ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 2.82
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.82.1
यां त्वमेतां श्रियं पाण्डुपुत्रे युधिष्ठिरे ।
तप्यसे तां हरिष्यामि द्यूतेन जयतां वर ॥ २.८२.१ ॥
ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଯେଉଁ ସମ୍ପଦ ପାଇଁ ତୁମେ ସନ୍ତପ୍ତ, ହେ ବିଜେତାଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେହି ସମ୍ପଦକୁ ମୁଁ ଦ୍ୟୂତରେ ହରଣ କରିବି।
2.82.2
आहूयतां परं राजन्कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
अगत्वा संशयमहमयुद्ध्वा च चमूमुखे ॥ २.८२.२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଡକାଯାଉ। ସଂଶୟରେ ନ ପଡ଼ି ଏବଂ ସେନାମୁଖରେ ଯୁଦ୍ଧ ନ କରି ମୁଁ (ଜିତିବି)।
2.82.3
अक्षान्क्षिपन्नक्षतः सन्विद्वानविदुषो जये ।
ग्लहान्धनूंषि मे विद्धि शरानक्षांश्च भारत ॥ २.८२.३ ॥
ପାଶା ପକାଉଥିବା, ଅକ୍ଷତ, କୁଶଳୀ, ଅଜ୍ଞମାନଙ୍କ ଉପରେ ଜୟ ପାଇବା ପାଇଁ — ପଣର ବସ୍ତୁକୁ ଧନୁ ଓ ପାଶାକୁ ବାଣ ବୋଲି ଜାଣ, ହେ ଭରତବଂଶଜ।
2.82.4
अक्षाणां हृदयं मे ज्यां रथं विद्धि ममास्फुरम् ॥ २.८२.४ ॥
ପାଶାମାନଙ୍କର ହୃଦୟ ହିଁ ମୋ ଧନୁର ଜ୍ୟା; ମୋ ରଥ ପାଶାର ଶବ୍ଦ ବୋଲି ଜାଣ।
2.82.5
अयमुत्सहते राजच्छ्रियमाहर्तुमक्षवित् ।
द्यूतेन पाण्डुपुत्रेभ्यस्तदनुज्ञातुमर्हसि ॥ २.८२.५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ପାଶାରେ ନିପୁଣ ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ସମ୍ପଦ ହରଣ କରିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ। ଦ୍ୟୂତରେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କଠାରୁ ତାହା ନେବାର ଅନୁମତି ଆପଣ ଦେବା ଉଚିତ।
2.82.6
स्थितोऽस्मि शासने भ्रातुर्विदुरस्य महात्मनः ।
तेन सङ्गम्य वेत्स्यामि कार्यस्यास्य विनिश्चयम् ॥ २.८२.६ ॥
ମୁଁ ମୋ ଭାଇ, ମହାତ୍ମା ବିଦୁରଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସ୍ଥିର ଅଛି। ତାଙ୍କୁ ଭେଟି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟର ନିଷ୍ପତ୍ତି ମୁଁ ଜାଣିବି।
2.82.7
कृष्णादभ्याधिकः सोऽपि क्षत्ता बोद्धा विशाम्पते ।
केवलं धर्ममेवाह न तद्विजयसाधकम् ॥ २.८२.७ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ସେହି କ୍ଷତ୍ତା (ବିଦୁର) କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଜ୍ଞାନୀ। କିନ୍ତୁ ସେ କେବଳ ଧର୍ମର କଥା କୁହନ୍ତି, ଯାହା ବିଜୟର ସାଧନ ନୁହେଁ।
2.82.8
जयश्च धर्मतोपेतस्तथैव भरतर्षभ ।
तस्माद्विनयतो जेता तावुभौ च विरोधिनौ ॥ २.८२.८ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବିଜୟ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମରୁ ହିଁ ମିଳେ। ତେଣୁ ବିନୟ ଦ୍ୱାରା ଜିତିଥିବା ଲୋକ ହିଁ ବିଜେତା; ସେହି ଦୁଇଜଣ ବିରୋଧୀ।
2.82.9
व्यपनेष्यति ते बुद्धिं विदुरो मुक्तसंशयः ।
पाण्डवानां हिते युक्तो न तथा मम कौरव ॥ २.८२.९ ॥
ହେ କୌରବ, ସନ୍ଦେହରହିତ ବିଦୁର ତୁମ ବୁଦ୍ଧିକୁ ବଦଳାଇ ଦେବ; କାରଣ ସେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ହିତରେ ଲାଗିଛି, ମୋ ହିତରେ ନୁହେଁ।
2.82.10
नारभेतान्यसामर्थ्यात्पुरुषः कार्यमात्मनः ।
मतिसाम्यं द्वयोर्नास्ति कार्येषु कुरुनन्दन ॥ २.८२.१० ॥
ମଣିଷ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନ୍ୟର ଶକ୍ତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ, କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦୁଇ ଜଣଙ୍କ ମତ ସମାନ ହୁଏ ନାହିଁ।
2.82.11
भयं परिहरन्मत्त आत्मानं परिपालयन् ।
वर्षासु क्लिन्नवटवत्तिष्ठन्नैवावसीदति ॥ २.८२.११ ॥
ଭୟ ଏଡ଼ାଇ ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରି, ବର୍ଷାରେ ଭିଜିଥିବା ବଟ ଗଛ ପରି ଯେ ଠିଆ ହୁଏ, ସେ କଦାପି ଡୁବେ ନାହିଁ।
2.82.12
न व्याधयो नापि यमः प्राप्तुं श्रेयः प्रतीक्षते ।
यावदेव भवेत्कल्पस्तावच्छ्रेयः समाचरेत् ॥ २.८२.१२ ॥
ରୋଗ ବା ଯମ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତି ନାହିଁ; ଯେତେ ସମୟ ଉପଯୁକ୍ତ ଅଛି, ସେତିକି ସମୟ କଲ୍ୟାଣ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ।
2.82.13
सर्वथा पुत्र बलिभिर्विग्रहो मे रोचते ।
वैरं विकारं सृजति तद्वै शस्त्रमनायसम् ॥ २.८२.१३ ॥
ହେ ପୁତ୍ର, ବଳବାନମାନଙ୍କ ସହିତ ବିରୋଧ ମୋତେ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଭଲ ଲାଗେ ନାହିଁ। ବୈର ବିକାର ସୃଷ୍ଟି କରେ; ତାହା ହିଁ ଲୌହ ବିନା ଅସ୍ତ୍ର।
2.82.14
अनर्थमर्थं मन्यसे राजपुत्र ।
सङ्ग्रन्थनं कलहस्यातियाति।
तद्वै प्रवृत्तं तु यथाकथञ्चित् ।
सृजेदसीन्निशितान्सायकांश्च ॥ २.८२.१४ ॥
ହେ ରାଜପୁତ୍ର, ତୁମେ ଅନର୍ଥକୁ ଅର୍ଥ ଭାବୁଛ। କଳହର ଏହି ଗଣ୍ଠି ଆଗକୁ ଯାଏ। ତାହା ଯେକୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଆରମ୍ଭ ହେଲେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଖଡ୍ଗ ଓ ବାଣ ସୃଷ୍ଟି କରିବ।
2.82.15
द्यूते पुराणैर्व्यवहारः प्रणीत-
स्तत्रात्ययो नास्ति न सम्प्रहारः।
तद्रोचतां शकुनेर्वाक्यमद्य ।
सभां क्षिप्रं त्वमिहाज्ञापयस्व ॥ २.८२.१५ ॥
ଦ୍ୟୁତରେ ପ୍ରାଚୀନ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ବ୍ୟବହାର ସ୍ଥାପିତ; ତାହାରେ ହାନି ନାହିଁ କି ସଂଘାତ ନାହିଁ। ଆଜି ଶକୁନିଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ଭଲ ଲାଗୁ। ଶୀଘ୍ର ଏଠାରେ ସଭାର ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ।
2.82.16
स्वर्गद्वारं दीव्यतां नो विशिष्टं ।
तद्वर्तिनां चापि तथैव युक्तम्।
भवेदेवं ह्यात्मना तुल्यमेव ।
दुरोदरं पाण्डवैस्त्वं कुरुष्व ॥ २.८२.१६ ॥
ଆମ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ତାହାକୁ ଖେଳିବାକୁ ଦିଅ। ତାହା ଅନୁସରଣକାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଉଚିତ। ଏହିପରି ତାହା ନିଜ ସମାନ ହେବ। ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହିତ ଦ୍ୟୂତ କରାଅ।
2.82.17
वाक्यं न मे रोचते यत्त्वयोक्तं ।
यत्ते प्रियं तत्क्रियतां नरेन्द्र।
पश्चात्तप्स्यसे तदुपाक्रम्य वाक्यं ।
न हीदृशं भावि वचो हि धर्म्यम् ॥ २.८२.१७ ॥
ତୁମେ କହିଥିବା ଏହି ବାକ୍ୟ ମୋତେ ଭଲ ଲାଗୁନାହିଁ। ହେ ନରେନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ପାଇଁ ଯାହା ପ୍ରିୟ ତାହା କରାଯାଉ। ଏହି ବାକ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରି ତୁମେ ପଛରେ ଅନୁତାପ କରିବ; ଏପରି ବାକ୍ୟ ଧର୍ମସମ୍ମତ ହେବ ନାହିଁ।
2.82.18
दृष्टं ह्येतद्विदुरेणै सर्वं ।
विपश्चिता बुद्धिविद्यानुगेन।
तदेवैतदवशस्याभ्युपैति ।
महद्भयं क्षत्रियजीवघाति ॥ २.८२.१८ ॥
ଏହି ସବୁ ବିଦୁର ଦେଖିଛନ୍ତି, ସେ ବୁଦ୍ଧି ଓ ବିଦ୍ୟାକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ବିବେକୀ। ସେହି ଏହା ଅବଶ୍ୟ ଆସିବ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ପ୍ରାଣହରା ମହାଭୟ।
2.82.19
एवमुक्त्वा धृतराष्ट्रो मनीषी ।
दैवं मत्वा परमं दुस्तरं च।
शशासोच्चैः पुरुषान्पुत्रवाक्ये ।
स्थितो राजा दैवसंमूढचेताः ॥ २.८२.१९ ॥
ଏପରି କହି ବୁଦ୍ଧିମାନ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଦୈବକୁ ପରମ ଓ ଦୁସ୍ତର ମନେ କରି, ପୁତ୍ରର ବାକ୍ୟରେ ସ୍ଥିର ରହି ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ। ଦୈବରେ ମୋହିତ ଚିତ୍ତ ସେହି ରାଜା ଥିଲେ।
2.82.20
सहस्रस्तम्भां हेमवैदूर्यचित्रां ।
शतद्वारां तोरणस्फाटिकाढ्याम्।
सभामग्र्यां क्रोशमात्रायतां मे ।
तद्विस्तारामाशु कुर्वन्तु युक्ताः ॥ २.८२.२० ॥
ହଜାର ସ୍ତମ୍ଭ, ସୁନା ଓ ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟରେ ଚିତ୍ରିତ, ଶହେ ଦ୍ୱାର ବିଶିଷ୍ଟ, ତୋରଣ ଓ ସ୍ଫଟିକରେ ସମୃଦ୍ଧ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଭାକୁ ମୋ ପାଇଁ ଏକ କ୍ରୋଶ ଲମ୍ବ, ସେହି ପରିମାଣ ବିସ୍ତାର ସହ ଶୀଘ୍ର ନିର୍ମାଣ କରନ୍ତୁ, ନିଯୁକ୍ତ ଲୋକମାନେ।
2.82.21
श्रुत्वा तस्य त्वरिता निर्विशङ्काः ।
प्राज्ञा दक्षास्तां तदा चक्रुराशु।
सर्वद्रव्याण्युपजह्रुः सभायां ।
सहस्रशः शिल्पिनश्चैव युक्ताः ॥ २.८२.२१ ॥
ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଶୀଘ୍ର, ସନ୍ଦେହ ବିନା, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଦକ୍ଷମାନେ ସେତେବେଳେ ତାହା ଶୀଘ୍ର ନିର୍ମାଣ କଲେ। ସଭାକୁ ସବୁ ସାମଗ୍ରୀ ଆଣାଗଲା; ହଜାର ହଜାର ଶିଳ୍ପୀ ମଧ୍ୟ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଆସିଲେ।
2.82.22
कालेनाल्पेनाथ निष्ठां गतां तां ।
सभां रम्यां बहुरत्नां विचित्राम्।
चित्रैर्हैमैरासनैरभ्युपेता-
माचख्युस्ते तस्य राज्ञः प्रतीताः ॥ २.८२.२२ ॥
ଅଳ୍ପ ସମୟରେ ସେହି ସଭା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ତାହା ମନୋହର, ଅନେକ ରତ୍ନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ବିଚିତ୍ର ଥିଲା। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଆସନରେ ସଜ୍ଜିତ ବୋଲି ବିଶ୍ୱସ୍ତ କାରିଗରମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ।
2.82.23
ततो विद्वान्विदुरं मन्त्रिमुख्य-
मुवाचेदं धृतराष्ट्रो नरेन्द्रः।
युधिष्ठिरं राजपुत्रं च गत्वा ।
मद्वाक्येन क्षिप्रमिहानयस्व ॥ २.८२.२३ ॥
ତହୁଁ ବିଦ୍ୱାନ ନରେନ୍ଦ୍ର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଦୁରଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୋ କଥାରେ ଯାଇ ରାଜପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଏଠାକୁ ଆଣ।"
2.82.24
सभेयं मे बहुरत्ना विचित्रा ।
शय्यासनैरुपपन्ना महार्हैः।
सा दृश्यतां भ्रातृभिः सार्धमेत्य ।
मुहृद्द्यूतं वर्ततामत्र चेति ॥ २.८२.२४ ॥
ଏହି ମୋ ସଭା ଅନେକ ରତ୍ନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ବିଚିତ୍ର ଓ ମହାମୂଲ୍ୟ ଶଯ୍ୟା-ଆସନରେ ସଜ୍ଜିତ। ଭାଇମାନଙ୍କ ସହ ଆସି ଏହାକୁ ଦେଖନ୍ତୁ; ଏଠାରେ ମିତ୍ରଭାବରେ ଦ୍ୟୁତ ହେଉ।
2.82.25
मतमाज्ञाय पुत्रस्य धृतराष्ट्रो नराधिपः ।
मत्वा च दुस्तरं दैवमेतद्राजंश्चकार ह ॥ २.८२.२५ ॥
ପୁତ୍ରଙ୍କ ମତ ଜାଣି, ନରାଧିପ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଏହି ଦୈବକୁ ଅଟଳ ମାନି, ହେ ରାଜନ, ଏହା କରିଲେ।
2.82.26
अन्यायेन तथोक्तस्तु विदुरो विदुषां वरः ।
नाभ्यनन्दद्वचो भ्रातुर्वचनं चेदमब्रवीत् ॥ २.८२.२६ ॥
ଅନ୍ୟାୟରେ ଏହିପରି କୁହାଗଲେ ମଧ୍ୟ, ବିଦ୍ୱାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଦୁର ଭାଇଙ୍କ ବଚନକୁ ଅନୁମୋଦନ କଲେ ନାହିଁ; ଏହା କହିଲେ।
2.82.27
नाभिनन्दे नृपते प्रैषमेतं ।
मैवं कृथाः कुलनाशाद्बिभेमि।
पुत्रैर्भिन्नः कलहस्ते ध्रुवं स्या-
देतच्छङ्के द्यूतकृते नरेन्द्र ॥ २.८२.२७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ମୁଁ ଏହି ସନ୍ଦେଶକୁ ଅନୁମୋଦନ କରେ ନାହିଁ। ଏପରି କର ନାହିଁ; କୁଳନାଶରୁ ମୁଁ ଭୟ କରେ। ହେ ନରେନ୍ଦ୍ର, ଦ୍ୟୂତ ହେତୁ ତୁମ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିଶ୍ଚୟ କଳହ ଓ ବିଭାଜନ ହେବ ବୋଲି ମୁଁ ସନ୍ଦେହ କରେ।
2.82.28
नेह क्षत्तः कलहस्तप्स्यते मां ।
न चेद्दैवं प्रतिलोमं भविष्यत्।
छात्रा तु दिष्टस्य वशे किलेदं ।
सर्वं जगच्चेष्टति न स्वतन्त्रम् ॥ २.८२.२८ ॥
ହେ କ୍ଷତ୍ତା, ଦୈବ ପ୍ରତିକୂଳ ନ ହେଲେ ଏଠାରେ କଳହ ମୋତେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେବ ନାହିଁ। ପୁତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୈବର ବଶରେ; ଏ ସମଗ୍ର ଜଗତ ଦୈବବଶରେ ଚାଲେ, ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ନୁହେଁ।
2.82.29
तदद्य विदुर प्राप्य राजानं मम शासनात् ।
क्षिप्रमानय दुर्धर्षं कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ २.८२.२९ ॥
ତେଣୁ ହେ ବିଦୁର, ଆଜି ହିଁ ମୋ ଆଦେଶରେ ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଦୁର୍ଧର୍ଷ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଆଣ।