มหาภารตะ · อัธยายะ 2.82
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.82.1
यां त्वमेतां श्रियं पाण्डुपुत्रे युधिष्ठिरे ।
तप्यसे तां हरिष्यामि द्यूतेन जयतां वर ॥ २.८२.१ ॥
ความรุ่งเรืองของพระยุธิษฐิระ โอรสของพระปาณฑุ ซึ่งเจ้าโศกเศร้าถึงอยู่นี้ ข้าจะชิงเอามาด้วยการเล่นพนัน โอ ผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาผู้ชนะ
2.82.2
आहूयतां परं राजन्कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
अगत्वा संशयमहमयुद्ध्वा च चमूमुखे ॥ २.८२.२ ॥
ข้าแต่พระราชา ขอให้เรียกพระยุธิษฐิระ โอรสของพระกุนตีมาที่นี่เถิด ข้าจะชนะโดยไม่ต้องตกอยู่ในความไม่แน่นอน และไม่ต้องรบที่หน้าทัพ
2.82.3
अक्षान्क्षिपन्नक्षतः सन्विद्वानविदुषो जये ।
ग्लहान्धनूंषि मे विद्धि शरानक्षांश्च भारत ॥ २.८२.३ ॥
ข้าผู้มีความชำนาญ โยนลูกเต๋าโดยไม่บาดเจ็บ เพื่อชนะผู้ไม่ชำนาญ ขอให้รู้ว่าเดิมพันคือคันธนูของข้า และลูกเต๋าคือลูกศรของข้า โอ เชื้อสายของพระภรต
2.82.4
अक्षाणां हृदयं मे ज्यां रथं विद्धि ममास्फुरम् ॥ २.८२.४ ॥
ขอให้รู้ว่าหัวใจของลูกเต๋าคือสายธนูของข้า และรถศึกของข้าคือเสียงลั่นของลูกเต๋า
2.82.5
अयमुत्सहते राजच्छ्रियमाहर्तुमक्षवित् ।
द्यूतेन पाण्डुपुत्रेभ्यस्तदनुज्ञातुमर्हसि ॥ २.८२.५ ॥
ข้าแต่พระราชา ผู้นี้ผู้ชำนาญในลูกเต๋า ปรารถนาจะชิงความรุ่งเรืองของบุตรพระปาณฑุ เจ้าควรอนุญาตให้ชิงมันมาจากบุตรพระปาณฑุด้วยการเล่นพนัน
2.82.6
स्थितोऽस्मि शासने भ्रातुर्विदुरस्य महात्मनः ।
तेन सङ्गम्य वेत्स्यामि कार्यस्यास्य विनिश्चयम् ॥ २.८२.६ ॥
ข้าได้ตั้งอยู่ในคำสั่งของพี่ชาย คือวิทุระผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ เมื่อได้พบกับท่านแล้ว ข้าจะรู้การตัดสินใจในเรื่องนี้
2.82.7
कृष्णादभ्याधिकः सोऽपि क्षत्ता बोद्धा विशाम्पते ।
केवलं धर्ममेवाह न तद्विजयसाधकम् ॥ २.८२.७ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งประชาชน แม้นายสารถีผู้รอบรู้ วิทุระ ยังประเสริฐกว่ากฤษณะเสียอีก แต่ท่านกล่าวแต่เรื่องธรรม ซึ่งไม่นำไปสู่ชัยชนะ
2.82.8
जयश्च धर्मतोपेतस्तथैव भरतर्षभ ।
तस्माद्विनयतो जेता तावुभौ च विरोधिनौ ॥ २.८२.८ ॥
โอ ผู้ประเสริฐในวงศ์ภรต ชัยชนะก็ย่อมได้มาด้วยธรรมฉันใด ผู้ที่ชนะด้วยความถ่อมตนจึงเป็นผู้ชนะ ส่วนทั้งสองฝ่ายนั้นเป็นปรปักษ์กัน
2.82.9
व्यपनेष्यति ते बुद्धिं विदुरो मुक्तसंशयः ।
पाण्डवानां हिते युक्तो न तथा मम कौरव ॥ २.८२.९ ॥
โอ กาวราวะ วิทุระผู้ปราศจากความสงสัยจะทำให้ความคิดของเจ้าคลายไป เพราะท่านมุ่งมั่นในประโยชน์ของพวกปาณฑพ มิใช่ของข้า
2.82.10
नारभेतान्यसामर्थ्यात्पुरुषः कार्यमात्मनः ।
मतिसाम्यं द्वयोर्नास्ति कार्येषु कुरुनन्दन ॥ २.८२.१० ॥
บุรุษไม่ควรเริ่มกิจของตนโดยอาศัยกำลังของผู้อื่น โอ ความยินดีของวงศ์กุรุ ในกิจการทั้งหลาย ไม่มีความเห็นตรงกันของจิตใจสองดวง
2.82.11
भयं परिहरन्मत्त आत्मानं परिपालयन् ।
वर्षासु क्लिन्नवटवत्तिष्ठन्नैवावसीदति ॥ २.८२.११ ॥
ผู้ที่หลีกเลี่ยงความกลัว และคุ้มครองตนเอง ตั้งอยู่ดุจต้นไทรที่เปียกชื้นในฤดูฝน ย่อมไม่จมลงเลย
2.82.12
न व्याधयो नापि यमः प्राप्तुं श्रेयः प्रतीक्षते ।
यावदेव भवेत्कल्पस्तावच्छ्रेयः समाचरेत् ॥ २.८२.१२ ॥
ทั้งโรคภัยและพระยมก็ไม่คอยให้ความดีมาถึง ตราบใดที่กาลที่กำหนดไว้ยังดำรงอยู่ ก็ควรประพฤติความดีเท่านั้น
2.82.13
सर्वथा पुत्र बलिभिर्विग्रहो मे रोचते ।
वैरं विकारं सृजति तद्वै शस्त्रमनायसम् ॥ २.८२.१३ ॥
ลูกเอ๋ย การทะเลาะกับผู้มีกำลังไม่เป็นที่พอใจของพ่อเลยแม้แต่น้อย ความเป็นศัตรูย่อมก่อให้เกิดความวุ่นวาย และนั่นคืออาวุธที่ไม่ต้องใช้เหล็ก
2.82.14
अनर्थमर्थं मन्यसे राजपुत्र ।
सङ्ग्रन्थनं कलहस्यातियाति।
तद्वै प्रवृत्तं तु यथाकथञ्चित् ।
सृजेदसीन्निशितान्सायकांश्च ॥ २.८२.१४ ॥
โอ ราชบุตร เจ้าเห็นความหายนะว่าเป็นผลประโยชน์ การพันกันของการทะเลาะวิวาทย่อมลุกลามไปไกล เมื่อมันถูกกระตุ้นขึ้นด้วยวิธีใดก็ตาม มันจะก่อให้เกิดดาบที่คมและลูกศรที่แหลม
2.82.15
द्यूते पुराणैर्व्यवहारः प्रणीत-
स्तत्रात्ययो नास्ति न सम्प्रहारः।
तद्रोचतां शकुनेर्वाक्यमद्य ।
सभां क्षिप्रं त्वमिहाज्ञापयस्व ॥ २.८२.१५ ॥
ในการเล่นพนัน มีธรรมเนียมที่สืบมาแต่โบราณ และในนั้นไม่มีอันตรายหรือการประหัตประหารกัน วันนี้ขอให้คำเสนอของศกุนีเป็นที่พอพระทัยเจ้า จงรีบสั่งให้จัดท้องพระโรงที่นี่เถิด
2.82.16
स्वर्गद्वारं दीव्यतां नो विशिष्टं ।
तद्वर्तिनां चापि तथैव युक्तम्।
भवेदेवं ह्यात्मना तुल्यमेव ।
दुरोदरं पाण्डवैस्त्वं कुरुष्व ॥ २.८२.१६ ॥
สำหรับพวกเรา ประตูสวรรค์นั้นเลิศยิ่ง ให้พวกเขาเล่นพนันกันเถิด สำหรับผู้ดำเนินตามทางนั้นก็เช่นกันย่อมเหมาะสม ดังนั้นมันจะเสมอกับตนเอง เจ้าจงจัดการเล่นพนันกับพวกปาณฑพเถิด
2.82.17
वाक्यं न मे रोचते यत्त्वयोक्तं ।
यत्ते प्रियं तत्क्रियतां नरेन्द्र।
पश्चात्तप्स्यसे तदुपाक्रम्य वाक्यं ।
न हीदृशं भावि वचो हि धर्म्यम् ॥ २.८२.१७ ॥
คำพูดที่เจ้ากล่าวนั้นไม่เป็นที่พอใจของข้า โอ เจ้าแห่งนรชน ขอให้สิ่งที่เป็นที่รักของเจ้าได้รับการกระทำเถิด เมื่อเริ่มคำพูดนี้แล้ว เจ้าจะเศร้าโศกภายหลัง เพราะถ้อยคำเช่นนี้หาได้ชอบธรรมไม่
2.82.18
दृष्टं ह्येतद्विदुरेणै सर्वं ।
विपश्चिता बुद्धिविद्यानुगेन।
तदेवैतदवशस्याभ्युपैति ।
महद्भयं क्षत्रियजीवघाति ॥ २.८२.१८ ॥
เรื่องทั้งหมดนี้วิทุระได้เห็นแล้ว ท่านผู้มีปัญญาลึกซึ้งและดำเนินตามเหตุผลและความรู้ สิ่งนี้เองจะมาถึงเราอย่างแน่นอน คือความกลัวอันใหญ่หลวงที่ทำลายชีวิตของกษัตริย์
2.82.19
एवमुक्त्वा धृतराष्ट्रो मनीषी ।
दैवं मत्वा परमं दुस्तरं च।
शशासोच्चैः पुरुषान्पुत्रवाक्ये ।
स्थितो राजा दैवसंमूढचेताः ॥ २.८२.१९ ॥
ครั้นกล่าวดังนี้แล้ว พระธฤตราษฎร์ผู้มีปัญญา เห็นว่าโชคชะตาเป็นสิ่งสูงสุดและยากที่จะเอาชนะ จึงยังคงยืนหยัดตามถ้อยคำของบุตร และออกคำสั่งแก่คนทั้งหลายเสียงดัง พระราชาผู้มีจิตใจสับสนเพราะโชคชะตา จึงยืนอยู่ที่นั่น
2.82.20
सहस्रस्तम्भां हेमवैदूर्यचित्रां ।
शतद्वारां तोरणस्फाटिकाढ्याम्।
सभामग्र्यां क्रोशमात्रायतां मे ।
तद्विस्तारामाशु कुर्वन्तु युक्ताः ॥ २.८२.२० ॥
ขอให้ผู้ที่ได้รับแต่งตั้งรีบสร้างท้องพระโรงอันประเสริฐให้แก่ข้า มีเสาพันต้น ประดับด้วยทองคำและไพฑูรย์ มีประตูหนึ่งร้อยบาน ประดับด้วยซุ้มโค้งและผลึก ยาวหนึ่งโกรศะ และกว้างสมกัน
2.82.21
श्रुत्वा तस्य त्वरिता निर्विशङ्काः ।
प्राज्ञा दक्षास्तां तदा चक्रुराशु।
सर्वद्रव्याण्युपजह्रुः सभायां ।
सहस्रशः शिल्पिनश्चैव युक्ताः ॥ २.८२.२१ ॥
เมื่อได้ฟังคำสั่งของพระองค์แล้ว บัณฑิตและช่างฝีมือผู้เชี่ยวชาญก็รีบลงมือสร้างโดยไม่ลังเล พวกเขารีบดำเนินการในทันที นำวัสดุทั้งปวงมายังท้องพระโรง และช่างฝีมือนับพันผู้ได้รับมอบหมายงานก็มาถึง
2.82.22
कालेनाल्पेनाथ निष्ठां गतां तां ।
सभां रम्यां बहुरत्नां विचित्राम्।
चित्रैर्हैमैरासनैरभ्युपेता-
माचख्युस्ते तस्य राज्ञः प्रतीताः ॥ २.८२.२२ ॥
เวลาผ่านไปไม่นาน ท้องพระโรงอันงดงาม เต็มไปด้วยอัญมณีมากมายและน่าอัศจรรย์นั้นก็สร้างเสร็จ ช่างฝีมือผู้เชื่อถือได้กราบทูลแด่พระราชาว่า ท้องพระโรงได้ประดับด้วยที่นั่งทองคำแล้ว
2.82.23
ततो विद्वान्विदुरं मन्त्रिमुख्य-
मुवाचेदं धृतराष्ट्रो नरेन्द्रः।
युधिष्ठिरं राजपुत्रं च गत्वा ।
मद्वाक्येन क्षिप्रमिहानयस्व ॥ २.८२.२३ ॥
ครั้งนั้น ท้าวธฤตราษฎร์ ผู้เป็นใหญ่ในหมู่มนุษย์และผู้มีปัญญา ตรัสกับวิทุระ ผู้เลิศในหมู่เสนาบดี ว่า "จงไปเชิญพระยุธิษฐิระ พระโอรสของกษัตริย์ มาที่นี่โดยเร็ว ด้วยถ้อยคำของเรา"
2.82.24
सभेयं मे बहुरत्ना विचित्रा ।
शय्यासनैरुपपन्ना महार्हैः।
सा दृश्यतां भ्रातृभिः सार्धमेत्य ।
मुहृद्द्यूतं वर्ततामत्र चेति ॥ २.८२.२४ ॥
ท้องพระโรงนี้ของเรา เต็มไปด้วยอัญมณีมากมายและน่าอัศจรรย์ ประดับด้วยแท่นบรรทมและที่นั่งอันมีค่ายิ่ง ขอให้ได้ชมกัน ให้พี่น้องมาดูด้วยกัน และขอให้มีการเล่นพนันเป็นมิตรกันที่นี่
2.82.25
मतमाज्ञाय पुत्रस्य धृतराष्ट्रो नराधिपः ।
मत्वा च दुस्तरं दैवमेतद्राजंश्चकार ह ॥ २.८२.२५ ॥
ท้าวธฤตราษฎร์ ผู้เป็นใหญ่ในหมู่มนุษย์ ทราบความคิดของพระโอรส และเห็นว่าโชคชะตานี้ยากจะหลีกเลี่ยง จึงได้ทำเช่นนั้นจริง ข้าแต่พระราชา
2.82.26
अन्यायेन तथोक्तस्तु विदुरो विदुषां वरः ।
नाभ्यनन्दद्वचो भ्रातुर्वचनं चेदमब्रवीत् ॥ २.८२.२६ ॥
วิทุระ ผู้เลิศในหมู่ผู้มีปัญญา ถูกกล่าวกับด้วยความไม่เป็นธรรม จึงไม่เห็นชอบด้วยถ้อยคำของพี่ชาย และได้กล่าวถ้อยคำนี้ว่า
2.82.27
नाभिनन्दे नृपते प्रैषमेतं ।
मैवं कृथाः कुलनाशाद्बिभेमि।
पुत्रैर्भिन्नः कलहस्ते ध्रुवं स्या-
देतच्छङ्के द्यूतकृते नरेन्द्र ॥ २.८२.२७ ॥
ข้าแต่พระราชา หม่อมฉันไม่เห็นชอบกับคำสั่งนี้ อย่าทำเช่นนั้นเลย หม่อมฉันเกรงว่าจะเกิดความพินาศแก่วงศ์ตระกูล ข้าแต่ผู้เป็นใหญ่ในหมู่มนุษย์ หม่อมฉันสงสัยว่าเพราะการเล่นพนันนี้ ความบาดหมางและการแตกแยกจะเกิดขึ้นอย่างแน่นอนในหมู่พระโอรสของพระองค์
2.82.28
नेह क्षत्तः कलहस्तप्स्यते मां ।
न चेद्दैवं प्रतिलोमं भविष्यत्।
छात्रा तु दिष्टस्य वशे किलेदं ।
सर्वं जगच्चेष्टति न स्वतन्त्रम् ॥ २.८२.२८ ॥
ข้าแต่กษัตตา ความบาดหมางนี้จะไม่เผาผลาญข้าพระองค์ที่นี่ หากโชคชะตาไม่กลับกลายเป็นตรงข้าม แต่พระโอรสก็อยู่ในอำนาจของโชคชะตา โลกทั้งสิ้นนี้เคลื่อนไหวไปภายใต้อำนาจของโชคชะตา มิได้เป็นอิสระด้วยตนเอง
2.82.29
तदद्य विदुर प्राप्य राजानं मम शासनात् ।
क्षिप्रमानय दुर्धर्षं कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ २.८२.२९ ॥
ดังนั้น วิทุระ วันนี้ จงไปเฝ้าพระราชาตามคำสั่งของเรา และรีบนำพระยุธิษฐิระ พระโอรสของนางกุนตี ผู้ที่ไม่มีใครข่มได้ มาโดยเร็ว