ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 2.77
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.77.1
कथं समभवद्द्यूतं भ्रातॄणां तन्महात्ययम् ।
यत्र तद्व्यसनं प्राप्तं पाण्डवैर्मे पितामहैः ॥ २.७७.१ ॥
ಸಹೋದರರ ನಡುವೆ ಈ ಜೂಜು ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು? ಅದರಿಂದ ನನ್ನ ಪಿತಾಮಹರಾದ ಪಾಂಡವರು ಈ ಮಹಾ ವಿಪತ್ತನ್ನು ಹೇಗೆ ಅನುಭವಿಸಿದರು?
2.77.2
के च तत्र समास्तारा राजानो ब्रह्मवित्तम ।
के चैनमन्वमोदन्त के चैनं प्रत्यषेधयन् ॥ २.७७.२ ॥
ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಅಲ್ಲಿ ಯಾವ ರಾಜರು ನೆರೆದಿದ್ದರು? ಯಾರು ಇದನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದರು, ಯಾರು ವಿರೋಧಿಸಿದರು?
2.77.3
विस्तरेणैतदिच्छामि कथ्यमानं त्वया द्विज ।
मूलं ह्येतद्विनाशस्य पृथिव्या द्विजसत्तम ॥ २.७७.३ ॥
ದ್ವಿಜನೇ! ನೀನು ಇದನ್ನು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಇದೇ ಭೂಮಿಯ ನಾಶದ ಮೂಲ.
2.77.4
एवमुक्तस्ततो राज्ञा व्यासशिष्यः प्रतापवान् ।
आचचक्षेऽथ यद्वृत्तं तत्सर्वं वेदतत्त्वविद् ॥ २.७७.४ ॥
ರಾಜನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ವ್ಯಾಸನ ಪ್ರತಾಪಶಾಲಿ ಶಿಷ್ಯನು, ವೇದತತ್ತ್ವ ತಿಳಿದವನು, ನಡೆದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದನು.
2.77.5
एवमुक्तस्ततो राज्ञा व्यासशिष्यः प्रतापवान् ।
आचचक्षेऽथ यद्वृत्तं तत्सर्वं वेदतत्त्ववित् ॥ २.७७.५ ॥
ರಾಜನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ವ್ಯಾಸನ ಪ್ರತಾಪಶಾಲಿ ಶಿಷ್ಯನು, ವೇದತತ್ತ್ವ ತಿಳಿದವನು, ನಡೆದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದನು.
2.77.6
विदुरस्य मतिं ज्ञात्वा धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतः ।
दुर्योधनमिदं वाक्यमुवाच विजने पुनः ॥ २.७७.६ ॥
ವಿದುರನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ತಿಳಿದ ಅಂಬಿಕೆಯ ಮಗ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ದುರ್ಯೋಧನನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
2.77.7
अलं द्यूतेन गान्धारे विदुरो न प्रशंसति ।
न ह्यसौ सुमहाबुद्धिरहितं नो वदिष्यति ॥ २.७७.७ ॥
ಗಾಂಧಾರಿಯ ಮಗನೇ, ಜೂಜು ಸಾಕು. ವಿದುರ ಅದನ್ನು ಹೊಗಳುವುದಿಲ್ಲ. ಅತ್ಯಂತ ಬುದ್ಧಿವಂತನಾದ ಅವನು ನಮಗೆ ಅಹಿತವಾದ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.
2.77.8
हितं हि परमं मन्ये विदुरो यत्प्रभाषते ।
क्रियतां पुत्र तत्सर्वमेतन्मन्ये हितं तव ॥ २.७७.८ ॥
ವಿದುರ ಹೇಳುವುದೇ ಪರಮ ಹಿತ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಮಗನೇ, ಅವನು ಹೇಳಿದ್ದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾಡು. ಇದೇ ನಿನಗೆ ಹಿತವೆಂದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
2.77.9
देवर्षिर्वासवागुरुर्देवराजाय धीमते ।
यत्प्राह शास्त्रं भगवान्बृहस्पतिरुदारधीः।
तद्दे विदुरः सर्वं सरहस्यं महाकविः ॥ २.७७.९ ॥
ದೇವರ್ಷಿ, ವಾಸವನ ಗುರುವಾದ ಬೃಹಸ್ಪತಿ, ಬುದ್ಧಿವಂತ ದೇವರಾಜ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಹೇಳಿದ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನೆಲ್ಲ, ರಹಸ್ಯಗಳ ಸಹಿತ, ಮಹಾಕವಿ ವಿದುರ ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.
2.77.10
स्थितस्तु वचने तस्य सदाऽहमपि पुत्रक ।
विदुरो वापि मेधावी कुरूणां प्रवरो मतः ॥ २.७७.१० ॥
ಮಗನೇ, ನಾನೂ ಸದಾ ಅವನ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದೇನೆ. ಮೇಧಾವಿಯಾದ ವಿದುರನೂ ಕುರುಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
2.77.11
उद्धवो वा महाबुद्धिर्वृष्णीनामर्चितो नृप ।
तदलं पुत्र द्यूतेन द्यूते भेदो हि दृश्यते ॥ २.७७.११ ॥
ರಾಜನೇ, ವೃಷ್ಣಿಗಳಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಾಬುದ್ಧಿವಂತ ಉದ್ಧವನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಹೇಳುವನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಗನೇ, ಜೂಜು ಸಾಕು. ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ಭೇದ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
2.77.12
भेदे विनाशो राज्यस्य तत्पुत्र परिवर्जय ॥ २.७७.१२ ॥
ಭೇದ ಉಂಟಾದರೆ ರಾಜ್ಯ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಗನೇ, ಅದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು.
2.77.13
पित्रा मात्रा च पुत्रस्य यद्वै कार्यं परं स्मृतम् ।
प्राप्तस्त्वमसि तन्नाम पितृपैतामहं पदम् ॥ २.७७.१३ ॥
ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳು ಮಗನಿಗೆ ಯಾವುದು ಪರಮ ಕರ್ತವ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೋ, ಅದನ್ನು ನೀನು ಪಡೆದಿರುವೆ—ತಂದೆ-ಅಜ್ಜರ ಆ ಪದವಿಯನ್ನು, ಆ ಹೆಸರನ್ನು.
2.77.14
अधीतवान्कृती शास्त्रे लालितः सततं गृहे ।
भ्रातृज्येष्ठः स्थितो राज्ये विन्दसरे किं न शोभनम् ॥ २.७७.१४ ॥
ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ನಿಪುಣನಾಗಿ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ಮುದ್ದಾಗಿ ಬೆಳೆದು, ಸಹೋದರರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯನಾಗಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವೆ—ಇದು ನಿನಗೆ ಶುಭವೆನಿಸಲಿಲ್ಲವೇ?
2.77.15
पृथग्जनैरलभ्यं यद्भोजनाच्छादनं परम् ।
तत्प्राप्तोसि महाबाहो कस्माच्छोनसि पुत्रक ॥ २.७७.१५ ॥
ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ದೊರೆಯದ ಊಟ ಮತ್ತು ಉಡುಪಿನ ಉತ್ತಮ ಸುಖವನ್ನು ನೀನು ಪಡೆದಿರುವೆ. ಓ ಮಹಾಬಾಹು, ಮಗನೇ, ಏಕೆ ದುಃಖಿಸುತ್ತಿರುವೆ?
2.77.16
स्फीतं राष्ट्रं महाबाहो पितृपैतामहं महत् ।
नित्यमाज्ञापयन्भासि दिवि देवेश्वरो यथा ॥ २.७७.१६ ॥
ಓ ಮಹಾಬಾಹು, ತಂದೆ-ಅಜ್ಜರ ವಿಶಾಲವೂ ಸಮೃದ್ಧವೂ ಆದ ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿನ್ನದು. ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ದೇವೇಶ್ವರ ಇಂದ್ರನಂತೆ ನೀನು ಸದಾ ಆಜ್ಞಾಪಿಸುತ್ತಾ ಬೆಳಗುತ್ತಿರುವೆ.
2.77.17
यादृशं च तवैश्वर्यं तदन्येषां सुदुर्लभम् ।
ये चोपभोगास्ते राजन्मया ते परिकीर्तिताः ॥ २.७७.१७ ॥
ನಿನ್ನ ಐಶ್ವರ್ಯವು ಇತರರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭವಾದುದು. ಓ ರಾಜನೇ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದ ಭೋಗಗಳು ಇವು.
2.77.18
तस्य ते विदितप्रज्ञ शोकमूलमिदं कथम् ।
समुत्थितं दुःखकरं तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ २.७७.१८ ॥
ಓ ವಿವೇಕಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಈ ಶೋಕದ ಮೂಲವೇನು? ದುಃಖವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಈ ಶೋಕ ಹೇಗೆ ಉದ್ಭವಿಸಿತು? ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳುವುದು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯ.
2.77.19
अश्नाम्याच्छादयामीति प्रपश्यन्हीनपौरुषः ।
नामर्षं कुरुते यस्तु पुरुषः सोऽधमः स्मृतः ॥ २.७७.१९ ॥
"ನಾನು ತಿನ್ನುತ್ತೇನೆ, ಉಡುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ನೋಡಿಯೂ ರೋಷಗೊಳ್ಳದವನು ಪೌರುಷಹೀನನು; ಅವನು ಅಧಮನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
2.77.20
न मां प्रीणाति राजेन्द्र लक्ष्मीः साधारणी विभो ।
ज्वलितामेव कौन्येये श्रियं दृष्ट्वा च विव्यथे ॥ २.७७.२० ॥
ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ವಿಭುವೇ, ಈ ಹಂಚಿಕೆಯ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ನನ್ನನ್ನು ಸಂತೋಷಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಕೌಂತೇಯನ ಬೆಳಗುವ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ನೋಡಿ ನಾನು ನೊಂದೆ.
2.77.21
सर्वां च पृथिवीं चैव युधिष्ठिरवशानुगाम् ।
स्थिरोऽस्मि योऽहं जीवामि दुःखादेतद्ब्रवीमि ते। ॥ २.७७.२१ ॥
ಇಡೀ ಭೂಮಿಯೂ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದೆ; ನಾನು ಇನ್ನೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಬದುಕಿದ್ದೇನೆ; ದುಃಖದಿಂದಲೇ ನಿನಗೆ ಇದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
2.77.22
आवर्जिता इवाभान्ति नीपाश्चित्रककौकुराः ।
कारस्कारा लोहजङ्घा युधिष्ठिरनिवेशने ॥ २.७७.२२ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ನೀಪಗಳು, ಚಿತ್ರಕಗಳು, ಕೌಕುರಗಳು, ಕಾರಸ್ಕಾರಗಳು, ಲೋಹಜಂಘಗಳು ಬಾಗಿದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿವೆ.
2.77.23
हिमवत्सागरानुपाः सर्वे रत्नाकरास्तथा ।
अन्त्याः सर्वे पर्युदस्ता युधिष्ठिरनिवेशने ॥ २.७७.२३ ॥
ಹಿಮಾಲಯ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ರತ್ನಾಕರಗಳು, ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಲ್ಲವೂ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ (ಕಾಣಿಕೆಯಾಗಿ) ಇಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
2.77.24
ज्येष्ठोऽयमिति मां मत्वा श्रेष्ठश्चेति विशाम्पते ।
युधिष्ठिरेण सत्कृत्य युक्तो रत्नपरिग्रहे ॥ २.७७.२४ ॥
ಜನಪತಿಯೇ, ನಾನು ಜ್ಯೇಷ್ಠನು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ನನ್ನನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ರತ್ನ ಸ್ವೀಕಾರದಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಿದನು.
2.77.25
उपस्थितानां रत्नानां श्रेष्ठानामर्घहारिणाम् ।
नादृश्यत परः पारो नापरस्तत्र भारत ॥ २.७७.२५ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಬೆಲೆಬಾಳುವ ರತ್ನಗಳ ನಡುವೆ, ಓ ಭಾರತ, ನನಗೆ ದೂರದ ತೀರವೂ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ, ಸಮೀಪದ ತೀರವೂ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.
2.77.26
न मे हस्तः समभवद्वसु तत्प्रतिगृह्णतः ।
अतिष्ठन्त मयि श्रान्ते गृग्य दूराहृतं वसु ॥ २.७७.२६ ॥
ಆ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವಾಗ ನನ್ನ ಕೈ ಅದನ್ನು ಹಿಡಿಯಲಾಗಲಿಲ್ಲ; ದಣಿದ ನಾನು ನಿಂತಿದ್ದೆ, ದೂರದಿಂದ ತಂದ ಸಂಪತ್ತು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿತು.
2.77.27
कृतां बिन्दुसरोरत्नैर्मयेन स्फाटिकच्छदाम् ।
अपश्यं नलिनीं पूर्णामुदकस्येव भारत ॥ २.७७.२७ ॥
ಮಯನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ, ಸ್ಫಟಿಕದಿಂದ ಆವೃತವಾದ, ಸರೋವರಗಳ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ, ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಮಲದ ಕೊಳವನ್ನು ನಾನು ನೋಡಿದೆ, ಓ ಭಾರತ.
2.77.28
वस्त्रमुत्कर्षति मयि प्राहसत्स वृकोदरः ।
शत्रोर्ऋद्धिविशेषेण विमूढ रत्तवर्जितम् ॥ २.७७.२८ ॥
ನಾನು ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಆ ವೃಕೋದರನು (ಭೀಮ) ನಕ್ಕನು. ಶತ್ರುವಿನ ವಿಶೇಷ ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ನಾನು ಮೂಢನಾಗಿ ವಿವೇಕಹೀನನಾಗಿದ್ದೆ.
2.77.29
तत्र स्म यदि शक्तः स्यं पातयेऽहं वृकोदरम् ।
यदि कुर्यां समारम्भं भीमं हन्तुं नराधिप ॥ २.७७.२९ ॥
ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಾನು ಸಮರ್ಥನಾಗಿದ್ದರೆ, ವೃಕೋದರನನ್ನು ಬೀಳಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ಓ ನರಾಧಿಪ, ಭೀಮನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಾನು ಮಾಡಿದ್ದರೆ.
2.77.30
शिशुपाल इवास्माकं गतिः स्यान्नात्र संशयः ।
सपत्नेनावहासो मे स मां दहति भारत ॥ २.७७.३० ॥
ಶಿಶುಪಾಲನಂತೆಯೇ ನಮಗೂ ಅದೇ ಗತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ಶತ್ರುವಿನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಅಪಹಾಸ್ಯ ನನ್ನನ್ನು ಸುಡುತ್ತಿದೆ, ಓ ಭಾರತ.
2.77.31
पुनश्च तादृशीमेव वापीं जलजशालिनीम् ।
मत्वा शिलासमां तोये पतितोऽस्मि नराधिप ॥ २.७७.३१ ॥
ಮತ್ತೆ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅಂತಹದೇ ಕೊಳವನ್ನು ಕಲ್ಲಿನ ನೆಲವೆಂದು ತಿಳಿದು, ಓ ನರಾಧಿಪ, ನಾನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದೆ.
2.77.32
तत्र मां प्राहसत्कृष्णः पार्थेन सह सुस्वरम् ।
द्रौपदी च सह स्त्रीभिर्व्यथयन्ती मनो मम ॥ २.७७.३२ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನು ಪಾರ್ಥನೊಂದಿಗೆ ನನ್ನನ್ನು ಜೋರಾಗಿ ನಕ್ಕನು; ಸ್ತ್ರೀಯರೊಂದಿಗೆ ದ್ರೌಪದಿಯೂ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನೋಯಿಸುತ್ತಾ ನಕ್ಕಳು.
2.77.33
क्लिन्नवस्त्रस्य तु जले किङ्करा राजनोदिताः ।
ददुर्वासांसि मेऽन्यानि तच्च दुःखं परं मम ॥ २.७७.३३ ॥
ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಬಟ್ಟೆ ಒದ್ದೆಯಾದಾಗ, ರಾಜನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಸೇವಕರು ನನಗೆ ಬೇರೆ ಬಟ್ಟೆ ಕೊಟ್ಟರು; ಅದು ನನಗೆ ಬಹಳ ದುಃಖವಾಯಿತು.
2.77.34
प्रलम्भं च शृणुष्वान्यद्वदतो मे नराधिप ।
अद्वारेण विनिर्गच्छन्द्वारसंस्थानरूपिणा।
अभिहत्य शिलां भूयो ललाटेनास्मि विक्षतः ॥ २.७७.३४ ॥
ಓ ನರಾಧಿಪ, ಇನ್ನೊಂದು ಮೋಸದ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು: ಬಾಗಿಲಲ್ಲದ ಕಡೆಯಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತಾ, ಬಾಗಿಲಿನ ರೂಪದ ಕಲ್ಲಿಗೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು ಮತ್ತೆ ಹಣೆಗೆ ಗಾಯಗೊಂಡೆ.
2.77.35
तत्र मां यमजौ दूरादालोक्याभिहतं तदा ।
बाहुभिः परिगृह्णीतां शोचन्तौ सहितावुभौ ॥ २.७७.३५ ॥
ಅಲ್ಲಿ ದೂರದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಗಾಯಗೊಂಡವನಾಗಿ ನೋಡಿ, ಆ ಅವಳಿ ಸಹೋದರರು ಇಬ್ಬರೂ ದುಃಖಿಸಿ ನನ್ನನ್ನು ಕೈಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡರು.
2.77.36
उवाच सहदेवस्तु तत्र मां विस्मयन्निव ।
इद द्वारं धार्तराष्ट्र मा गच्छेति पुनः पुनः ॥ २.७७.३६ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಸಹದೇವನು ನನಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯಪಡುತ್ತಿರುವಂತೆ, "ಇದು ಬಾಗಿಲು, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗನೇ, ಹೋಗಬೇಡ" ಎಂದು ಪದೇ ಪದೇ ಹೇಳಿದನು.
2.77.37
भीमसेनेन तत्रोक्तो धृतराष्ट्रात्मजेति च ।
सम्बोध्य प्रहसित्वा च इतो द्वारं नराधिप ॥ २.७७.३७ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಭೀಮಸೇನನು ನನ್ನನ್ನು 'ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗನೇ' ಎಂದು ಸಂಬೋಧಿಸಿ, ನಗುತ್ತಾ, 'ಓ ನರಾಧಿಪ, ಇಲ್ಲಿದೆ ದ್ವಾರ' ಎಂದನು.
2.77.38
नामधेयानि रत्नानां पुरस्तान्न श्रुतानि मे ।
यानि दृष्टानि मे तस्यां मनस्तपति तच्च मे ॥ २.७७.३८ ॥
ಆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಕಂಡ ರತ್ನಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ನಾನು ಕೇಳಿರಲಿಲ್ಲ; ಅವುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಸುಡುತ್ತಿದೆ.