મહાભારત · અધ્યાય 2.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.8.1
कथयिष्ये सभां याम्यां युधिष्ठिर निबोध ताम् ।
वैवस्वतस्य यां पार्थ विश्वकर्मा चकार ह ॥ २.८.१ ॥
નારદ બોલ્યા: હે યુધિષ્ઠિર, યમની તે સભાનું હું વર્ણન કરીશ, સાંભળ. હે પાર્થ, વૈવસ્વત માટે વિશ્વકર્માએ તે બનાવી.
2.8.2
तैजसी सा सभा राजन्बभूव शतयोजना ।
विस्तारायामसम्पन्ना भूयसी चापि पाण्डव ॥ २.८.२ ॥
નારદ બોલ્યા: હે રાજન, તે સભા તેજોમય હતી; પહોળાઈ અને લંબાઈમાં સો યોજન વિસ્તૃત હતી. હે પાંડવ, તે અતિ વિશાળ હતી.
2.8.3
अर्कप्रकाशा भ्राजिष्णुः सर्वतः कामरूपिणी ।
नातिशीता च चात्युष्णा मनसश्च प्रहर्षिणी ॥ २.८.३ ॥
તે સૂર્ય જેવી પ્રકાશમાન હતી; ચારે બાજુ તેજસ્વી, ઇચ્છા મુજબ રૂપ ધરી શકતી હતી. તે અતિશય ઠંડી કે અતિશય ગરમ નહોતી; મનને આનંદ આપનારી હતી.
2.8.4
न शोको न जरा तस्यां क्षुत्पिपासे न चाप्रियम् ।
न च दैन्यं क्लमो वाऽपि प्रतिकूलं न चाप्युत ॥ २.८.४ ॥
ત્યાં શોક નહોતો, ઘડપણ નહોતું; ભૂખ-તરસ નહોતાં, અપ્રિય કંઈ નહોતું; દીનતા કે થાક નહોતાં, કોઈ પ્રતિકૂળતા પણ નહોતી.
2.8.5
सर्वे कामाः स्थितास्तस्यां ये दिव्या ये च मानुषाः ।
रसवच्च प्रभूतं च भक्ष्यं भोज्यमरिन्दम ॥ २.८.५ ॥
ત્યાં દિવ્ય અને માનુષી સર્વ ઇચ્છાઓ વિદ્યમાન હતી; સ્વાદિષ્ટ, પુષ્કળ ખાદ્ય અને ભોજ્ય પદાર્થો પણ હતા, હે અરિંદમ.
2.8.6
लेह्यं चोप्यं च पेयं च हृद्यं स्वादु मनोहरम् ।
पुण्यगन्धाः स्रजस्तस्य नित्यं कामफला द्रुमाः ॥ २.८.६ ॥
ચાટવા યોગ્ય, ચૂસવા યોગ્ય અને પીવા યોગ્ય પદાર્થો; હૃદયને પ્રિય, સ્વાદિષ્ટ અને મનોહર વસ્તુઓ; પવિત્ર સુગંધવાળી માળાઓ, અને સદા ઇચ્છા મુજબ ફળ આપનારાં વૃક્ષો તેની પાસે હતાં.
2.8.7
रसवन्ति च तोयानि शीतान्युष्णानि चैव हि ।
तस्यां राजर्षयः पुण्यास्तथा ब्रह्मर्षयोऽमलाः ॥ २.८.७ ॥
ત્યાં રસભર્યાં જળ છે, શીતળ પણ અને ઉષ્ણ પણ; ત્યાં પુણ્યવાન રાજર્ષિઓ અને નિર્મળ બ્રહ્મર્ષિઓ રહે છે.
2.8.8
यमं वैवस्वतं तात प्रहृष्टाः पर्युपासते ।
ययातिर्नहुषः पुरुर्मान्धाता सोमको नुगः ॥ २.८.८ ॥
હે તાત, આનંદપૂર્વક તેઓ વૈવસ્વત યમની ઉપાસના કરે છે — યયાતિ, નહુષ, પુરુ, માંધાતા, સોમક અને નુગ.
2.8.9
त्रसदस्युश्च राजर्षिः कृतवीर्यः श्रुतश्रवाः ।
अरिष्टनेमिः सिद्धश्च कृतवेगः कृतिर्निमिः ॥ २.८.९ ॥
રાજર્ષિ ત્રસદસ્યુ, કૃતવીર્ય, શ્રુતશ્રવા, અરિષ્ટનેમિ, સિદ્ધ, કૃતવેગ, કૃતિ અને નિમિ.
2.8.10
प्रतर्दनः शिबिर्मत्स्यः पृथुलाक्षो बृहद्रथः ।
वार्तो मरुत्तः कुषिकः साङ्काश्यः साङ्कृतिर्ध्रुवः ॥ २.८.१० ॥
પ્રતર્દન, શિબિ, મત્સ્ય, પૃથુલાક્ષ, બૃહદ્રથ, વાર્ત, મરુત્ત, કુશિક, સાંકાશ્ય, સાંકૃતિ અને ધ્રુવ.
2.8.11
चतुरश्चः सदस्योर्मिः कार्तवीर्यश्च पार्थिवः ।
भरतः सुरथश्चैव सुनीथो निशठोऽनलः ॥ २.८.११ ॥
ચતુરશ્ર, સદસ્ય, ઊર્મિ, પાર્થિવ કાર્તવીર્ય, ભરત, સુરથ, સુનીથ, નિશઠ અને અનલ.
2.8.12
दिवोदासश्च सुमना अम्बरीषो भगीरथः ।
व्यश्वः सदश्वो वाघ्र्यश्वः पृथुवेगः पृथुश्रवाः ॥ २.८.१२ ॥
દિવોદાસ, સુમના, અંબરીષ, ભગીરથ, વ્યશ્વ, સદશ્વ, વાઘ્ર્યશ્વ, પૃથુવેગ અને પૃથુશ્રવા.
2.8.13
पृपदश्वो वसुमनाः क्षुपश्च सुमहाबलः ।
रुषद्रुर्वृषसेनश्च पुरुकुत्सो ध्वजी रथी ॥ २.८.१३ ॥
પૃપદશ્વ, વસુમના, ક્ષુપ જે અત્યંત બળવાન હતા, રુષદ્રુ, વૃષસેન અને પુરુકુત્સ, ધ્વજધારી રથી.
2.8.14
आर्ष्टिषेणो दिलीपश्च महात्मा चाप्युशीनरः ।
औशीनरिः पुण्डरीकः शर्यातिः शरभः शुचिः ॥ २.८.१४ ॥
આર્ષ્ટિષેણ, દિલીપ, મહાત્મા ઉશીનર પણ, ઔશીનરિ, પુણ્ડરીક, શર્યાતિ, શરભ અને શુચિ.
2.8.15
अङ्गो रिष्टश्च वेनश्च दुष्यन्तः सृञ्जयो जयः ।
भाङ्गासुरिः सुनीथश्च निषधोऽथ वहीनरः ॥ २.८.१५ ॥
અંગ, રિષ્ટ, વેન, દુષ્યંત, સૃંજય, જય, ભાંગાસુરિ, સુનીથ, નિષધ અને પછી વહીનર.
2.8.16
करन्धमो बाह्लिकश्च सुद्युम्नो बलवान्मधुः ।
ऐलो मरुत्तश्च तथा बलवान्पृथिवीपतिः ॥ २.८.१६ ॥
કરંધમ, બાહ્લિક, સુદ્યુમ્ન, બળવાન મધુ, ઐલ, મરુત્ત અને તેમજ બળવાન પૃથ્વીપતિ.
2.8.17
कपोतरोमा तृणकः सहदेवार्जुनौ तथा ।
व्यश्वः साश्वः कृशाश्वश्च शशबिन्दुश्च पार्थिवः ॥ २.८.१७ ॥
કપોતરોમા, તૃણક, સહદેવ અને અર્જુન તેમજ; વ્યશ્વ, સાશ્વ, કૃશાશ્વ અને પાર્થિવ શશબિન્દુ.
2.8.18
रामो दाशरथिश्चैव लक्ष्मणोऽथ प्रतर्दनः ।
अलर्कः कक्षसेनश्च गयो गौराओश्व एव च ॥ २.८.१८ ॥
દશરથપુત્ર રામ અને લક્ષ્મણ, પછી પ્રતર્દન, અલર્ક, કક્ષસેન, ગય અને ગૌરાશ્વ પણ.
2.8.19
जामदग्न्यश्च रामश्च नाभागसगरौ तथा ।
भूरिद्युम्नो महाश्वश्च पृथाशअवो जनकस्तथा ॥ २.८.१९ ॥
જામદગ્ન્ય અને રામ, નાભાગ અને સગર, ભૂરિદ્યુમ્ન અને મહાશ્વ, પૃથાશ્વ અને જનક પણ એ જ રીતે.
2.8.20
राजा वैन्यो वारिसेनः पुरिजिज्जनमेजयः ।
ब्रह्मदत्तस्त्रिगर्तिश्च राजोपरिचरस्तथा ॥ २.८.२० ॥
રાજા વૈન્ય, વારિસેન, પુરિજિત, જનમેજય, બ્રહ્મદત્ત, ત્રિગર્ત અને રાજા ઉપરિચર પણ એ જ રીતે.
2.8.21
इन्द्रद्युम्नो भीमजानुर्गौरपृष्ठोऽनघो लयः ।
पद्मोऽथ मुचुकुन्दश्च भूरिद्युम्नः प्रसेनजित् ॥ २.८.२१ ॥
ઇન્દ્રદ્યુમ્ન, ભીમજાનુ, ગૌરપૃષ્ઠ, અનઘ, લય, પદ્મ, મુચુકુન્દ, ભૂરિદ્યુમ્ન અને પ્રસેનજિત.
2.8.22
अरिष्टनेमिः सुद्युम्नः पृथुलाश्वोऽष्टकस्तथा ।
शतं मत्स्या नृपतयः शतं नीपाः शतं हयाः ॥ २.८.२२ ॥
અરિષ્ટનેમિ, સુદ્યુમ્ન, પૃથુલાશ્વ અને અષ્ટક પણ એ જ રીતે; મત્સ્યોના સો રાજાઓ, નીપોના સો, હયોના સો.
2.8.23
धृतराष्ट्राश्चैकशतमशीतिर्जनमेजयाः ।
शतं च ब्रह्मदत्तानां वीरिणामीरिणां शतम् ॥ २.८.२३ ॥
ધૃતરાષ્ટ્રોના એકસો એંશી રાજાઓ અને જનમેજયો પણ એ જ રીતે; બ્રહ્મદત્તોના સો, વીરિણો અને ઈરિણોના સો.
2.8.24
भीष्णाणां द्वे शतेऽप्यत्र भीमानां तु तथा शतम् ।
शतं च प्रतिविन्ध्यानां शतं नागाः शतं हयाः ॥ २.८.२४ ॥
અહીં ભીષ્ણોના બસો, ભીમોના પણ એટલા જ સો; પ્રતિવિંધ્યોના સો, સો હાથીઓ, સો ઘોડાઓ.
2.8.25
पलाशानां शतं ज्ञेयं शतं काशकुशादयः ।
शान्तनुश्चैव राजेन्द्र पाण्डुश्चैव पिता तव ॥ २.८.२५ ॥
પલાશોના સો જાણવા જોઈએ, અને કાશ-કુશ વગેરેના સો. હે રાજેન્દ્ર, શંતનુ અને તમારા પિતા પાંડુ પણ (તેમાં છે).
2.8.26
उशङ्गवः शतरथो देवराजो जयद्रथः ।
वृषदर्भश्च राजर्षिर्बुद्धिमान्सहमन्त्रिभिः ॥ २.८.२६ ॥
ઉશંગવ, શતરથ, દેવરાજ, જયદ્રથ અને રાજર્ષિ વૃષદર્ભ — બુદ્ધિમાન, પોતાના મંત્રીઓ સહિત (ત્યાં છે).
2.8.27
अथापरे सहस्राणि ये गताः शसबिन्दवः ।
इष्ट्वाऽश्वमेधैर्बहुभिर्महद्भिर्भूरिदक्षिणैः ॥ २.८.२७ ॥
પછી શશબિંદુ વગેરે હજારો — અનેક મહાન અશ્વમેધ યજ્ઞો કરીને, પુષ્કળ દક્ષિણા સાથે ગયેલા.
2.8.28
एते राजर्षयः पुण्याः कीर्तिमन्तो बहुश्रुताः ।
तस्यां सभायां राजेन्द्र वैवस्वतमुपासते ॥ २.८.२८ ॥
આ રાજર્ષિઓ પુણ્યવાન, કીર્તિમાન, બહુશ્રુત છે — હે રાજેન્દ્ર, તે સભામાં વૈવસ્વત (યમ)ની ઉપાસના કરે છે.
2.8.29
अगस्त्योऽथ मतङ्गश्च कालो मृत्युस्तथैव च ।
यज्वानश्चैव सिद्धाश्च ये न योगशरीरिणः ॥ २.८.२९ ॥
અગસ્ત્ય અને માતંગ, કાળ અને મૃત્યુ પણ તેમ જ; યજ્ઞ કરનારા અને સિદ્ધો — યોગશરીર ન ધરાવનારા.
2.8.30
अग्निष्वात्ताश्च पितरः फेनपाश्वोष्मपाश्च ये ।
सुधावन्तो बर्हिषदो मूर्तिमन्तस्तथाऽपरे ॥ २.८.३० ॥
અગ્નિષ્વાત્ત અને પિતૃઓ, ફેનપ અને ઊષ્મપ જેઓ; સુધાવાન, બર્હિષદ, મૂર્તિમાન તથા બીજા પણ.
2.8.31
कालचक्रं च साक्षाच्च भगवान्हव्यवाहनः ।
नरा दुष्कृतकर्माणो दक्षिणायनमृत्यवः ॥ २.८.३१ ॥
કાળચક્ર અને સાક્ષાત્ ભગવાન હવ્યવાહન (અગ્નિ); દુષ્કૃત કર્મ કરનારા માણસો અને દક્ષિણાયનમાં મૃત્યુ પામનારા.
2.8.32
कालस्य नयने युक्ता यमस्य पुरुपाश्च ये ।
तस्यां शिंशुपपालाशास्तथा काशकुशादयः ॥ २.८.३२ ॥
કાળની બે આંખો પર નિયુક્ત અને યમના જે પુરુષો છે; ત્યાં શિંશુપ અને પલાશ વૃક્ષો તથા કાશ, કુશ વગેરે ઘાસ છે.
2.8.33
उपासते धर्मराजं मूर्तिमन्तो जनाधिप ।
एते चान्ये च बहवः पितृराजसभासदः।
न शक्याः परिसङ्ख्यातुं नामभिः कर्मभिस्तथा । ॥ २.८.३३ ॥
હે જનાધિપ, મૂર્તિમાન થયેલા આ અને બીજા ઘણા, પિતૃરાજની સભાના સભ્યો ધર્મરાજ (યમ)ની ઉપાસના કરે છે. નામો અને કર્મોથી તેમની ગણતરી શક્ય નથી.
2.8.34
असम्बाधा हि सा पार्थ रम्या कामगमा सभा ।
दीर्घकालं तपस्तप्त्वा निर्मिता विश्वकर्मणा। ॥ २.८.३४ ॥
હે પાર્થ, તે સભા સાંકડી ન હોય એવી, રમણીય અને ઇચ્છા મુજબ જઈ શકે એવી છે; લાંબો સમય તપ કરીને વિશ્વકર્માએ તે રચી.
2.8.35
ज्वलन्ती भासमाना च तेजसा स्वेन भारत ।
तामुग्रतपसो यान्ति सुव्रताः सत्यवादिनः ॥ २.८.३५ ॥
હે ભારત, તે પોતાના જ તેજથી પ્રજ્વલિત અને દીપ્તિમાન છે. ઉગ્ર તપ કરનારા, સુવ્રતી અને સત્યવાદી લોકો તેની તરફ જાય છે.
2.8.36
शान्ताः सन्यासिनः शुद्धाः पूताः पुण्येन कर्मणा ।
सर्वे भास्वरदेहाश्च सर्वे च विरजोम्बराः ॥ २.८.३६ ॥
શાંત, સંન્યાસીઓ, શુદ્ધ, પુણ્યકર્મથી પવિત્ર થયેલા; સર્વ તેજસ્વી દેહવાળા અને સર્વ નિર્મળ વસ્ત્ર ધારણ કરનારા (ત્યાં જાય છે).
2.8.37
चित्राङ्गदाश्चित्रमाल्याः सर्वे ज्वलितकुण्डलाः ।
सुकृतैः कर्मभिः पुण्यैः पारिबर्हैश्च भूषिताः ॥ २.८.३७ ॥
બધા વિચિત્ર બાજુબંધ અને વિચિત્ર માળાઓ ધારણ કરનારા હતા; ચમકતાં કુંડળવાળા; સુકૃત, પુણ્યકર્મો અને ભેટરૂપ અલંકારોથી શોભિત.
2.8.38
गन्धर्वाश्च महात्मानः सङ्घशश्चाप्सरोगणाः ।
वादित्रं नृत्तगीतं च हास्यं लास्यं च सर्वशः ॥ २.८.३८ ॥
મહાત્મા ગંધર્વો ટોળે ટોળે, અપ્સરાઓના સમૂહો; વાદ્ય, નૃત્યગીત, હાસ્ય અને લાસ્ય—ચારેબાજુ.
2.8.39
पुण्याश्च गन्धाः शब्दाश्च तस्यां पार्थ समन्ततः ।
दिव्यानि चैव माल्यानि उपतिष्ठन्ति नित्यशः ॥ २.८.३९ ॥
તે સભામાં, હે પાર્થ, ચારેબાજુ પુણ્ય સુગંધો અને ધ્વનિઓ; દિવ્ય માળાઓ સદા ઉપસ્થિત રહે છે.
2.8.40
शतं शतसहस्राणि धर्मिणां तं प्रजेश्वरम् ।
उपासते महात्मानं रूपयुक्ता मनस्विनः ॥ २.८.४० ॥
સેંકડો હજારો ધર્મિષ્ઠ, રૂપવાન મનસ્વી જનો એ પ્રજેશ્વર મહાત્માની ઉપાસના કરે છે.
2.8.41
ईदृशी सा सभा राजन्पितृराज्ञो महात्मनः ।
वरुणस्यापि वक्ष्यामि सभां पुष्करमालिनीम् ॥ २.८.४१ ॥
હે રાજન, પિતૃરાજ તે મહાત્માની સભા આવી જ છે. હવે વરુણની સભાનું પણ વર્ણન કરીશ—કમળની માળાઓથી શોભતી પુષ્કરમાલિની.