ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 2.95
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.95.1
राजन्किं करवामस्ते प्रशाध्यस्मांस्त्वमीश्वरः ।
नित्यं हि स्थातुमिच्छामस्तव भारत शासने ॥ २.९५.१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰੀਏ? ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਸੁਆਮੀ ਹੋ; ਸਾਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿਓ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਅਸੀਂ ਸਦਾ ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।
2.95.2
अजातशत्रो भद्रं ते अरिष्टं स्वस्ति गच्छत ।
अनुज्ञाताः सहधनाः स्वराज्यमनुशासत ॥ २.९५.२ ॥
ਹੇ ਅਜਾਤਸ਼ਤਰੂ, ਤੁਹਾਡਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਤੁਸੀਂ ਸੁਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਜਾਓ। ਆਗਿਆ ਪਾ ਕੇ, ਧਨ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰੋ।
2.95.3
इदं चैवावबोद्धव्यं वृद्धस्य मम शासनम् ।
मया निगदितं सर्वं पथ्यं निःश्रेयसं परम् ॥ २.९५.३ ॥
ਇਹ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਬਜ਼ੁਰਗ ਮੇਰਾ ਹੁਕਮ। ਮੈਂ ਜੋ ਕੁਝ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਹਿਤਕਾਰੀ ਅਤੇ ਪਰਮ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਹੈ।
2.95.4
वेत्थ त्वं तात धर्माणां गतिं सूक्ष्मां युधिष्ठिर ।
विनीतोऽसि महाप्राज्ञ वृद्धानां पर्युपासिता ॥ २.९५.४ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ, ਤੂੰ ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਸੂਖਮ ਗਤੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਗਿਆ, ਤੂੰ ਨਿਮਰ ਹੈਂ; ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
2.95.5
यतो बुद्धिस्ततः शान्तिः प्रशमं गच्छ भारत ।
नादारुणि पतेच्छस्त्रं दारुण्येतन्निपात्यते ॥ २.९५.५ ॥
ਜਿੱਥੇ ਬੁੱਧੀ ਹੈ ਉੱਥੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੈ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਪ੍ਰਸ਼ਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ। ਹਥਿਆਰ ਜੋ ਲੱਕੜ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਦਾ; ਉਹ ਲੱਕੜ ਉੱਤੇ ਹੀ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
2.95.6
न वैराण्यभिजानन्ति गुणान्पश्यन्ति नागुणान् ।
विरोधं नाधिगच्छन्ति ये त उत्तमपूरुषाः ॥ २.९५.६ ॥
ਜੋ ਵੈਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਗੁਣ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਔਗੁਣ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ, ਵਿਰੋਧ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ — ਉਹੀ ਉੱਤਮ ਪੁਰਸ਼ ਹਨ।
2.95.7
स्मरन्ति सुकृतान्येव न वैराणि कृतान्यपि ।
सन्तः परार्थं कुर्वाणा नावेक्षन्ति प्रतिक्रियाम् ॥ २.९५.७ ॥
ਸੱਜਣ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਵੈਰ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਯਾਦ ਰੱਖਦੇ ਹਨ; ਬਦਲੇ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੇ।
2.95.8
संवादे परुषाण्याहुर्युधिष्ठिर नराधमाः ।
प्रत्याहुर्मध्यमास्त्वेतेऽनुक्ताः नराधमाः। ॥ २.९५.८ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ, ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਨੀਚ ਮਨੁੱਖ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਬੋਲਦੇ ਹਨ; ਮੱਧਮ ਲੋਕ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਬਿਨਾਂ ਪੁੱਛੇ ਵੀ ਇਹ ਨੀਚ ਬੋਲਦੇ ਹਨ।
2.95.9
न चोक्ता नैव चानुक्तास्त्वहिताः परुषा गिरः ।
प्रतिजल्पन्ति वै धीराः सदा तूत्तमपुरुषाः ॥ २.९५.९ ॥
ਕਹੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਨਾ ਕਹੇ ਹੋਏ, ਅਹਿਤਕਾਰੀ ਕਠੋਰ ਬੋਲਾਂ ਦਾ ਧੀਰ ਪੁਰਸ਼ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ; ਉੱਤਮ ਪੁਰਸ਼ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
2.95.10
स्मरन्ति सुकृतान्येव न वैराणि कृतान्यपि ।
सन्तः प्रतिविजानन्तो लब्ध्वा प्रत्ययमात्मनः ॥ २.९५.१० ॥
ਸੱਜਣ ਸਿਰਫ਼ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਯਾਦ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਕੀਤੇ ਵੈਰ ਨਹੀਂ; ਆਪਣਾ ਭਰੋਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
2.95.11
असम्भिन्नार्यमर्यादाः साधवः प्रियदर्शनाः ।
तथा चरित्तंमार्येण त्वयाऽस्मिन्सत्समागमे ॥ २.९५.११ ॥
ਆਰਿਆ ਮਰਿਆਦਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਖੰਡ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸਾਧੂ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਸੱਤਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਵੀ ਆਰਿਆ ਵਾਂਗ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤਿਆ ਹੈਂ।
2.95.12
दुर्योधनस्य पारुष्यं तत्तात हृदि मा कृथाः ।
मातरं चैव गान्धारीं मां च त्वं गुणकाङ्क्षया ॥ २.९५.१२ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀ ਉਹ ਕਠੋਰਤਾ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਨਾ ਰੱਖ; ਮਾਤਾ ਗਾਂਧਾਰੀ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਨਾ ਰੱਖ।
2.95.13
उपस्थितं वृद्धमन्धं पितरं पश्य भारत ।
प्रेक्षापूर्वं मया द्यूतमिदमासीदुपेक्षितम् ॥ २.९५.१३ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਬੁੱਢੇ ਅਤੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹਾ ਵੇਖ। ਮੈਂ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਇਹ ਜੂਆ ਹੋਣ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਕੀਤੀ।
2.95.14
मित्राणि द्रष्टुकामेन पुत्राणां च बलाबलम् ।
अशोच्याः कुरवो राजन्येषां त्वमनुशासिता ॥ २.९५.१४ ॥
ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ-ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ (ਮੈਂ ਇਹ ਕੀਤਾ)। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕੁਰੂ ਸੋਗ ਕਰਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਤੂੰ ਹੈਂ।
2.95.15
मन्त्री च विदुरो धीमान्सर्वशास्त्रविशारदः ।
त्वयि धर्मोऽर्जुने धैर्यं भीमसेने पराक्रमः ॥ २.९५.१५ ॥
ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਦੁਰ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਹਨ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਮੰਤਰੀ ਹਨ। ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਹੈ, ਅਰਜੁਨ ਵਿੱਚ ਧੀਰਜ ਹੈ ਅਤੇ ਭੀਮਸੇਨ ਵਿੱਚ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਹੈ।
2.95.16
शुद्धा च गुरुशुश्रूषा यमयोः पुरुषाग्र्ययोः ।
अजातशत्रो भद्रं ते खाण्डवप्रस्थमाविश।
भ्रातृभिस्तेऽस्तु सौभ्रात्रं धर्मे ते धीयताम मनः ॥ २.९५.१६ ॥
ਜੁੜਵੇਂ ਯਮਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧ ਸੇਵਾ ਹੈ। ਹੇ ਅਜਾਤਸ਼ਤਰੂ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਖਾਂਡਵਪ੍ਰਸਥ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ। ਤੇਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਭਾਈਚਾਰਾ ਬਣਿਆ ਰਹੇ; ਤੇਰਾ ਮਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇ।
2.95.17
इत्युक्तो भरतश्रेष्ठ धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
कृत्वाऽऽर्यसमयं सर्वं प्रतस्थे भ्रातृभिः सह ॥ २.९५.१७ ॥
ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਰਿਆਂ ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ।
2.95.18
ते रथान्मेघसङ्काशानास्थाय सह कृष्णया ।
प्रययुर्हृष्टमनस इन्द्रप्रस्थं पुरोत्तमम् ॥ २.९५.१८ ॥
ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ ਰੱਥਾਂ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ (ਦ੍ਰੌਪਦੀ) ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਗਰ ਇੰਦ੍ਰਪ੍ਰਸਥ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਏ।