มหาภารตะ · อัธยายะ 2.97
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.97.1
शृणु राजन्पुराऽचिन्त्यानर्जुनस्य च साहसान् ।
अर्जुनो धन्विनां श्रेष्ठो दुष्करं कृतवान्पुरा ॥ २.९७.१ ॥
ฟังเถิด ข้าแต่พระราชา ถึงความกล้าหาญอันหาที่คิดไม่ถึงของอรชุนในกาลก่อน อรชุนผู้เป็นเลิศในหมู่นักธนูได้กระทำการอันยากยิ่งไว้ในกาลก่อน
2.97.2
द्रुपदस्य पुरे राजन्द्रौपद्याश्च स्वयंवर ।
आबालवृद्धसङ्क्षोभे सर्वक्षत्रसमागमे।
क्षिप्रकारी जले मत्स्यं दुर्निरीक्ष्यं ससर्ज ह ॥ २.९७.२ ॥
ข้าแต่พระราชา ณ นครของท้าวทรุปทะ มีพิธีสยัมวรของเทราปที ทั้งเด็กและผู้ใหญ่ต่างก็ปั่นป่วน และนักรบทั้งปวงก็มาประชุมกัน ผู้มีการกระทำอันว่องไวได้เล็งยิงปลาในน้ำซึ่งยากที่จะมองดูได้ ผู้นั้นได้ยิงปลาลงมา
2.97.3
सर्वैर्नृपैरसाध्यं तत्कार्मुकप्रवरं च वै ।
क्षणेन सज्यमकरोत्सर्वक्षत्रस्य पश्यतः ॥ २.९७.३ ॥
คันธนูอันประเสริฐซึ่งพระราชาทั้งปวงทำไม่ได้นั้น เขาได้ขึงสายขึ้นในพริบตาเดียว ต่อหน้านักรบทั้งปวงที่กำลังมองดู
2.97.4
ततो यन्त्रमयं विध्वा विसारं फल्गुनो बली ।
कृष्णया हेममाल्येन स्कन्धे स परिवेष्टितः ॥ २.९७.४ ॥
ครั้นแล้ว ฟัลคุนะผู้ทรงพลังได้ยิงเป้าเครื่องจักรที่หมุนอยู่ และกฤษณาได้คล้องพวงมาลัยทองไว้ที่บ่าของเขา
2.97.5
ततस्तया वृतं पार्थं दृष्ट्वा सर्वे नृपास्तदा ।
रोषात्सर्वायुधान्गृह्य क्रुद्धा वीरा महौजसः।
वैकर्तनं पुरस्कृत्य सर्वे पार्थमुपाद्रवन् ॥ २.९७.५ ॥
เมื่อพระราชาทั้งปวงเห็นนางเลือกปารถะ ทุกพระองค์ก็ด้วยความโกรธจึงหยิบอาวุธทั้งหมดขึ้นมา วีรบุรุษผู้กริ้วโกรธและมีพลังยิ่งใหญ่ มีไวกรรตนะ (กรรณะ) เป็นหัวหน้า ต่างก็พุ่งเข้าใส่ปารถะ
2.97.6
स सर्वान्पार्थिवान्दृष्ट्वा क्रुद्धान्पार्थो महाबलः ।
वारयित्वा शरैस्तीक्ष्णैरजयत्तत्र स स्वयम् ॥ २.९७.६ ॥
ปารถะผู้มีกำลังอันยิ่งใหญ่ เห็นพระราชาทั้งปวงที่กริ้วโกรธ จึงสกัดไว้ด้วยลูกศรคมกล้า และที่นั่นเขาเองก็ได้ชัยชนะ
2.97.7
जित्वा तु तान्महीपालान्सर्वान्कर्णपुरोगमान् ।
लेभे कृष्णां शुभां पार्थो युध्वा वीर्यबलात्तदा ॥ २.९७.७ ॥
ครั้นปราบพระราชาเหล่านั้นทั้งหมด มีกรรณะเป็นผู้นำแล้ว ปารถะก็ได้กฤษณาผู้เป็นมงคลมาด้วยความกล้าหาญและกำลังในการรบ
2.97.8
सर्वक्षत्रसमूहेषु अम्बां भीष्मो यथा पुरा ।
ततः कदाचिद्बीभत्सुस्तीर्ययात्रां ययौ स्वयम् ॥ २.९७.८ ॥
เหมือนดังที่ภีษมะเคยชนะอัมพาท่ามกลางที่ประชุมนักรบในกาลก่อน ต่อมาในกาลหนึ่ง พีภัตสุเองได้เสด็จออกไปแสวงบุญ
2.97.9
अथोलूपीं शुभां तात नागराजसतां तदा ।
नागेष्वाप वराग्र्येषु प्रार्थितोऽथ यथा तथा ॥ २.९७.९ ॥
ข้าแต่บิดา ครั้งนั้นเขาได้อุลูปีผู้เป็นมงคล ธิดาของพญานาค ท่ามกลางพญานาคผู้เลิศ เมื่อนางถูกขอ ด้วยเหตุการณ์ใดก็ตามที่เป็นไป
2.97.10
ततो गोदावरीं कृष्णां कावेरीं चावगाहत ।
तत्र पाण्ड्यं समासाद्य तस्य कन्यामवाप सः ॥ २.९७.१० ॥
ต่อจากนั้นเขาได้อาบน้ำในแม่น้ำโคทาวารี กฤษณา และกาเวรี ที่นั่น เขาเข้าไปหาพระราชาปาณฑยะและได้ธิดาของพระองค์มา
2.97.11
लब्ध्वा जिष्णुर्मुदं तत्र ततो याम्यां दिशं ययौ ॥ २.९७.११ ॥
ที่นั่นอรชุนผู้ชนะได้รับความปีติยินดี แล้วจึงเสด็จไปทางทิศใต้
2.97.12
स दक्षिणं समुद्रान्तं गत्वा चाप्सरसां च वै ।
कुमारतीर्थमासाद्य मोक्षयामास चार्जुनः ॥ २.९७.१२ ॥
เขาไปถึงปลายมหาสมุทรทางทิศใต้ และไปถึงท่าคุมาระของเหล่าอัปสร แล้วอรชุนก็ปลดปล่อยนางเหล่านั้น
2.97.13
ग्राहरूपाश्च ताः पञ्च अतिशौर्येण वै बलात् ।
कन्यातीर्थं समभ्येत्य ततो द्वारवतीं ययौ॥। ॥ २.९७.१३ ॥
นางทั้งห้าซึ่งแปลงเป็นจระเข้ อรชุนได้ปลดปล่อยด้วยความกล้าหาญยิ่ง และด้วยกำลัง เมื่อไปถึงท่าแห่งหญิงสาวแล้ว เขาก็เสด็จไปยังทวารกา
2.97.14
तत्र कृष्णनिदेशात्स सुभद्रां प्राप्य फल्गुनः ।
तामारोप्य रथोपस्थे प्रययौ स्वपुरीं प्रति ॥ २.९७.१४ ॥
ที่นั่น ตามพระบัญชาของพระกฤษณะ ฟัลคุนะได้สุภัทราไป และให้นางขึ้นนั่งบนที่นั่งของรถศึก แล้วก็ออกเดินทางไปยังนครของตน
2.97.15
अथादाय गते पार्थे ते श्रुत्वा सर्वयादवाः ।
तमभ्यधावन्त्सङ्क्रुद्धाः सिंहव्याघ्रगणा इव ॥ २.९७.१५ ॥
เมื่อปารถะพานนางไปแล้ว ชาวยาทพทั้งปวงได้ทราบข่าว ก็โกรธจัดและพุ่งเข้าหาเขา เหมือนฝูงสิงโตและเสือ
2.97.16
प्रद्युम्नः कृतवर्मा च गदः सारणसात्यकी ।
आहुकश्चैव साम्बश्च चारुदेष्णो विदूरथः ॥ २.९७.१६ ॥
ประทุมนะ กฤตวรมัน คทะ สารณะและสาตยกิ อาหุกะ สามพะ จารุเทษณะ และวิทูรถ
2.97.17
अन्ये च यादवाः सर्वे बलदेवपुरोगमाः ।
एकमेव परे कृष्णं गजवाजिरथैर्युताः ॥ २.९७.१७ ॥
ยาทพอื่นทั้งปวง มีพลเทวะเป็นผู้นำ พร้อมด้วยช้าง ม้า และรถศึก ต่างยืนหันหน้าเข้าหาพระกฤษณะเพียงองค์เดียว
2.97.18
अथासाद्य वने यान्तं परिवार्य धनञ्जयम् ।
चक्रुर्युद्धं सुसङ्क्रुद्धा बहुकोट्यश्च यादवाः ॥ २.९७.१८ ॥
ครั้นแล้ว ชาวยาทพจำนวนหลายโกฏิ ล้อมธนัญชัยผู้กำลังเดินทางอยู่ในป่า แล้วด้วยความโกรธจัดได้ทำสงครามกับเขา
2.97.19
एक एव तु पार्थस्तैर्युद्धं चक्रे सुदारुणम् ।
तेन तेषां समं युद्धं मुहूर्तं प्रबभूव ह ॥ २.९७.१९ ॥
แต่ปารถะเพียงผู้เดียวได้ต่อสู้กับพวกเขาอย่างดุเดือดยิ่ง การรบระหว่างเขากับพวกเขาจึงเสมอกันไปชั่วขณะหนึ่ง
2.97.20
ततः पार्थो रणे सर्वान्वारयित्वा शितैः शरैः ।
बलाद्विजित्य राजेन्द्र वीरस्तान्सर्वयादवान्।
तां सुभद्रामथादाय शक्रप्रस्थं विवेश ह ॥ २.९७.२० ॥
ต่อมา ปารถะผู้เป็นวีร์ ได้สกัดทุกคนไว้ในการรบด้วยลูกศรคมกล้า และด้วยกำลังได้ปราบยาทพทั้งปวงเหล่านั้น ข้าแต่จอมกษัตริย์ เมื่อพาสุภัทรามาแล้ว เขาก็เข้าสู่อินทรปรัสถ์
2.97.21
भूयः शृणु महाराज फल्गुनस्य च साहसम् ।
ददौ स वह्नेर्बिभत्सुः प्रार्थितं खाण्डवं वनम् ॥ २.९७.२१ ॥
ขอทรงฟังอีกครั้ง มหาราช ถึงความกล้าหาญของฟัลคุนะ บิภัตสุได้ถวายป่าขาณฑวะตามที่อัคนีทรงขอ แก่พระอัคนี
2.97.22
लब्धमात्रे तु तेनाथ भगवान्हव्यवाहनः ।
भक्षितुं खाण्डवं राजंस्तत्रस्थानुपचक्रमे ॥ २.९७.२२ ॥
เมื่ออัคนีได้รับป่าขาณฑวะแล้ว พระผู้ทรงพลังเช่นนั้น มหาราช ก็เริ่มเผาผลาญป่าขาณฑวะและโจมตีผู้ที่อาศัยอยู่ที่นั่น
2.97.23
ततस्तं भक्षयन्तं वै सव्यसाची विभावसुम् ।
रथा धन्वी शरान्गृह्य स कलापयुतः प्रभुः।
पालयामास राजेन्द्र स्ववीर्येण महाबलः ॥ २.९७.२३ ॥
ครั้นเห็นพระวิภาวสุ คืออัคนี กำลังเผาผลาญป่านั้น สวยสาจินะ คืออรชุน ผู้ยืนบนรถศึกในฐานะนักธนู หยิบลูกศรขึ้นมา พร้อมด้วยแล่ง ผู้ทรงพลังนั้นได้คุ้มครองป่าด้วยกำลังของตน มหาราชาแห่งกษัตริย์
2.97.24
ततः श्रुत्वा महेनद्रस्तु मेघांस्तान्सन्दिदेश ह ।
तेनोक्ता मेघसङ्घास्ते ववर्षुरतिवृष्टिभिः ॥ २.९७.२४ ॥
ครั้นพระมเหนทร์ได้ยินเช่นนั้น จึงทรงบัญชาแก่เมฆเหล่านั้น เมื่อถูกบัญชา หมู่เมฆก็ตกลงมาอย่างหนักหน่วง
2.97.25
ततो मेघगाणान्पार्थः शरव्रातैः समान्ततः ।
खगमैर्वारयामास तदाश्चर्यमिवाभवत् ॥ २.९७.२५ ॥
แล้วปารถะ ยิงลูกศรเป็นพรั่งพรูจากทุกด้าน ยับยั้งหมู่เมฆด้วยลูกศรมีปีก เหตุการณ์นั้นดูประหลาดราวกับเป็นความอัศจรรย์
2.97.26
वारितान्मेघसङ्घांश्च श्रुत्वा क्रुद्धः पुरन्दरः ।
पाण्डरं गजमास्थाय सर्वदेवगणैर्वृतः।
ययौ पार्थेन संयोद्धुं रक्षार्थं खाण्डवस्य च ॥ २.९७.२६ ॥
ปุรันทระได้ยินว่าหมู่เมฆถูกยับยั้ง ก็ทรงกริ้ว ทรงขึ้นช้างขาว ล้อมรอบด้วยหมู่เทพทั้งปวง เสด็จไปรบกับปารถะ และเพื่อคุ้มครองป่าขาณฑวะ
2.97.27
रुद्राश्च मरुतश्चैव वसवश्चाश्विनौ तदा ।
आदित्याश्चैव साध्याश्च निश्वेदेवाश्च भारत।
गन्धर्वाश्चैव सहिता अन्ये देवगणाश्च ये ॥ २.९७.२७ ॥
แล้วพวกรุทระ พวกมรุต พวกวสุ สองอัศวิน พวกอาทิตย์ พวกสาธยะ และพวกวิศเวเทวะ โอ ภารตะ พร้อมด้วยคนธรรพ์ และหมู่เทพอื่นๆ ทั้งหมด ต่างก็มาถึง
2.97.28
ते सर्वे शस्त्रसम्पन्ना दीप्यमानाः स्वतेजसा ।
धनञ्जयं जिघांसन्तः प्रपेतुर्विबुधाधिपाः ॥ २.९७.२८ ॥
เทพผู้เป็นใหญ่เหล่านั้น ทั้งหมดถือศัสตราอาวุธครบมือ เรืองรองด้วยเดชของตน ปรารถนาจะฆ่าธนัญชัย ต่างก็พุ่งเข้าไป
2.97.29
युगान्ते यानि दृश्यन्ते निमित्तानि महान्त्यपि ।
सर्वाणि तत्र दृश्यन्ते निमित्तानि महीपते ॥ २.९७.२९ ॥
นิมิตอันยิ่งใหญ่ทั้งหลายที่ปรากฏเมื่อสิ้นยุค ปรากฏให้เห็นทั้งหมดที่นั่น โอ เจ้าแห่งแผ่นดิน
2.97.30
ततो देवगमाः सर्वे पार्थं समभिदुद्रुवुः ।
असम्भ्रान्तस्तु तान्दृष्ट्वा स तां देवमयीं चमूम् ॥ २.९७.३० ॥
ครั้นนั้น หมู่เทพทั้งปวงก็พุ่งเข้าใส่ปารถะ แต่ปารถะเห็นพวกเขาและกองทัพที่ประกอบด้วยเทพเจ้า ก็มิได้หวั่นไหว
2.97.31
त्वरितः फल्गुनो गृह्य तीक्ष्णांस्तानाशुगांस्तदा ।
इन्द्रं देवांश्च सम्प्रेक्ष्य तस्थौ काल इवात्यये ॥ २.९७.३१ ॥
ฟัลคุนะรีบหยิบลูกศรคมกล้าเร็วพลันเหล่านั้นขึ้นมา เมื่อเห็นอินทร์และเหล่าเทพ ก็ยืนหยัดราวกับกาลเวลาในคราวสิ้นยุค
2.97.32
ततो देवगणाः सर्वे बीभत्सुं सपुरन्दराः ।
अवाकिरञ्छरव्रातैर्मानुषं तं महीपते ॥ २.९७.३२ ॥
แล้วหมู่เทพทั้งปวง พร้อมด้วยปุรันทระ ได้ระดมยิงบิภัตสุ ผู้เป็นมนุษย์นั้น โอ เจ้าแห่งแผ่นดิน ด้วยลูกศรพรั่งพรู
2.97.33
ततः पार्थो महातेजा गाण्डिवं गृह्य सत्वरः ।
वारयामास देवानां शरव्रातैः शरांस्तदा ॥ २.९७.३३ ॥
ครั้นนั้น ปารถะผู้มีเดชรุ่งโรจน์ รีบหยิบคันธนูคาณฑีวะขึ้นมา และยับยั้งลูกศรของเหล่าเทพด้วยลูกศรพรั่งพรูของตนทันที
2.97.34
पुनः क्रुद्धाः सुराः सर्वे मर्त्यं तं सुभहाबलाः ।
नानाशस्त्रैर्ववर्षुस्तं सव्यसाची महीपते ॥ २.९७.३४ ॥
เหล่าเทพทั้งปวงซึ่งกริ้วและมีกำลังยิ่งนัก ระดมยิงศัสตราอาวุธนานาชนิดลงใส่มนุษย์ผู้นั้นอีกครั้ง โอ เจ้าแห่งแผ่นดิน คือสวยสาจินะ
2.97.35
तान्पार्थः शस्त्रवर्षान्वै विसृष्टान्विबुधैस्तदा ।
द्विधा त्रिधा स चिच्छेद स एव निशितैः शरैः ॥ २.९७.३५ ॥
ปารถะตัดสายศัสตราที่เหล่าเทพยิงมาเป็นสองและสามท่อนด้วยลูกศรคมกล้านั้นเอง
2.97.36
पुनश्च पार्थः सङ्क्रुद्धो मण्डलीकृतकार्मुकः ।
देवसङ्घाञ्छरैस्तीक्ष्णैरर्पयन्वै समन्ततः ॥ २.९७.३६ ॥
ปารถะกริ้วอีกครั้ง ดึงคันธนูให้โค้งเป็นวงกลม และยิงลูกศรคมกล้าใส่หมู่เทพทุกด้าน
2.97.37
ततो देवगणाः सर्वे युध्वा पार्थेन वै मुहुः ।
रणे जेतुमशक्यं तं ज्ञात्वा ते भरतर्षभ ॥ २.९७.३७ ॥
ครั้นนั้น หมู่เทพทั้งปวงได้รบกับปารถะซ้ำแล้วซ้ำเล่า โอ ผู้เป็นวัวกระทิงแห่งภารตะ จึงรู้ว่าเขาไม่อาจพ่ายแพ้ในสงคราม
2.97.38
शान्तास्ते विबुधाः सर्वे पार्थबाणाभिपीडिताः ।
सद्विपं वासवं त्यक्त्वा दुद्रुवुः सर्वतो दिशम् ॥ २.९७.३८ ॥
เทพทั้งปวงเหล่านั้น ถูกลูกศรของปารถะเบียดเบียนจนสงบลง ทิ้งวาสวะพร้อมช้างของเขาไว้ และหนีไปทุกทิศทาง
2.97.39
प्राचीं रुद्राः सगन्धर्वा दक्षिणां मरुतो ययुः ।
दिशं प्रतीचीं भीतास्ते वसवश्च तथाऽश्विनौ ॥ २.९७.३९ ॥
พวกรุทระพร้อมคนธรรพ์ไปทางทิศตะวันออก พวกมรุตไปทางทิศใต้ ส่วนพวกวสุที่หวาดกลัวและสองอัศวินก็ไปทางทิศตะวันตก
2.97.40
आदित्याश्चैव विश्वे च दुद्रुवुर्वा उदङ्मुखाः ।
साध्याश्चोर्ध्वमुखा भीताश्चिन्तयन्तोऽस्य सायकान् ॥ २.९७.४० ॥
พวกอาทิตย์และวิศเวเทวะหนีไปโดยหันหน้าไปทางทิศเหนือ ส่วนพวกสาธยะหวาดกลัว หนีโดยเงยหน้าขึ้น คิดถึงลูกศรของเขา
2.97.41
एवं सुरगणाः सर्वे प्राद्रवन्त्सर्वतो दिशम् ।
मुहुर्मुहुः प्रेक्षमाणाः पार्थमेव सकार्मुकम् ॥ २.९७.४१ ॥
เทพทั้งหลายจึงหนีไปทุกทิศทาง หันกลับมามองปารถะผู้ถือคันธนูอยู่ซ้ำแล้วซ้ำเล่า
2.97.42
विद्रुतान्देवसङ्घांस्तान्रणे दृष्ट्वा पुरन्दरः ।
ततः क्रुद्धो महातेजाः पार्थं बाणैरवाकिरत् ॥ २.९७.४२ ॥
เมื่อเห็นหมู่เทพกระจัดกระจายหนีในสนามรบ ปุรันทระผู้โกรธจัดและมีรัศมีรุ่งโรจน์มาก จึงระดมลูกศรใส่ปารถะ
2.97.43
पार्थोऽपि शक्रं विव्याथ मानुषो विबुधाधिपम् ॥ २.९७.४३ ॥
ปารถะแม้เป็นมนุษย์ ก็ยิงศักระผู้เป็นใหญ่แห่งเทพทั้งหลายได้
2.97.44
ततः सोऽश्ममयं वर्षं व्यसृजद्विबुधाधिपः ।
तच्छरैरर्जुनो वर्षं प्रतिजाघ्नेऽत्यमर्षणः ॥ २.९७.४४ ॥
แล้วผู้เป็นใหญ่แห่งเทพก็ปล่อยฝนหินลงมา อรชุนผู้ไม่อาจทนต่อการดูหมิ่นได้ จึงต้านฝนนั้นด้วยลูกศรของตน
2.97.45
अथ संवर्धयामास तद्वर्षं देवराडपि ।
भूय एव महावीर्यं जिज्ञासुः सव्यसाचिनः ॥ २.९७.४५ ॥
จากนั้นพระราชาแห่งเทพก็เพิ่มฝนนั้นขึ้นอีก เพราะปรารถนาจะทดสอบพลังอันยิ่งใหญ่ของสัพยสาจินอีกครั้ง
2.97.46
सोऽश्मवर्षं महावेगमिषुभिः पाण्डवोऽपि च ।
विलयं गमयामास हर्षयन्पाकशासनम् ॥ २.९७.४६ ॥
ปาณฑพผู้นั้นก็ทำให้ฝนหินที่พุ่งแรงนั้นสลายไปด้วยลูกศรของตน ทำให้อินทร์ผู้ลงโทษปากะยินดี
2.97.47
उपादाय तु पाणिभ्यामङ्गदं नाम पर्वतम् ।
सद्रुमं व्यसृजच्छक्रो जिघांसुः श्वेतवाहनम् ॥ २.९७.४७ ॥
ศักระต้องการจะสังหารผู้มีม้าขาว จึงยกภูเขาชื่ออังคทะพร้อมทั้งต้นไม้บนนั้นด้วยสองมือ แล้วขว้างออกไป
2.97.48
ततोऽर्जुनो वेगवद्भिर्ज्वलमानैरजिह्यगैः ।
बाणैर्विध्वंसयामास गिरिराजं सहस्रधा ॥ २.९७.४८ ॥
จากนั้นอรชุนก็ใช้ลูกศรที่พุ่งเร็ว ลุกโชน และตรงไม่คดเคี้ยว ทำลายภูเขาที่เป็นราชาแห่งภูเขานั้นให้แตกเป็นพันชิ้น
2.97.49
शक्रं च पातयामास शरैः पार्थो महान्युधि ।
ततः शक्रो महाराज रणे वीरं धनञ्जयम् ॥ २.९७.४९ ॥
ปารถะผู้ยิ่งใหญ่ยิงศักระให้ล้มลงในการรบด้วยลูกศรของตน แล้วหม่อมฉันจึงกล่าวต่อไปว่า ข้าแต่มหาราช ในการต่อสู้นั้น ศักระ ข้าแต่พระราชา วีรบุรุษธนญชัย
2.97.50
ज्ञात्वा जेतुमशक्यं तं तेजोबलसमन्वितम् ।
परां प्रीति ययौ तत्र पुत्रशौर्येण वासवः ॥ २.९७.५० ॥
วาสวะรู้ว่าเขาไม่อาจพิชิตได้ เพราะเปี่ยมด้วยรัศมีและกำลัง จึงเกิดความยินดียิ่งนักที่นั่น เพราะความกล้าหาญของบุตรชาย
2.97.51
तदा तत्र न तस्यास्ति दिवि कश्चिन्महायशाः ।
समर्थो निर्जये राजन्नपि साक्षात्प्रजापतिः ॥ २.९७.५१ ॥
ในเวลานั้นบนสวรรค์ไม่มีผู้ใดมีเกียรติยศยิ่งใหญ่ที่จะพิชิตเขาได้ ข้าแต่มหาราช แม้แต่ประชาบดีเองก็ไม่อาจ
2.97.52
ततः पार्थः शरैर्हत्वा यक्षराक्षसपन्नगान् ।
दीप्ते चाग्नौ महातेजाः पातयामास सन्ततम् ॥ २.९७.५२ ॥
จากนั้นบุตรของปฤถา ผู้มีรัศมีอันยิ่งใหญ่ ใช้ลูกศรสังหารพวกยักษ์ รากษส และนาค แล้วโยนลงในกองไฟที่กำลังลุกโชนอย่างต่อเนื่อง
2.97.53
प्रतिषेधयितुं पार्थं न शेकुस्तत्र केचन ।
दृष्ट्वा निवारितं शक्रं दिवि देवगणैः सह ॥ २.९७.५३ ॥
ไม่มีผู้ใดที่นั่นสามารถยับยั้งปารถะได้ เมื่อเห็นศักระถูกยับยั้งบนสวรรค์พร้อมกับหมู่เทพ
2.97.54
यथा सुपर्णः सोमार्थं विबुधानजयत्पुरा ।
तथा जित्वा सुरान्पार्थस्तर्पयामास पावकम् ॥ २.९७.५४ ॥
ดังที่สุบรรณเคยพิชิตเทพทั้งหลายเพื่อโสมในอดีตกาล ปารถะก็พิชิตเทพแล้วทำให้พระอัคนีอิ่มเอม
2.97.55
ततोऽर्जुनः स्ववीर्येण तर्पयित्वा विभावसुम् ।
रथं ध्वजं च सहयं दिव्यानस्त्रांश्च पाण्डवः ॥ २.९७.५५ ॥
จากนั้นอรชุนบุตรของปาณฑุ ด้วยความกล้าหาญของตน ทำให้พระวิภาวสุอิ่มเอม และได้รถศึก ธง ม้า และทิพยศัสตราทั้งหลายมา
2.97.56
गाण्डीवं च धनुः श्रेष्ठं तूणी चाक्षयसायकौ ।
एतान्यपि च बीभत्सुर्लेभे कीर्ति च भारत ॥ २.९७.५६ ॥
ข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายภรตะ พีภัตสุได้คันธนูอันประเสริฐชื่อคาณฑีวะ ได้แล่งลูกศรสองแล่งที่ลูกศรไม่มีวันหมด และสิ่งเหล่านี้ด้วย และได้รับเกียรติยศ
2.97.57
भूयोऽपि शृणु राजेन्द्र पार्थो गत्वोत्तरां दिशम् ।
विजित्य नववर्षांश्च सपुरांश्च सपर्वतान् ॥ २.९७.५७ ॥
ข้าแต่พระราชาผู้เป็นใหญ่กว่าราชาทั้งปวง โปรดฟังต่อไปอีก ปารถะได้เสด็จไปยังทิศเหนือ พิชิตนววรรษพร้อมทั้งนครและภูเขาทั้งหลาย
2.97.58
जम्बुद्वीपं वशे कृत्वा सर्वं तद्भरतर्षभ ।
बलाज्जित्वा नृपान्सर्वान्करे चविनिवेश्य च ॥ २.९७.५८ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งภรตะ เขาได้ทำให้ชมพูทวีปทั้งหมดอยู่ในอำนาจ โดยใช้กำลังพิชิตกษัตริย์ทั้งปวง และวางพวกเขาไว้ใต้อำนาจของตน
2.97.59
रत्नान्यादाय सर्वाणि गत्वा चैव पुनः पुरीम् ।
ततो ज्येष्ठं महात्मानं धर्मराजं युधिष्ठिरम्।
राजसूयं क्रतुश्रेष्ठं कारयामास भारत ॥ २.९७.५९ ॥
เมื่อได้รับรัตนะทั้งปวงแล้ว กลับไปยังนครอีกครั้ง ข้าแต่ภารตะ จากนั้นเขาได้ให้ยุธิษฐิระ พี่ชายคนโต ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่และเป็นพระราชาแห่งธรรม ประกอบพิธีราชสูยะ อันเป็นยัญที่ประเสริฐที่สุด
2.97.60
स तान्यन्यानि कर्माणि कृतवानर्जुनः पुरा ।
अर्जुनेन समो वीर्ये त्रिषु लोकेषु न क्वचित् ॥ २.९७.६० ॥
อรชุนได้เคยกระทำกิจการอื่นเหล่านั้นมาแล้วในกาลก่อน ในด้านความกล้าหาญ ไม่มีผู้ใดในสามโลกเสมอเหมืออรชุนได้เลย
2.97.61
देवदानवयक्षाश्च पिशाचोरगराक्षसाः ।
भीष्मद्रोणादयः सर्वे कुरवश्च महारथाः ॥ २.९७.६१ ॥
เทพ ทานพ ยักษ์ ปิศาจ นาค และรากษส และกุรุทั้งปวงพร้อมภีษมะ โทรณะ และผู้อื่น ซึ่งล้วนเป็นมหารถีผู้ยิ่งใหญ่
2.97.62
लोके सर्वनृपाश्चैव वीराश्चान्ये धनुर्धराः ।
एते पार्थं रणे युक्ताः प्रतियोद्धुं न शक्नुयुः ॥ २.९७.६२ ॥
กษัตริย์ทั้งปวงในโลก และนักรบผู้ถือธนูผู้กล้าหาญอื่นๆ แม้จะเข้าร่วมการรบ ก็จะไม่อาจต้านทานปารถได้
2.97.63
अहं हि नित्यं कौरव्य फल्गुनं हृदि संस्थितम् ।
अपश्यं चिन्तयित्वा तं समुद्विग्नोऽस्मि तद्भयात् ॥ २.९७.६३ ॥
ข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายกุรุ ข้าพเจ้าเห็นฟัลคุนะตั้งมั่นอยู่ในใจเสมอ เมื่อคิดถึงเขา ข้าพเจ้าก็หวั่นไหวอย่างยิ่งด้วยความกลัวต่อเขา
2.97.64
गृहे गृहे च पश्यामि तात पार्थमहं सदा ।
शरगाण्डीवसंयुक्तं पाशहस्तमिवान्तकम् ॥ २.९७.६४ ॥
ข้าแต่บิดา ข้าเห็นปารถอยู่ในทุกบ้านทุกเรือนเสมอ เขาถืออาวุธและคันธนูคาณฑีวะ เหมือนยมที่ถือบ่วงอยู่ในมือ
2.97.65
अपि पार्थसहस्राणि भीतः पश्यामि भारत ।
पार्थभूतमिदं सर्वं नगरं प्रतिभाति मे ॥ २.९७.६५ ॥
ข้าแต่ภารตะ ด้วยความกลัว ข้าเห็นปารถนับพันๆ คน เมืองทั้งเมืองนี้ปรากฏแก่ข้าว่าเต็มไปด้วยปารถ
2.97.66
पार्थमेव हि पश्यामि रहिते तात भारत ।
दृष्ट्वा स्वप्नगतं पार्थमुद्धमामि विचेतनः ॥ २.९७.६६ ॥
ข้าแต่บิดา ผู้สืบเชื้อสายภารตะ เมื่ออยู่ตามลำพัง ข้าเห็นแต่ปารถเท่านั้น เมื่อเห็นปารถในความฝันแล้ว ข้าก็สะดุ้งตื่นด้วยความปั่นป่วน สติหลุดลอย
2.97.67
अकारादीनि नामानि अर्जुनग्रस्तचेतसः ।
अश्वाक्षराम्बुजाश्चैव त्रासं सञ्जनयन्ति मे ॥ २.९७.६७ ॥
นามที่ขึ้นต้นด้วยอักษร อ ตัวอักษรของคำว่าอัศวะ และดอกบัว ล้วนก่อให้เกิดความหวาดกลัวในตัวข้า ผู้มีจิตถูกอรชุนครอบงำ
2.97.68
नास्ति पार्थादृते तात परवीराद्भयं मम ।
प्रह्लादं वा बलिं वापि हन्याद्धि विजयो रणे ॥ २.९७.६८ ॥
ข้าแต่บิดา ข้าไม่หวาดกลัววีรบุรุษฝ่ายศัตรูผู้ใดนอกจากปารถ ในการรบ ผู้ชนะอาจฆ่าได้แม้กระทั่งประหลาทหรือพลี
2.97.69
तस्मात्तेन महाराज युद्धं नस्तात न क्षमम् ।
अहं तस्य प्रभावज्ञो नित्यं दुःखं वहामि च ॥ २.९७.६९ ॥
ฉะนั้น ข้าแต่มหาราช การทำสงครามกับเขาไม่เหมาะสมสำหรับพวกเรา ข้าแต่บิดา เพราะข้ารู้อำนาจของเขา ข้าจึงแบกรับความทุกข์อยู่เป็นนิตย์
2.97.70
पुरा हि दण्डकारण्ये मारीचस्य यथा भयम् ।
भवेद्रामे महावीर्ये तथा पार्थे भयं मम ॥ २.९७.७० ॥
ในอดีต ในป่าทัณฑกะ มารีจาเคยหวาดกลัวพระรามผู้มีกำลังมหาศาลฉันใด ข้าก็หวาดกลัวปารถฉันนั้น
2.97.71
जानाम्येव महद्वीयं जिष्णोरेतद्दुरासदम् ।
एतद्वीरस्य पार्थस्य कार्षीस्त्वं तु विप्रियम् ॥ २.९७.७१ ॥
ข้ารู้ดีว่าพลังอันยิ่งใหญ่ของชิษณุ (อรชุน) นั้นยากจะต้านทาน แต่ท่านไม่ควรล่วงเกินวีรบุรุษปารถผู้นี้
2.97.72
द्यूतं वा शस्त्रयुद्धं वा दुवाक्यं वा कथञ्चन ।
एतेष्वेवं कृते तस्य विग्रहश्चैव वो भवेत् ॥ २.९७.७२ ॥
หากด้วยการพนัน ด้วยการรบด้วยอาวุธ หรือด้วยถ้อยคำหยาบคาย ไม่ว่าทางใดก็ตาม หากสิ่งเหล่านี้เกิดขึ้นกับเขา การทะเลาะวิวาทกับเขาก็จะเกิดขึ้นระหว่างพวกท่านอย่างแน่นอน
2.97.73
तस्मात्त्वं पुत्र पार्थेन नित्यं स्नेहेन वर्तय ।
यश्च पार्थेन सम्बन्धो वर्तते चेन्नरो भुवि ॥ २.९७.७३ ॥
ฉะนั้น ลูกเอ๋ย จงประพฤติต่อปารถด้วยความรักใคร่เสมอ และต่อชายใดๆ บนโลกที่มีความสัมพันธ์กับปารถด้วย
2.97.74
तस्य नास्ति भयं किञ्चित्रिषु लोकेषु भारत ।
तस्मात्त्वं जिष्णुना वत्स नित्यं स्नेहेन वर्तय ॥ २.९७.७४ ॥
ข้าแต่ภารตะ เขาไม่มีความหวาดกลัวใดๆ เลยในสามโลก ฉะนั้น ลูกรัก จงประพฤติต่อชิษณุด้วยความรักใคร่เสมอ
2.97.75
द्यूते पार्थस्य कौरव्य मायया निकृतिः कृता ।
तस्माद्वि नो जयस्तात अन्योपायेन नो भवेत् ॥ २.९७.७५ ॥
ข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายกุรุ ในการเล่นสกา ปารถถูกหลอกลวงด้วยกลอุบาย ฉะนั้น ข้าแต่บิดา ชัยชนะของพวกเราคงจะเกิดขึ้นได้ก็ด้วยวิธีอื่นเท่านั้น
2.97.76
उपायश्च न कर्तव्यः पाण्डवान्प्रति भारत ।
पार्थान्प्रति पुरा वत्स बहूपायाः कृतास्त्वया ॥ २.९७.७६ ॥
และไม่ควรใช้อุบายใดๆ ต่อปาณฑพ ข้าแต่ภารตะ ลูกเอ๋ย ก่อนหน้านี้เจ้าได้ใช้อุบายมากมายต่อปารถทั้งหลายแล้ว
2.97.77
तानुपायान्हि कौन्तेया बहुशो व्यतिचक्रमुः ।
तस्माद्वितं जीविताय नः कुलस्य जनस्य च ॥ २.९७.७७ ॥
บุตรแห่งกุนตีได้เอาชนะอุบายเหล่านั้นมาหลายครั้งแล้ว ฉะนั้น สิ่งที่เป็นประโยชน์ต่อชีวิตของพวกเรา ต่อวงศ์ตระกูล และต่อประชาชน คือ
2.97.78
त्वं चिकीर्षसि चेद्वत्स समित्रः सहबान्धवः ।
सभ्रातृकस्त्वं पार्थेन नित्यं स्नेहेन वर्तय ॥ २.९७.७८ ॥
ลูกเอ๋ย หากเจ้าปรารถนาจะประพฤติด้วยความรักใคร่เสมอ พร้อมมิตรสหายและญาติพี่น้อง ทั้งพี่น้องร่วมบิดา ต่อปารถ...
2.97.79
धृतराष्ट्रवचः श्रुत्वा राजा दुर्योधनस्तदा ।
चिन्तयित्वा मुहूर्तं तु विधिना चोदितोऽब्रवीत् ॥ २.९७.७९ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของท้าวธฤตราษฎร์แล้ว พระเจ้าทุรโยธน์ก็ครุ่นคิดอยู่ครู่หนึ่ง และเมื่อถูกโชคชะตาชักนำ จึงตรัสขึ้น
2.97.80
पुनर्दीव्याम भद्रं ते वनवासाय पाण्डवैः ।
एवमेतान्वशे कर्तुं शक्ष्यामः पुरुषर्षभ॥ष ॥ २.९७.८० ॥
ให้เราเล่นสกากันอีกครั้ง ขอให้ท่านโชคดี เพื่อเนรเทศปาณฑพเข้าป่า ด้วยวิธีนี้ เราจะสามารถนำพวกเขามาอยู่ใต้อำนาจของเราได้ ข้าแต่บุรุษผู้ประเสริฐ
2.97.81
ते वा द्वादश वर्षाणि वयं वा द्यूतनिर्जिताः ।
प्रविशेम महारण्यमजिनैः प्रतिवासिताः ॥ २.९७.८१ ॥
พวกเขาหรือพวกเราที่พ่ายแพ้ในการเล่นพนัน จงเข้าไปในป่าใหญ่เป็นเวลาสิบสองปี นุ่งห่มหนังกวาง
2.97.82
त्रयोदशं च स्वजनैरज्ञाताः परिवत्सरम् ।
ज्ञाताश्च पुनरन्यानि वने वर्षाणि द्वादश ॥ २.९७.८२ ॥
และในปีที่สิบสาม ให้ซ่อนตัวจากญาติของตนหนึ่งปี หากถูกจำได้อีก ก็ให้อยู่ในป่าอีกสิบสองปี
2.97.83
निवसेम वयं ते वा तथा द्यूतं प्रवर्तताम् ।
अक्षानुप्त्वा पुनर्द्यूतमिदं कुर्वन्तु पाण्डवः ॥ २.९७.८३ ॥
ให้เราหรือพวกเขาอยู่เช่นนั้น และให้การเล่นพนันดำเนินต่อไป ให้พวกปาณฑพเล่นพนันนี้อีกครั้งด้วยการทอดลูกเต๋า
2.97.84
एतत्कृत्यतमं राजन्नस्माकं भरतर्षभ ।
अयं हि शकुनिर्वेद सविद्यामक्षसम्पदम् ॥ २.९७.८४ ॥
ข้าแต่พระราชา ผู้ประเสริฐแห่งภรตวงศ์ นี่คือหน้าที่ที่เหมาะสมที่สุดสำหรับพวกเรา เพราะศกุนีรู้ดีถึงศิลปะแห่งลูกเต๋าและความมั่งคั่งที่เกิดจากมัน
2.97.85
दृढमूलं वयं राज्ये मित्राणि परिगृह्य च ।
सारवद्विपुलं सैन्यं सत्कृत्य च दुरासदम् ॥ २.९७.८५ ॥
พวกเรามั่นคงอยู่ในแว่นแคว้น ได้รวบรวมพันธมิตรและให้เกียรติแก่พวกเขาแล้ว กองทัพของเรามีกำลัง ใหญ่โต และยากที่ศัตรูจะเข้ามาโจมตี
2.97.86
ते च त्रयोदशं वर्षं पारयिष्यन्ति चेद्व्रतम् ।
जेष्यामस्तान्वयं राजत्रोचतां ते परन्तप ॥ २.९७.८६ ॥
หากพวกเขาปฏิบัติคำปฏิญาณครบปีที่สิบสาม พวกเราจะเอาชนะพวกเขาได้ ข้าแต่พระราชา ผู้เผาผลาญศัตรู ขอให้พระองค์โปรดเห็นชอบ
2.97.87
तूर्णं प्रत्यानयस्वैतान्कामं व्यध्वगतानपि ।
आगच्छन्तु पुनर्द्यूतमिदं कुर्वन्तु पाण्डवः ॥ २.९७.८७ ॥
จงรีบนำพวกเขากลับมาเถิด แม้พวกเขาจะไปไกลแล้วก็ตามที ให้พวกปาณฑพกลับมาเล่นพนันนี้อีกครั้ง
2.97.88
ततो द्रोणः सोमदत्तो बाह्लीकश्चैव गौतमः ।
विदुरो द्रोणपुत्रश्च वैश्यापुत्रश्च वीर्यवान् ॥ २.९७.८८ ॥
ต่อจากนั้น โทรณะ โสมทัตต์ พาหลีกะ เคานตมะ (กฤปะ) วิทุระ บุตรของโทรณะ และบุตรของหญิงแพศย์ผู้กล้าหาญ
2.97.89
भूरिश्रवाः शान्तनवो विकर्णश्च महारथः ।
मा द्यूतमित्यभाषन्त शमोऽस्त्विति च सर्वशः ॥ २.९७.८९ ॥
ภูริศรวัส บุตรของศานตนุ (ภีษมะ) และวิกรรณะผู้เป็นมหารถีได้กล่าวว่า "อย่าเล่นพนันเลย" และทุกคนก็กล่าวว่า "ขอให้มีความสงบ"
2.97.90
अकामानां च सर्वेषां सुहृदामर्थदर्शिनाम् ।
अकरोत्पाण्डवाह्वानं धृतराष्ट्रः सुतप्रियः ॥ २.९७.९० ॥
แม้มิตรทั้งหมดที่หวังดีและเห็นสิ่งที่ดีงาม จะไม่เต็มใจ ธฤตราษฎร์ผู้รักบุตรของตนก็สั่งให้เรียกปาณฑพมา
2.97.91
अथाब्रवीन्महाराज धृतराष्ट्रं जनेश्वरम् ।
पुत्रहार्दाद्धर्मयुक्ता गान्धारी शोककर्शिता ॥ २.९७.९१ ॥
ข้าแต่มหาราชา ครั้งนั้นคันธารี ผู้มีธรรมะแต่ถูกความโศกเศร้าทำให้ซูบผอม ด้วยความรักใคร่บุตรชาย ได้กล่าวกับธฤตราษฎร์ ผู้เป็นเจ้าแห่งมนุษย์
2.97.92
जाते दुर्योधने क्षत्ता महामतिरभाषत ।
नीयतां परलोकाय साध्वयं कुलपांसनः ॥ २.९७.९२ ॥
เมื่อทุรโยธน์ประสูติ วิทุระผู้มีปัญญาอันยิ่งใหญ่ได้กล่าวว่า "ควรส่งผู้ทำลายวงศ์ตระกูลนี้ไปสู่โลกหน้าเสียเถิด นั่นเป็นสิ่งดี"
2.97.93
व्यनदज्जातमात्रो हि गोमायुरिव भारत ।
अन्तो नूनं कुलस्यास्य कुरवस्तन्निबोधत ॥ २.९७.९३ ॥
ข้าแต่ภารตะ ทันทีที่เขาเกิด เขาก็ร้องดุจหมาจิ้งจอก ข้าแต่กุรุทั้งหลาย แน่นอนว่านี่คือจุดจบของวงศ์ตระกูลนี้ จงรับรู้ไว้เถิด
2.97.94
मा निमज्जीः स्वदोषेण महाप्सु त्वं हि भारत ।
मा बालानामशिष्टानामभिमंस्था मतिं प्रभो ॥ २.९७.९४ ॥
ข้าแต่ภารตะ อย่าจมลงเพราะความผิดของตนเองในห้วงน้ำอันลึก ข้าแต่ผู้เป็นใหญ่ อย่าถือเอาความคิดของเด็กและผู้ไม่มีวินัยมาใส่ใจ
2.97.95
मा कुलस्य क्षये घोरे कारणं त्वं भविष्यसि ।
बद्धं सेतुं को नु भिन्द्याद्धमेच्छान्तं च पावकम् ॥ २.९७.९५ ॥
อย่าเป็นเหตุแห่งความพินาศอันน่าสะพรึงกลัวของวงศ์ตระกูลเลย ใครเล่าจะทำลายเขื่อนที่สร้างไว้แล้ว หรือจุดไฟที่ดับไปแล้วให้ลุกขึ้นอีก
2.97.96
शमे स्थितान्को नु पार्थान्कोपयेद्भरतर्षभ ।
स्मरन्तं त्वामाजमीढं स्मारयिष्याम्यहं पुनः ॥ २.९७.९६ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งภรตวงศ์ ใครเล่าจะยั่วยุปารถที่ตั้งมั่นอยู่ในความสงบ ข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายอชมีฒ เมื่อระลึกถึงพระองค์ ข้าพเจ้าจะเตือนพระองค์อีกครั้ง
2.97.97
शास्त्रं न शास्ति दुर्बुद्धिं श्रेयसे चेतराय च ।
न वै वृद्धो बालमतिर्भवेद्राजन्कथञ्चन ॥ २.९७.९७ ॥
คัมภีร์ไม่สั่งสอนคนจิตใจชั่วให้ไปสู่ความดีหรือสิ่งอื่นใด ข้าแต่พระราชา ผู้เฒ่าไม่มีวันมีจิตใจเหมือนเด็กได้ด้วยประการใด
2.97.98
त्वन्नेत्राः सन्तु ते पुत्रा मा त्वां दीर्णाः प्रहासिषुः ।
तस्मादयं मद्वचनात्त्यज्यतां कुलपांसनः ॥ २.९७.९८ ॥
ขอให้บุตรของพระองค์ถือพระองค์เป็นดวงตาของตน เกรงว่าพวกเขาจะทอดทิ้งและฉีกพระองค์ออกเป็นชิ้น ฉะนั้น ตามคำของข้าพเจ้า จงขับไล่ผู้ทำลายวงศ์ตระกูลนี้เสีย
2.97.99
तथा ते न कृतं राजन्पुत्रस्नेहान्नराधिप ।
तस्य प्राप्तं फलं विद्धि कुलान्तकरणाय यत् ॥ २.९७.९९ ॥
ข้าแต่พระราชา ข้าแต่ผู้เป็นใหญ่แห่งมนุษย์ พระองค์มิได้ทรงกระทำเช่นนั้นเพราะความรักต่อบุตร จงรู้ผลที่มาถึงเขาเพื่อความพินาศแห่งวงศ์ตระกูลนี้เถิด
2.97.100
शमेन धर्मेण नयेन युक्ता ।
या ते बुद्धिः साऽस्तु ते मा प्रमादीः।
प्रध्वंसिनी क्रूरसमाहिता श्री-
र्मृदुप्रौढा गच्छति पुत्रपौत्रान् ॥ २.९७.१०० ॥
ขอให้ปัญญาของพระองค์ประกอบด้วยความสงบ ธรรมะ และนโยบายอันดี จงอย่าประมาท โชคลาภที่ทำลายล้างและรวมศูนย์ด้วยความโหดร้าย จะกลายเป็นอ่อนโยนแต่สุกงอม และส่งต่อไปยังบุตรและหลานของพระองค์
2.97.101
अथाब्रवीन्महाराजो गान्धारीं धर्मदर्शिनीम् ।
अन्तः कामं कुलस्यास्तु न शक्नोमि निवारितुम् ॥ २.९७.१०१ ॥
ครั้นนั้น พระมหาราชตรัสแก่พระนางคานธารี ผู้มองเห็นธรรม ว่า ความปรารถนาภายในของวงศ์ตระกูลจะเป็นเช่นไรก็ตาม เราไม่อาจห้ามได้
2.97.102
यथेच्छन्ति तथैवास्तु प्रत्यागच्छन्तु पाण्डवाः ।
पुनर्द्यूतं च कुर्वन्तु मामकाः पाण्डवैः सह ॥ २.९७.१०२ ॥
ดังที่พวกเขาปรารถนา ก็ให้เป็นเช่นนั้นเถิด ให้พวกปาณฑพกลับมาเถิด และให้โอรสของเราเล่นสกาอีกครั้งกับพวกปาณฑพ