മഹാഭാരതം · അധ്യായം 2.95
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.95.1
राजन्किं करवामस्ते प्रशाध्यस्मांस्त्वमीश्वरः ।
नित्यं हि स्थातुमिच्छामस्तव भारत शासने ॥ २.९५.१ ॥
ഹേ രാജാവേ, ഞങ്ങൾ അങ്ങേയ്ക്കുവേണ്ടി എന്തു ചെയ്യണം? അങ്ങ് ഞങ്ങളുടെ നാഥനാണ്; ഞങ്ങളോട് കൽപ്പിക്കുക. ഹേ ഭാരതാ, ഞങ്ങൾ എപ്പോഴും അങ്ങയുടെ ശാസനയിൽ നിൽക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
2.95.2
अजातशत्रो भद्रं ते अरिष्टं स्वस्ति गच्छत ।
अनुज्ञाताः सहधनाः स्वराज्यमनुशासत ॥ २.९५.२ ॥
ഹേ അജാതശത്രോ, അങ്ങേയ്ക്കു നന്മ ഭവിക്കട്ടെ. അങ്ങ് ദോഷമൊന്നുമില്ലാതെ സുഖമായി പോകുക. അനുവാദം ലഭിച്ച്, സമ്പത്തോടുകൂടി അങ്ങയുടെ സ്വന്തം രാജ്യം ഭരിക്കുക.
2.95.3
इदं चैवावबोद्धव्यं वृद्धस्य मम शासनम् ।
मया निगदितं सर्वं पथ्यं निःश्रेयसं परम् ॥ २.९५.३ ॥
ഇതും നീ മനസ്സിലാക്കണം; ഈ വൃദ്ധനായ എന്റെ ശാസനയും. ഞാൻ പറഞ്ഞതെല്ലാം ഹിതകരമാണ്; അത് പരമമായ നന്മയാണ്.
2.95.4
वेत्थ त्वं तात धर्माणां गतिं सूक्ष्मां युधिष्ठिर ।
विनीतोऽसि महाप्राज्ञ वृद्धानां पर्युपासिता ॥ २.९५.४ ॥
പ്രിയനായ യുധിഷ്ഠിരാ, ധർമ്മങ്ങളുടെ സൂക്ഷ്മമായ വഴി നീ അറിയുന്നു. ഹേ മഹാപ്രാജ്ഞാ, നീ വിനീതനാണ്; വൃദ്ധരെ സേവിച്ചവനാണ്.
2.95.5
यतो बुद्धिस्ततः शान्तिः प्रशमं गच्छ भारत ।
नादारुणि पतेच्छस्त्रं दारुण्येतन्निपात्यते ॥ २.९५.५ ॥
എവിടെ ബുദ്ധിയുണ്ടോ അവിടെ ശാന്തിയുണ്ട്. ഹേ ഭാരതാ, പ്രശമം പ്രാപിക്കുക. ആയുധം മരമല്ലാത്തതിന്മേൽ വീഴുന്നില്ല; അത് മരത്തിന്മേൽ തന്നെ പതിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
2.95.6
न वैराण्यभिजानन्ति गुणान्पश्यन्ति नागुणान् ।
विरोधं नाधिगच्छन्ति ये त उत्तमपूरुषाः ॥ २.९५.६ ॥
വൈരം അറിയാത്തവരും ഗുണങ്ങൾ കാണുന്നവരും ദോഷങ്ങൾ കാണാത്തവരും വിരോധത്തിൽ എത്താത്തവരുമായവർ — അവരാണ് ഉത്തമപുരുഷന്മാർ.
2.95.7
स्मरन्ति सुकृतान्येव न वैराणि कृतान्यपि ।
सन्तः परार्थं कुर्वाणा नावेक्षन्ति प्रतिक्रियाम् ॥ २.९५.७ ॥
സജ്ജനങ്ങൾ മറ്റുള്ളവരുടെ നന്മയ്ക്കായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു; ചെയ്യപ്പെട്ട വൈരങ്ങളല്ല, നല്ല പ്രവൃത്തികളെയാണ് അവർ ഓർക്കുന്നത്; പ്രതികാരം നോക്കുന്നില്ല.
2.95.8
संवादे परुषाण्याहुर्युधिष्ठिर नराधमाः ।
प्रत्याहुर्मध्यमास्त्वेतेऽनुक्ताः नराधमाः। ॥ २.९५.८ ॥
യുധിഷ്ഠിരാ, സംവാദത്തിൽ അധമർ കഠിന വാക്കുകൾ പറയുന്നു; മധ്യമർ മറുപടി നൽകുന്നു; ചോദിക്കാതെയും ഈ അധമർ സംസാരിക്കുന്നു.
2.95.9
न चोक्ता नैव चानुक्तास्त्वहिताः परुषा गिरः ।
प्रतिजल्पन्ति वै धीराः सदा तूत्तमपुरुषाः ॥ २.९५.९ ॥
പറയപ്പെട്ടതോ പറയപ്പെടാത്തതോ ആയ അഹിതമായ കഠിന വാക്കുകൾക്ക് ധീരർ മറുപടി പറയുന്നില്ല; ഉത്തമ പുരുഷർ എപ്പോഴും അങ്ങനെയാണ്.
2.95.10
स्मरन्ति सुकृतान्येव न वैराणि कृतान्यपि ।
सन्तः प्रतिविजानन्तो लब्ध्वा प्रत्ययमात्मनः ॥ २.९५.१० ॥
സജ്ജനങ്ങൾ നല്ല പ്രവൃത്തികളെയാണ് ഓർക്കുന്നത്, ചെയ്യപ്പെട്ട വൈരങ്ങളെയല്ല; സ്വന്തം ഉറപ്പ് നേടി അതിനനുസരിച്ച് പ്രതികരിക്കുന്നു.
2.95.11
असम्भिन्नार्यमर्यादाः साधवः प्रियदर्शनाः ।
तथा चरित्तंमार्येण त्वयाऽस्मिन्सत्समागमे ॥ २.९५.११ ॥
ആര്യമര്യാദകൾ ഭംഗമില്ലാതെ പാലിക്കുന്ന സാധുക്കൾ കാണാൻ മനോഹരന്മാരാണ്; ഈ സജ്ജനസഭയിൽ നീയും ആര്യനെപ്പോലെ അങ്ങനെ തന്നെ പെരുമാറി.
2.95.12
दुर्योधनस्य पारुष्यं तत्तात हृदि मा कृथाः ।
मातरं चैव गान्धारीं मां च त्वं गुणकाङ्क्षया ॥ २.९५.१२ ॥
പ്രിയ പുത്രാ, ദുര്യോധനന്റെ ആ കടുപ്പം നിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ വയ്ക്കരുത്; മാതാവ് ഗാന്ധാരിയെയും എന്നെയും ഗുണത്തിനായുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ മനസ്സിൽ വയ്ക്കരുത്.
2.95.13
उपस्थितं वृद्धमन्धं पितरं पश्य भारत ।
प्रेक्षापूर्वं मया द्यूतमिदमासीदुपेक्षितम् ॥ २.९५.१३ ॥
ഭാരതാ, വൃദ്ധനും അന്ധനുമായ നിന്റെ പിതാവ് മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നത് കാണുക. ഞാൻ മനഃപൂർവം ഈ ചൂതാട്ടം നടക്കാൻ അനുവദിക്കുകയും അതിനെ അവഗണിക്കുകയും ചെയ്തു.
2.95.14
मित्राणि द्रष्टुकामेन पुत्राणां च बलाबलम् ।
अशोच्याः कुरवो राजन्येषां त्वमनुशासिता ॥ २.९५.१४ ॥
മിത്രങ്ങളെ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്താലും പുത്രന്മാരുടെ ബലാബലം അറിയാനുള്ള ആഗ്രഹത്താലും (ഞാനിത് ചെയ്തു). രാജാവേ, കുരുക്കൾ ദുഃഖത്തിന് അർഹരല്ല; അവരെ ഭരിക്കുന്നത് നീയാണ്.
2.95.15
मन्त्री च विदुरो धीमान्सर्वशास्त्रविशारदः ।
त्वयि धर्मोऽर्जुने धैर्यं भीमसेने पराक्रमः ॥ २.९५.१५ ॥
ബുദ്ധിമാനായ വിദുരൻ സർവശാസ്ത്രങ്ങളിലും വിദഗ്ദ്ധനായ എന്റെ മന്ത്രിയാണ്. നിന്നിൽ ധർമമുണ്ട്; അർജുനനിൽ ധൈര്യമുണ്ട്; ഭീമസേനനിൽ പരാക്രമമുണ്ട്.
2.95.16
शुद्धा च गुरुशुश्रूषा यमयोः पुरुषाग्र्ययोः ।
अजातशत्रो भद्रं ते खाण्डवप्रस्थमाविश।
भ्रातृभिस्तेऽस्तु सौभ्रात्रं धर्मे ते धीयताम मनः ॥ २.९५.१६ ॥
ഇരട്ടകളായ യമന്മാരിലും ആ ശ്രേഷ്ഠരായ രണ്ടുപേരിലും ഗുരുജനസേവ ശുദ്ധമാണ്. അജാതശത്രോ, നിനക്ക് മംഗളം ഭവിക്കട്ടെ; ഖാണ്ഡവപ്രസ്ഥത്തിൽ പ്രവേശിക്കുക. സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം നിനക്ക് സൗഹാർദം ഉണ്ടാകട്ടെ; നിന്റെ മനസ്സ് ധർമത്തിൽ ഉറയ്ക്കട്ടെ.
2.95.17
इत्युक्तो भरतश्रेष्ठ धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
कृत्वाऽऽर्यसमयं सर्वं प्रतस्थे भ्रातृभिः सह ॥ २.९५.१७ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട ധർമരാജൻ യുധിഷ്ഠിരൻ ആര്യന്മാരുടെ ഉടമ്പടി മുഴുവൻ പാലിച്ച് സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു.
2.95.18
ते रथान्मेघसङ्काशानास्थाय सह कृष्णया ।
प्रययुर्हृष्टमनस इन्द्रप्रस्थं पुरोत्तमम् ॥ २.९५.१८ ॥
മേഘസദൃശമായ രഥങ്ങളിൽ കയറി, കൃഷ്ണയോടൊപ്പം (ദ്രൗപദിയോടൊപ്പം) സന്തുഷ്ടമനസ്സോടെ ശ്രേഷ്ഠനഗരമായ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിലേക്ക് അവർ പോയി.