મહાભારત · અધ્યાય 2.98
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.98.1
ततो व्यध्वगतं पार्थं प्रातिकामी युधिष्ठिरम् ।
उवाच वचनाद्राज्ञो धृतराष्ट्रस्य धीमतः ॥ २.९८.१ ॥
ત્યારે બુદ્ધિમાન રાજા ધૃતરાષ્ટ્રના વચનથી પ્રાતિકામીએ માર્ગમાં આવેલા પાર્થ યુધિષ્ઠિરને કહ્યું.
2.98.2
उपास्तीर्णा सभा राजन्नक्षानुप्त्वा युधिष्ठिर ।
एहि पाण्डव दीव्येति पिता त्वाह नराधिपः ॥ २.९८.२ ॥
હે રાજા યુધિષ્ઠિર, સભા સજાવાઈ છે, પાસા ફેંકાયા છે. 'હે પાંડવ, આવ, રમ' એમ નરાધિપ તારા પિતાએ તને કહ્યું છે.
2.98.3
धातुर्नियोगाद्भूतानि प्राप्नुवन्ति शुभाशुभम् ।
न निवृत्तिस्तयोरस्ति देवतव्यं पुनर्यदि ॥ २.९८.३ ॥
વિધાતાના નિયોગથી પ્રાણીઓ શુભ-અશુભ પામે છે. તેમનાથી નિવૃત્તિ નથી; દૈવ એમ નક્કી કરે તો.
2.98.4
अक्षद्यूते समाह्वानं नियोगात्स्थविरस्य च ।
जानन्नपि क्षयकरं नातिक्रमितुमुत्सहे ॥ २.९८.४ ॥
પાસાની રમતનું આમંત્રણ અને વડીલની આજ્ઞા વિનાશક જાણવા છતાં હું તેનું ઉલ્લંઘન કરવા ઇચ્છતો નથી.
2.98.5
असम्भवो हेममयस्य जन्तो-
स्तथापि रामो लुलुभे मृगाय।
प्रायः समासन्नपराभवाणां ।
धियो विपर्यस्ततरा भवन्ति ॥ २.९८.५ ॥
સોનાનું પ્રાણી અસંભવ છે; છતાં રામ તે મૃગ માટે લલચાયા. પરાજય નજીક હોય તેમની બુદ્ધિ પ્રાયઃ અત્યંત વિપરીત થઈ જાય છે.
2.98.6
इति ब्रुवन्निववृते भ्रातृभिः सह पाण्डवः ।
जानांश्च शकुनेर्मायां पार्थो द्यूतमियात्पुनः ॥ २.९८.६ ॥
એમ કહીને પાંડવ ભાઈઓ સાથે પાછા ફર્યા. શકુનિની માયા જાણવા છતાં પાર્થ ફરીથી પાસાની રમત માટે જાય છે.
2.98.7
विविशुस्ते सभां तां तु पुनरेव महारथाः ।
व्यथयन्ति स्म चेतांसि मुहृदां भरतर्षभाः ॥ २.९८.७ ॥
તે મહારથીઓ ફરી તે સભામાં પ્રવેશ્યા; ભરતવંશના વૃષભોએ મિત્રોના હૃદયને વ્યથિત કર્યા.
2.98.8
यथोपजोषमासीनाः पुनर्द्यूतप्रवृत्तये ।
सर्वलोकविनाशाय दैवेनोपनिपीडिताः ॥ २.९८.८ ॥
મન પ્રમાણે બેસીને, ફરી જુગાર શરૂ કરવા માટે, સર્વલોકના વિનાશ માટે, દૈવથી પીડિત થઈને તેઓ બેઠા.
2.98.9
अमुञ्चत्स्थविरो यद्वो धनं पूजितमेव तत् ।
महाधनं ग्लहं त्वेकं शृणु भो भरतर्षभ ॥ २.९८.९ ॥
વડીલે તમારું પૂજિત ધન છોડી દીધું છે; પણ હે ભરતવૃષભ, એક મહાધનનો દાવ સાંભળો.
2.98.10
वयं वा द्वादशाब्दानि युष्माभिर्द्यूतनिर्जिताः ।
प्रविशेम महारण्यं रौरवाजिनवाससः ॥ २.९८.१० ॥
તમારાથી જુગારમાં હારેલા અમે, અથવા તમે, રુરુ મૃગનું ચામડું પહેરીને બાર વર્ષ મહારણ્યમાં પ્રવેશીએ.
2.98.11
त्रयोदशं च स्वजनैरज्ञाताः परिवत्सरम् ।
ज्ञाताश्च पुनरन्यानि वने वर्षाणि द्वादश ॥ २.९८.११ ॥
તેરમું વર્ષ સ્વજનોથી અજ્ઞાત રહીને એક વર્ષ વિતાવવું; જ્ઞાત થઈ જાય તો ફરી વનમાં બાર વર્ષ.
2.98.12
अस्माभिर्निर्जिता यूयं वने द्वादश वत्सरान् ।
वसध्वं कृष्णया सार्धमजिनैः प्रतिवासिताः ॥ २.९८.१२ ॥
અમારાથી હારેલા તમે, બાર વર્ષ વનમાં કૃષ્ણા સાથે ચામડાનાં વસ્ત્રો પહેરીને રહો.
2.98.13
त्रयोदशं च स्वजनैरज्ञाताः पिरवत्सरम् ।
ज्ञाताश्च पुनरन्यानि वने वर्षाणि द्वादश ॥ २.९८.१३ ॥
તેરમું વર્ષ સ્વજનોને ન ઓળખાય એ રીતે એક પૂરું વર્ષ ગાળવું; ઓળખાઈ જાય તો વનમાં બીજાં બાર વર્ષ.
2.98.14
त्रयोदशे च निर्वृत्ते पुनरेव यथोचितम् ।
स्वराज्यं प्रतिपत्तव्यमितरैरथवेतरैः ॥ २.९८.१४ ॥
તેરમું વર્ષ પૂરું થયા પછી યોગ્ય રીતે પોતાનું રાજ્ય ફરી મેળવવું; અથવા બીજાઓ દ્વારા.
2.98.15
अनेन व्यवसायेन सहास्माभिर्युधिष्ठिर ।
अक्षानुप्त्वा पुनर्द्यूतमेहि दीव्यस्व भारत ॥ २.९८.१५ ॥
આ કરાર સાથે અમારી સાથે, હે યુધિષ્ઠિર, પાસા ફેંકીને ફરી જુગાર રમો; આવો, રમો, હે ભારત.
2.98.16
अथ सभ्याः सभामध्ये समुच्छ्रितकरास्तदा ।
ऊचुरुद्विग्नमनसः संवेगात्सर्व एव हि ॥ २.९८.१६ ॥
ત્યારે સભાના સભ્યો સભાની મધ્યમાં હાથ ઊંચા કરીને, વિચલિત મનથી, આવેગથી બધાએ કહ્યું.
2.98.17
अहो धिग्बान्धवा नैनं बोधयन्ति महद्भयम् ।
बुद्ध्या बुद्ध्येन्न वा बुद्ध्येदयं वै भरतर्षभ ॥ २.९८.१७ ॥
અરે, ધિક્કાર! સ્વજનો આને આ મહાન ભયની ચેતવણી આપતા નથી; હે ભરતશ્રેષ્ઠ, આ બુદ્ધિથી સમજશે કે નહીં.
2.98.18
जनप्रवादान्सुबहूञ्शृण्वन्नपि नराधिपः ।
ह्रिया च धर्मसंयोगात्पार्थो द्यूतमियात्पुनः ॥ २.९८.१८ ॥
લોકોની ઘણી નિંદા સાંભળવા છતાં, એ રાજા શરમથી અને ધર્મના બંધનથી પાર્થ (યુધિષ્ઠિર) ફરી જુગાર તરફ જશે.
2.98.19
जानन्नापि महाबुद्धिः पुनर्द्यूतमवर्तयत् ।
अप्यासन्नो विनाशः स्यात्कुरूणामितिचिन्तयन् ॥ २.९८.१९ ॥
મહાબુદ્ધિમાન (યુધિષ્ઠિર) જાણતા હોવા છતાં, કૌરવોનો વિનાશ નજીક છે એમ વિચારતાં ફરી જુગાર શરૂ કર્યો.
2.98.20
कथं वै मद्विधो राजा स्वधर्ममनुपालयन् ।
आहूतो विनिवर्तेत दीव्यामि शकुने त्वया ॥ २.९८.२० ॥
મારા જેવો રાજા, પોતાના ધર્મનું પાલન કરતો, આમંત્રિત થયા પછી કેવી રીતે પાછો ફરે? હે શકુનિ, હું તારી સાથે રમીશ.
2.98.21
गवाश्वं बहुधेनुकमपर्यन्तमजाविकम् ।
गजाः कोशो हिरण्यं च दासीदासाश्च सर्वशः ॥ २.९८.२१ ॥
ગાય, ઘોડા, ઘણી દૂધાળી ગાયો, અપાર બકરાં-ઘેટાં, હાથી, ખજાનો, સોનું અને સર્વ પ્રકારના દાસ-દાસીઓ.
2.98.22
हित्वा नो ग्लह एवैको वनवासाय पाण्डवाः ।
यूयं वयं वा विजिता वसेम वनमाश्रिताः ॥ २.९८.२२ ॥
હે પાંડવો, આપણો દાવ એક જ—વનવાસ માટે. તમે કે અમે હારીએ તો વનમાં આશ્રય લઈને રહીશું.
2.98.23
त्रयोदशं च वै वर्णमज्ञाताः स्वजनैस्तथा ।
अनेन व्यवसायेन दीव्याम पुरुषर्षभाः। ॥ २.९८.२३ ॥
તેરમું વર્ષ પોતાના સ્વજનોથી અજાણ્યા રહીને વિતાવવું પડશે. આ નિશ્ચય સાથે, હે પુરુષશ્રેષ્ઠો, આપણે રમીએ.
2.98.24
समुत्क्षेपेण चैकेन वनवासाय भारत ।
एवं दैवबलाविष्टो धर्मराजो युधिष्ठिरः।
भीष्मद्रोणाऽऽवार्यमाणो विदुरेण च धीमता ॥ २.९८.२४ ॥
હે ભરતવંશી, એક જ ફેંકથી વનવાસ માટે—આ રીતે દૈવબળથી ઘેરાયેલા ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરને ભીષ્મ, દ્રોણ અને બુદ્ધિમાન વિદુર રોકી રહ્યા હતા.
2.98.25
युयुत्सुना कृपेणाथ सञ्जयेन च भारत ।
गान्धार्या पृथया चैव भीमार्जुनयमैस्तथा ॥ २.९८.२५ ॥
હે ભારત, યુયુત્સુ, કૃપ, સંજય, ગાંધારી, પૃથા તથા ભીમ, અર્જુન અને યમો પણ એ જ રીતે (રોકતા હતા).
2.98.26
विकर्णेन च वीरेण द्रौपद्या द्रौणिना तथा ।
सोमदत्तेन च तथा बाह्लीकेन च धीमता ॥ २.९८.२६ ॥
વીર વિકર્ણ, દ્રૌપદી, દ્રોણપુત્ર, સોમદત્ત તથા બુદ્ધિમાન બાહ્લીક પણ (રોકતા હતા).
2.98.27
वार्यमाणोपि सततं न च राजन्नियच्छति ।
एवं संवार्यमाणोपि कौन्तेयो हितकाम्यया ॥ २.९८.२७ ॥
હે રાજન, સતત રોકાયા છતાં તે પોતાને સંયમમાં રાખતો નથી; હિતની કામનાથી આ રીતે રોકાયા છતાં કૌંતેય (અટક્યો નહીં).
2.98.28
देवकार्यार्थसिद्ध्यर्थं मुहूर्तं कलिमाविशत् ।
अविष्टः कलिना राजञ्छकुनिं प्रत्यभाषत ॥ २.९८.२८ ॥
દેવકાર્ય સિદ્ધ કરવા માટે તે ક્ષણભર કલિમાં પ્રવેશ્યો; હે રાજન, કલિથી આવિષ્ટ થઈને તેણે શકુનિને કહ્યું.
2.98.29
एवं भवत्विति तदा वनवासाय दीव्यति ।
प्रतिजग्राह तं पार्थो ग्लहं जग्राह सौबलः
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.९८.२९ ॥
'એમ જ થાઓ' કહીને તે વનવાસ માટે જુગાર રમ્યો; પાર્થે તે પણ સ્વીકાર્યો; સૌબલ (શકુનિ) પાસો ઉપાડીને 'જીત્યો' એમ યુધિષ્ઠિરને બોલ્યો.