മഹാഭാരതം · അധ്യായം 2.77
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.77.1
कथं समभवद्द्यूतं भ्रातॄणां तन्महात्ययम् ।
यत्र तद्व्यसनं प्राप्तं पाण्डवैर्मे पितामहैः ॥ २.७७.१ ॥
സഹോദരന്മാർക്കിടയിൽ ഈ ചൂതുകളി എങ്ങനെ ഉണ്ടായി? അതിൽ എന്റെ പിതാമഹന്മാരായ പാണ്ഡവർ ഈ മഹാവിപത്ത് ഏറ്റുവാങ്ങിയത് എങ്ങനെ?
2.77.2
के च तत्र समास्तारा राजानो ब्रह्मवित्तम ।
के चैनमन्वमोदन्त के चैनं प्रत्यषेधयन् ॥ २.७७.२ ॥
ബ്രഹ്മജ്ഞാനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ! അവിടെ ഏതെല്ലാം രാജാക്കന്മാർ സമ്മേളിച്ചിരുന്നു? ആരൊക്കെ ഇതിനെ അംഗീകരിച്ചു, ആരൊക്കെ എതിർത്തു?
2.77.3
विस्तरेणैतदिच्छामि कथ्यमानं त्वया द्विज ।
मूलं ह्येतद्विनाशस्य पृथिव्या द्विजसत्तम ॥ २.७७.३ ॥
ദ്വിജാ! ഇതെല്ലാം അങ്ങയിൽ നിന്ന് വിസ്തരിച്ച് കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ! ഇതുതന്നെയാണ് ഭൂമിയുടെ നാശത്തിന്റെ മൂലം.
2.77.4
एवमुक्तस्ततो राज्ञा व्यासशिष्यः प्रतापवान् ।
आचचक्षेऽथ यद्वृत्तं तत्सर्वं वेदतत्त्वविद् ॥ २.७७.४ ॥
രാജാവ് ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, വ്യാസന്റെ പ്രതാപശാലിയായ ശിഷ്യൻ, വേദതത്ത്വം അറിയുന്നവൻ, നടന്നതെല്ലാം വിവരിച്ചു.
2.77.5
एवमुक्तस्ततो राज्ञा व्यासशिष्यः प्रतापवान् ।
आचचक्षेऽथ यद्वृत्तं तत्सर्वं वेदतत्त्ववित् ॥ २.७७.५ ॥
രാജാവ് ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, വ്യാസന്റെ പ്രതാപശാലിയായ ശിഷ്യൻ, വേദതത്ത്വം അറിയുന്നവൻ, നടന്നതെല്ലാം വിവരിച്ചു.
2.77.6
विदुरस्य मतिं ज्ञात्वा धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतः ।
दुर्योधनमिदं वाक्यमुवाच विजने पुनः ॥ २.७७.६ ॥
വിദുരന്റെ അഭിപ്രായം അറിഞ്ഞ അംബികയുടെ പുത്രൻ ധൃതരാഷ്ട്രൻ, ഏകാന്തത്തിൽ ദുര്യോധനനോട് വീണ്ടും ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
2.77.7
अलं द्यूतेन गान्धारे विदुरो न प्रशंसति ।
न ह्यसौ सुमहाबुद्धिरहितं नो वदिष्यति ॥ २.७७.७ ॥
ഗാന്ധാരിയുടെ പുത്രാ, ചൂതുകളി മതി. വിദുരൻ അതിനെ പ്രശംസിക്കുന്നില്ല. അത്യന്തം ബുദ്ധിമാനായ അദ്ദേഹം നമുക്ക് അഹിതമായ വാക്ക് പറയുകയില്ല.
2.77.8
हितं हि परमं मन्ये विदुरो यत्प्रभाषते ।
क्रियतां पुत्र तत्सर्वमेतन्मन्ये हितं तव ॥ २.७७.८ ॥
വിദുരൻ പറയുന്നതാണ് പരമമായ ഹിതമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. പുത്രാ, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞതെല്ലാം ചെയ്യുക. ഇതാണ് നിനക്ക് ഹിതമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
2.77.9
देवर्षिर्वासवागुरुर्देवराजाय धीमते ।
यत्प्राह शास्त्रं भगवान्बृहस्पतिरुदारधीः।
तद्दे विदुरः सर्वं सरहस्यं महाकविः ॥ २.७७.९ ॥
ദേവർഷിയും വാസവന്റെ ഗുരുവുമായ ബൃഹസ്പതി ബുദ്ധിമാനായ ദേവരാജന് പറഞ്ഞ ശാസ്ത്രമെല്ലാം, അതിലെ രഹസ്യങ്ങളോടൊപ്പം, മഹാകവിയായ വിദുരൻ നിനക്ക് പറയുന്നു.
2.77.10
स्थितस्तु वचने तस्य सदाऽहमपि पुत्रक ।
विदुरो वापि मेधावी कुरूणां प्रवरो मतः ॥ २.७७.१० ॥
പുത്രാ, ഞാനും എപ്പോഴും അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നു. മേധാവിയായ വിദുരനും കുരുക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായി കരുതപ്പെടുന്നു.
2.77.11
उद्धवो वा महाबुद्धिर्वृष्णीनामर्चितो नृप ।
तदलं पुत्र द्यूतेन द्यूते भेदो हि दृश्यते ॥ २.७७.११ ॥
രാജാവേ, വൃഷ്ണികൾ ആദരിക്കുന്ന മഹാബുദ്ധിയായ ഉദ്ധവനും അതുതന്നെ പറയും. ആകയാൽ പുത്രാ, ചൂതുകളി മതി. ചൂതിൽ ഭിന്നത കാണപ്പെടുന്നു.
2.77.12
भेदे विनाशो राज्यस्य तत्पुत्र परिवर्जय ॥ २.७७.१२ ॥
ഭിന്നതയുണ്ടായാൽ രാജ്യത്തിന് നാശം സംഭവിക്കും. ആകയാൽ പുത്രാ, അത് ഉപേക്ഷിക്കുക.
2.77.13
पित्रा मात्रा च पुत्रस्य यद्वै कार्यं परं स्मृतम् ।
प्राप्तस्त्वमसि तन्नाम पितृपैतामहं पदम् ॥ २.७७.१३ ॥
അച്ഛനും അമ്മയും മകന് ഏറ്റവും വലിയ കടമയായി എന്താണ് പറഞ്ഞത്, അത് നീ നേടിയിരിക്കുന്നു—പിതാവിന്റെയും പിതാമഹന്റെയും ആ സ്ഥാനവും ആ നാമവും.
2.77.14
अधीतवान्कृती शास्त्रे लालितः सततं गृहे ।
भ्रातृज्येष्ठः स्थितो राज्ये विन्दसरे किं न शोभनम् ॥ २.७७.१४ ॥
ശാസ്ത്രങ്ങൾ പഠിച്ച് വിദഗ്ധനായി, വീട്ടിൽ എപ്പോഴും താലോലിക്കപ്പെട്ട്, സഹോദരരിൽ മൂത്തവനായി രാജ്യത്ത് സ്ഥിരപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു—ഇത് നിനക്ക് ശുഭമല്ലേ?
2.77.15
पृथग्जनैरलभ्यं यद्भोजनाच्छादनं परम् ।
तत्प्राप्तोसि महाबाहो कस्माच्छोनसि पुत्रक ॥ २.७७.१५ ॥
സാധാരണ ജനങ്ങൾക്ക് കിട്ടാത്ത ഭക്ഷണവും വസ്ത്രവുമാകുന്ന ഉത്തമ സുഖം നീ നേടിയിരിക്കുന്നു. ഓ മഹാബാഹോ, പുത്രാ, എന്തുകൊണ്ട് നീ ദുഃഖിക്കുന്നു?
2.77.16
स्फीतं राष्ट्रं महाबाहो पितृपैतामहं महत् ।
नित्यमाज्ञापयन्भासि दिवि देवेश्वरो यथा ॥ २.७७.१६ ॥
ഓ മഹാബാഹോ, പിതാവിന്റെയും പിതാമഹന്റെയും വിശാലവും സമൃദ്ധവുമായ രാഷ്ട്രം നിന്റേതാണ്. സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ദേവേശ്വരൻ എന്നപോലെ നീ എപ്പോഴും ആജ്ഞാപിച്ചു തിളങ്ങുന്നു.
2.77.17
यादृशं च तवैश्वर्यं तदन्येषां सुदुर्लभम् ।
ये चोपभोगास्ते राजन्मया ते परिकीर्तिताः ॥ २.७७.१७ ॥
നിന്റെ ഐശ്വര്യം മറ്റുള്ളവർക്ക് അത്യന്തം ദുർലഭമാണ്. ഓ രാജാവേ, ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞ ഭോഗങ്ങൾ ഇവയാണ്.
2.77.18
तस्य ते विदितप्रज्ञ शोकमूलमिदं कथम् ।
समुत्थितं दुःखकरं तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ २.७७.१८ ॥
ഓ വിവേകിയേ, നിന്റെ ഈ ശോകത്തിന്റെ മൂലം എന്താണ്? ദുഃഖം നൽകുന്ന ഈ ശോകം എങ്ങനെ ഉയർന്നു? അത് എന്നോട് പറയുന്നത് നിനക്ക് യോഗ്യമാണ്.
2.77.19
अश्नाम्याच्छादयामीति प्रपश्यन्हीनपौरुषः ।
नामर्षं कुरुते यस्तु पुरुषः सोऽधमः स्मृतः ॥ २.७७.१९ ॥
"ഞാൻ ഭക്ഷിക്കുന്നു, ഉടുക്കുന്നു" എന്ന് കണ്ടിട്ടും അമർഷം കാണിക്കാത്തവൻ പൗരുഷമില്ലാത്തവനാണ്; അവൻ അധമനെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
2.77.20
न मां प्रीणाति राजेन्द्र लक्ष्मीः साधारणी विभो ।
ज्वलितामेव कौन्येये श्रियं दृष्ट्वा च विव्यथे ॥ २.७७.२० ॥
രാജേന്ദ്രാ, വിഭോ, പങ്കിട്ട ഈ ലക്ഷ്മി എന്നെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നില്ല; കൗന്തേയന്റെ ജ്വലിക്കുന്ന ഐശ്വര്യം കണ്ട് ഞാൻ വേദനിച്ചു.
2.77.21
सर्वां च पृथिवीं चैव युधिष्ठिरवशानुगाम् ।
स्थिरोऽस्मि योऽहं जीवामि दुःखादेतद्ब्रवीमि ते। ॥ २.७७.२१ ॥
സമസ്ത ഭൂമിയും യുധിഷ്ഠിരന്റെ വശത്തിൽ അനുസരിക്കുന്നു; ഞാൻ സ്ഥിരമായി ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു; ദുഃഖത്താൽ ഞാൻ ഇത് നിന്നോട് പറയുന്നു.
2.77.22
आवर्जिता इवाभान्ति नीपाश्चित्रककौकुराः ।
कारस्कारा लोहजङ्घा युधिष्ठिरनिवेशने ॥ २.७७.२२ ॥
യുധിഷ്ഠിരന്റെ വസതിയിൽ നീപങ്ങളും ചിത്രകങ്ങളും കൗകുരങ്ങളും കാരസ്കാരങ്ങളും ലോഹജംഘങ്ങളും വളഞ്ഞതുപോലെ തിളങ്ങുന്നു.
2.77.23
हिमवत्सागरानुपाः सर्वे रत्नाकरास्तथा ।
अन्त्याः सर्वे पर्युदस्ता युधिष्ठिरनिवेशने ॥ २.७७.२३ ॥
ഹിമവാന്റെയും സമുദ്രതീരങ്ങളുടെയും പ്രദേശങ്ങളെല്ലാം, രത്നാകരങ്ങളും, അതിർപ്രദേശങ്ങളെല്ലാം യുധിഷ്ഠിരന്റെ വസതിയിൽ (കാണിക്കയായി) വെക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
2.77.24
ज्येष्ठोऽयमिति मां मत्वा श्रेष्ठश्चेति विशाम्पते ।
युधिष्ठिरेण सत्कृत्य युक्तो रत्नपरिग्रहे ॥ २.७७.२४ ॥
ജനപതേ, ഞാൻ ജ്യേഷ്ഠനും ശ്രേഷ്ഠനുമാണെന്ന് കരുതി യുധിഷ്ഠിരൻ എന്നെ ബഹുമാനിച്ച് രത്നസ്വീകരണത്തിൽ നിയോഗിച്ചു.
2.77.25
उपस्थितानां रत्नानां श्रेष्ठानामर्घहारिणाम् ।
नादृश्यत परः पारो नापरस्तत्र भारत ॥ २.७७.२५ ॥
ഇവിടെ വച്ചിരുന്ന ശ്രേഷ്ഠവും വിലയേറിയതുമായ രത്നങ്ങൾക്കിടയിൽ, ഹേ ഭാരത, എനിക്ക് അക്കരെയും കാണാനായില്ല, ഇക്കരെയും കാണാനായില്ല.
2.77.26
न मे हस्तः समभवद्वसु तत्प्रतिगृह्णतः ।
अतिष्ठन्त मयि श्रान्ते गृग्य दूराहृतं वसु ॥ २.७७.२६ ॥
ആ സമ്പത്ത് സ്വീകരിക്കുമ്പോൾ എന്റെ കൈ അതിനെ പിടിച്ചില്ല; ക്ഷീണിതനായ ഞാൻ നിന്നു, ദൂരെനിന്ന് കൊണ്ടുവന്ന സമ്പത്ത് എന്റെ മേൽ നിന്നു.
2.77.27
कृतां बिन्दुसरोरत्नैर्मयेन स्फाटिकच्छदाम् ।
अपश्यं नलिनीं पूर्णामुदकस्येव भारत ॥ २.७७.२७ ॥
മയൻ നിർമ്മിച്ചതും സ്ഫടികം പൊതിഞ്ഞതും തടാകങ്ങളിലെ രത്നങ്ങൾ കൊണ്ട് ഒരുക്കിയതും വെള്ളം നിറഞ്ഞതുമായ താമരക്കുളം ഞാൻ കണ്ടു, ഹേ ഭാരത.
2.77.28
वस्त्रमुत्कर्षति मयि प्राहसत्स वृकोदरः ।
शत्रोर्ऋद्धिविशेषेण विमूढ रत्तवर्जितम् ॥ २.७७.२८ ॥
ഞാൻ വസ്ത്രം ഉയർത്തിയപ്പോൾ ആ വൃകോദരൻ (ഭീമൻ) എന്നെ നോക്കി ചിരിച്ചു. ശത്രുവിന്റെ പ്രത്യേക ഐശ്വര്യത്താൽ ഞാൻ മൂഢനായി വിവേകം നഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നു.
2.77.29
तत्र स्म यदि शक्तः स्यं पातयेऽहं वृकोदरम् ।
यदि कुर्यां समारम्भं भीमं हन्तुं नराधिप ॥ २.७७.२९ ॥
അവിടെത്തന്നെ ഞാൻ ശക്തനായിരുന്നെങ്കിൽ വൃകോദരനെ ഞാൻ വീഴ്ത്തുമായിരുന്നു. ഹേ നരാധിപ, ഭീമനെ വധിക്കാൻ ഞാൻ ശ്രമം നടത്തിയിരുന്നെങ്കിൽ.
2.77.30
शिशुपाल इवास्माकं गतिः स्यान्नात्र संशयः ।
सपत्नेनावहासो मे स मां दहति भारत ॥ २.७७.३० ॥
ശിശുപാലനെപ്പോലെ നമുക്കും അതേ ഗതി വരും; ഇതിൽ സംശയമില്ല. ശത്രു എന്നെ പരിഹസിച്ചത് എന്നെ ദഹിപ്പിക്കുന്നു, ഹേ ഭാരത.
2.77.31
पुनश्च तादृशीमेव वापीं जलजशालिनीम् ।
मत्वा शिलासमां तोये पतितोऽस्मि नराधिप ॥ २.७७.३१ ॥
വീണ്ടും വെള്ളം നിറഞ്ഞ അതുപോലൊരു കുളത്തെ കല്ലുനിരത്തായി കരുതി, ഹേ നരാധിപാ, ഞാൻ വെള്ളത്തിൽ വീണു.
2.77.32
तत्र मां प्राहसत्कृष्णः पार्थेन सह सुस्वरम् ।
द्रौपदी च सह स्त्रीभिर्व्यथयन्ती मनो मम ॥ २.७७.३२ ॥
അവിടെ കൃഷ്ണൻ പാർത്ഥനോടൊപ്പം എന്നെ ഉച്ചത്തിൽ പരിഹസിച്ചു; സ്ത്രീകളോടൊപ്പം ദ്രൗപദിയും എന്റെ മനസ്സിനെ വേദനിപ്പിച്ചു.
2.77.33
क्लिन्नवस्त्रस्य तु जले किङ्करा राजनोदिताः ।
ददुर्वासांसि मेऽन्यानि तच्च दुःखं परं मम ॥ २.७७.३३ ॥
വെള്ളത്തിൽ എന്റെ വസ്ത്രം നനഞ്ഞപ്പോൾ, രാജാവിന്റെ കല്പനപ്രകാരം ഭൃത്യന്മാർ എനിക്ക് മറ്റു വസ്ത്രങ്ങൾ നൽകി; അത് എനിക്ക് വലിയ ദുഃഖമായിരുന്നു.
2.77.34
प्रलम्भं च शृणुष्वान्यद्वदतो मे नराधिप ।
अद्वारेण विनिर्गच्छन्द्वारसंस्थानरूपिणा।
अभिहत्य शिलां भूयो ललाटेनास्मि विक्षतः ॥ २.७७.३४ ॥
ഹേ നരാധിപാ, മറ്റൊരു വഞ്ചനയും കേൾക്കൂ: വാതിലല്ലാത്ത ഭാഗത്തുകൂടി പുറത്തിറങ്ങുമ്പോൾ, വാതിലിന്റെ രൂപമുള്ള കല്ലിൽ ഇടിച്ച് വീണ്ടും നെറ്റിക്ക് മുറിവേറ്റു.
2.77.35
तत्र मां यमजौ दूरादालोक्याभिहतं तदा ।
बाहुभिः परिगृह्णीतां शोचन्तौ सहितावुभौ ॥ २.७७.३५ ॥
അവിടെ ദൂരെനിന്ന് എന്നെ മുറിവേറ്റവനായി കണ്ട്, ആ ഇരട്ടകളായ സഹോദരന്മാർ ഇരുവരും ദുഃഖിച്ച് എന്നെ കൈകളാൽ പിടിച്ചു.
2.77.36
उवाच सहदेवस्तु तत्र मां विस्मयन्निव ।
इद द्वारं धार्तराष्ट्र मा गच्छेति पुनः पुनः ॥ २.७७.३६ ॥
അവിടെ സഹദേവൻ എന്നോട് അത്ഭുതപ്പെട്ടതുപോലെ, "ഇതാണ് വാതിൽ, ധാർത്തരാഷ്ട്രാ, പോകരുത്" എന്ന് ആവർത്തിച്ച് പറഞ്ഞു.
2.77.37
भीमसेनेन तत्रोक्तो धृतराष्ट्रात्मजेति च ।
सम्बोध्य प्रहसित्वा च इतो द्वारं नराधिप ॥ २.७७.३७ ॥
അവിടെ ഭീമസേനൻ എന്നെ 'ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രാ' എന്ന് വിളിച്ച് ചിരിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു, ഹേ നരാധിപാ, ഇതുവഴിയാണ് വാതിൽ.
2.77.38
नामधेयानि रत्नानां पुरस्तान्न श्रुतानि मे ।
यानि दृष्टानि मे तस्यां मनस्तपति तच्च मे ॥ २.७७.३८ ॥
ആ സഭയിൽ ഞാൻ കണ്ട രത്നങ്ങളുടെ പേരുകൾ മുമ്പ് ഞാൻ കേട്ടിട്ടില്ല; അവ കണ്ടതിനാൽ എന്റെ മനസ്സ് വെന്തുരുകുന്നു.