ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 2.77
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.77.1
कथं समभवद्द्यूतं भ्रातॄणां तन्महात्ययम् ।
यत्र तद्व्यसनं प्राप्तं पाण्डवैर्मे पितामहैः ॥ २.७७.१ ॥
ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜੂਆ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾਮਹ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਮਹਾ ਵਿਪਤਾ ਆਈ?
2.77.2
के च तत्र समास्तारा राजानो ब्रह्मवित्तम ।
के चैनमन्वमोदन्त के चैनं प्रत्यषेधयन् ॥ २.७७.२ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ! ਉੱਥੇ ਕਿਹੜੇ ਰਾਜੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ? ਕਿਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਕਿਸ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ?
2.77.3
विस्तरेणैतदिच्छामि कथ्यमानं त्वया द्विज ।
मूलं ह्येतद्विनाशस्य पृथिव्या द्विजसत्तम ॥ २.७७.३ ॥
ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ! ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ! ਇਹੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ।
2.77.4
एवमुक्तस्ततो राज्ञा व्यासशिष्यः प्रतापवान् ।
आचचक्षेऽथ यद्वृत्तं तत्सर्वं वेदतत्त्वविद् ॥ २.७७.४ ॥
ਰਾਜੇ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਣ ਤੇ, ਵਿਆਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਚੇਲਾ, ਵੇਦ ਤੱਤ ਦਾ ਜਾਣਕਾਰ, ਜੋ ਕੁਝ ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ ਸਭ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ।
2.77.5
एवमुक्तस्ततो राज्ञा व्यासशिष्यः प्रतापवान् ।
आचचक्षेऽथ यद्वृत्तं तत्सर्वं वेदतत्त्ववित् ॥ २.७७.५ ॥
ਰਾਜੇ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਣ ਤੇ, ਵਿਆਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਚੇਲਾ, ਵੇਦ ਤੱਤ ਦਾ ਜਾਣਕਾਰ, ਜੋ ਕੁਝ ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ ਸਭ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ।
2.77.6
विदुरस्य मतिं ज्ञात्वा धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतः ।
दुर्योधनमिदं वाक्यमुवाच विजने पुनः ॥ २.७७.६ ॥
ਵਿਦੁਰ ਦੀ ਰਾਇ ਜਾਣ ਕੇ ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਫਿਰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
2.77.7
अलं द्यूतेन गान्धारे विदुरो न प्रशंसति ।
न ह्यसौ सुमहाबुद्धिरहितं नो वदिष्यति ॥ २.७७.७ ॥
ਗਾਂਧਾਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੂਆ ਬਸ ਕਰੋ। ਵਿਦੁਰ ਇਸ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਬਹੁਤ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਉਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਅਹਿਤ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਗੇ।
2.77.8
हितं हि परमं मन्ये विदुरो यत्प्रभाषते ।
क्रियतां पुत्र तत्सर्वमेतन्मन्ये हितं तव ॥ २.७७.८ ॥
ਵਿਦੁਰ ਜੋ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਉਹੀ ਪਰਮ ਹਿਤ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ। ਪੁੱਤਰ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨ। ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਤੇਰਾ ਹਿਤ ਹੈ।
2.77.9
देवर्षिर्वासवागुरुर्देवराजाय धीमते ।
यत्प्राह शास्त्रं भगवान्बृहस्पतिरुदारधीः।
तद्दे विदुरः सर्वं सरहस्यं महाकविः ॥ २.७७.९ ॥
ਦੇਵਰਸ਼ੀ, ਵਾਸਵ ਦੇ ਗੁਰੂ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਨੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਦੇਵਰਾਜ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਜੋ ਸ਼ਾਸਤਰ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਰਹੱਸਾਂ ਸਮੇਤ ਮਹਾਕਵੀ ਵਿਦੁਰ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
2.77.10
स्थितस्तु वचने तस्य सदाऽहमपि पुत्रक ।
विदुरो वापि मेधावी कुरूणां प्रवरो मतः ॥ २.७७.१० ॥
ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਵੀ ਸਦਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਧਾਵੀ ਵਿਦੁਰ ਵੀ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
2.77.11
उद्धवो वा महाबुद्धिर्वृष्णीनामर्चितो नृप ।
तदलं पुत्र द्यूतेन द्यूते भेदो हि दृश्यते ॥ २.७७.११ ॥
ਰਾਜਨ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਤ ਮਹਾਬੁੱਧੀ ਉੱਧਵ ਵੀ ਇਹੀ ਕਹਿਣਗੇ। ਇਸ ਲਈ ਪੁੱਤਰ, ਜੂਆ ਬਸ ਕਰ। ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
2.77.12
भेदे विनाशो राज्यस्य तत्पुत्र परिवर्जय ॥ २.७७.१२ ॥
ਫੁੱਟ ਹੋਣ ਨਾਲ ਰਾਜ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪੁੱਤਰ, ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ।
2.77.13
पित्रा मात्रा च पुत्रस्य यद्वै कार्यं परं स्मृतम् ।
प्राप्तस्त्वमसि तन्नाम पितृपैतामहं पदम् ॥ २.७७.१३ ॥
ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਜੋ ਪਰਮ ਕਰਤੱਵ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਤੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ—ਪਿਤਾ-ਪਿਤਾਮਹ ਦਾ ਉਹ ਪਦ ਅਤੇ ਉਹ ਨਾਮ।
2.77.14
अधीतवान्कृती शास्त्रे लालितः सततं गृहे ।
भ्रातृज्येष्ठः स्थितो राज्ये विन्दसरे किं न शोभनम् ॥ २.७७.१४ ॥
ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਕੇ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਇਆ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਲਾਡ-ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪਲਿਆ, ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜੇਠਾ ਹੋ ਕੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ—ਕੀ ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ?
2.77.15
पृथग्जनैरलभ्यं यद्भोजनाच्छादनं परम् ।
तत्प्राप्तोसि महाबाहो कस्माच्छोनसि पुत्रक ॥ २.७७.१५ ॥
ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਵਸਤਰ ਵਰਗਾ ਪਰਮ ਸੁਖ ਤੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਸੋਗ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?
2.77.16
स्फीतं राष्ट्रं महाबाहो पितृपैतामहं महत् ।
नित्यमाज्ञापयन्भासि दिवि देवेश्वरो यथा ॥ २.७७.१६ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਪਿਤਾ-ਪਿਤਾਮਹ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਰਾਜ ਤੇਰਾ ਹੈ। ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵੇਸ਼ਵਰ ਵਾਂਗ ਤੂੰ ਸਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਸ਼ੋਭਦਾ ਹੈਂ।
2.77.17
यादृशं च तवैश्वर्यं तदन्येषां सुदुर्लभम् ।
ये चोपभोगास्ते राजन्मया ते परिकीर्तिताः ॥ २.७७.१७ ॥
ਤੇਰਾ ਜੋ ਐਸ਼ਵਰਜ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਦੁਰਲੱਭ ਹੈ। ਅਤੇ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਭੋਗ ਹਨ, ਉਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
2.77.18
तस्य ते विदितप्रज्ञ शोकमूलमिदं कथम् ।
समुत्थितं दुःखकरं तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ २.७७.१८ ॥
ਹੇ ਵਿਦਿਤਪ੍ਰਜ, ਤੇਰੇ ਇਸ ਸੋਗ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਕੀ ਹੈ? ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸੋਗ ਕਿਵੇਂ ਉਠਿਆ? ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਤੈਨੂੰ ਯੋਗ ਹੈ।
2.77.19
अश्नाम्याच्छादयामीति प्रपश्यन्हीनपौरुषः ।
नामर्षं कुरुते यस्तु पुरुषः सोऽधमः स्मृतः ॥ २.७७.१९ ॥
"ਮੈਂ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਪਹਿਨਦਾ ਹਾਂ" ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ ਜੋ ਪੁਰਸ਼ ਰੋਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਪੌਰਸ਼ਹੀਣ ਅਤੇ ਅਧਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
2.77.20
न मां प्रीणाति राजेन्द्र लक्ष्मीः साधारणी विभो ।
ज्वलितामेव कौन्येये श्रियं दृष्ट्वा च विव्यथे ॥ २.७७.२० ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਹੇ ਵਿਭੂ, ਇਹ ਸਾਂਝੀ ਲੱਛਮੀ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ; ਕੌਂਤੇਯ ਦੀ ਚਮਕਦੀ ਸ਼੍ਰੀ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ।
2.77.21
सर्वां च पृथिवीं चैव युधिष्ठिरवशानुगाम् ।
स्थिरोऽस्मि योऽहं जीवामि दुःखादेतद्ब्रवीमि ते। ॥ २.७७.२१ ॥
ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਵੀ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਪਿਛੇ ਚੱਲਦੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਅਜੇ ਵੀ ਟਿਕਿਆ ਜੀਂਦਾ ਹਾਂ; ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।
2.77.22
आवर्जिता इवाभान्ति नीपाश्चित्रककौकुराः ।
कारस्कारा लोहजङ्घा युधिष्ठिरनिवेशने ॥ २.७७.२२ ॥
ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਨੀਪ, ਚਿਤ੍ਰਕ, ਕੌਕੁਰ, ਕਾਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਲੋਹਜੰਘ (ਵਸਤੂਆਂ) ਝੁਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਜਿਹੀਆਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ।
2.77.23
हिमवत्सागरानुपाः सर्वे रत्नाकरास्तथा ।
अन्त्याः सर्वे पर्युदस्ता युधिष्ठिरनिवेशने ॥ २.७७.२३ ॥
ਹਿਮਾਲਿਆ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਕੰਢਿਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰ, ਰਤਨਾਕਰ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦੀ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ (ਭੇਟਾਂ ਵਜੋਂ) ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ।
2.77.24
ज्येष्ठोऽयमिति मां मत्वा श्रेष्ठश्चेति विशाम्पते ।
युधिष्ठिरेण सत्कृत्य युक्तो रत्नपरिग्रहे ॥ २.७७.२४ ॥
ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਮਪਤੀ, ਮੈਨੂੰ ਜੇਠਾ ਅਤੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੰਨ ਕੇ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਨੇ ਮੇਰਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਰਤਨ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਦੇ ਕੰਮ ਤੇ ਲਾਇਆ।
2.77.25
उपस्थितानां रत्नानां श्रेष्ठानामर्घहारिणाम् ।
नादृश्यत परः पारो नापरस्तत्र भारत ॥ २.७७.२५ ॥
ਇੱਥੇ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਦੂਰ ਦਾ ਕਿਨਾਰਾ ਦਿਸਿਆ ਅਤੇ ਨਾ ਨੇੜੇ ਦਾ।
2.77.26
न मे हस्तः समभवद्वसु तत्प्रतिगृह्णतः ।
अतिष्ठन्त मयि श्रान्ते गृग्य दूराहृतं वसु ॥ २.७७.२६ ॥
ਉਹ ਧਨ ਲੈਂਦੇ ਸਮੇਂ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਉਸ ਤੱਕ ਨਾ ਪਹੁੰਚਿਆ; ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਮੈਂ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ, ਦੂਰੋਂ ਲਿਆਂਦਾ ਧਨ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਰਿਹਾ।
2.77.27
कृतां बिन्दुसरोरत्नैर्मयेन स्फाटिकच्छदाम् ।
अपश्यं नलिनीं पूर्णामुदकस्येव भारत ॥ २.७७.२७ ॥
ਮਯ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਸਫ਼ਟਿਕ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਇੱਕ ਕਮਲਾਂ ਦਾ ਤਲਾਬ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
2.77.28
वस्त्रमुत्कर्षति मयि प्राहसत्स वृकोदरः ।
शत्रोर्ऋद्धिविशेषेण विमूढ रत्तवर्जितम् ॥ २.७७.२८ ॥
ਮੈਂ ਵਸਤਰ ਚੁੱਕ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ (ਭੀਮ) ਨੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹੱਸਿਆ। ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਖਾਸ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਮੂਰਖ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਹੀਣ ਹੋ ਗਿਆ ਸਾਂ।
2.77.29
तत्र स्म यदि शक्तः स्यं पातयेऽहं वृकोदरम् ।
यदि कुर्यां समारम्भं भीमं हन्तुं नराधिप ॥ २.७७.२९ ॥
ਜੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਮੈਂ ਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਨੂੰ ਡੇਗ ਦਿੰਦਾ। ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਜੇ ਮੈਂ ਭੀਮ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦਾ।
2.77.30
शिशुपाल इवास्माकं गतिः स्यान्नात्र संशयः ।
सपत्नेनावहासो मे स मां दहति भारत ॥ २.७७.३० ॥
ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਵਾਂਗ ਸਾਡੀ ਵੀ ਉਹੀ ਗਤੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਦੁਸ਼ਮਣ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਇਹ ਮਜ਼ਾਕ ਮੈਨੂੰ ਸਾੜ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
2.77.31
पुनश्च तादृशीमेव वापीं जलजशालिनीम् ।
मत्वा शिलासमां तोये पतितोऽस्मि नराधिप ॥ २.७७.३१ ॥
ਫਿਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਾਪੀ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਦਾ ਫਰਸ਼ ਸਮਝ ਕੇ, ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਮੈਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
2.77.32
तत्र मां प्राहसत्कृष्णः पार्थेन सह सुस्वरम् ।
द्रौपदी च सह स्त्रीभिर्व्यथयन्ती मनो मम ॥ २.७७.३२ ॥
ਉੱਥੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਪਾਰਥ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਉੱਚੀ ਹੱਸਿਆ; ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੇ ਵੀ ਮੇਰਾ ਮਨ ਦੁਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਹੱਸਿਆ।
2.77.33
क्लिन्नवस्त्रस्य तु जले किङ्करा राजनोदिताः ।
ददुर्वासांसि मेऽन्यानि तच्च दुःखं परं मम ॥ २.७७.३३ ॥
ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਕੱਪੜੇ ਗਿੱਲੇ ਹੋਣ ਤੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਸੇਵਕਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਕੱਪੜੇ ਦਿੱਤੇ; ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਸੀ।
2.77.34
प्रलम्भं च शृणुष्वान्यद्वदतो मे नराधिप ।
अद्वारेण विनिर्गच्छन्द्वारसंस्थानरूपिणा।
अभिहत्य शिलां भूयो ललाटेनास्मि विक्षतः ॥ २.७७.३४ ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਛਲ ਸੁਣੋ: ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦਿਆਂ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲੇ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਕੇ ਮੈਂ ਫਿਰ ਮੱਥੇ ਤੋਂ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਿਆ।
2.77.35
तत्र मां यमजौ दूरादालोक्याभिहतं तदा ।
बाहुभिः परिगृह्णीतां शोचन्तौ सहितावुभौ ॥ २.७७.३५ ॥
ਉੱਥੇ ਦੂਰੋਂ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਜੁੜਵੇਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ।
2.77.36
उवाच सहदेवस्तु तत्र मां विस्मयन्निव ।
इद द्वारं धार्तराष्ट्र मा गच्छेति पुनः पुनः ॥ २.७७.३६ ॥
ਉੱਥੇ ਸਹਦੇਵ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ ਵਾਂਗ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੈ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਨਾ ਜਾ" ਵਾਰ ਵਾਰ।
2.77.37
भीमसेनेन तत्रोक्तो धृतराष्ट्रात्मजेति च ।
सम्बोध्य प्रहसित्वा च इतो द्वारं नराधिप ॥ २.७७.३७ ॥
ਉੱਥੇ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਮੈਨੂੰ 'ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ' ਕਹਿ ਕੇ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹੱਸਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਇਧਰ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੈ।
2.77.38
नामधेयानि रत्नानां पुरस्तान्न श्रुतानि मे ।
यानि दृष्टानि मे तस्यां मनस्तपति तच्च मे ॥ २.७७.३८ ॥
ਉਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਜੋ ਰਤਨ ਵੇਖੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੁਣੇ ਸਨ; ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਸੜਦਾ ਹੈ।