ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 2.84
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.84.1
प्रविश्य तां सभां पार्था युधिष्ठिरपुरोगमाः ।
समेत्य पार्थिवान्सर्वान्पूजार्हानभिपूज्य च ॥ २.८४.१ ॥
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਪਾਰਥ ਉਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ, ਪੂਜਨੀਯ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ।
2.84.2
यथावयः समेयाना उपविष्टा यथार्हतः ।
आसनेषु विचित्रेषु स्पर्द्ध्यास्तरणवत्सु च ॥ २.८४.२ ॥
ਉਮਰ ਅਨੁਸਾਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਲੋਕ, ਯੋਗਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁੰਦਰ ਬਿਛਾਵਟਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਚਿੱਤਰ ਆਸਨਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ।
2.84.3
तेषु तत्रोपविष्टेषु सर्वेष्वथ नृपेषु च ।
शकुनिः सौबलस्तत्र युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८४.३ ॥
ਉੱਥੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਬੈਠ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਸੁਬਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਕੁਨੀ ਨੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
2.84.4
उपस्तीर्णा सभा राजन्सर्वे त्वयि कृतक्षणाः ।
अक्षानुप्त्वा देवनस्य समयोऽस्तु युधिष्ठिर ॥ २.८४.४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਭਾ ਤਿਆਰ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹੀ ਨਜ਼ਰ ਟਿਕਾਈ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਪਾਸੇ ਸੁੱਟ ਕੇ ਜੂਏ ਦਾ ਸਮਾਂ ਤੈਅ ਕਰ ਲਈਏ।
2.84.5
नितिर्देवनं पापं न क्षात्रोऽत्र पराक्रमः ।
न च नीतिर्ध्रुवा राजन्किं त्वं द्यूतं प्रशंससि ॥ २.८४.५ ॥
ਜੂਆ ਨੀਤੀ ਨਹੀਂ, ਪਾਪ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਤਰੀ ਦਾ ਪਰਾਕਰਮ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਵੀ ਪੱਕੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਜੂਏ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਿਉਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?
2.84.6
हि मानं प्रशंसन्ति निकृतौ कितवस्य हि ।
शकुने मैवं नोऽजैषीरमार्गेण नृशंसवत् ॥ २.८४.६ ॥
ਸ਼ਕੁਨੀ, ਠੱਗ ਜੁਆਰੀ ਆਪਣੀ ਇੱਜ਼ਤ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਬੇਰਹਿਮ ਵਾਂਗ ਗ਼ੈਰ-ਧਰਮੀ ਰਾਹ ਨਾਲ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾ ਕਰ।
2.84.7
यो वेत्ति सङ्ख्या निकृतौ विधिज्ञ-
श्चेष्टास्वखिन्नः कितवोऽक्षजासु।
महामतिर्यश्च जानाति द्यूतं ।
स वै सर्वं सहते प्रक्रियासु ॥ २.८४.७ ॥
ਜੋ ਗਿਣਤੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਛਲ ਦੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਵਿਧੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਪਾਸਿਆਂ ਦੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਥੱਕਦਾ ਹੈ, ਮਹਾਬੁੱਧੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੂਏ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਖੇਡ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਸਹਿੰਦਾ ਹੈ।
2.84.8
अक्षग्लहः सोऽभिभवेत्परं न-
स्तेनैव दोषो भवतीह पार्थ।
दीव्यामहे पार्थिव मा विशङ्कां ।
कुरुष्व पाणं च चिरं च मा कृथाः ॥ २.८४.८ ॥
ਪਾਸਿਆਂ ਦਾ ਖਿਡਾਰੀ ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਹਰਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਹੇ ਪਾਰਥ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਕਰ; ਖੇਡੀਏ; ਦਾਅ ਲਾ, ਦੇਰ ਨਾ ਕਰ।
2.84.9
एवमाहायमसितो देवलो मुनिसत्तमः ।
इमानि लोकद्वाराणि यो वै भ्राम्यति सर्वदा ॥ २.८४.९ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਇਸ ਅਸਿਤ ਦੇਵਲ ਨੇ, ਮੁਨੀਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ; ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕ-ਦੁਆਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਭ੍ਰਮਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।
2.84.10
इदं वै देवनं पापं निकृत्या कितवैः सह ।
धर्मेण तु जयो युद्धे तत्परं न तु देवनम् ॥ २.८४.१० ॥
ਇਹ ਜੂਆ ਪਾਪ-ਭਰਿਆ ਹੈ; ਛਲੀਏ ਜੁਆਰੀਆਂ ਨਾਲ ਛਲ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਧਰਮ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਇਹ ਜੂਆ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਹੈ।
2.84.11
नार्या म्लेच्छन्ति भाषाभिर्मायया न चरन्त्युत ।
अजिह्यमशठं युद्धमेतत्सत्पुरुषव्रतम् ॥ २.८४.११ ॥
ਆਰਿਆ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਮਲੇੱਛਾਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੇ, ਨਾ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਸਿੱਧਾ ਅਤੇ ਛਲ-ਰਹਿਤ ਯੁੱਧ ਹੀ ਸਤਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਵਰਤ ਹੈ।
2.84.12
शक्तितो ब्राह्मणार्थाय शिक्षितुं प्रयतामहे ।
तद्वै वित्तं मातिदेवीर्माजैषीः शकुने परान् ॥ २.८४.१२ ॥
ਸ਼ਕਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਅਸੀਂ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਉਹੀ ਧਨ ਹੈ। ਹੇ ਸ਼ਕੁਨੀ, ਬਹੁਤ ਨਾ ਖੇਡ; ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਜਿੱਤ।
2.84.13
निकृत्या कामये नाहं सुखान्युत धनानि वा ।
कितवस्येह कृतिनो वृत्तमेतन्न पूज्यते ॥ २.८४.१३ ॥
ਮੈਂ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਸੁਖ ਜਾਂ ਧਨ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਇੱਥੇ ਚਤੁਰ ਜੁਆਰੀ ਦਾ ਇਹ ਆਚਰਣ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
2.84.14
श्रोत्रियः श्रोत्रियानेति निकृत्यैव युधिष्ठिर ।
विद्वानविदुषोऽभ्येति नाहुस्तां निकृतिं जनाः ॥ २.८४.१४ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਵੇਦਪਾਠੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵੇਦਪਾਠੀ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਦਵਾਨ ਅਣਪੜ੍ਹ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਧੋਖਾ ਨਹੀਂ ਆਖਦੇ।
2.84.15
अक्षैर्हि शिक्षितोऽभ्येति निकृत्यैव युधिष्ठिर ।
विद्वानविदुषोऽभ्येति नाहुस्तां निकृतिं जनाः ॥ २.८४.१५ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਪਾਇਆ ਮਨੁੱਖ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਨਿਪੁੰਨ ਅਨਾੜੀ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਧੋਖਾ ਨਹੀਂ ਆਖਦੇ।
2.84.16
अकृतास्त्रं कृतास्रश्च दुर्बलं बलवत्तरः ।
एवं कर्मसु सर्वेषु निकृत्यैव युधिष्ठिरः।
विद्वानविदुषोभ्येति नाहुस्तां निकृतिं जनाः ॥ २.८४.१६ ॥
ਜੋ ਸ਼ਸਤਰ-ਵਿੱਦਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਅਤੇ ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਤਾਕਤਵਰ—ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਿਪੁੰਨ ਅਨਾੜੀ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਧੋਖਾ ਨਹੀਂ ਆਖਦੇ।
2.84.17
एवं त्वं मामिहाभ्येत्य निकृतिं यदि मन्यसे ।
देवनाद्विनिवर्तस्व यदि ते विद्यते भयम् ॥ २.८४.१७ ॥
ਜੇ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਇਸਨੂੰ ਧੋਖਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਡਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੂਏ ਤੋਂ ਮੁੜ ਜਾ।
2.84.18
आहूतो न निवर्तेयमिति मे व्रतमाहितम् ।
विधिश्च बलवान्राजन्दिष्टस्यास्मि वशे स्थितः ॥ २.८४.१८ ॥
ਬੁਲਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਮੁੜਾਂਗਾ ਨਹੀਂ—ਇਹ ਮੇਰਾ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵਰਤ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵਿਧੀ ਬਲਵਾਨ ਹੈ; ਮੈਂ ਵਿਧੀ ਦੇ ਵੱਸ ਖੜ੍ਹਾ ਹਾਂ।
2.84.19
अस्मिन्समागमे केन देवनं मे भविष्यति ।
प्रतिपाणश्च कोऽन्योस्ति ततो द्यूतं प्रवर्तताम् ॥ २.८४.१९ ॥
ਇਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੌਣ ਜੂਆ ਖੇਡੇਗਾ? ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਤੀਪੱਖੀ ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੈ? ਤਾਂ ਜੂਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇ।
2.84.20
अहं दातास्मि रत्नानां धनानां च विशाम्पते ।
मदर्थे देविता चायं शकुनिर्मातुलो मम ॥ २.८४.२० ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਮੈਂ ਰਤਨ ਤੇ ਧਨ ਦਾਅ ਉੱਤੇ ਲਾਵਾਂਗਾ। ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਮੇਰਾ ਮਾਮਾ ਸ਼ਕੁਨੀ ਖੇਡੇਗਾ।
2.84.21
अन्येनान्यस्य वै द्यूतं विषमं प्रतिभाति मे ।
एतद्विद्विन्नुपादत्स्व काममेवं प्रवर्ततम् ॥ २.८४.२१ ॥
ਇੱਕ ਦਾ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੂਆ ਖੇਡਣਾ ਮੈਨੂੰ ਅਸਮਾਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਹੀ ਮੰਨ ਲਵੋ; ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੇਡ ਚੱਲੇ।