มหาภารตะ · อัธยายะ 3.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.10.1
एवमेतन्महाप्राज्ञ यथा वदसि मां मुने ।
अहं चैव विजानामि सर्वे चेमे नराधिपाः ॥ ३.१०.१ ॥
ท่านมุนีผู้มีปัญญายิ่ง สิ่งที่ท่านกล่าวแก่ข้าพเจ้านั้นเป็นเช่นนั้นจริง ข้าพเจ้าก็รู้เรื่องนี้ และบรรดาจอมกษัตริย์ทั้งหมดนี้ก็รู้เช่นกัน
3.10.2
भवांश्च मन्यते साधु यत्कुरूणां सुखोदयम् ।
तदेव विदुरोऽप्याह भीष्मो द्रोणश्च मां मुने ॥ ३.१०.२ ॥
ท่านก็เห็นว่าความเจริญสุขของเหล่ากุรุเป็นสิ่งดี ท่านมุนี วิทุระก็กล่าวสิ่งเดียวกันนี้ ภีษมะและโทรณะก็บอกข้าพเจ้าเช่นเดียวกัน
3.10.3
यदित्वहमनुग्राह्यः कौरव्येषु दया यदि ।
अन्वशाधि दुरात्मानं पुत्रं दुर्योधनं मम ॥ ३.१०.३ ॥
หากข้าพเจ้าควรได้รับความเมตตาจากเหล่ากาพัยะ และหากมีความเอ็นดูในหมู่ผู้สืบเชื้อสายกุรุ ก็ขอท่านโปรดสั่งสอนทุรโยธน์บุตรชายผู้มีใจชั่วของข้าพเจ้า
3.10.4
अयमायाति वै राजन्मैत्रेयो भगवानृषिः ।
अन्वीक्ष्य पाण्डवान्भ्रातृनिहैवाऽस्मद्दिदृक्षया ॥ ३.१०.४ ॥
ข้าแต่พระราชา ท่านเมตไตรยะผู้เป็นฤๅษีผู้ทรงคุณกำลังเสด็จมาที่นี่ ท่านปรารถนาจะพบพี่น้องปาณฑพ จึงมาที่นี่เพื่อเยี่ยมพวกเรา
3.10.5
एष दुर्योधनं पुत्रं तव राजन्महानृषिः ।
अनुशास्ता यथान्यायं शमायास्य कुलस्य च ॥ ३.१०.५ ॥
ข้าแต่พระราชา ฤๅษีผู้ยิ่งใหญ่ท่านนี้จะสั่งสอนทุรโยธน์บุตรของพระองค์โดยชอบธรรม และเพื่อความสงบของวงศ์ตระกูลนี้ด้วย
3.10.6
ब्रूयाद्यदेष कौरव्य तत्कार्यमविशङ्कया ।
अक्रियायां तु कार्यस्य पुत्रं ते शप्स्यते रुषा ॥ ३.१०.६ ॥
ข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายกุรุ สิ่งใดที่ท่านกล่าว ก็ควรปฏิบัติตามสิ่งนั้นโดยไม่ลังเล แต่หากไม่ปฏิบัติตามหน้าที่ ท่านจะสาปบุตรของพระองค์ด้วยความโกรธ
3.10.7
एवमुक्त्वा ययौ व्यासो मैत्रेयः प्रत्यदृश्यत ।
पूजया प्रतिजग्राह सपुत्रस्तं नराधिपः ॥ ३.१०.७ ॥
เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว วยาสะก็เสด็จไป และท่านเมตไตรยะก็ปรากฏขึ้น พระราชาพร้อมด้วยโอรสได้ต้อนรับท่านด้วยความเคารพ
3.10.8
कृत्वाऽर्ध्याद्याः क्रियाः सर्वा विश्रान्तं मुनिसत्तमम् ।
प्रश्रयेणाब्रवीद्राजा धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतः ॥ ३.१०.८ ॥
หลังจากทำพิธีทั้งหมดเริ่มจากการถวายน้ำอรรฆ์แล้ว พระเจ้าธฤตราษฎร์ โอรสของอัมพิกา ได้กล่าวด้วยความถ่อมตนแก่มุนีผู้ประเสริฐที่สุด ผู้ซึ่งได้พักผ่อนแล้ว
3.10.9
सुखेनागमनं कच्चिद्भगवन्कुरुजाङ्गले ।
कच्चित्कुशलिनो वीरा भ्रातरः पञ्च पाण्डवाः । ॥ ३.१०.९ ॥
ข้าแต่ท่านผู้เจริญ การเสด็จมายังกุรุชางคละของท่านเป็นไปด้วยความสุขหรือไม่ พวกวีรบุรุษปาณฑพทั้งห้าพี่น้องสบายดีหรือไม่
3.10.10
समये स्थातुमिच्छन्ति कच्चिच्च भरतर्षभाः ।
कच्चित्कुरूणां सौभ्रात्रमव्युच्छिन्नं भविष्यति ॥ ३.१०.१० ॥
บรรดาผู้ประเสริฐแห่งภรตะปรารถนาจะดำรงอยู่ตามข้อตกลงหรือไม่ ความปรองดองฉันพี่น้องของเหล่ากุรุจะยังคงไม่ขาดสายหรือไม่
3.10.11
तीर्थयात्रामनुक्रामन्प्राप्तोऽस्मि कुरुजाङ्गलान् ।
यदृच्छया धर्मराजं दृष्ट्ववान्काम्यके वने ॥ ३.१०.११ ॥
ข้าพเจ้าเดินทางแสวงบุญมาถึงกุรุชางคละ และโดยบังเอิญได้พบพระธรรมราชาในป่ากามยกะ
3.10.12
तं जटाजिनसंवीतं तपोवननिवासिनम् ।
समाजग्मुर्महात्मानं द्रष्टुं मुनिगणाः प्रभो ॥ ३.१०.१२ ॥
ข้าแต่พระเจ้า ฝูงมุนีได้มาชุมนุมกันเพื่อพบผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ผู้นั้น ผู้สวมผมเผ้ายุ่งเหยิงและหนังกวาง ผู้อาศัยอยู่ในป่าตบะ
3.10.13
तत्राश्रौषं महाराज पुत्राणां तव विग्रहम् ।
अनयं द्यूतरूपेण महाभयमुपस्थितम् ॥ ३.१०.१३ ॥
ข้าแต่มหาราชา ที่นั่นข้าพเจ้าได้ยินเรื่องการทะเลาะวิวาทของโอรสของพระองค์ เป็นความวิบัติในรูปแบบของการเล่นพนัน เป็นอันตรายใหญ่หลวงที่เกิดขึ้นแล้ว
3.10.14
ततोऽहं त्वामनुप्राप्तः कौरवाणामवेक्षया ।
सदा ह्यभ्यधिकः स्नेहः प्रीतिश्च त्वयि मे प्रभो ॥ ३.१०.१४ ॥
ดังนั้น เพราะห่วงใยเหล่ากุรุ ข้าพเจ้าจึงมาหาพระองค์ ข้าแต่พระเจ้า ความรักและความเอ็นดูที่ข้าพเจ้ามีต่อพระองค์นั้นมากกว่าเสมอมา
3.10.15
नैतदौपयिकं राजंस्त्वयि भीष्मे च जीवति ।
यदन्योन्येन ते पुत्रा विरुध्यन्ते कथंचन ॥ ३.१०.१५ ॥
ข้าแต่พระราชา สิ่งนี้ไม่สมควร ขณะที่พระองค์และภีษมะยังมีชีวิตอยู่ บรรดาโอรสของพระองค์กลับทะเลาะกันด้วยวิธีใดก็ตาม
3.10.16
मेढीभूतः स्वयं राजन्निग्रहे प्रग्रहे भवान् ।
किमर्थमनयं घोरमुत्पतन्तमुपेक्षसे ॥ ३.१०.१६ ॥
ข้าแต่พระราชา พระองค์เองเป็นเสาหลักแห่งการควบคุมและการกำกับ เหตุใดจึงทรงละเลยความวิบัติอันน่ากลัวที่กำลังก่อตัวขึ้นนี้
3.10.17
दस्यूनामिव यद्वृत्तं सभायां कुरुनन्दन ।
तेन न भ्राजसे राजंस्तापसानां समागमे ॥ ३.१०.१७ ॥
ข้าแต่ความยินดีของเหล่ากุรุ การกระทำในที่ประชุมนั้นเหมือนพฤติกรรมของโจร ด้วยเหตุนั้น ข้าแต่พระราชา พระองค์จึงไม่รุ่งโรจน์ท่ามกลางที่ประชุมของเหล่าดาบส
3.10.18
ततो व्यावृत्य राजानं दुर्योधनममर्षणम् ।
उवाच श्लक्ष्णया वाचा मैत्रेयो भगवानृपिः ॥ ३.१०.१८ ॥
จากนั้น ท่านเมตไตรยะผู้เป็นฤๅษีผู้ทรงคุณ หันไปหาพระราชาทุรโยธน์ผู้เต็มไปด้วยความโกรธ และกล่าวกับเขาด้วยถ้อยคำอ่อนโยน
3.10.19
दुर्योधन महाबाहो निबोध वदतां वर ।
वचनं मे महाभाग ब्रुवतो यद्धितं तव ॥ ३.१०.१९ ॥
ข้าแต่ทุรโยธน์ ผู้มีแขนทรงพลัง ผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาผู้พูด จงฟังเถิด ข้าแต่ผู้มีโชคยิ่ง จงฟังถ้อยคำของข้าพเจ้า ซึ่งเป็นประโยชน์แก่ท่านในขณะที่ข้าพเจ้ากล่าวอยู่
3.10.20
मा द्रुहः पाण्डवान्राजन्कुरुष्व हितमात्मनः ।
पाण्डवानां कुरूणां च लोकस्य च नरर्षभ ॥ ३.१०.२० ॥
ข้าแต่พระราชา อย่าได้ทำร้ายปาณฑพ จงกระทำสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่ตนเอง ข้าแต่บุรุษผู้ประเสริฐดุจโคอุสภะ จงกระทำเพื่อประโยชน์ของปาณฑพ เหล่ากุรุ และของโลกด้วยเถิด
3.10.21
पाण्डवान्प्राप्य तान्रात्रौ किर्मीरो नाम राक्षसः ।
अवृत्य मार्गं रौद्रात्मा तस्थौ गिरिवाचलः ॥ ३.१०.२१ ॥
ในราตรีนั้น รากษสชื่อกีรมีระ มีใจดุร้าย ได้มาพบปาณฑพ แล้วขวางทางไว้ ยืนนิ่งดังขุนเขา
3.10.22
तं भीमः समरस्लाघी बलेन बलिनां वरः ।
जघान पशुमारेण व्याघ्रः क्षुद्रमृगं यथा ॥ ३.१०.२२ ॥
ภีมะผู้ภาคภูมิในการรบ และเป็นยอดของผู้มีกำลัง ได้ฆ่ามันลงดั่งสัตว์ป่า เหมือนเสือที่ฟาดกวางน้อย
3.10.23
पश्य दिग्विजये राजन्यथा भीमेन पातितः ।
जरासन्धो महेष्वासो नागायुतबलो युधि ॥ ३.१०.२३ ॥
ข้าแต่พระราชา ขอทรงดูเถิดว่า จรสันธะผู้เป็นนักธนูยิ่งใหญ่ มีกำลังเท่าช้างหมื่นเชือกในการรบ ถูกภีมะล้มลงในการพิชิตทิศทั้งหลายเช่นไร
3.10.24
संबन्धी वासुदेवश्च श्यालाः सर्वे च पार्षताः ।
ते हि सर्वे नरव्याघ्राः शूरा विक्रान्तयोधिनः ॥ ३.१०.२४ ॥
พระวาสุเทพเป็นญาติ และพี่น้องเขยทั้งหมด รวมทั้งบุตรของปฤษตะด้วย ทุกคนเป็นเสือในหมู่มนุษย์ เป็นวีรบุรุษ เป็นนักรบผู้กล้าหาญ
3.10.25
सर्वे नागायुतप्राणा वज्रसंहनना दृढः ।
सत्यव्रतधराः सर्वेसर्वे पुरुषमानिनः ॥ ३.१०.२५ ॥
ทุกคนมีชีวิตพลังเท่าช้างหมื่นเชือก มีร่างกายแข็งแกร่งดั่งสายฟ้า ยึดมั่นในสัตยวัตร และต่างภาคภูมิในความเป็นชาย
3.10.26
हन्तारो देवशत्रूणां रक्षसां कामरूपिणाम् ।
हिडिम्बबकमुख्यानां किर्मीरस् च रक्षसः।
कस्तान्युधि समासीत जरामरणवान्नरः ॥ ३.१०.२६ ॥
พวกเขาเป็นผู้ปราบศัตรูของเทวดา และเป็นผู้ปราบรากษสที่แปลงกายได้ตามปรารถนา มีหิฑิมพะและพกะเป็นหัวหน้า และรากษสกีรมีระด้วย ใครเล่าที่เป็นมนุษย์ ผู้ต้องแก่และตาย จะยืนต่อสู้กับพวกเขาในสงครามได้
3.10.27
तस्य ते शम एवास्तु पाण्डवैर्भरतर्षभ ।
कुरु मे वचनं राजन्मा मृत्युवशमन्वगाः ॥ ३.१०.२७ ॥
ข้าแต่ยอดแห่งภรตวงศ์ ขอให้มีสันติระหว่างพระองค์กับปาณฑพเถิด ข้าแต่พระราชา ขอทรงฟังคำของข้า อย่าตกอยู่ในอำนาจของความตายเลย
3.10.28
एवं तु ब्रुवतस्तस्य मैत्रेयस्य विशांपते ।
ऊरुं करिकराकारं करेणाभिजघान तः ॥ ३.१०.२८ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์ ขณะที่ไมเตรยะกล่าวดังนี้ ทุรโยธน์ก็ใช้มือตบต้นขาของตนเอง ซึ่งรูปร่างเหมือนงวงช้าง
3.10.29
दुर्योधनः स्मितं कृत्वा चरणेनोल्लिखन्महीम् ।
नकिंचिदुक्त्वा दुर्मेधास्तस्थौ किंचिदवाङ्मुखः ॥ ३.१०.२९ ॥
ทุรโยธน์ยิ้มแล้วใช้เท้าขูดพื้นดิน ไม่กล่าวสิ่งใด คนโง่ผู้นั้นยืนอยู่โดยหน้าก้มลงเล็กน้อย
3.10.30
तमशुश्रूषमाणं तु विलिखन्तं वसुंधराम् ।
दृष्ट्वा दुर्योधनं राजन्मैत्रेयं कोप आविशत् ॥ ३.१०.३० ॥
ข้าแต่พระราชา เมื่อไมเตรยะเห็นทุรโยธน์ไม่ยอมฟัง และกำลังขูดพื้นดิน ความโกรธก็เข้าครอบงำไมเตรยะ
3.10.31
स कोपवशमापन्नो मैत्रेयो मुनिसत्तमः ।
विधिना संप्रयुक्तश्च शापायास्य मनो दधे ॥ ३.१०.३१ ॥
ไมเตรยะ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ฤๅษี ถูกความโกรธครอบงำ และถูกชะตากำหนดให้ เขาจึงตั้งใจจะสาปทุรโยธน์
3.10.32
ततः स वार्युपस्पृश्य कोपसंरक्तलोचनः ।
मैत्रेयो धार्तराष्ट्रं तमशपद्दुष्टचेतसम् ॥ ३.१०.३२ ॥
แล้วเขาก็ชำระตนด้วยน้ำ ดวงตาแดงก่ำด้วยความโกรธ ไมเตรยะจึงสาปธฤตราษฏร์บุตรผู้มีจิตชั่วร้ายนั้น
3.10.33
यस्मात्त्वं मामनादृत्य नेमां वाचं चिकीर्षसि ।
तस्मादस्यातिमानस्य सद्यः फलमवाप्स्यसि ॥ ३.१०.३३ ॥
เพราะเจ้าดูหมิ่นข้า ไม่ยอมทำตามถ้อยคำนี้ ดังนั้น ผู้ทะนงตนเอ๋ย เจ้าจะได้รับผลของมันในทันที
3.10.34
त्वदभिद्रोहसंयुक्तं युद्धमुत्पत्स्यते महत् ।
यत्र भीमो गदाघातैस्तवोरुं भेत्स्यते बली ॥ ३.१०.३४ ॥
สงครามใหญ่ที่เกี่ยวพันกับการทรยศของเจ้าจะเกิดขึ้น ในสงครามนั้นภีมะผู้แข็งแกร่งจะหักต้นขาของเจ้าด้วยการฟาดของกระบองของเขา
3.10.35
इत्येवमुक्ते वचने धृतराष्ट्रो महीपतिः ।
प्रसादयामास मुनिं नैतदेवं भवेदिति ॥ ३.१०.३५ ॥
เมื่อคำพูดนี้ถูกกล่าวออกไปแล้ว พระเจ้าธฤตราษฏร์ผู้ปกครองแผ่นดิน ได้พยายามปลอบฤๅษี โดยกล่าวว่า ขอให้ไม่เป็นเช่นนั้นเถิด
3.10.36
शमं यास्यति चेत्पुत्रस्तव राजन्यदा तदा ।
शायो न भविता तात विपरीते भविष्यति ॥ ३.१०.३६ ॥
ข้าแต่พระราชา หากบุตรของพระองค์ได้รับความสงบ คำสาปก็จะไม่เกิดขึ้น ข้าแต่ลูกรัก แต่ในกรณีตรงกันข้าม มันก็จะเป็นจริง
3.10.37
सविलक्षस्तु राजेन्द्रो दुर्योधनपिता तदा ।
मैत्रेयं प्राह किर्मीरः कथं भीमेन पातितः ॥ ३.१०.३७ ॥
ครั้งนั้น บิดาของทุรโยธน์ เจ้าแห่งกษัตริย์ รู้สึกอับอาย จึงกล่าวกับไมเตรยะว่า "กีรมีระถูกภีมะล้มลงได้อย่างไร"
3.10.38
नाहं वक्ष्याम्यसूया ते न ते शुश्रूषते सुतः ।
एष ते विदुरः सर्वमाख्यास्यति गते मयि ॥ ३.१०.३८ ॥
ไมเตรยะกล่าวว่า "ข้าจะไม่บอกท่านด้วยความอาฆาต และบุตรของท่านก็ไม่ใช่ผู้รับใช้ท่าน เมื่อข้าจากไปแล้ว วิทุรของท่านนี้จะเล่าเรื่องทั้งหมดให้ฟัง"
3.10.39
इत्येवमुक्त्वा मैत्रेयः प्रातिष्ठत यथागतम् ।
किर्मीरवधसंविग्नो भयं दुर्योधनो ययौ ॥ ३.१०.३९ ॥
ไมเตรยะกล่าวดังนี้แล้ว ก็จากไปตามทางที่มา ส่วนทุรโยธน์ ผู้สั่นสะเทือนเพราะการสังหารกีรมีระ ก็เข้าสู่ความหวาดกลัว