Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 2.98

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

2.98.1

ततो व्यध्वगतं पार्थं प्रातिकामी युधिष्ठिरम् ।
उवाच वचनाद्राज्ञो धृतराष्ट्रस्य धीमतः ॥ २.९८.१ ॥

ଏତେବେଳେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ପ୍ରାତିକାମୀ ପଥରେ ଆସୁଥିବା ପାର୍ଥ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲା।

2.98.2

उपास्तीर्णा सभा राजन्नक्षानुप्त्वा युधिष्ठिर ।
एहि पाण्डव दीव्येति पिता त्वाह नराधिपः ॥ २.९८.२ ॥

ହେ ରାଜନ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ସଭା ସଜ୍ଜିତ ହୋଇଛି, ପାଶା ପକାଯାଇଛି। 'ହେ ପାଣ୍ଡବ, ଆସ, ଖେଳ' ବୋଲି ନରାଧିପ ତୁମ ପିତା ତୁମକୁ କହିଛନ୍ତି।

2.98.3

धातुर्नियोगाद्भूतानि प्राप्नुवन्ति शुभाशुभम् ।
न निवृत्तिस्तयोरस्ति देवतव्यं पुनर्यदि ॥ २.९८.३ ॥

ବିଧାତାଙ୍କ ନିଯୋଗରେ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଶୁଭାଶୁଭ ପାଆନ୍ତି। ସେଥିରୁ ନିବୃତ୍ତି ନାହିଁ; ଦୈବ ଯଦି ଏପରି ସ୍ଥିର କରିଥାଏ।

2.98.4

अक्षद्यूते समाह्वानं नियोगात्स्थविरस्य च ।
जानन्नपि क्षयकरं नातिक्रमितुमुत्सहे ॥ २.९८.४ ॥

ପାଶା ଖେଳର ଆହ୍ୱାନ ଓ ବୃଦ୍ଧଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ବିନାଶକାରୀ ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ତାହା ଲଙ୍ଘନ କରିବାକୁ ସାହସ କରେ ନାହିଁ।

2.98.5

असम्भवो हेममयस्य जन्तो-
स्तथापि रामो लुलुभे मृगाय।
प्रायः समासन्नपराभवाणां ।
धियो विपर्यस्ततरा भवन्ति ॥ २.९८.५ ॥

ସୁନାର ପ୍ରାଣୀ ଅସମ୍ଭବ; ତଥାପି ରାମ ସେହି ହରିଣ ପାଇଁ ଲୋଭିତ ହେଲେ। ପରାଜୟ ନିକଟ ହେଉଥିବା ଲୋକଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି ପ୍ରାୟଶଃ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିପରୀତ ହୋଇଯାଏ।

2.98.6

इति ब्रुवन्निववृते भ्रातृभिः सह पाण्डवः ।
जानांश्च शकुनेर्मायां पार्थो द्यूतमियात्पुनः ॥ २.९८.६ ॥

ଏପରି କହି ପାଣ୍ଡବ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ଫେରିଗଲେ। ଶକୁନିଙ୍କ ମାୟା ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପାର୍ଥ ପୁଣି ପାଶା ଖେଳକୁ ଯାଆନ୍ତି।

2.98.7

विविशुस्ते सभां तां तु पुनरेव महारथाः ।
व्यथयन्ति स्म चेतांसि मुहृदां भरतर्षभाः ॥ २.९८.७ ॥

ସେହି ମହାରଥୀମାନେ ପୁନର୍ବାର ସେହି ସଭାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଭରତବଂଶର ବୃଷଭମାନେ ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ମନକୁ ବ୍ୟଥିତ କଲେ।

2.98.8

यथोपजोषमासीनाः पुनर्द्यूतप्रवृत्तये ।
सर्वलोकविनाशाय दैवेनोपनिपीडिताः ॥ २.९८.८ ॥

ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବସି, ପୁନର୍ବାର ଦ୍ୟୂତ ଆରମ୍ଭ କରିବା ପାଇଁ, ସର୍ବଲୋକ ବିନାଶ ପାଇଁ, ଦୈବ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ସେମାନେ ବସିଲେ।

2.98.9

अमुञ्चत्स्थविरो यद्वो धनं पूजितमेव तत् ।
महाधनं ग्लहं त्वेकं शृणु भो भरतर्षभ ॥ २.९८.९ ॥

ବୃଦ୍ଧ ତୁମର ପୂଜିତ ଧନ ଛାଡ଼ିଦେଇଛନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ହେ ଭରତବୃଷଭ, ଏକ ମହାଧନର ପଣ ଶୁଣ।

2.98.10

वयं वा द्वादशाब्दानि युष्माभिर्द्यूतनिर्जिताः ।
प्रविशेम महारण्यं रौरवाजिनवाससः ॥ २.९८.१० ॥

ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୟୂତରେ ପରାଜିତ ଆମେ, କିମ୍ବା ତୁମେ, ରୁରୁ ମୃଗର ଚର୍ମ ପରିଧାନ କରି ବାର ବର୍ଷ ମହାରଣ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା।

2.98.11

त्रयोदशं च स्वजनैरज्ञाताः परिवत्सरम् ।
ज्ञाताश्च पुनरन्यानि वने वर्षाणि द्वादश ॥ २.९८.११ ॥

ତ୍ରୟୋଦଶ ବର୍ଷ ସ୍ୱଜନଙ୍କ ଅଜ୍ଞାତରେ ଏକ ବର୍ଷ ବିତାଇବା; ଜଣାପଡ଼ିଗଲେ ପୁନର୍ବାର ବନରେ ବାର ବର୍ଷ।

2.98.12

अस्माभिर्निर्जिता यूयं वने द्वादश वत्सरान् ।
वसध्वं कृष्णया सार्धमजिनैः प्रतिवासिताः ॥ २.९८.१२ ॥

ଆମ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ତୁମେ, ବାର ବର୍ଷ ବନରେ କୃଷ୍ଣା ସହ ଚର୍ମବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରି ବାସ କର।

2.98.13

त्रयोदशं च स्वजनैरज्ञाताः पिरवत्सरम् ।
ज्ञाताश्च पुनरन्यानि वने वर्षाणि द्वादश ॥ २.९८.१३ ॥

ତ୍ରୟୋଦଶ ବର୍ଷ ନିଜ ସ୍ୱଜନଙ୍କ ନିକଟରେ ଅଜ୍ଞାତ ରହି ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଷ କଟାଅ; ଚିହ୍ନିତ ହେଲେ ବନରେ ଆଉ ବାର ବର୍ଷ।

2.98.14

त्रयोदशे च निर्वृत्ते पुनरेव यथोचितम् ।
स्वराज्यं प्रतिपत्तव्यमितरैरथवेतरैः ॥ २.९८.१४ ॥

ତ୍ରୟୋଦଶ ବର୍ଷ ସମାପ୍ତ ହେଲେ ଯଥୋଚିତ ଭାବେ ନିଜ ରାଜ୍ୟ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ଉଚିତ; କିମ୍ବା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା।

2.98.15

अनेन व्यवसायेन सहास्माभिर्युधिष्ठिर ।
अक्षानुप्त्वा पुनर्द्यूतमेहि दीव्यस्व भारत ॥ २.९८.१५ ॥

ଏହି ଚୁକ୍ତି ସହ ଆମ ସହିତ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ପଶା ପକାଇ ପୁନର୍ବାର ଜୁଆ ଖେଳ; ଆସ, ଖେଳ, ହେ ଭାରତ।

2.98.16

अथ सभ्याः सभामध्ये समुच्छ्रितकरास्तदा ।
ऊचुरुद्विग्नमनसः संवेगात्सर्व एव हि ॥ २.९८.१६ ॥

ସେତେବେଳେ ସଭାର ସଦସ୍ୟମାନେ ସଭା ମଧ୍ୟରେ ହାତ ଉଠାଇ, ବିଚଳିତ ମନରେ, ଉଦ୍ବେଗରେ ସମସ୍ତେ କହିଲେ।

2.98.17

अहो धिग्बान्धवा नैनं बोधयन्ति महद्भयम् ।
बुद्ध्या बुद्ध्येन्न वा बुद्ध्येदयं वै भरतर्षभ ॥ २.९८.१७ ॥

ଅହୋ, ଧିକ୍! ବନ୍ଧୁମାନେ ଏହାକୁ ଏହି ମହାଭୟ ବିଷୟରେ ସତର୍କ କରୁନାହାନ୍ତି; ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ଏ ବୁଦ୍ଧିରେ ବୁଝିବ କି ନା।

2.98.18

जनप्रवादान्सुबहूञ्शृण्वन्नपि नराधिपः ।
ह्रिया च धर्मसंयोगात्पार्थो द्यूतमियात्पुनः ॥ २.९८.१८ ॥

ଲୋକଙ୍କ ବହୁ ନିନ୍ଦା ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ରାଜା ଲଜ୍ଜା ଓ ଧର୍ମବନ୍ଧନ ଯୋଗୁଁ ପାର୍ଥ (ଯୁଧିଷ୍ଠିର) ପୁନର୍ବାର ଜୁଆକୁ ଯିବେ।

2.98.19

जानन्नापि महाबुद्धिः पुनर्द्यूतमवर्तयत् ।
अप्यासन्नो विनाशः स्यात्कुरूणामितिचिन्तयन् ॥ २.९८.१९ ॥

ମହାବୁଦ୍ଧି ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କୌରବମାନଙ୍କର ବିନାଶ ନିକଟ ବୋଲି ଚିନ୍ତା କରି ପୁଣି ପାଶା ଖେଳ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

2.98.20

कथं वै मद्विधो राजा स्वधर्ममनुपालयन् ।
आहूतो विनिवर्तेत दीव्यामि शकुने त्वया ॥ २.९८.२० ॥

ମୋ ପରି ରାଜା ନିଜ ଧର୍ମ ପାଳନ କରି, ଆହୂତ ହେଲେ କିପରି ଫେରିପାରିବ? ହେ ଶକୁନି, ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ଖେଳିବି।

2.98.21

गवाश्वं बहुधेनुकमपर्यन्तमजाविकम् ।
गजाः कोशो हिरण्यं च दासीदासाश्च सर्वशः ॥ २.९८.२१ ॥

ଗାଈ, ଘୋଡା, ବହୁ କ୍ଷୀରଦାୟିନୀ ଗାଈ, ଅପାର ଛେଳି ଓ ମେଣ୍ଢା, ହାତୀ, ଭଣ୍ଡାର, ସୁନା ଏବଂ ସବୁ ପ୍ରକାରର ଦାସ-ଦାସୀ।

2.98.22

हित्वा नो ग्लह एवैको वनवासाय पाण्डवाः ।
यूयं वयं वा विजिता वसेम वनमाश्रिताः ॥ २.९८.२२ ॥

ହେ ପାଣ୍ଡବଗଣ, ଆମ ପଣ କେବଳ ଏକ—ବନବାସ ପାଇଁ। ତୁମେ କିମ୍ବା ଆମେ ପରାଜିତ ହେଲେ ବନ ଆଶ୍ରୟ କରି ବାସ କରିବା।

2.98.23

त्रयोदशं च वै वर्णमज्ञाताः स्वजनैस्तथा ।
अनेन व्यवसायेन दीव्याम पुरुषर्षभाः। ॥ २.९८.२३ ॥

ତ୍ରୟୋଦଶ ବର୍ଷ ନିଜ ଲୋକଙ୍କଠାରୁ ଅଜ୍ଞାତ ରହି କାଟିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏହି ସଂକଳ୍ପ ସହିତ, ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ, ଆମେ ଖେଳିବା।

2.98.24

समुत्क्षेपेण चैकेन वनवासाय भारत ।
एवं दैवबलाविष्टो धर्मराजो युधिष्ठिरः।
भीष्मद्रोणाऽऽवार्यमाणो विदुरेण च धीमता ॥ २.९८.२४ ॥

ହେ ଭରତବଂଶୀ, ଏକ ପାଶାରେ ବନବାସ ପାଇଁ—ଏହିପରି ଦୈବବଳରେ ଆବିଷ୍ଟ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବିଦୁର ବାରଣ କରୁଥିଲେ।

2.98.25

युयुत्सुना कृपेणाथ सञ्जयेन च भारत ।
गान्धार्या पृथया चैव भीमार्जुनयमैस्तथा ॥ २.९८.२५ ॥

ହେ ଭାରତ, ଯୁଯୁତ୍ସୁ, କୃପ, ସଞ୍ଜୟ, ଗାନ୍ଧାରୀ, ପୃଥା ଏବଂ ଭୀମ, ଅର୍ଜୁନ ଓ ଯମଜମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି (ରୋକୁଥିଲେ).

2.98.26

विकर्णेन च वीरेण द्रौपद्या द्रौणिना तथा ।
सोमदत्तेन च तथा बाह्लीकेन च धीमता ॥ २.९८.२६ ॥

ବୀର ବିକର୍ଣ୍ଣ, ଦ୍ରୌପଦୀ, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର, ସୋମଦତ୍ତ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବାହ୍ଲୀକ ମଧ୍ୟ (ରୋକୁଥିଲେ).

2.98.27

वार्यमाणोपि सततं न च राजन्नियच्छति ।
एवं संवार्यमाणोपि कौन्तेयो हितकाम्यया ॥ २.९८.२७ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ନିରନ୍ତର ରୋକାଯିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ସେ ନିଜକୁ ସଂଯତ କରେ ନାହିଁ; ହିତକାମନାରେ ଏହିପରି ରୋକାଯିବା ପରେ ମଧ୍ୟ କୌନ୍ତେୟ (ଅଟକିଲେ ନାହିଁ).

2.98.28

देवकार्यार्थसिद्ध्यर्थं मुहूर्तं कलिमाविशत् ।
अविष्टः कलिना राजञ्छकुनिं प्रत्यभाषत ॥ २.९८.२८ ॥

ଦେବକାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ସେ ମୁହୂର୍ତ୍ତେ କଳିରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ହେ ରାଜନ୍, କଳିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆବିଷ୍ଟ ହୋଇ ସେ ଶକୁନିଙ୍କୁ କହିଲେ.

2.98.29

एवं भवत्विति तदा वनवासाय दीव्यति ।
प्रतिजग्राह तं पार्थो ग्लहं जग्राह सौबलः
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.९८.२९ ॥

'ଏପରି ହେଉ' କହି ସେ ବନବାସ ପାଇଁ ଜୁଆ ଖେଳିଲେ; ପାର୍ଥ ସେହି ପଣ ଗ୍ରହଣ କଲେ; ସୌବଳ (ଶକୁନି) ପାଶା ଉଠାଇ 'ଜିତିଲି' କହି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲେ.