มหาภารตะ · อัธยายะ 2.95
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.95.1
राजन्किं करवामस्ते प्रशाध्यस्मांस्त्वमीश्वरः ।
नित्यं हि स्थातुमिच्छामस्तव भारत शासने ॥ २.९५.१ ॥
ข้าแต่พระราชา พวกข้าพระองค์จะทำอะไรให้พระองค์ได้บ้าง พระองค์เป็นเจ้าของพวกข้าพระองค์ โปรดบัญชาเถิด ข้าแต่ภารตะ พวกข้าพระองค์ปรารถนาจะอยู่ใต้การปกครองของพระองค์เสมอไป
2.95.2
अजातशत्रो भद्रं ते अरिष्टं स्वस्ति गच्छत ।
अनुज्ञाताः सहधनाः स्वराज्यमनुशासत ॥ २.९५.२ ॥
ข้าแต่อชาตศัตรู ขอให้พระองค์มีแต่โชคดี ขอให้เสด็จไปโดยปลอดภัยและเป็นสุขเถิด เมื่อได้รับอนุญาตแล้ว จงปกครองแคว้นของพระองค์พร้อมทรัพย์สมบัติของพระองค์เถิด
2.95.3
इदं चैवावबोद्धव्यं वृद्धस्य मम शासनम् ।
मया निगदितं सर्वं पथ्यं निःश्रेयसं परम् ॥ २.९५.३ ॥
คำสั่งนี้ของข้าพเจ้า ซึ่งเป็นของชายชราผู้นี้ พระองค์ก็ต้องเข้าใจเช่นกัน ทุกสิ่งที่ข้าพเจ้ากล่าวมานั้นเป็นประโยชน์และเป็นความดีอันสูงสุด
2.95.4
वेत्थ त्वं तात धर्माणां गतिं सूक्ष्मां युधिष्ठिर ।
विनीतोऽसि महाप्राज्ञ वृद्धानां पर्युपासिता ॥ २.९५.४ ॥
ลูกรัก ยุธิษฐิระ เจ้ารู้แนวทางอันละเอียดอ่อนของธรรมทั้งหลาย เจ้าเป็นผู้มีวินัย ข้าแต่ผู้มีปัญญาอันยิ่งใหญ่ เจ้าได้รับใช้ผู้อาวุโสมาแล้ว
2.95.5
यतो बुद्धिस्ततः शान्तिः प्रशमं गच्छ भारत ।
नादारुणि पतेच्छस्त्रं दारुण्येतन्निपात्यते ॥ २.९५.५ ॥
ที่ใดมีปัญญา ที่นั่นมีความสงบ ข้าแต่ภารตะ จงบรรลุความสงบระงับเถิด อาวุธไม่ตกลงบนสิ่งที่ไม่ใช่ไม้ มันถูกฟาดลงได้เฉพาะบนไม้เท่านั้น
2.95.6
न वैराण्यभिजानन्ति गुणान्पश्यन्ति नागुणान् ।
विरोधं नाधिगच्छन्ति ये त उत्तमपूरुषाः ॥ २.९५.६ ॥
ผู้ที่ไม่รับรู้ความเป็นศัตรู มองเห็นแต่คุณความดีและไม่เห็นความผิด ผู้ที่ไม่ก่อให้เกิดความขัดแย้ง ผู้เหล่านั้นคือบุรุษผู้ประเสริฐที่สุด
2.95.7
स्मरन्ति सुकृतान्येव न वैराणि कृतान्यपि ।
सन्तः परार्थं कुर्वाणा नावेक्षन्ति प्रतिक्रियाम् ॥ २.९५.७ ॥
ผู้ดีย่อมระลึกถึงแต่การกระทำที่ดีเท่านั้น ไม่ระลึกถึงแม้การกระทำที่เป็นศัตรูที่เคยได้ทำไว้ ผู้สงบเมื่อทำประโยชน์แก่ผู้อื่น ย่อมไม่มองหาการตอบแทน
2.95.8
संवादे परुषाण्याहुर्युधिष्ठिर नराधमाः ।
प्रत्याहुर्मध्यमास्त्वेतेऽनुक्ताः नराधमाः। ॥ २.९५.८ ॥
ข้าแต่ยุธิษฐิระ ในการสนทนา บุรุษต่ำช้าที่สุดย่อมกล่าวคำหยาบ คนระดับกลางย่อมโต้ตอบ ส่วนบุรุษต่ำช้าที่สุดเหล่านี้ย่อมกล่าวแม้โดยไม่มีใครเอ่ยถาม
2.95.9
न चोक्ता नैव चानुक्तास्त्वहिताः परुषा गिरः ।
प्रतिजल्पन्ति वै धीराः सदा तूत्तमपुरुषाः ॥ २.९५.९ ॥
คำพูดหยาบคายที่ไม่เป็นประโยชน์ ไม่ว่าจะถูกกล่าวหรือไม่ได้ถูกกล่าว ผู้มีความมั่นคงย่อมไม่โต้ตอบ ส่วนบุรุษผู้ประเสริฐย่อมโต้ตอบเสมอ
2.95.10
स्मरन्ति सुकृतान्येव न वैराणि कृतान्यपि ।
सन्तः प्रतिविजानन्तो लब्ध्वा प्रत्ययमात्मनः ॥ २.९५.१० ॥
ผู้ดีย่อมระลึกถึงแต่การกระทำที่ดีเท่านั้น ไม่ระลึกถึงแม้การกระทำที่เป็นศัตรูที่เคยได้ทำไว้ ผู้สงบรู้จักตอบแทนด้วยความเข้าใจ เมื่อมั่นใจในตนแล้ว ย่อมตอบสนองให้สมควร
2.95.11
असम्भिन्नार्यमर्यादाः साधवः प्रियदर्शनाः ।
तथा चरित्तंमार्येण त्वयाऽस्मिन्सत्समागमे ॥ २.९५.११ ॥
ผู้ดีที่รักษาขอบเขตอันประเสริฐไว้ไม่ให้ขาด ย่อมเป็นที่น่าชื่นชมเมื่อได้เห็น ในที่ประชุมของผู้ดีนี้ พระองค์ก็ประพฤติตนเช่นนั้น เหมือนผู้มีเกียรติผู้หนึ่ง
2.95.12
दुर्योधनस्य पारुष्यं तत्तात हृदि मा कृथाः ।
मातरं चैव गान्धारीं मां च त्वं गुणकाङ्क्षया ॥ २.९५.१२ ॥
ลูกรัก อย่าถือถ้อยคำหยาบคายของทุรโยธน์ไว้ในใจเลย อย่าถือแม้มารดาคือคันธารีหรือข้าพเจ้าไว้ในใจเลย เพราะปรารถนาจะได้คุณความดี
2.95.13
उपस्थितं वृद्धमन्धं पितरं पश्य भारत ।
प्रेक्षापूर्वं मया द्यूतमिदमासीदुपेक्षितम् ॥ २.९५.१३ ॥
ข้าแต่ภารตะ จงดูบิดาผู้ชราและตาบอดที่ยืนอยู่ต่อหน้าเจ้า ข้าพเจ้าได้ตั้งใจอนุญาตให้มีการเล่นพนันนี้ ทั้งที่รู้ดี และได้เพิกเฉยต่อมัน
2.95.14
मित्राणि द्रष्टुकामेन पुत्राणां च बलाबलम् ।
अशोच्याः कुरवो राजन्येषां त्वमनुशासिता ॥ २.९५.१४ ॥
ข้าพเจ้าปรารถนาจะพบเหล่ามิตร และจะได้รู้กำลังและความอ่อนแอของบุตรทั้งหลาย จึงทำเช่นนี้ ข้าแต่พระราชา ชาวกุรุไม่ควรถูกเศร้าโศกเลย เพราะพระองค์เป็นผู้ปกครองของเขา
2.95.15
मन्त्री च विदुरो धीमान्सर्वशास्त्रविशारदः ।
त्वयि धर्मोऽर्जुने धैर्यं भीमसेने पराक्रमः ॥ २.९५.१५ ॥
วิทุระผู้ฉลาด ผู้เชี่ยวชาญในศาสตร์ทั้งปวง เป็นที่ปรึกษาของข้าพเจ้า ในพระองค์มีธรรม ในอรชุนมีความมั่นคง และในภีมเสนมีความกล้าหาญ
2.95.16
शुद्धा च गुरुशुश्रूषा यमयोः पुरुषाग्र्ययोः ।
अजातशत्रो भद्रं ते खाण्डवप्रस्थमाविश।
भ्रातृभिस्तेऽस्तु सौभ्रात्रं धर्मे ते धीयताम मनः ॥ २.९५.१६ ॥
การรับใช้ครูผู้อาวุโสอย่างบริสุทธิ์ มีอยู่ในฝาแฝดยมะและในบุรุษผู้ประเสริฐทั้งสองนั้น ข้าแต่อชาตศัตรู ขอให้พระองค์มีแต่โชคดี จงเข้าไปยังขาณฑวปรัสถเถิด ขอให้พระองค์มีความรักใคร่ฉันพี่น้องกับพี่น้องของพระองค์ และขอให้จิตของพระองค์ตั้งมั่นในธรรม
2.95.17
इत्युक्तो भरतश्रेष्ठ धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
कृत्वाऽऽर्यसमयं सर्वं प्रतस्थे भ्रातृभिः सह ॥ २.९५.१७ ॥
ข้าแต่ภรตศรษฐ์ เมื่อพระธรรมราชายุธิษฐิระได้รับคำกล่าวเช่นนี้ ทรงปฏิบัติตามข้อตกลงของผู้ประเสริฐทั้งหมดแล้ว ก็เสด็จออกเดินทางพร้อมกับพระอนุชาทั้งหลาย
2.95.18
ते रथान्मेघसङ्काशानास्थाय सह कृष्णया ।
प्रययुर्हृष्टमनस इन्द्रप्रस्थं पुरोत्तमम् ॥ २.९५.१८ ॥
เหล่าพี่น้องขึ้นรถศึกที่คล้ายเมฆ พร้อมด้วยกฤษณา เดินทางไปยังอินทรปรัสถ์ นครอันประเสริฐที่สุด ด้วยใจอันปีติยินดี