Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 2.95

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

2.95.1

राजन्किं करवामस्ते प्रशाध्यस्मांस्त्वमीश्वरः ।
नित्यं हि स्थातुमिच्छामस्तव भारत शासने ॥ २.९५.१ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ କ'ଣ କରିବୁ? ଆପଣ ଆମ ପ୍ରଭୁ; ଆମକୁ ଆଜ୍ଞା ଦିଅନ୍ତୁ। ହେ ଭାରତ, ଆମେ ସର୍ବଦା ଆପଣଙ୍କ ଶାସନରେ ରହିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁ।

2.95.2

अजातशत्रो भद्रं ते अरिष्टं स्वस्ति गच्छत ।
अनुज्ञाताः सहधनाः स्वराज्यमनुशासत ॥ २.९५.२ ॥

ହେ ଅଜାତଶତ୍ରୁ, ଆପଣଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ଆପଣ ନିରାପଦରେ ଯାଆନ୍ତୁ। ଅନୁମତି ପାଇ, ଧନ ସହିତ ନିଜ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରନ୍ତୁ।

2.95.3

इदं चैवावबोद्धव्यं वृद्धस्य मम शासनम् ।
मया निगदितं सर्वं पथ्यं निःश्रेयसं परम् ॥ २.९५.३ ॥

ଏହା ମଧ୍ୟ ତୁମେ ବୁଝିବା ଉଚିତ; ଏହି ବୃଦ୍ଧ ମୋର ଶାସନ। ମୁଁ ଯାହା କହିଛି ସବୁ ହିତକର ଓ ପରମ କଲ୍ୟାଣକାରୀ।

2.95.4

वेत्थ त्वं तात धर्माणां गतिं सूक्ष्मां युधिष्ठिर ।
विनीतोऽसि महाप्राज्ञ वृद्धानां पर्युपासिता ॥ २.९५.४ ॥

ହେ ପ୍ରିୟ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଧର୍ମର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଗତି ତୁମେ ଜାଣ। ହେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ, ତୁମେ ବିନୀତ; ବୃଦ୍ଧମାନଙ୍କୁ ସେବା କରିଛ।

2.95.5

यतो बुद्धिस्ततः शान्तिः प्रशमं गच्छ भारत ।
नादारुणि पतेच्छस्त्रं दारुण्येतन्निपात्यते ॥ २.९५.५ ॥

ଯେଉଁଠାରେ ବୁଦ୍ଧି ସେଠାରେ ଶାନ୍ତି। ହେ ଭାରତ, ପ୍ରଶମ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅ। ଅସ୍ତ୍ର ଯାହା କାଠ ନୁହେଁ ତାହା ଉପରେ ପଡ଼େ ନାହିଁ; ତାହା କାଠ ଉପରେ ହିଁ ପ୍ରହାର ହୁଏ।

2.95.6

न वैराण्यभिजानन्ति गुणान्पश्यन्ति नागुणान् ।
विरोधं नाधिगच्छन्ति ये त उत्तमपूरुषाः ॥ २.९५.६ ॥

ଯେଉଁମାନେ ବୈରିତା ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ, ଗୁଣ ଦେଖନ୍ତି, ଦୋଷ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ, ବିରୋଧ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ — ସେମାନେ ହିଁ ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷ।

2.95.7

स्मरन्ति सुकृतान्येव न वैराणि कृतान्यपि ।
सन्तः परार्थं कुर्वाणा नावेक्षन्ति प्रतिक्रियाम् ॥ २.९५.७ ॥

ସାଧୁମାନେ ଅନ୍ୟର ହିତ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି; ସେମାନେ କୃତ ଶତ୍ରୁତା ନୁହେଁ, କେବଳ ସତ୍କର୍ମକୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି; ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରତି ଚାହାଁନ୍ତି ନାହିଁ।

2.95.8

संवादे परुषाण्याहुर्युधिष्ठिर नराधमाः ।
प्रत्याहुर्मध्यमास्त्वेतेऽनुक्ताः नराधमाः। ॥ २.९५.८ ॥

ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ବାର୍ତ୍ତାଳାପରେ ଅଧମ ମନୁଷ୍ୟମାନେ କଠୋର ବାକ୍ୟ କହନ୍ତି; ମଧ୍ୟମମାନେ ପ୍ରତ୍ୟୁତ୍ତର ଦିଅନ୍ତି; ଅଜ୍ଞାତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅଧମମାନେ କହନ୍ତି।

2.95.9

न चोक्ता नैव चानुक्तास्त्वहिताः परुषा गिरः ।
प्रतिजल्पन्ति वै धीराः सदा तूत्तमपुरुषाः ॥ २.९५.९ ॥

କହିଥିଲେ କି ନ କହିଥିଲେ, ଅହିତକର କଠୋର ବାକ୍ୟର ଧୀର ପୁରୁଷମାନେ ପ୍ରତ୍ୟୁତ୍ତର ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ; ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷମାନେ ସଦା ସେପରି।

2.95.10

स्मरन्ति सुकृतान्येव न वैराणि कृतान्यपि ।
सन्तः प्रतिविजानन्तो लब्ध्वा प्रत्ययमात्मनः ॥ २.९५.१० ॥

ସାଧୁମାନେ କେବଳ ସତ୍କର୍ମକୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, କୃତ ଶତ୍ରୁତାକୁ ନୁହେଁ; ନିଜର ପ୍ରତ୍ୟୟ ପାଇ ସେହି ଅନୁସାରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦିଅନ୍ତି।

2.95.11

असम्भिन्नार्यमर्यादाः साधवः प्रियदर्शनाः ।
तथा चरित्तंमार्येण त्वयाऽस्मिन्सत्समागमे ॥ २.९५.११ ॥

ଆର୍ଯ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଅଖଣ୍ଡ ରଖୁଥିବା ସାଧୁମାନେ ଦେଖିବାରେ ପ୍ରିୟ; ଏହି ସତ୍ପୁରୁଷଙ୍କ ସଭାରେ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଆର୍ଯ୍ୟ ପରି ସେପରି ଆଚରଣ କରିଛ।

2.95.12

दुर्योधनस्य पारुष्यं तत्तात हृदि मा कृथाः ।
मातरं चैव गान्धारीं मां च त्वं गुणकाङ्क्षया ॥ २.९५.१२ ॥

ହେ ପୁତ୍ର, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କର ସେହି କଠୋରତା ତୁମ ହୃଦୟରେ ରଖ ନାହିଁ; ମାତା ଗାନ୍ଧାରୀ ଓ ମୋତେ ଗୁଣାକାଙ୍କ୍ଷାରେ ହୃଦୟରେ ରଖ ନାହିଁ।

2.95.13

उपस्थितं वृद्धमन्धं पितरं पश्य भारत ।
प्रेक्षापूर्वं मया द्यूतमिदमासीदुपेक्षितम् ॥ २.९५.१३ ॥

ହେ ଭାରତ, ବୃଦ୍ଧ ଓ ଅନ୍ଧ ତୁମ ପିତାଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଦେଖ। ମୁଁ ଜାଣିଶୁଣି ଏହି ପାଶାଖେଳକୁ ଘଟିବାକୁ ଦେଇ ଏଥିପ୍ରତି ଉପେକ୍ଷା କରିଥିଲି।

2.95.14

मित्राणि द्रष्टुकामेन पुत्राणां च बलाबलम् ।
अशोच्याः कुरवो राजन्येषां त्वमनुशासिता ॥ २.९५.१४ ॥

ମିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ଏବଂ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ବଳାବଳ ଜାଣିବାର ଇଚ୍ଛାରେ (ମୁଁ ଏହା କଲି)। ହେ ରାଜନ, କୁରୁମାନେ ଶୋକ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କର ଶାସକ ତୁମେ।

2.95.15

मन्त्री च विदुरो धीमान्सर्वशास्त्रविशारदः ।
त्वयि धर्मोऽर्जुने धैर्यं भीमसेने पराक्रमः ॥ २.९५.१५ ॥

ବୁଦ୍ଧିମାନ ବିଦୁର ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ନିପୁଣ, ସେ ମୋର ମନ୍ତ୍ରୀ। ତୁମଠାରେ ଧର୍ମ ଅଛି; ଅର୍ଜୁନଙ୍କଠାରେ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଅଛି; ଭୀମସେନଙ୍କଠାରେ ପରାକ୍ରମ ଅଛି।

2.95.16

शुद्धा च गुरुशुश्रूषा यमयोः पुरुषाग्र्ययोः ।
अजातशत्रो भद्रं ते खाण्डवप्रस्थमाविश।
भ्रातृभिस्तेऽस्तु सौभ्रात्रं धर्मे ते धीयताम मनः ॥ २.९५.१६ ॥

ଯମଜ ଦୁଇଜଣ ଏବଂ ସେହି ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷଙ୍କଠାରେ ବୟୋଜ୍ୟେଷ୍ଠଙ୍କ ପ୍ରତି ଶୁଦ୍ଧ ସେବା ଅଛି। ହେ ଅଜାତଶତ୍ରୁ, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ଖାଣ୍ଡବପ୍ରସ୍ଥରେ ପ୍ରବେଶ କର। ତୁମ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ତୁମର ସୌଭ୍ରାତୃତ୍ୱ ରହୁ; ତୁମ ମନ ଧର୍ମରେ ସ୍ଥିର ହେଉ।

2.95.17

इत्युक्तो भरतश्रेष्ठ धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
कृत्वाऽऽर्यसमयं सर्वं प्रतस्थे भ्रातृभिः सह ॥ २.९५.१७ ॥

ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହିପରି କୁହାଯିବାରୁ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଆର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଚୁକ୍ତି ପୂରଣ କରି ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।

2.95.18

ते रथान्मेघसङ्काशानास्थाय सह कृष्णया ।
प्रययुर्हृष्टमनस इन्द्रप्रस्थं पुरोत्तमम् ॥ २.९५.१८ ॥

ମେଘ ସଦୃଶ ରଥରେ ଆରୋହଣ କରି ସେମାନେ କୃଷ୍ଣା (ଦ୍ରୌପଦୀ) ସହିତ ହର୍ଷିତ ମନରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଗର ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥ ଅଭିମୁଖେ ଗଲେ।