भूयो ललाटेनास्मि विक्षतः ॥ २.७७.३४ ॥
Escucha otro engaño, oh señor de los hombres: al salir por un lugar sin puerta, choqué contra una piedra con forma de puerta y de nuevo me herí en la frente.
2.77.35
तत्र मां यमजौ दूरादालोक्याभिहतं तदा ।
बाहुभिः परिगृह्णीतां शोचन्तौ सहितावुभौ ॥ २.७७.३५ ॥
Allí, al verme herido desde lejos, los dos gemelos, afligidos, me sujetaron con sus brazos.
2.77.36
उवाच सहदेवस्तु तत्र मां विस्मयन्निव ।
इद द्वारं धार्तराष्ट्र मा गच्छेति पुनः पुनः ॥ २.७७.३६ ॥
Allí Sahadeva, como asombrado, me dijo una y otra vez: "Esta es la puerta, hijo de Dhṛtarāṣṭra; no vayas."
2.77.37
भीमसेनेन तत्रोक्तो धृतराष्ट्रात्मजेति च ।
सम्बोध्य प्रहसित्वा च इतो द्वारं नराधिप ॥ २.७७.३७ ॥
Allí Bhīmasena me llamó «hijo de Dhṛtarāṣṭra» y, riendo, dijo: «Por aquí, oh señor de los hombres, está la puerta».
2.77.38
नामधेयानि रत्नानां पुरस्तान्न श्रुतानि मे ।
यानि दृष्टानि मे तस्यां मनस्तपति तच्च मे ॥ २.७७.३८ ॥
Jamás antes había oído los nombres de las joyas que vi en aquella sala, y al verlas mi mente arde.