ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 2.97
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.97.1
शृणु राजन्पुराऽचिन्त्यानर्जुनस्य च साहसान् ।
अर्जुनो धन्विनां श्रेष्ठो दुष्करं कृतवान्पुरा ॥ २.९७.१ ॥
ରାଜନ୍, ଶୁଣନ୍ତୁ — ପୂର୍ବେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ସାହସ। ଧନୁର୍ଦ୍ଧରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅର୍ଜୁନ ପୂର୍ବେ ଏକ ଦୁଷ୍କର କର୍ମ କରିଥିଲେ।
2.97.2
द्रुपदस्य पुरे राजन्द्रौपद्याश्च स्वयंवर ।
आबालवृद्धसङ्क्षोभे सर्वक्षत्रसमागमे।
क्षिप्रकारी जले मत्स्यं दुर्निरीक्ष्यं ससर्ज ह ॥ २.९७.२ ॥
ରାଜନ୍, ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ନଗରରେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ସ୍ୱୟଂବର ହେଲା; ବାଳକ ଓ ବୃଦ୍ଧ ସମସ୍ତେ କ୍ଷୁବ୍ଧ ଥିଲେ, ସବୁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ସମାଗତ ଥିଲେ। କ୍ଷିପ୍ରକାରୀ ଜଳରେ ଦେଖିବାକୁ କଷ୍ଟକର ମତ୍ସ୍ୟକୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
2.97.3
सर्वैर्नृपैरसाध्यं तत्कार्मुकप्रवरं च वै ।
क्षणेन सज्यमकरोत्सर्वक्षत्रस्य पश्यतः ॥ २.९७.३ ॥
ସବୁ ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ଅସାଧ୍ୟ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁକୁ ସବୁ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ଆଖି ଆଗରେ ସେ କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ଜ୍ୟା ଯୋଗ କଲେ।
2.97.4
ततो यन्त्रमयं विध्वा विसारं फल्गुनो बली ।
कृष्णया हेममाल्येन स्कन्धे स परिवेष्टितः ॥ २.९७.४ ॥
ତା'ପରେ ବଳବାନ ଫାଲ୍ଗୁନ ଯନ୍ତ୍ରନିର୍ମିତ ଘୂର୍ଣ୍ଣାୟମାନ ଲକ୍ଷ୍ୟ ବିଦ୍ଧ କଲେ; କୃଷ୍ଣା ସୁନାମାଳାରେ ତାଙ୍କ କାନ୍ଧକୁ ବେଷ୍ଟନ କଲେ।
2.97.5
ततस्तया वृतं पार्थं दृष्ट्वा सर्वे नृपास्तदा ।
रोषात्सर्वायुधान्गृह्य क्रुद्धा वीरा महौजसः।
वैकर्तनं पुरस्कृत्य सर्वे पार्थमुपाद्रवन् ॥ २.९७.५ ॥
ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାର୍ଥ ବୃତ ହେବାର ଦେଖି ସମସ୍ତ ରାଜା ତେବେ ରୋଷରେ ସବୁ ଆୟୁଧ ଧରି, କ୍ରୁଦ୍ଧ ମହାବଳୀ ବୀରମାନେ ବୈକର୍ତନ (କର୍ଣ)ଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ପାର୍ଥ ଉପରେ ଝାସ ଦେଲେ।
2.97.6
स सर्वान्पार्थिवान्दृष्ट्वा क्रुद्धान्पार्थो महाबलः ।
वारयित्वा शरैस्तीक्ष्णैरजयत्तत्र स स्वयम् ॥ २.९७.६ ॥
କ୍ରୋଧିତ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖି ମହାବଳୀ ପାର୍ଥ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ସେମାନଙ୍କୁ ରୋକି ସେଠାରେ ନିଜେ ବିଜୟ ଲାଭ କଲେ।
2.97.7
जित्वा तु तान्महीपालान्सर्वान्कर्णपुरोगमान् ।
लेभे कृष्णां शुभां पार्थो युध्वा वीर्यबलात्तदा ॥ २.९७.७ ॥
କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖିଥିବା ସେହି ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଜିଣି ପାର୍ଥ ସେତେବେଳେ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଜ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ବଳରେ ଶୁଭା କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ଲାଭ କଲେ।
2.97.8
सर्वक्षत्रसमूहेषु अम्बां भीष्मो यथा पुरा ।
ततः कदाचिद्बीभत्सुस्तीर्ययात्रां ययौ स्वयम् ॥ २.९७.८ ॥
ପୂର୍ବେ ଭୀଷ୍ମ ଯେପରି କ୍ଷତ୍ରିୟ ସମୂହ ମଧ୍ୟରେ ଅମ୍ବାଙ୍କୁ ଜିଣିଥିଲେ, ସେହିପରି ପରେ କୌଣସି ସମୟରେ ବୀଭତ୍ସୁ ନିଜେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାକୁ ଗଲେ।
2.97.9
अथोलूपीं शुभां तात नागराजसतां तदा ।
नागेष्वाप वराग्र्येषु प्रार्थितोऽथ यथा तथा ॥ २.९७.९ ॥
ହେ ତାତ, ସେତେବେଳେ ନାଗରାଜଙ୍କ ଶୁଭ କନ୍ୟା ଉଲୂପୀଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମାଗିବାରୁ, ଯେପରି ହେଲା ସେପରି ସେ ପାଇଲେ।
2.97.10
ततो गोदावरीं कृष्णां कावेरीं चावगाहत ।
तत्र पाण्ड्यं समासाद्य तस्य कन्यामवाप सः ॥ २.९७.१० ॥
ତା'ପରେ ସେ ଗୋଦାବରୀ, କୃଷ୍ଣା ଓ କାବେରୀରେ ସ୍ନାନ କଲେ; ସେଠାରେ ପାଣ୍ଡ୍ୟ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ତାଙ୍କ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ପାଇଲେ।
2.97.11
लब्ध्वा जिष्णुर्मुदं तत्र ततो याम्यां दिशं ययौ ॥ २.९७.११ ॥
ସେଠାରେ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କରି ବିଜୟୀ ଅର୍ଜୁନ ତା'ପରେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଗଲେ।
2.97.12
स दक्षिणं समुद्रान्तं गत्वा चाप्सरसां च वै ।
कुमारतीर्थमासाद्य मोक्षयामास चार्जुनः ॥ २.९७.१२ ॥
ସେ ଦକ୍ଷିଣ ସମୁଦ୍ରର ପ୍ରାନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଇ ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ କୁମାରତୀର୍ଥରେ ପହଞ୍ଚି ଅର୍ଜୁନ ସେମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଲେ।
2.97.13
ग्राहरूपाश्च ताः पञ्च अतिशौर्येण वै बलात् ।
कन्यातीर्थं समभ्येत्य ततो द्वारवतीं ययौ॥। ॥ २.९७.१३ ॥
କୁମ୍ଭୀର ରୂପଧାରୀ ସେହି ପାଞ୍ଚ ଜଣଙ୍କୁ ଅତି ପରାକ୍ରମରେ ବଳରେ ମୁକ୍ତ କରି, କନ୍ୟାତୀର୍ଥରେ ପହଞ୍ଚି ପରେ ସେ ଦ୍ୱାରବତୀକୁ ଗଲେ।
2.97.14
तत्र कृष्णनिदेशात्स सुभद्रां प्राप्य फल्गुनः ।
तामारोप्य रथोपस्थे प्रययौ स्वपुरीं प्रति ॥ २.९७.१४ ॥
ସେଠାରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ସେ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ତାଙ୍କୁ ରଥର ଆସନରେ ବସାଇ ନିଜ ନଗରକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ।
2.97.15
अथादाय गते पार्थे ते श्रुत्वा सर्वयादवाः ।
तमभ्यधावन्त्सङ्क्रुद्धाः सिंहव्याघ्रगणा इव ॥ २.९७.१५ ॥
ପାର୍ଥ ତାଙ୍କୁ ନେଇ ଯାଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି ସମସ୍ତ ଯାଦବ କ୍ରୋଧରେ ସିଂହ ଓ ବାଘ ଦଳ ପରି ତାଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ।
2.97.16
प्रद्युम्नः कृतवर्मा च गदः सारणसात्यकी ।
आहुकश्चैव साम्बश्च चारुदेष्णो विदूरथः ॥ २.९७.१६ ॥
ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, କୃତବର୍ମା, ଗଦ, ସାରଣ ଓ ସାତ୍ୟକି, ଆହୁକ, ସାମ୍ବ, ଚାରୁଦେଷ୍ଣ ଓ ବିଦୂରଥ।
2.97.17
अन्ये च यादवाः सर्वे बलदेवपुरोगमाः ।
एकमेव परे कृष्णं गजवाजिरथैर्युताः ॥ २.९७.१७ ॥
ବଳରାମଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଯାଦବ ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥ ସହିତ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଠିଆ ହେଲେ।
2.97.18
अथासाद्य वने यान्तं परिवार्य धनञ्जयम् ।
चक्रुर्युद्धं सुसङ्क्रुद्धा बहुकोट्यश्च यादवाः ॥ २.९७.१८ ॥
ଅନନ୍ତର ବନରେ ଯାଉଥିବା ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଘେରି, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ବହୁ କୋଟି ଯାଦବ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
2.97.19
एक एव तु पार्थस्तैर्युद्धं चक्रे सुदारुणम् ।
तेन तेषां समं युद्धं मुहूर्तं प्रबभूव ह ॥ २.९७.१९ ॥
ଏକାକୀ ପାର୍ଥ ସେମାନଙ୍କ ସହ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କଲେ; ତଦ୍ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ସମାନଭାବେ ଚାଲିଲା।
2.97.20
ततः पार्थो रणे सर्वान्वारयित्वा शितैः शरैः ।
बलाद्विजित्य राजेन्द्र वीरस्तान्सर्वयादवान्।
तां सुभद्रामथादाय शक्रप्रस्थं विवेश ह ॥ २.९७.२० ॥
ଅନନ୍ତର ବୀର ପାର୍ଥ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ସେମାନଙ୍କୁ ନିବାରଣ କରି, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ବଳରେ ସେହି ସମସ୍ତ ଯାଦବଙ୍କୁ ଜିତି, ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ନେଇ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
2.97.21
भूयः शृणु महाराज फल्गुनस्य च साहसम् ।
ददौ स वह्नेर्बिभत्सुः प्रार्थितं खाण्डवं वनम् ॥ २.९७.२१ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ପୁନର୍ବାର ଫାଲ୍ଗୁନଙ୍କର ସାହସ ଶୁଣନ୍ତୁ। ବୀଭତ୍ସୁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ମାଗିଥିବା ଖାଣ୍ଡବ ବନ ଦେଲେ।
2.97.22
लब्धमात्रे तु तेनाथ भगवान्हव्यवाहनः ।
भक्षितुं खाण्डवं राजंस्तत्रस्थानुपचक्रमे ॥ २.९७.२२ ॥
ସେ ବନ ପାଇବାମାତ୍ରେ, ହେ ରାଜନ୍, ଭଗବାନ ହବ୍ୟବାହନ (ଅଗ୍ନି) ଖାଣ୍ଡବ ବନ ଭକ୍ଷଣ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ରହୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
2.97.23
ततस्तं भक्षयन्तं वै सव्यसाची विभावसुम् ।
रथा धन्वी शरान्गृह्य स कलापयुतः प्रभुः।
पालयामास राजेन्द्र स्ववीर्येण महाबलः ॥ २.९७.२३ ॥
ତେବେ ସେ ସେହି ବିଭାବସୁ (ଅଗ୍ନି)ଙ୍କୁ ଭକ୍ଷଣ କରୁଥିବା ଦେଖି, ସବ୍ୟସାଚୀ (ଅର୍ଜୁନ) ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇ, ଧନୁର୍ଧର ହୋଇ ଶର ଧରି, ତୂଣୀର ସହିତ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେହି ମହାବଳୀ ପ୍ରଭୁ ନିଜ ବଳରେ ରକ୍ଷା କଲେ।
2.97.24
ततः श्रुत्वा महेनद्रस्तु मेघांस्तान्सन्दिदेश ह ।
तेनोक्ता मेघसङ्घास्ते ववर्षुरतिवृष्टिभिः ॥ २.९७.२४ ॥
ତା'ପରେ ମହେନ୍ଦ୍ର ଏହା ଶୁଣି ସେହି ମେଘମାନଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ। ତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ମେଘସମୂହ ଅତିବୃଷ୍ଟି ସହିତ ବର୍ଷିଲେ।
2.97.25
ततो मेघगाणान्पार्थः शरव्रातैः समान्ततः ।
खगमैर्वारयामास तदाश्चर्यमिवाभवत् ॥ २.९७.२५ ॥
ତା'ପରେ ପାର୍ଥ ସବୁ ଦିଗରୁ ଶରସମୂହ ଦ୍ୱାରା ମେଘଗଣଙ୍କୁ ରୋକିଲେ; ତାହା ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ପରି ହେଲା।
2.97.26
वारितान्मेघसङ्घांश्च श्रुत्वा क्रुद्धः पुरन्दरः ।
पाण्डरं गजमास्थाय सर्वदेवगणैर्वृतः।
ययौ पार्थेन संयोद्धुं रक्षार्थं खाण्डवस्य च ॥ २.९७.२६ ॥
ମେଘସମୂହ ନିବାରିତ ହୋଇଛି ଶୁଣି ପୁରନ୍ଦର କ୍ରୁଦ୍ଧ ହେଲେ। ଧଳା ହାତୀ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ସମସ୍ତ ଦେବଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି, ପାର୍ଥଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଏବଂ ଖାଣ୍ଡବର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଗଲେ।
2.97.27
रुद्राश्च मरुतश्चैव वसवश्चाश्विनौ तदा ।
आदित्याश्चैव साध्याश्च निश्वेदेवाश्च भारत।
गन्धर्वाश्चैव सहिता अन्ये देवगणाश्च ये ॥ २.९७.२७ ॥
ତା'ପରେ ରୁଦ୍ର, ମରୁତ୍, ବସୁ ଓ ଦୁଇ ଅଶ୍ବିନୀକୁମାର, ଆଦିତ୍ୟ, ସାଧ୍ୟ ଓ ବିଶ୍ୱେଦେବମାନେ, ହେ ଭାରତ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ସହିତ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବଗଣ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ।
2.97.28
ते सर्वे शस्त्रसम्पन्ना दीप्यमानाः स्वतेजसा ।
धनञ्जयं जिघांसन्तः प्रपेतुर्विबुधाधिपाः ॥ २.९७.२८ ॥
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଅସ୍ତ୍ରସଜ୍ଜିତ, ନିଜ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତ, ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ଦେବାଧିପମାନେ ଝାସିପଡ଼ିଲେ।
2.97.29
युगान्ते यानि दृश्यन्ते निमित्तानि महान्त्यपि ।
सर्वाणि तत्र दृश्यन्ते निमित्तानि महीपते ॥ २.९७.२९ ॥
ଯୁଗାନ୍ତରେ ଯେଉଁ ବଡ଼ ନିମିତ୍ତସମୂହ ଦେଖାଯାଏ, ସେସବୁ ସେଠାରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ହେ ମହୀପତି।
2.97.30
ततो देवगमाः सर्वे पार्थं समभिदुद्रुवुः ।
असम्भ्रान्तस्तु तान्दृष्ट्वा स तां देवमयीं चमूम् ॥ २.९७.३० ॥
ତା'ପରେ ଦେବତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ସାଥୀ ପାର୍ଥ ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ିଲେ। କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଓ ସେହି ଦେବମୟ ସେନାକୁ ଦେଖି ସେ ବିଚଳିତ ହେଲେ ନାହିଁ।
2.97.31
त्वरितः फल्गुनो गृह्य तीक्ष्णांस्तानाशुगांस्तदा ।
इन्द्रं देवांश्च सम्प्रेक्ष्य तस्थौ काल इवात्यये ॥ २.९७.३१ ॥
ତା'ପରେ ଫଲ୍ଗୁନ ଶୀଘ୍ର ସେହି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରଗୁଡ଼ିକ ଉଠାଇଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ଯୁଗାନ୍ତ କାଳ ପରି ଛିଡ଼ା ରହିଲେ।
2.97.32
ततो देवगणाः सर्वे बीभत्सुं सपुरन्दराः ।
अवाकिरञ्छरव्रातैर्मानुषं तं महीपते ॥ २.९७.३२ ॥
ତା'ପରେ ପୁରନ୍ଦର ସହିତ ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ବୀଭତ୍ସୁ ଉପରେ, ହେ ମହୀପତି, ସେହି ମନୁଷ୍ୟ ଉପରେ ଶରବର୍ଷା କଲେ।
2.97.33
ततः पार्थो महातेजा गाण्डिवं गृह्य सत्वरः ।
वारयामास देवानां शरव्रातैः शरांस्तदा ॥ २.९७.३३ ॥
ତା'ପରେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ପାର୍ଥ ଗାଣ୍ଡୀବ ଶୀଘ୍ର ଉଠାଇ ସେହିକ୍ଷଣି ଶରପଂକ୍ତିରେ ଦେବତାଙ୍କ ଶର ନିବାରଣ କଲେ।
2.97.34
पुनः क्रुद्धाः सुराः सर्वे मर्त्यं तं सुभहाबलाः ।
नानाशस्त्रैर्ववर्षुस्तं सव्यसाची महीपते ॥ २.९७.३४ ॥
ପୁଣି କ୍ରୁଦ୍ଧ ସମସ୍ତ ମହାବଳୀ ଦେବତା ସେହି ମନୁଷ୍ୟ ଉପରେ, ହେ ମହୀପତି, ସବ୍ୟସାଚୀ ଉପରେ ନାନାବିଧ ଅସ୍ତ୍ରର ବର୍ଷା କଲେ।
2.97.35
तान्पार्थः शस्त्रवर्षान्वै विसृष्टान्विबुधैस्तदा ।
द्विधा त्रिधा स चिच्छेद स एव निशितैः शरैः ॥ २.९७.३५ ॥
ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିକ୍ଷିପ୍ତ ସେହି ଅସ୍ତ୍ରବର୍ଷାକୁ ପାର୍ଥ ସେହିକ୍ଷଣି ସେହି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ଦୁଇ-ତିନି ଖଣ୍ଡ କରି କାଟିଦେଲେ।
2.97.36
पुनश्च पार्थः सङ्क्रुद्धो मण्डलीकृतकार्मुकः ।
देवसङ्घाञ्छरैस्तीक्ष्णैरर्पयन्वै समन्ततः ॥ २.९७.३६ ॥
ପୁଣି କ୍ରୋଧିତ ପାର୍ଥ ଧନୁକୁ ବର୍ତ୍ତୁଳାକାରରେ ଟାଣି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଚାରିପାଶରୁ ଦେବଗଣଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
2.97.37
ततो देवगणाः सर्वे युध्वा पार्थेन वै मुहुः ।
रणे जेतुमशक्यं तं ज्ञात्वा ते भरतर्षभ ॥ २.९७.३७ ॥
ତା'ପରେ ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ପାର୍ଥ ସହ ବାରମ୍ବାର ଯୁଦ୍ଧ କରି, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କୁ ରଣରେ ଜିଣିବା ଅସମ୍ଭବ ବୋଲି ଜାଣିଲେ।
2.97.38
शान्तास्ते विबुधाः सर्वे पार्थबाणाभिपीडिताः ।
सद्विपं वासवं त्यक्त्वा दुद्रुवुः सर्वतो दिशम् ॥ २.९७.३८ ॥
ପାର୍ଥଙ୍କ ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ସେହି ଦେବତାମାନେ ସମସ୍ତେ ଶାନ୍ତ ହୋଇ, ହାତୀ ସହିତ ବାସବଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ସବୁ ଦିଗକୁ ପଳାଇଲେ।
2.97.39
प्राचीं रुद्राः सगन्धर्वा दक्षिणां मरुतो ययुः ।
दिशं प्रतीचीं भीतास्ते वसवश्च तथाऽश्विनौ ॥ २.९७.३९ ॥
ଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କ ସହିତ ରୁଦ୍ରଗଣ ପୂର୍ବକୁ, ମରୁତ୍ଗଣ ଦକ୍ଷିଣକୁ ଗଲେ; ଭୀତ ହୋଇ ବସୁଗଣ ଓ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାରମାନେ ପଶ୍ଚିମକୁ ଗଲେ।
2.97.40
आदित्याश्चैव विश्वे च दुद्रुवुर्वा उदङ्मुखाः ।
साध्याश्चोर्ध्वमुखा भीताश्चिन्तयन्तोऽस्य सायकान् ॥ २.९७.४० ॥
ଆଦିତ୍ୟ ଓ ବିଶ୍ୱେଦେବମାନେ ଉତ୍ତରମୁଖ ହୋଇ ପଳାଇଲେ; ସାଧ୍ୟଗଣ ଭୀତ ହୋଇ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ବାଣକୁ ଚିନ୍ତା କରି ପଳାଇଲେ।
2.97.41
एवं सुरगणाः सर्वे प्राद्रवन्त्सर्वतो दिशम् ।
मुहुर्मुहुः प्रेक्षमाणाः पार्थमेव सकार्मुकम् ॥ २.९७.४१ ॥
ଏହିପରି ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ସବୁ ଦିଗକୁ ପଳାଇଲେ, ଧନୁଧାରୀ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ଚାହିଁ ଚାହିଁ।
2.97.42
विद्रुतान्देवसङ्घांस्तान्रणे दृष्ट्वा पुरन्दरः ।
ततः क्रुद्धो महातेजाः पार्थं बाणैरवाकिरत् ॥ २.९७.४२ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବଗଣଙ୍କୁ ପଳାୟମାନ ଦେଖି ପୁରନ୍ଦର, ତା'ପରେ କ୍ରୋଧିତ ଓ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ହୋଇ, ପାର୍ଥଙ୍କ ଉପରେ ବାଣବର୍ଷଣ କଲେ।
2.97.43
पार्थोऽपि शक्रं विव्याथ मानुषो विबुधाधिपम् ॥ २.९७.४३ ॥
ପାର୍ଥ ମଧ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟ ହୋଇ ଦେବାଧିପତି ଶକ୍ରଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
2.97.44
ततः सोऽश्ममयं वर्षं व्यसृजद्विबुधाधिपः ।
तच्छरैरर्जुनो वर्षं प्रतिजाघ्नेऽत्यमर्षणः ॥ २.९७.४४ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ଦେବାଧିପତି ପଥରବର୍ଷଣ କଲେ; ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅସହିଷ୍ଣୁ ଅର୍ଜୁନ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ସେହି ବର୍ଷଣକୁ ପ୍ରତିହତ କଲେ।
2.97.45
अथ संवर्धयामास तद्वर्षं देवराडपि ।
भूय एव महावीर्यं जिज्ञासुः सव्यसाचिनः ॥ २.९७.४५ ॥
ତା'ପରେ ଦେବରାଜ ମଧ୍ୟ ସବ୍ୟସାଚୀଙ୍କ ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ ପୁଣି ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛାରେ ସେହି ବର୍ଷଣକୁ ଆହୁରି ବଢ଼ାଇଲେ।
2.97.46
सोऽश्मवर्षं महावेगमिषुभिः पाण्डवोऽपि च ।
विलयं गमयामास हर्षयन्पाकशासनम् ॥ २.९७.४६ ॥
ପାଣ୍ଡବ ମଧ୍ୟ ସେହି ମହାବେଗୀ ପଥରବର୍ଷଣକୁ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ବିଲୀନ କଲେ ଏବଂ ପାକଶାସନ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ହର୍ଷିତ କଲେ।
2.97.47
उपादाय तु पाणिभ्यामङ्गदं नाम पर्वतम् ।
सद्रुमं व्यसृजच्छक्रो जिघांसुः श्वेतवाहनम् ॥ २.९७.४७ ॥
ତା'ପରେ ଶକ୍ର ଦୁଇ ହାତରେ ଅଙ୍ଗଦ ନାମକ ପର୍ବତକୁ ବୃକ୍ଷ ସହିତ ଉଠାଇ, ଶ୍ୱେତବାହନଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛାରେ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
2.97.48
ततोऽर्जुनो वेगवद्भिर्ज्वलमानैरजिह्यगैः ।
बाणैर्विध्वंसयामास गिरिराजं सहस्रधा ॥ २.९७.४८ ॥
ତା'ପରେ ଅର୍ଜୁନ ଦ୍ରୁତଗାମୀ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ସିଧା ଯାଉଥିବା ବାଣରେ ସେହି ଗିରିରାଜକୁ ହଜାର ଖଣ୍ଡ କରି ବିଧ୍ୱଂସ କଲେ।
2.97.49
शक्रं च पातयामास शरैः पार्थो महान्युधि ।
ततः शक्रो महाराज रणे वीरं धनञ्जयम् ॥ २.९७.४९ ॥
ମହାନ ପାର୍ଥ ଯୁଦ୍ଧରେ ବାଣରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପଡ଼ାଇଲେ। ତା'ପରେ ହେ ମହାରାଜ, ରଣରେ ଇନ୍ଦ୍ର ବୀର ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ—
2.97.50
ज्ञात्वा जेतुमशक्यं तं तेजोबलसमन्वितम् ।
परां प्रीति ययौ तत्र पुत्रशौर्येण वासवः ॥ २.९७.५० ॥
ତାଙ୍କୁ ଜିଣିବା ଅସମ୍ଭବ ଏବଂ ତେଜ-ବଳରେ ଯୁକ୍ତ ଜାଣି, ସେଠାରେ ବାସବ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଶୌର୍ଯ୍ୟରେ ପରମ ପ୍ରୀତି ପାଇଲେ।
2.97.51
तदा तत्र न तस्यास्ति दिवि कश्चिन्महायशाः ।
समर्थो निर्जये राजन्नपि साक्षात्प्रजापतिः ॥ २.९७.५१ ॥
ସେତେବେଳେ ସେଠାରେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ତାଙ୍କୁ ଜିଣିବାକୁ ସମର୍ଥ କୌଣସି ମହାଯଶସ୍ୱୀ ନଥିଲେ, ହେ ରାଜନ, ସାକ୍ଷାତ ପ୍ରଜାପତି ମଧ୍ୟ ନୁହନ୍ତି।
2.97.52
ततः पार्थः शरैर्हत्वा यक्षराक्षसपन्नगान् ।
दीप्ते चाग्नौ महातेजाः पातयामास सन्ततम् ॥ २.९७.५२ ॥
ତା'ପରେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ପାର୍ଥ ବାଣରେ ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ ଓ ନାଗମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ ସେମାନଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ପକାଇଲେ।
2.97.53
प्रतिषेधयितुं पार्थं न शेकुस्तत्र केचन ।
दृष्ट्वा निवारितं शक्रं दिवि देवगणैः सह ॥ २.९७.५३ ॥
ସେଠାରେ କେହି ପାର୍ଥଙ୍କୁ ରୋକିବାକୁ ସମର୍ଥ ହେଲେ ନାହିଁ। ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦେବଗଣ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ର ରୋକାଯାଇଥିବା ଦେଖି—
2.97.54
यथा सुपर्णः सोमार्थं विबुधानजयत्पुरा ।
तथा जित्वा सुरान्पार्थस्तर्पयामास पावकम् ॥ २.९७.५४ ॥
ପୂର୍ବକାଳରେ ସୋମ ପାଇଁ ସୁପର୍ଣ୍ଣ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲେ, ସେହିପରି ପାର୍ଥ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଜିତି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କଲେ।
2.97.55
ततोऽर्जुनः स्ववीर्येण तर्पयित्वा विभावसुम् ।
रथं ध्वजं च सहयं दिव्यानस्त्रांश्च पाण्डवः ॥ २.९७.५५ ॥
ତା'ପରେ ପାଣ୍ଡବ ଅର୍ଜୁନ ନିଜ ପରାକ୍ରମରେ ବିଭାବସୁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରି ରଥ, ଧ୍ୱଜ, ଅଶ୍ୱ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରମାନ ପାଇଲେ।
2.97.56
गाण्डीवं च धनुः श्रेष्ठं तूणी चाक्षयसायकौ ।
एतान्यपि च बीभत्सुर्लेभे कीर्ति च भारत ॥ २.९७.५६ ॥
ହେ ଭାରତ, ବୀଭତ୍ସୁ ଗାଣ୍ଡୀବ ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁ, ଅକ୍ଷୟ ବାଣବିଶିଷ୍ଟ ଦୁଇଟି ତୂଣୀର ଏବଂ ଏସବୁ ପାଇଲେ; ଏବଂ ଯଶ ମଧ୍ୟ ପାଇଲେ।
2.97.57
भूयोऽपि शृणु राजेन्द्र पार्थो गत्वोत्तरां दिशम् ।
विजित्य नववर्षांश्च सपुरांश्च सपर्वतान् ॥ २.९७.५७ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଆହୁରି ଶୁଣ: ପାର୍ଥ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଯାଇ ନଅଟି ବର୍ଷକୁ, ସେମାନଙ୍କ ନଗର ଓ ପର୍ବତ ସହିତ ଜିତିଲେ।
2.97.58
जम्बुद्वीपं वशे कृत्वा सर्वं तद्भरतर्षभ ।
बलाज्जित्वा नृपान्सर्वान्करे चविनिवेश्य च ॥ २.९७.५८ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ସମଗ୍ର ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପକୁ ବଶ କଲେ; ବଳରେ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଜିତି ସେମାନଙ୍କୁ ନିଜ ହାତରେ ରଖିଲେ।
2.97.59
रत्नान्यादाय सर्वाणि गत्वा चैव पुनः पुरीम् ।
ततो ज्येष्ठं महात्मानं धर्मराजं युधिष्ठिरम्।
राजसूयं क्रतुश्रेष्ठं कारयामास भारत ॥ २.९७.५९ ॥
ସମସ୍ତ ରତ୍ନ ନେଇ ପୁଣି ନଗରକୁ ଫେରି, ହେ ଭାରତ, ସେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମହାତ୍ମା ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଜ୍ଞ ରାଜସୂୟ କରାଇଲେ।
2.97.60
स तान्यन्यानि कर्माणि कृतवानर्जुनः पुरा ।
अर्जुनेन समो वीर्ये त्रिषु लोकेषु न क्वचित् ॥ २.९७.६० ॥
ଅର୍ଜୁନ ପୂର୍ବରୁ ସେହି ଅନ୍ୟ କର୍ମସବୁ କରିଛନ୍ତି। ବୀର୍ଯ୍ୟରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସମାନ ତିନି ଲୋକରେ କୁଆଡ଼େ ମଧ୍ୟ କେହି ନାହାନ୍ତି।
2.97.61
देवदानवयक्षाश्च पिशाचोरगराक्षसाः ।
भीष्मद्रोणादयः सर्वे कुरवश्च महारथाः ॥ २.९७.६१ ॥
ଦେବତା, ଦାନବ, ଯକ୍ଷ, ପିଶାଚ, ଉରଗ, ରାକ୍ଷସ, ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ ପ୍ରଭୃତି ସମସ୍ତ କୁରୁ ଓ ମହାରଥୀ।
2.97.62
लोके सर्वनृपाश्चैव वीराश्चान्ये धनुर्धराः ।
एते पार्थं रणे युक्ताः प्रतियोद्धुं न शक्नुयुः ॥ २.९७.६२ ॥
ଜଗତର ସମସ୍ତ ରାଜା ଓ ଅନ୍ୟ ଧନୁର୍ଧର ବୀରମାନେ, ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୁକ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
2.97.63
अहं हि नित्यं कौरव्य फल्गुनं हृदि संस्थितम् ।
अपश्यं चिन्तयित्वा तं समुद्विग्नोऽस्मि तद्भयात् ॥ २.९७.६३ ॥
ହେ କୌରବ୍ୟ, ମୁଁ ସର୍ବଦା ହୃଦୟରେ ସ୍ଥିତ ଫଲ୍ଗୁନଙ୍କୁ ଦେଖେ; ତାଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରି ତାଙ୍କ ଭୟରେ ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାକୁଳ ହୁଏ।
2.97.64
गृहे गृहे च पश्यामि तात पार्थमहं सदा ।
शरगाण्डीवसंयुक्तं पाशहस्तमिवान्तकम् ॥ २.९७.६४ ॥
ହେ ତାତ, ମୁଁ ସର୍ବଦା ଘରେ ଘରେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଦେଖେ, ଶର ଓ ଗାଣ୍ଡୀବ ସହିତ, ହାତରେ ପାଶ ଧରିଥିବା ଯମ ପରି।
2.97.65
अपि पार्थसहस्राणि भीतः पश्यामि भारत ।
पार्थभूतमिदं सर्वं नगरं प्रतिभाति मे ॥ २.९७.६५ ॥
ହେ ଭାରତ, ଭୟରେ ମୁଁ ହଜାର ହଜାର ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଦେଖେ; ଏହି ସମଗ୍ର ନଗର ମୋତେ ପାର୍ଥମାନଙ୍କରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଲାଗେ।
2.97.66
पार्थमेव हि पश्यामि रहिते तात भारत ।
दृष्ट्वा स्वप्नगतं पार्थमुद्धमामि विचेतनः ॥ २.९७.६६ ॥
ହେ ତାତ, ଭରତବଂଶଜ, ନିର୍ଜନରେ ମୁଁ କେବଳ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ହିଁ ଦେଖେ। ସ୍ୱପ୍ନରେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଦେଖି ମୁଁ ବିଚଳିତ ହୋଇ ଉଠେ।
2.97.67
अकारादीनि नामानि अर्जुनग्रस्तचेतसः ।
अश्वाक्षराम्बुजाश्चैव त्रासं सञ्जनयन्ति मे ॥ २.९७.६७ ॥
'ଅ' ଅକ୍ଷରରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ନାମ, ଅଶ୍ୱ-ଅକ୍ଷର ଓ ପଦ୍ମ ମଧ୍ୟ ଅର୍ଜୁନଗ୍ରସ୍ତ ଚିତ୍ତ ମୋ ମଧ୍ୟରେ ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କରେ।
2.97.68
नास्ति पार्थादृते तात परवीराद्भयं मम ।
प्रह्लादं वा बलिं वापि हन्याद्धि विजयो रणे ॥ २.९७.६८ ॥
ହେ ତାତ, ପାର୍ଥଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଶତ୍ରୁବୀରମାନଙ୍କଠାରୁ ମୋର ଭୟ ନାହିଁ। ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟୀ ପ୍ରହ୍ଲାଦ କିମ୍ବା ବଳିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବଧ କରିପାରେ।
2.97.69
तस्मात्तेन महाराज युद्धं नस्तात न क्षमम् ।
अहं तस्य प्रभावज्ञो नित्यं दुःखं वहामि च ॥ २.९७.६९ ॥
ତେଣୁ, ହେ ମହାରାଜ, ତାଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ଆମ ପାଇଁ, ହେ ତାତ, ଉଚିତ ନୁହେଁ। ତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ଜାଣି ମୁଁ ସର୍ବଦା ଦୁଃଖ ବହନ କରେ।
2.97.70
पुरा हि दण्डकारण्ये मारीचस्य यथा भयम् ।
भवेद्रामे महावीर्ये तथा पार्थे भयं मम ॥ २.९७.७० ॥
ପୂର୍ବେ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ ରାମଙ୍କଠାରୁ ମାରୀଚଙ୍କର ଯେପରି ଭୟ ହୋଇଥିଲା, ସେପରି ପାର୍ଥଙ୍କଠାରୁ ମୋର ଭୟ।
2.97.71
जानाम्येव महद्वीयं जिष्णोरेतद्दुरासदम् ।
एतद्वीरस्य पार्थस्य कार्षीस्त्वं तु विप्रियम् ॥ २.९७.७१ ॥
ବିଜୟୀ ଜିଷ୍ଣୁ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କର ଏହି ମହାପରାକ୍ରମ ଦୁର୍ଜୟ, ଏହା ମୁଁ ଜାଣେ। କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଏହି ବୀର ପାର୍ଥଙ୍କ ପ୍ରତି ଅପ୍ରିୟ କାମ କରିନାହିଁ।
2.97.72
द्यूतं वा शस्त्रयुद्धं वा दुवाक्यं वा कथञ्चन ।
एतेष्वेवं कृते तस्य विग्रहश्चैव वो भवेत् ॥ २.९७.७२ ॥
ଦ୍ୟୂତ, ଶସ୍ତ୍ରଯୁଦ୍ଧ, ବା କଟୁ ବାକ୍ୟରେ, ଯେକୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଏଗୁଡ଼ିକ କଲେ ତାହା ସହିତ ତୁମମାନଙ୍କର ବିବାଦ ନିଶ୍ଚିତ ହେବ।
2.97.73
तस्मात्त्वं पुत्र पार्थेन नित्यं स्नेहेन वर्तय ।
यश्च पार्थेन सम्बन्धो वर्तते चेन्नरो भुवि ॥ २.९७.७३ ॥
ତେଣୁ ହେ ପୁତ୍ର, ତୁମେ ପାର୍ଥଙ୍କ ସହିତ ସଦା ସ୍ନେହରେ ଆଚରଣ କର; ପୃଥିବୀରେ ପାର୍ଥଙ୍କ ସହିତ ଯାହାର ସମ୍ବନ୍ଧ ଅଛି ସେହି ମନୁଷ୍ୟ ସହିତ ମଧ୍ୟ।
2.97.74
तस्य नास्ति भयं किञ्चित्रिषु लोकेषु भारत ।
तस्मात्त्वं जिष्णुना वत्स नित्यं स्नेहेन वर्तय ॥ २.९७.७४ ॥
ହେ ଭାରତ, ତିନି ଲୋକରେ ତାଙ୍କର କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ। ତେଣୁ ହେ ବତ୍ସ, ତୁମେ ଜିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହିତ ସଦା ସ୍ନେହରେ ଆଚରଣ କର।
2.97.75
द्यूते पार्थस्य कौरव्य मायया निकृतिः कृता ।
तस्माद्वि नो जयस्तात अन्योपायेन नो भवेत् ॥ २.९७.७५ ॥
ହେ କୌରବ୍ୟ, ଦ୍ୟୂତରେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ମାୟାଦ୍ୱାରା ପ୍ରତାରଣା କରାଯାଇଥିଲା। ତେଣୁ ହେ ତାତ, ଆମର ବିଜୟ ଅନ୍ୟ ଉପାୟରେ ହିଁ ହେବ।
2.97.76
उपायश्च न कर्तव्यः पाण्डवान्प्रति भारत ।
पार्थान्प्रति पुरा वत्स बहूपायाः कृतास्त्वया ॥ २.९७.७६ ॥
ହେ ଭାରତ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କୌଣସି ଉପାୟ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ହେ ବତ୍ସ, ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ପାର୍ଥମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନେକ ଉପାୟ କରିଛ।
2.97.77
तानुपायान्हि कौन्तेया बहुशो व्यतिचक्रमुः ।
तस्माद्वितं जीविताय नः कुलस्य जनस्य च ॥ २.९७.७७ ॥
ସେହି ଉପାୟମାନଙ୍କୁ କୌନ୍ତେୟମାନେ ଅନେକ ଥର ଅତିକ୍ରମ କରିଛନ୍ତି। ତେଣୁ ଆମ ଜୀବନ, କୁଳ ଓ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯାହା ହିତକର।
2.97.78
त्वं चिकीर्षसि चेद्वत्स समित्रः सहबान्धवः ।
सभ्रातृकस्त्वं पार्थेन नित्यं स्नेहेन वर्तय ॥ २.९७.७८ ॥
ହେ ବତ୍ସ, ଯଦି ତୁମେ ମିତ୍ର ଓ ବାନ୍ଧବମାନଙ୍କ ସହିତ, ଭ୍ରାତାମାନଙ୍କ ସହିତ, ପାର୍ଥଙ୍କ ସହିତ ସଦା ସ୍ନେହରେ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କର…
2.97.79
धृतराष्ट्रवचः श्रुत्वा राजा दुर्योधनस्तदा ।
चिन्तयित्वा मुहूर्तं तु विधिना चोदितोऽब्रवीत् ॥ २.९७.७९ ॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେତେବେଳେ ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ କ୍ଷଣେ ଚିନ୍ତା କରି ଦୈବ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ କହିଲେ।
2.97.80
पुनर्दीव्याम भद्रं ते वनवासाय पाण्डवैः ।
एवमेतान्वशे कर्तुं शक्ष्यामः पुरुषर्षभ॥ष ॥ २.९७.८० ॥
ପୁନର୍ବାର ଦ୍ୟୂତ ଖେଳିବା, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ବନବାସ ପାଇଁ। ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହିପରି ଆମେ ଏମାନଙ୍କୁ ବଶ କରିପାରିବା।
2.97.81
ते वा द्वादश वर्षाणि वयं वा द्यूतनिर्जिताः ।
प्रविशेम महारण्यमजिनैः प्रतिवासिताः ॥ २.९७.८१ ॥
ସେମାନେ ବାର ବର୍ଷ, କିମ୍ବା ଦ୍ୟୂତରେ ପରାଜିତ ଆମେ, ମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧି ମହା ଅରଣ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରୁ।
2.97.82
त्रयोदशं च स्वजनैरज्ञाताः परिवत्सरम् ।
ज्ञाताश्च पुनरन्यानि वने वर्षाणि द्वादश ॥ २.९७.८२ ॥
ତ୍ରୟୋଦଶ ବର୍ଷରେ ସ୍ୱଜନଙ୍କ ନିକଟରେ ଅଜ୍ଞାତ ରହି ଏକ ବର୍ଷ; ଚିହ୍ନାଯାଇଗଲେ ପୁନର୍ବାର ବନରେ ବାର ବର୍ଷ।
2.97.83
निवसेम वयं ते वा तथा द्यूतं प्रवर्तताम् ।
अक्षानुप्त्वा पुनर्द्यूतमिदं कुर्वन्तु पाण्डवः ॥ २.९७.८३ ॥
ଆମେ କିମ୍ବା ସେମାନେ ସେହିପରି ରହୁ; ଦ୍ୟୂତ ଚାଲୁ ରହୁ। ପାଶା ପକାଇ ପାଣ୍ଡବମାନେ ପୁନର୍ବାର ଏହି ଦ୍ୟୂତ ଖେଳନ୍ତୁ।
2.97.84
एतत्कृत्यतमं राजन्नस्माकं भरतर्षभ ।
अयं हि शकुनिर्वेद सविद्यामक्षसम्पदम् ॥ २.९७.८४ ॥
ହେ ରାଜନ, ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା ଆମ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଉପଯୁକ୍ତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ। ଏହି ଶକୁନି ପାଶାଖେଳର ବିଦ୍ୟା ଓ ତାହାର ସମ୍ପଦ ଭଲଭାବେ ଜାଣେ।
2.97.85
दृढमूलं वयं राज्ये मित्राणि परिगृह्य च ।
सारवद्विपुलं सैन्यं सत्कृत्य च दुरासदम् ॥ २.९७.८५ ॥
ରାଜ୍ୟରେ ଆମେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ମୂଳ ପୋତିଛୁ; ମିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି ଓ ସମ୍ମାନ କରି ଆମର ସେନା ବଳବାନ, ବିଶାଳ ଓ ଦୁର୍ଜୟ।
2.97.86
ते च त्रयोदशं वर्षं पारयिष्यन्ति चेद्व्रतम् ।
जेष्यामस्तान्वयं राजत्रोचतां ते परन्तप ॥ २.९७.८६ ॥
ସେମାନେ ଯଦି ତ୍ରୟୋଦଶ ବର୍ଷ ବ୍ରତ ସହିତ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତି, ଆମେ ସେମାନଙ୍କୁ ଜୟ କରିବୁ। ହେ ରାଜନ, ହେ ଶତ୍ରୁଦମନ, ଏହା ତୁମକୁ ରୁଚୁ।
2.97.87
तूर्णं प्रत्यानयस्वैतान्कामं व्यध्वगतानपि ।
आगच्छन्तु पुनर्द्यूतमिदं कुर्वन्तु पाण्डवः ॥ २.९७.८७ ॥
ଦୂର ପଥରେ ଗଲେ ମଧ୍ୟ ଏମାନଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଫେରାଇ ଆଣ। ପାଣ୍ଡବମାନେ ଆସି ପୁଣି ଏହି ଦ୍ୟୂତ ଖେଳନ୍ତୁ।
2.97.88
ततो द्रोणः सोमदत्तो बाह्लीकश्चैव गौतमः ।
विदुरो द्रोणपुत्रश्च वैश्यापुत्रश्च वीर्यवान् ॥ २.९७.८८ ॥
ତା'ପରେ ଦ୍ରୋଣ, ସୋମଦତ୍ତ, ବାହ୍ଲୀକ, ଗୌତମ (କୃପ), ବିଦୁର, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ବୈଶ୍ୟପୁତ୍ର।
2.97.89
भूरिश्रवाः शान्तनवो विकर्णश्च महारथः ।
मा द्यूतमित्यभाषन्त शमोऽस्त्विति च सर्वशः ॥ २.९७.८९ ॥
ଭୂରିଶ୍ରବା, ଶାନ୍ତନୁର ପୁତ୍ର (ଭୀଷ୍ମ) ଓ ମହାରଥୀ ବିକର୍ଣ୍ଣ କହିଲେ, "ଦ୍ୟୂତ କର ନାହିଁ।" ଆଉ ସମସ୍ତେ କହିଲେ, "ଶାନ୍ତି ହେଉ।"
2.97.90
अकामानां च सर्वेषां सुहृदामर्थदर्शिनाम् ।
अकरोत्पाण्डवाह्वानं धृतराष्ट्रः सुतप्रियः ॥ २.९७.९० ॥
ହିତ ଦେଖୁଥିବା ସମସ୍ତ ସୁହୃଦଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ନ ଥିଲେ ବି, ପୁତ୍ରପ୍ରିୟ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଡାକିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ।
2.97.91
अथाब्रवीन्महाराज धृतराष्ट्रं जनेश्वरम् ।
पुत्रहार्दाद्धर्मयुक्ता गान्धारी शोककर्शिता ॥ २.९७.९१ ॥
ତେବେ ପୁତ୍ରସ୍ନେହରେ, ଧର୍ମଯୁକ୍ତା କିନ୍ତୁ ଶୋକରେ କୃଶ ହୋଇଥିବା ଗାନ୍ଧାରୀ ମହାରାଜ ଜନେଶ୍ୱର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।
2.97.92
जाते दुर्योधने क्षत्ता महामतिरभाषत ।
नीयतां परलोकाय साध्वयं कुलपांसनः ॥ २.९७.९२ ॥
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେବା ମାତ୍ରେ ମହାମତି କ୍ଷତ୍ତା (ବିଦୁର) କହିଲେ, 'ଏହି କୁଳପାଂସନକୁ ପରଲୋକକୁ ପଠାଇବା ହିଁ ଭଲ।'
2.97.93
व्यनदज्जातमात्रो हि गोमायुरिव भारत ।
अन्तो नूनं कुलस्यास्य कुरवस्तन्निबोधत ॥ २.९७.९३ ॥
ହେ ଭାରତ, ଜନ୍ମ ହେବା ମାତ୍ରେ ସେ ଶିଆଳ ପରି ଚିତ୍କାର କଲା। ଏହି କୁଳର ଅନ୍ତ ନିଶ୍ଚୟ; ହେ କୁରୁଗଣ, ଏହା ବୁଝନ୍ତୁ।
2.97.94
मा निमज्जीः स्वदोषेण महाप्सु त्वं हि भारत ।
मा बालानामशिष्टानामभिमंस्था मतिं प्रभो ॥ २.९७.९४ ॥
ହେ ଭାରତ, ନିଜ ଦୋଷରେ ମହାଜଳରେ ଡୁବ ନାହିଁ। ହେ ପ୍ରଭୁ, ବାଳକ ଓ ଅବିନୀତଙ୍କ ମତକୁ ମନରେ ରଖ ନାହିଁ।
2.97.95
मा कुलस्य क्षये घोरे कारणं त्वं भविष्यसि ।
बद्धं सेतुं को नु भिन्द्याद्धमेच्छान्तं च पावकम् ॥ २.९७.९५ ॥
କୁଳର ଭୟଙ୍କର ବିନାଶର କାରଣ ତୁମେ ହୁଅ ନାହିଁ। ବନ୍ଧା ହୋଇଥିବା ସେତୁ କିଏ ଭାଙ୍ଗିବ, ଆଉ ଲିଭିଥିବା ଅଗ୍ନିକୁ କିଏ ଫୁଙ୍କି ଜଳାଇବ?
2.97.96
शमे स्थितान्को नु पार्थान्कोपयेद्भरतर्षभ ।
स्मरन्तं त्वामाजमीढं स्मारयिष्याम्यहं पुनः ॥ २.९७.९६ ॥
ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ଶାନ୍ତିରେ ସ୍ଥିତ ପାର୍ଥମାନଙ୍କୁ କିଏ କୋପାଇବ? ଅଜମୀଢ ବଂଶଜ, ତୁମକୁ ସ୍ମରଣ କରି ମୁଁ ପୁନର୍ବାର ତୁମକୁ ସ୍ମରଣ କରାଇବି।
2.97.97
शास्त्रं न शास्ति दुर्बुद्धिं श्रेयसे चेतराय च ।
न वै वृद्धो बालमतिर्भवेद्राजन्कथञ्चन ॥ २.९७.९७ ॥
ଶାସ୍ତ୍ର ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧିକୁ ଶ୍ରେୟ ପାଇଁ ବା ଅନ୍ୟ କିଛି ପାଇଁ ଶିଖାଏ ନାହିଁ। ହେ ରାଜନ୍, ବୃଦ୍ଧ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ବାଳବୁଦ୍ଧି ହୁଏ ନାହିଁ।
2.97.98
त्वन्नेत्राः सन्तु ते पुत्रा मा त्वां दीर्णाः प्रहासिषुः ।
तस्मादयं मद्वचनात्त्यज्यतां कुलपांसनः ॥ २.९७.९८ ॥
ତୁମ ପୁତ୍ରମାନେ ତୁମକୁ ହିଁ ଚକ୍ଷୁ ବୋଲି ମନେ କରନ୍ତୁ; ସେମାନେ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି ତୁମକୁ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ ନ କରନ୍ତୁ। ଅତଏବ ମୋ କଥାରେ ଏହି କୁଳକଳଙ୍କକୁ ତ୍ୟାଗ କରାଯାଉ।
2.97.99
तथा ते न कृतं राजन्पुत्रस्नेहान्नराधिप ।
तस्य प्राप्तं फलं विद्धि कुलान्तकरणाय यत् ॥ २.९७.९९ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ହେ ନରାଧିପ, ପୁତ୍ରସ୍ନେହରୁ ତୁମେ ତାହା କରିନାହଁ। କୁଳନାଶ ପାଇଁ ସେ ଯାହା ଫଳ ପାଇଛି, ତାହା ଜାଣ।
2.97.100
शमेन धर्मेण नयेन युक्ता ।
या ते बुद्धिः साऽस्तु ते मा प्रमादीः।
प्रध्वंसिनी क्रूरसमाहिता श्री-
र्मृदुप्रौढा गच्छति पुत्रपौत्रान् ॥ २.९७.१०० ॥
ଶମ, ଧର୍ମ ଓ ନୀତିରେ ଯୁକ୍ତ ତୁମର ଯେଉଁ ବୁଦ୍ଧି, ତାହା ହିଁ ତୁମର ହେଉ; ପ୍ରମାଦ କର ନାହିଁ। ବିନାଶକାରୀ, କ୍ରୂରତାରେ ସମାହିତ ଶ୍ରୀ କୋମଳ ଓ ପରିପକ୍ୱ ହୋଇ ପୁତ୍ର-ପୌତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଏ।
2.97.101
अथाब्रवीन्महाराजो गान्धारीं धर्मदर्शिनीम् ।
अन्तः कामं कुलस्यास्तु न शक्नोमि निवारितुम् ॥ २.९७.१०१ ॥
ତେବେ ମହାରାଜ ଧର୍ମଦର୍ଶିନୀ ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କୁ କହିଲେ — କୁଳର ଆନ୍ତରିକ କାମନା ଯାହା ହେଉ, ମୁଁ ତାହା ରୋକି ପାରିବି ନାହିଁ।
2.97.102
यथेच्छन्ति तथैवास्तु प्रत्यागच्छन्तु पाण्डवाः ।
पुनर्द्यूतं च कुर्वन्तु मामकाः पाण्डवैः सह ॥ २.९७.१०२ ॥
ସେମାନେ ଯେପରି ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ସେପରି ହେଉ। ପାଣ୍ଡବମାନେ ଫେରି ଆସନ୍ତୁ, ଏବଂ ମୋ ପୁଅମାନେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହିତ ପୁଣି ପାଶା ଖେଳନ୍ତୁ।