మహాభారతం · అధ్యాయం 2.95
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.95.1
राजन्किं करवामस्ते प्रशाध्यस्मांस्त्वमीश्वरः ।
नित्यं हि स्थातुमिच्छामस्तव भारत शासने ॥ २.९५.१ ॥
ఓ రాజా, మేము మీకు ఏమి చేయాలి? మీరు మా ప్రభువు; మమ్మల్ని ఆజ్ఞాపించండి. ఓ భారతా, మేము ఎల్లప్పుడూ మీ శాసనంలో ఉండాలని కోరుకుంటున్నాము.
2.95.2
अजातशत्रो भद्रं ते अरिष्टं स्वस्ति गच्छत ।
अनुज्ञाताः सहधनाः स्वराज्यमनुशासत ॥ २.९५.२ ॥
ఓ అజాతశత్రు, నీకు శుభం కలుగుగాక. నీవు క్షేమంగా వెళ్ళు. అనుమతి పొంది, నీ ధనంతో నీ స్వరాజ్యాన్ని పాలించు.
2.95.3
इदं चैवावबोद्धव्यं वृद्धस्य मम शासनम् ।
मया निगदितं सर्वं पथ्यं निःश्रेयसं परम् ॥ २.९५.३ ॥
ఇది కూడా నీవు అర్థం చేసుకోవాలి; ఈ వృద్ధుడనైన నా శాసనాన్ని. నేను చెప్పినదంతా హితకరమైనది; అది పరమ శ్రేయస్కరమైనది.
2.95.4
वेत्थ त्वं तात धर्माणां गतिं सूक्ष्मां युधिष्ठिर ।
विनीतोऽसि महाप्राज्ञ वृद्धानां पर्युपासिता ॥ २.९५.४ ॥
ప్రియమైన యుధిష్ఠిరా, ధర్మాల సూక్ష్మమైన మార్గాన్ని నీవు తెలుసుకున్నావు. ఓ మహాప్రాజ్ఞా, నీవు వినయవంతుడవు; వృద్ధులను సేవించినవాడవు.
2.95.5
यतो बुद्धिस्ततः शान्तिः प्रशमं गच्छ भारत ।
नादारुणि पतेच्छस्त्रं दारुण्येतन्निपात्यते ॥ २.९५.५ ॥
ఎక్కడ బుద్ధి ఉంటుందో అక్కడ శాంతి ఉంటుంది. ఓ భారతా, ప్రశమాన్ని పొందు. ఆయుధం కర్రకాని దానిపై పడదు; కర్రపైనే అది కొట్టబడుతుంది.
2.95.6
न वैराण्यभिजानन्ति गुणान्पश्यन्ति नागुणान् ।
विरोधं नाधिगच्छन्ति ये त उत्तमपूरुषाः ॥ २.९५.६ ॥
వైరాన్ని గుర్తించనివారు, గుణాలను చూసేవారు, దోషాలను చూడనివారు, విరోధాన్ని పొందనివారు — వారే ఉత్తమ పురుషులు.
2.95.7
स्मरन्ति सुकृतान्येव न वैराणि कृतान्यपि ।
सन्तः परार्थं कुर्वाणा नावेक्षन्ति प्रतिक्रियाम् ॥ २.९५.७ ॥
సజ్జనులు ఇతరుల మేలు కోసం పనిచేస్తూ, చేసిన శత్రుత్వాలను కాదు, మంచి పనులనే గుర్తుంచుకుంటారు; ప్రతిక్రియను ఎదురుచూడరు.
2.95.8
संवादे परुषाण्याहुर्युधिष्ठिर नराधमाः ।
प्रत्याहुर्मध्यमास्त्वेतेऽनुक्ताः नराधमाः। ॥ २.९५.८ ॥
యుధిష్ఠిరా, వాదంలో అధములు కఠిన మాటలు అంటారు; మధ్యములు ప్రతిస్పందిస్తారు; అడగకుండానే ఈ అధములు మాట్లాడతారు.
2.95.9
न चोक्ता नैव चानुक्तास्त्वहिताः परुषा गिरः ।
प्रतिजल्पन्ति वै धीराः सदा तूत्तमपुरुषाः ॥ २.९५.९ ॥
చెప్పినా చెప్పకపోయినా అహితమైన కఠిన మాటలకు ధీరులు ప్రతిస్పందించరు; ఉత్తమ పురుషులు ఎల్లప్పుడూ అలాగే ఉంటారు.
2.95.10
स्मरन्ति सुकृतान्येव न वैराणि कृतान्यपि ।
सन्तः प्रतिविजानन्तो लब्ध्वा प्रत्ययमात्मनः ॥ २.९५.१० ॥
సజ్జనులు మంచి పనులనే గుర్తుంచుకుంటారు, చేసిన శత్రుత్వాలను కాదు; తమ ఆత్మవిశ్వాసాన్ని పొంది దానికి తగినట్లు ప్రతిస్పందిస్తారు.
2.95.11
असम्भिन्नार्यमर्यादाः साधवः प्रियदर्शनाः ।
तथा चरित्तंमार्येण त्वयाऽस्मिन्सत्समागमे ॥ २.९५.११ ॥
ఆర్య మర్యాదలను భంగం కాకుండా కాపాడే సాధువులు చూడముచ్చటగా ఉంటారు; ఈ సత్పురుషుల సభలో నీవు కూడా ఆర్యునిలాగా అలాగే ప్రవర్తించావు.
2.95.12
दुर्योधनस्य पारुष्यं तत्तात हृदि मा कृथाः ।
मातरं चैव गान्धारीं मां च त्वं गुणकाङ्क्षया ॥ २.९५.१२ ॥
ప్రియ పుత్రా, దుర్యోధనుని ఆ కఠినతను నీ హృదయంలో పెట్టుకోకు; తల్లి గాంధారిని, నన్నూ, గుణాపేక్షతో హృదయంలో ఉంచుకోకు.
2.95.13
उपस्थितं वृद्धमन्धं पितरं पश्य भारत ।
प्रेक्षापूर्वं मया द्यूतमिदमासीदुपेक्षितम् ॥ २.९५.१३ ॥
భారతా, ముసలివాడు, గుడ్డివాడు అయిన నీ తండ్రి ఎదుట నిలిచి ఉన్నాడని చూడు. నేను తెలిసే ఈ జూదాన్ని జరగనిచ్చి దానిని ఉపేక్షించాను.
2.95.14
मित्राणि द्रष्टुकामेन पुत्राणां च बलाबलम् ।
अशोच्याः कुरवो राजन्येषां त्वमनुशासिता ॥ २.९५.१४ ॥
మిత్రులను చూడాలనే కోరికతో, కుమారుల బలాబలాలను తెలుసుకోవాలనే కోరికతో (ఇది చేశాను). ఓ రాజా, కురువంశీయులు దుఃఖానికి అర్హులు కారు; వారిని పాలించేవాడవు నీవే.
2.95.15
मन्त्री च विदुरो धीमान्सर्वशास्त्रविशारदः ।
त्वयि धर्मोऽर्जुने धैर्यं भीमसेने पराक्रमः ॥ २.९५.१५ ॥
బుద్ధిమంతుడైన విదురుడు సర్వశాస్త్రాలలో నిపుణుడు, నా మంత్రి. నీలో ధర్మం ఉంది; అర్జునునిలో ధైర్యం ఉంది; భీమసేనునిలో పరాక్రమం ఉంది.
2.95.16
शुद्धा च गुरुशुश्रूषा यमयोः पुरुषाग्र्ययोः ।
अजातशत्रो भद्रं ते खाण्डवप्रस्थमाविश।
भ्रातृभिस्तेऽस्तु सौभ्रात्रं धर्मे ते धीयताम मनः ॥ २.९५.१६ ॥
యమలురిద్దరిలో, ఆ ఇద్దరు శ్రేష్ఠ పురుషులలో పెద్దలకు శుద్ధమైన సేవ ఉంది. ఓ అజాతశత్రూ, నీకు శుభం కలుగుగాక; ఖాండవప్రస్థంలో ప్రవేశించు. నీ సోదరులతో నీకు సౌభ్రాతృత్వం ఉండుగాక; నీ మనస్సు ధర్మంలో నిలుపబడుగాక.
2.95.17
इत्युक्तो भरतश्रेष्ठ धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
कृत्वाऽऽर्यसमयं सर्वं प्रतस्थे भ्रातृभिः सह ॥ २.९५.१७ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, ఈ విధంగా చెప్పబడిన ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు ఆర్యుల ఒప్పందమంతటినీ నెరవేర్చి తన సోదరులతో కలిసి బయలుదేరాడు.
2.95.18
ते रथान्मेघसङ्काशानास्थाय सह कृष्णया ।
प्रययुर्हृष्टमनस इन्द्रप्रस्थं पुरोत्तमम् ॥ २.९५.१८ ॥
మేఘాలవంటి రథాలను ఎక్కి, కృష్ణతో (ద్రౌపదితో) కలిసి సంతోషించిన మనస్సుతో ఉత్తమ నగరమైన ఇంద్రప్రస్థం వైపు వారు వెళ్లారు.