મહાભારત · અધ્યાય 2.95
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.95.1
राजन्किं करवामस्ते प्रशाध्यस्मांस्त्वमीश्वरः ।
नित्यं हि स्थातुमिच्छामस्तव भारत शासने ॥ २.९५.१ ॥
હે રાજન, અમે તમારા માટે શું કરીએ? તમે અમારા સ્વામી છો; અમને આજ્ઞા કરો. હે ભારત, અમે સદા તમારા શાસનમાં રહેવા ઇચ્છીએ છીએ.
2.95.2
अजातशत्रो भद्रं ते अरिष्टं स्वस्ति गच्छत ।
अनुज्ञाताः सहधनाः स्वराज्यमनुशासत ॥ २.९५.२ ॥
હે અજાતશત્રુ, તમારું કલ્યાણ થાઓ. તમે નિર્વિઘ્ન જાઓ. અનુમતિ પામીને, ધન સહિત તમારા સ્વરાજ્યનું શાસન કરો.
2.95.3
इदं चैवावबोद्धव्यं वृद्धस्य मम शासनम् ।
मया निगदितं सर्वं पथ्यं निःश्रेयसं परम् ॥ २.९५.३ ॥
આ પણ તમારે સમજવું જોઈએ; આ વૃદ્ધ મારો આદેશ. મેં જે કંઈ કહ્યું તે સર્વ હિતકારી અને પરમ કલ્યાણકારી છે.
2.95.4
वेत्थ त्वं तात धर्माणां गतिं सूक्ष्मां युधिष्ठिर ।
विनीतोऽसि महाप्राज्ञ वृद्धानां पर्युपासिता ॥ २.९५.४ ॥
હે વત્સ યુધિષ્ઠિર, ધર્મોની સૂક્ષ્મ ગતિ તું જાણે છે. હે મહાપ્રાજ્ઞ, તું વિનીત છે; વૃદ્ધોની સેવા કરી છે.
2.95.5
यतो बुद्धिस्ततः शान्तिः प्रशमं गच्छ भारत ।
नादारुणि पतेच्छस्त्रं दारुण्येतन्निपात्यते ॥ २.९५.५ ॥
જ્યાં બુદ્ધિ છે ત્યાં શાંતિ છે. હે ભારત, પ્રશમને પામ. શસ્ત્ર જે લાકડું નથી તેના પર પડતું નથી; તે લાકડા પર જ ઘા કરાય છે.
2.95.6
न वैराण्यभिजानन्ति गुणान्पश्यन्ति नागुणान् ।
विरोधं नाधिगच्छन्ति ये त उत्तमपूरुषाः ॥ २.९५.६ ॥
જેઓ વેરને જાણતા નથી, ગુણ જુએ છે, દોષ જોતા નથી, વિરોધ પામતા નથી — તેઓ જ ઉત્તમ પુરુષ છે.
2.95.7
स्मरन्ति सुकृतान्येव न वैराणि कृतान्यपि ।
सन्तः परार्थं कुर्वाणा नावेक्षन्ति प्रतिक्रियाम् ॥ २.९५.७ ॥
સજ્જનો બીજાના હિતમાં કાર્ય કરે છે; તેઓ કરાયેલાં વેરને નહીં, માત્ર સારાં કર્મોને યાદ રાખે છે; બદલાની રાહ જોતા નથી.
2.95.8
संवादे परुषाण्याहुर्युधिष्ठिर नराधमाः ।
प्रत्याहुर्मध्यमास्त्वेतेऽनुक्ताः नराधमाः। ॥ २.९५.८ ॥
હે યુધિષ્ઠિર, વાદમાં અધમ માણસો કઠોર વચનો બોલે છે; મધ્યમ લોકો ઉત્તર આપે છે; પૂછ્યા વિના પણ આ અધમો બોલે છે.
2.95.9
न चोक्ता नैव चानुक्तास्त्वहिताः परुषा गिरः ।
प्रतिजल्पन्ति वै धीराः सदा तूत्तमपुरुषाः ॥ २.९५.९ ॥
કહેવાયેલા હોય કે ન હોય, અહિતકારી કઠોર વચનોનો ધીર પુરુષો પ્રતિઉત્તર આપતા નથી; ઉત્તમ પુરુષો સદા એમ જ કરે છે.
2.95.10
स्मरन्ति सुकृतान्येव न वैराणि कृतान्यपि ।
सन्तः प्रतिविजानन्तो लब्ध्वा प्रत्ययमात्मनः ॥ २.९५.१० ॥
સજ્જનો માત્ર સારાં કર્મોને યાદ રાખે છે, કરાયેલાં વેરને નહીં; પોતાનો વિશ્વાસ મેળવી તે પ્રમાણે પ્રતિભાવ આપે છે.
2.95.11
असम्भिन्नार्यमर्यादाः साधवः प्रियदर्शनाः ।
तथा चरित्तंमार्येण त्वयाऽस्मिन्सत्समागमे ॥ २.९५.११ ॥
આર્ય મર્યાદાઓને અખંડિત રાખનારા સાધુઓ જોવામાં પ્રિય હોય છે; આ સત્પુરુષોની સભામાં તેં પણ આર્ય જેવું જ આચરણ કર્યું છે.
2.95.12
दुर्योधनस्य पारुष्यं तत्तात हृदि मा कृथाः ।
मातरं चैव गान्धारीं मां च त्वं गुणकाङ्क्षया ॥ २.९५.१२ ॥
હે વત્સ, દુર્યોધનની તે કઠોરતા તારા હૃદયમાં ન રાખ; માતા ગાંધારી અને મને ગુણની આકાંક્ષાથી હૃદયમાં ન રાખ.
2.95.13
उपस्थितं वृद्धमन्धं पितरं पश्य भारत ।
प्रेक्षापूर्वं मया द्यूतमिदमासीदुपेक्षितम् ॥ २.९५.१३ ॥
હે ભારત, વૃદ્ધ અને આંધળા તારા પિતાને સામે ઊભેલા જો. મેં જાણીજોઈને આ જુગાર થવા દીધો અને તેની ઉપેક્ષા કરી.
2.95.14
मित्राणि द्रष्टुकामेन पुत्राणां च बलाबलम् ।
अशोच्याः कुरवो राजन्येषां त्वमनुशासिता ॥ २.९५.१४ ॥
મિત્રોને જોવાની ઇચ્છાથી અને પુત્રોનું બળાબળ જાણવાની ઇચ્છાથી (મેં આ કર્યું). હે રાજન, કુરુઓ શોક કરવા યોગ્ય નથી; તેમના શાસક તું જ છે.
2.95.15
मन्त्री च विदुरो धीमान्सर्वशास्त्रविशारदः ।
त्वयि धर्मोऽर्जुने धैर्यं भीमसेने पराक्रमः ॥ २.९५.१५ ॥
બુદ્ધિમાન વિદુર સર્વ શાસ્ત્રોમાં નિપુણ છે, અને તે મારા મંત્રી છે. તારામાં ધર્મ છે, અર્જુનમાં ધૈર્ય છે અને ભીમસેનમાં પરાક્રમ છે.
2.95.16
शुद्धा च गुरुशुश्रूषा यमयोः पुरुषाग्र्ययोः ।
अजातशत्रो भद्रं ते खाण्डवप्रस्थमाविश।
भ्रातृभिस्तेऽस्तु सौभ्रात्रं धर्मे ते धीयताम मनः ॥ २.९५.१६ ॥
યમળ બંને અને તે બે શ્રેષ્ઠ પુરુષોમાં વડીલોની શુદ્ધ સેવા છે. હે અજાતશત્રુ, તારું કલ્યાણ થાઓ; ખાંડવપ્રસ્થમાં પ્રવેશ કર. તારા ભાઈઓ સાથે તને બંધુભાવ રહો; તારું મન ધર્મમાં સ્થિર થાઓ.
2.95.17
इत्युक्तो भरतश्रेष्ठ धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
कृत्वाऽऽर्यसमयं सर्वं प्रतस्थे भ्रातृभिः सह ॥ २.९५.१७ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, આમ કહેવાયા પછી ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરે આર્યોના કરાર સર્વ પૂર્ણ કરીને ભાઈઓ સાથે પ્રયાણ કર્યું.
2.95.18
ते रथान्मेघसङ्काशानास्थाय सह कृष्णया ।
प्रययुर्हृष्टमनस इन्द्रप्रस्थं पुरोत्तमम् ॥ २.९५.१८ ॥
મેઘ સમાન રથો પર સવાર થઈને તેઓ કૃષ્ણા (દ્રૌપદી) સાથે હર્ષિત મનથી શ્રેષ્ઠ નગર ઇન્દ્રપ્રસ્થ તરફ ચાલ્યા.