ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.10.1
एवमेतन्महाप्राज्ञ यथा वदसि मां मुने ।
अहं चैव विजानामि सर्वे चेमे नराधिपाः ॥ ३.१०.१ ॥
ହେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ମୁନି, ଆପଣ ମୋତେ ଯେମିତି କହୁଛନ୍ତି, ଏହା ସେହିପରି। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତାହା ଜାଣେ, ଏବଂ ଏହି ସମସ୍ତ ରାଜା ମଧ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି।
3.10.2
भवांश्च मन्यते साधु यत्कुरूणां सुखोदयम् ।
तदेव विदुरोऽप्याह भीष्मो द्रोणश्च मां मुने ॥ ३.१०.२ ॥
କୁରୁମାନଙ୍କ ସୁଖୋଦୟ ଭଲ ବୋଲି ଆପଣ ମଧ୍ୟ ମାନନ୍ତି। ସେହି କଥା ବିଦୁରଙ୍କ ମଧ୍ୟ କହିଥିଲେ; ଭୀଷ୍ମ ଓ ଦ୍ରୋଣ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ତାହା କହିଥିଲେ, ହେ ମୁନି।
3.10.3
यदित्वहमनुग्राह्यः कौरव्येषु दया यदि ।
अन्वशाधि दुरात्मानं पुत्रं दुर्योधनं मम ॥ ३.१०.३ ॥
କୌରବମାନଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହର ଯୋଗ୍ୟ ଯଦି ମୁଁ ହୁଏ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୟା ଥାଏ, ତେବେ ମୋ ଦୁରାତ୍ମା ପୁତ୍ର ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନକୁ ଉପଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ।
3.10.4
अयमायाति वै राजन्मैत्रेयो भगवानृषिः ।
अन्वीक्ष्य पाण्डवान्भ्रातृनिहैवाऽस्मद्दिदृक्षया ॥ ३.१०.४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଏହି ଭଗବାନ ମୈତ୍ରେୟ ଋଷି ଆସୁଛନ୍ତି। ପାଣ୍ଡବ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବାର ଇଚ୍ଛାରେ, ଆମକୁ ଦେଖିବାକୁ ସେ ଏଠାକୁ ହିଁ ଆସୁଛନ୍ତି।
3.10.5
एष दुर्योधनं पुत्रं तव राजन्महानृषिः ।
अनुशास्ता यथान्यायं शमायास्य कुलस्य च ॥ ३.१०.५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଏହି ମହାନ ଋଷି ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ନ୍ୟାୟାନୁସାରେ ଉପଦେଶ ଦେବେ; ଏହି କୁଳର ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ମଧ୍ୟ।
3.10.6
ब्रूयाद्यदेष कौरव्य तत्कार्यमविशङ्कया ।
अक्रियायां तु कार्यस्य पुत्रं ते शप्स्यते रुषा ॥ ३.१०.६ ॥
ହେ କୌରବ୍ୟ, ସେ ଯାହା କହିବେ ତାହା ସଂଶୟ ବିନା କରିବା ଉଚିତ। କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ନ କଲେ, କ୍ରୋଧରେ ସେ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ଅଭିଶାପ ଦେବେ।
3.10.7
एवमुक्त्वा ययौ व्यासो मैत्रेयः प्रत्यदृश्यत ।
पूजया प्रतिजग्राह सपुत्रस्तं नराधिपः ॥ ३.१०.७ ॥
ଏପରି କହି ବ୍ୟାସ ଚାଲିଗଲେ; ମୈତ୍ରେୟ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ରାଜା ସମ୍ମାନପୂର୍ବକ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
3.10.8
कृत्वाऽर्ध्याद्याः क्रियाः सर्वा विश्रान्तं मुनिसत्तमम् ।
प्रश्रयेणाब्रवीद्राजा धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतः ॥ ३.१०.८ ॥
ଅର୍ଘ୍ୟ ଆଦି ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା କରି, ବିଶ୍ରାମ ନେଇଥିବା ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଅମ୍ବିକାପୁତ୍ର ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ବିନୟରେ କହିଲେ।
3.10.9
सुखेनागमनं कच्चिद्भगवन्कुरुजाङ्गले ।
कच्चित्कुशलिनो वीरा भ्रातरः पञ्च पाण्डवाः । ॥ ३.१०.९ ॥
ଭଗବନ୍, କୁରୁଜାଙ୍ଗଳରେ ଆପଣଙ୍କ ଆଗମନ ସୁଖକର ହୋଇଥିଲା କି? ବୀର ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବ ଭାଇମାନେ କୁଶଳରେ ଅଛନ୍ତି କି?
3.10.10
समये स्थातुमिच्छन्ति कच्चिच्च भरतर्षभाः ।
कच्चित्कुरूणां सौभ्रात्रमव्युच्छिन्नं भविष्यति ॥ ३.१०.१० ॥
ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ସମୟ ଅନୁସାରେ ରହିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି କି? କୁରୁମାନଙ୍କ ଭ୍ରାତୃଭାବ ଅଖଣ୍ଡ ରହିବ କି?
3.10.11
तीर्थयात्रामनुक्रामन्प्राप्तोऽस्मि कुरुजाङ्गलान् ।
यदृच्छया धर्मराजं दृष्ट्ववान्काम्यके वने ॥ ३.१०.११ ॥
ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରି ମୁଁ କୁରୁଜାଙ୍ଗଳକୁ ଆସିଲି; ଯଦୃଚ୍ଛାକ୍ରମେ କାମ୍ୟକ ବନରେ ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ଦେଖିଲି।
3.10.12
तं जटाजिनसंवीतं तपोवननिवासिनम् ।
समाजग्मुर्महात्मानं द्रष्टुं मुनिगणाः प्रभो ॥ ३.१०.१२ ॥
ଜଟା ଓ ମୃଗଚର୍ମ ଧାରଣ କରି ତପୋବନରେ ରହୁଥିବା ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ମୁନିଗଣ ଏକତ୍ର ହେଲେ, ହେ ପ୍ରଭୋ।
3.10.13
तत्राश्रौषं महाराज पुत्राणां तव विग्रहम् ।
अनयं द्यूतरूपेण महाभयमुपस्थितम् ॥ ३.१०.१३ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସେଠାରେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପାଶା ଖେଳର ରୂପରେ ଆସିଥିବା କଳହ ଓ ଉପସ୍ଥିତ ମହାଭୟ ଶୁଣିଲି।
3.10.14
ततोऽहं त्वामनुप्राप्तः कौरवाणामवेक्षया ।
सदा ह्यभ्यधिकः स्नेहः प्रीतिश्च त्वयि मे प्रभो ॥ ३.१०.१४ ॥
ଏଣୁ କୌରବମାନଙ୍କ ଚିନ୍ତାରେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଛି, ହେ ପ୍ରଭୁ; ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରତି ମୋର ସ୍ନେହ ଓ ପ୍ରୀତି ସର୍ବଦା ଅଧିକ।
3.10.15
नैतदौपयिकं राजंस्त्वयि भीष्मे च जीवति ।
यदन्योन्येन ते पुत्रा विरुध्यन्ते कथंचन ॥ ३.१०.१५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଆପଣ ଓ ଭୀଷ୍ମ ଜୀବିତ ଥିବା ସମୟରେ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ପରସ୍ପର ସହିତ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ବିରୋଧ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
3.10.16
मेढीभूतः स्वयं राजन्निग्रहे प्रग्रहे भवान् ।
किमर्थमनयं घोरमुत्पतन्तमुपेक्षसे ॥ ३.१०.१६ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ନିଗ୍ରହ ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରଣର ମୂଳ ସ୍ତମ୍ଭ ହୋଇ ଆପଣ ନିଜେ ଉଠୁଥିବା ଏହି ଘୋର ଅନର୍ଥକୁ କାହିଁକି ଉପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି?
3.10.17
दस्यूनामिव यद्वृत्तं सभायां कुरुनन्दन ।
तेन न भ्राजसे राजंस्तापसानां समागमे ॥ ३.१०.१७ ॥
ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ, ସଭାରେ ଯେଉଁ ଆଚରଣ ଡକାୟତଙ୍କ ପରି ହୋଇଛି, ତାହା ହେତୁ ହେ ରାଜନ୍, ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କ ସମାବେଶରେ ଆପଣ ଶୋଭା ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
3.10.18
ततो व्यावृत्य राजानं दुर्योधनममर्षणम् ।
उवाच श्लक्ष्णया वाचा मैत्रेयो भगवानृपिः ॥ ३.१०.१८ ॥
ତାପରେ ଭଗବାନ ମୈତ୍ରେୟ ଋଷି ଅସହିଷ୍ଣୁ ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଫେରି କୋମଳ ବାଣୀରେ କହିଲେ।
3.10.19
दुर्योधन महाबाहो निबोध वदतां वर ।
वचनं मे महाभाग ब्रुवतो यद्धितं तव ॥ ३.१०.१९ ॥
ହେ ମହାବାହୁ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, ବକ୍ତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶୁଣ। ହେ ମହାଭାଗ, ତୁମର ହିତ ପାଇଁ ମୁଁ ଯାହା କହୁଛି, ତାହା ଶୁଣ।
3.10.20
मा द्रुहः पाण्डवान्राजन्कुरुष्व हितमात्मनः ।
पाण्डवानां कुरूणां च लोकस्य च नरर्षभ ॥ ३.१०.२० ॥
ହେ ରାଜନ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଦ୍ରୋହ କରନାହିଁ। ନିଜର ହିତ କର। ହେ ନରଋଷଭ, ପାଣ୍ଡବ, କୌରବ ଓ ଜଗତର ହିତ ମଧ୍ୟ କର।
3.10.21
पाण्डवान्प्राप्य तान्रात्रौ किर्मीरो नाम राक्षसः ।
अवृत्य मार्गं रौद्रात्मा तस्थौ गिरिवाचलः ॥ ३.१०.२१ ॥
ରାତ୍ରରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚି କିର୍ମୀର ନାମକ ରାକ୍ଷସ, ଭୟଙ୍କର ହୃଦୟର, ପଥ ରୋକି ପର୍ବତ ପରି ଅଚଳ ହୋଇ ଠିଆ ହେଲା।
3.10.22
तं भीमः समरस्लाघी बलेन बलिनां वरः ।
जघान पशुमारेण व्याघ्रः क्षुद्रमृगं यथा ॥ ३.१०.२२ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଗର୍ବିତ, ବଳବାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୀମ ତାକୁ ପଶୁ ପରି ବଧ କଲେ, ଯେପରି ବାଘ ଛୋଟ ହରିଣକୁ ବଧ କରେ।
3.10.23
पश्य दिग्विजये राजन्यथा भीमेन पातितः ।
जरासन्धो महेष्वासो नागायुतबलो युधि ॥ ३.१०.२३ ॥
ହେ ରାଜନ, ଦେଖ, ଦିଗ୍ବିଜୟ ସମୟରେ ମହାଧନୁର୍ଧର, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦଶ ହଜାର ହାତୀର ବଳଯୁକ୍ତ ଜରାସନ୍ଧ ଭୀମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କିପରି ପତିତ ହେଲା।
3.10.24
संबन्धी वासुदेवश्च श्यालाः सर्वे च पार्षताः ।
ते हि सर्वे नरव्याघ्राः शूरा विक्रान्तयोधिनः ॥ ३.१०.२४ ॥
ବାସୁଦେବ ସମ୍ବନ୍ଧୀ, ସମସ୍ତ ଶ୍ୟାଳ ଏବଂ ପାର୍ଷତମାନେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ଶୂର ଓ ବିକ୍ରାନ୍ତ ଯୋଦ୍ଧା।
3.10.25
सर्वे नागायुतप्राणा वज्रसंहनना दृढः ।
सत्यव्रतधराः सर्वेसर्वे पुरुषमानिनः ॥ ३.१०.२५ ॥
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଦଶ ହଜାର ହାତୀର ପ୍ରାଣବଳ ଥିବା, ବଜ୍ରତୁଲ୍ୟ ଦୃଢ଼ ଶରୀରଧାରୀ, ସତ୍ୟବ୍ରତ ଧାରଣକାରୀ ଏବଂ ପୁରୁଷାଭିମାନୀ।
3.10.26
हन्तारो देवशत्रूणां रक्षसां कामरूपिणाम् ।
हिडिम्बबकमुख्यानां किर्मीरस् च रक्षसः।
कस्तान्युधि समासीत जरामरणवान्नरः ॥ ३.१०.२६ ॥
ଦେବଶତ୍ରୁ, ଇଚ୍ଛାରୂପଧାରୀ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ସେମାନେ ସଂହାରକ; ହିଡିମ୍ବ, ବକ ପ୍ରମୁଖ ଏବଂ କିର୍ମୀରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ। ଜରା-ମୃତ୍ୟୁର ଅଧୀନ କେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନଙ୍କୁ ମୁକାବିଲା କରିପାରିବ?
3.10.27
तस्य ते शम एवास्तु पाण्डवैर्भरतर्षभ ।
कुरु मे वचनं राजन्मा मृत्युवशमन्वगाः ॥ ३.१०.२७ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହିତ ତୁମର ଶାନ୍ତି ହେଉ। ହେ ରାଜନ୍, ମୋ କଥା ଶୁଣ; ମୃତ୍ୟୁର ବଶରେ ଯାଅ ନାହିଁ।
3.10.28
एवं तु ब्रुवतस्तस्य मैत्रेयस्य विशांपते ।
ऊरुं करिकराकारं करेणाभिजघान तः ॥ ३.१०.२८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ମୈତ୍ରେୟ ଏପରି କହୁଥିବା ସମୟରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ହାତୀର ଶୁଣ୍ଢ ପରି ନିଜ ଊରୁରେ ହାତରେ ଆଘାତ କଲା।
3.10.29
दुर्योधनः स्मितं कृत्वा चरणेनोल्लिखन्महीम् ।
नकिंचिदुक्त्वा दुर्मेधास्तस्थौ किंचिदवाङ्मुखः ॥ ३.१०.२९ ॥
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ହସିଲା, ପାଦରେ ମାଟି ଖୋଳି, କିଛି ନକହି ସେ ମୂର୍ଖ ମୁଖ କିଛି ତଳକୁ କରି ଠିଆ ହେଲା।
3.10.30
तमशुश्रूषमाणं तु विलिखन्तं वसुंधराम् ।
दृष्ट्वा दुर्योधनं राजन्मैत्रेयं कोप आविशत् ॥ ३.१०.३० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ନ କରି ମାଟି ଖୋଳୁଥିବା ଦେଖି ମୈତ୍ରେୟଙ୍କ ମନରେ କ୍ରୋଧ ଜାଗ୍ରତ ହେଲା।
3.10.31
स कोपवशमापन्नो मैत्रेयो मुनिसत्तमः ।
विधिना संप्रयुक्तश्च शापायास्य मनो दधे ॥ ३.१०.३१ ॥
କ୍ରୋଧର ବଶୀଭୂତ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୈତ୍ରେୟ ବିଧିବଶେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ତାକୁ ଶାପ ଦେବାକୁ ମନ ସ୍ଥିର କଲେ।
3.10.32
ततः स वार्युपस्पृश्य कोपसंरक्तलोचनः ।
मैत्रेयो धार्तराष्ट्रं तमशपद्दुष्टचेतसम् ॥ ३.१०.३२ ॥
ତା'ପରେ ଜଳରେ ଆଚମନ କରି, କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତିମ ନୟନ ମୈତ୍ରେୟ ସେହି ଦୁଷ୍ଟଚିତ୍ତ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରକୁ ଶାପ ଦେଲେ।
3.10.33
यस्मात्त्वं मामनादृत्य नेमां वाचं चिकीर्षसि ।
तस्मादस्यातिमानस्य सद्यः फलमवाप्स्यसि ॥ ३.१०.३३ ॥
ତୁମେ ମୋତେ ଅବଜ୍ଞା କରି ଏହି ବାକ୍ୟ ପାଳନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲ ନାହିଁ, ତେଣୁ ଏହି ଅହଂକାରୀ ତୁରନ୍ତ ଏହାର ଫଳ ପାଇବ।
3.10.34
त्वदभिद्रोहसंयुक्तं युद्धमुत्पत्स्यते महत् ।
यत्र भीमो गदाघातैस्तवोरुं भेत्स्यते बली ॥ ३.१०.३४ ॥
ତୁମ ବିଶ୍ୱାସଘାତକତା ସହିତ ଜଡିତ ମହାଯୁଦ୍ଧ ଉପୁଜିବ; ସେଥିରେ ବଳବାନ ଭୀମ ଗଦାର ଆଘାତରେ ତୁମ ଊରୁ ଭାଙ୍ଗିବ।
3.10.35
इत्येवमुक्ते वचने धृतराष्ट्रो महीपतिः ।
प्रसादयामास मुनिं नैतदेवं भवेदिति ॥ ३.१०.३५ ॥
ଏପରି ବାକ୍ୟ କୁହାଯିବାରୁ, ଭୂପତି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର 'ଏପରି ନ ହେଉ' ବୋଲି ମୁନିଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
3.10.36
शमं यास्यति चेत्पुत्रस्तव राजन्यदा तदा ।
शायो न भविता तात विपरीते भविष्यति ॥ ३.१०.३६ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଯଦି ତୁମ ପୁତ୍ର ଶାନ୍ତି ଲାଭ କରେ, ତେବେ ସେତେବେଳେ ଶାପ ହେବ ନାହିଁ, ହେ ପ୍ରିୟ; ବିପରୀତ ହେଲେ ତାହା ଘଟିବ।
3.10.37
सविलक्षस्तु राजेन्द्रो दुर्योधनपिता तदा ।
मैत्रेयं प्राह किर्मीरः कथं भीमेन पातितः ॥ ३.१०.३७ ॥
ସେତେବେଳେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ପିତା, ରାଜାମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇ ମୈତ୍ରେୟଙ୍କୁ କହିଲେ, "କିର୍ମୀର କିପରି ଭୀମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପତିତ ହେଲା?"
3.10.38
नाहं वक्ष्याम्यसूया ते न ते शुश्रूषते सुतः ।
एष ते विदुरः सर्वमाख्यास्यति गते मयि ॥ ३.१०.३८ ॥
ମୈତ୍ରେୟ କହିଲେ, "ଅସୂୟାରୁ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି ନାହିଁ; ତୁମର ସେବା କରୁଥିବା ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ମୁଁ ଚାଲିଗଲା ପରେ ଏହି ତୁମର ବିଦୁର ସବୁ କହିବ।"
3.10.39
इत्येवमुक्त्वा मैत्रेयः प्रातिष्ठत यथागतम् ।
किर्मीरवधसंविग्नो भयं दुर्योधनो ययौ ॥ ३.१०.३९ ॥
ଏହା କହି ମୈତ୍ରେୟ ଯେଉଁ ପଥରେ ଆସିଥିଲେ ସେହି ପଥରେ ଚାଲିଗଲେ। କିର୍ମୀରଙ୍କ ବଧରେ ବିଚଳିତ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଭୟଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ।