ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.102
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.102.1
तव प्रसादाद्वर्धन्ते प्रजाः सर्वाश्चतुर्विधाः ।
ता भाविता भावयनति हव्यकव्यैर्दिवौकसः ॥ ३.१०२.१ ॥
ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਾਲੇ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਹਵਿ ਤੇ ਕਵਿ ਨਾਲ ਸਵਰਗਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਦੀਆਂ ਹਨ।
3.102.2
लोका ह्येवं विवर्धन्ते ह्यन्योन्यं समुपाश्रिताः ।
त्वत्प्रसादान्निरुद्विग्नास्त्वयैव परिरक्षिताः ॥ ३.१०२.२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਕ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਕੇ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਉਹ ਰੱਖਿਅਤ ਹਨ।
3.102.3
इदं च समनुप्राप्तं लोकानां भयमुत्तमम् ।
न च जानीम केनेति रात्रौ वध्यन्ति ब्राह्मणाः ॥ ३.१०२.३ ॥
ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਇਹ ਵੱਡਾ ਭੈ ਆ ਪਿਆ ਹੈ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਿਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਹ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
3.102.4
क्षीणेषु च ब्राह्मणेषु पृथिवी क्षयमेष्यति ।
तत पृथिव्यां क्षीणायां त्रिदिवं क्षयमेष्यति ॥ ३.१०२.४ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਘਟਣ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ। ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਘਟਣ ਤੇ ਤ੍ਰਿਦਿਵ (ਸਵਰਗ) ਵੀ ਨਾਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ।
3.102.5
त्वत्प्रसादान्महाबाहो लोकाः सर्वे जगत्पते ।
विनाशं नाधिगच्छेयुस्त्वया वै परिरक्षिताः ॥ ३.१०२.५ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ! ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਨਾਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਾ ਹੋਣ; ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਉਹ ਰੱਖਿਅਤ ਹਨ।
3.102.6
विदितं मे सुराः सर्वं प्रजानां क्षयकारणम् ।
भवतां चापि वक्ष्यामि शृणुध्वं विगतज्वराः ॥ ३.१०२.६ ॥
ਹੇ ਦੇਵਤਿਓ, ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਦਾ ਸਾਰਾ ਕਾਰਨ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਫ਼ਿਕਰ ਛੱਡ ਕੇ ਸੁਣੋ।
3.102.7
कालेया इति विख्याता गणाः परमदारुणाः ।
तैश्च वृत्रं समाश्रित्य जगत्सर्वं प्रमाथितम् ॥ ३.१०२.७ ॥
ਕਾਲੇਯ ਨਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਣ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕੀਤਾ।
3.102.8
ते वृत्रं निहतं दृष्ट्वा सहस्राक्षेण धीमता ।
जीवितं परिरक्षन्तः प्रविष्टा वरुणालयम् ॥ ३.१०२.८ ॥
ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ (ਇੰਦਰ) ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਵਰੁਣ ਦੇ ਨਿਵਾਸ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਏ।
3.102.9
ते प्रविश्योदधिं घोरं नक्रग्राहसमाकुलम् ।
उत्सादार्थं लोकानां रात्रौ घ्नन्ति ऋषीनिह ॥ ३.१०२.९ ॥
ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਹਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਭਿਆਨਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ।
3.102.10
न तु शक्याः क्षयं नेतुं समुद्राश्रयिणो हि ते ।
समुद्रस्य क्षये बुद्धिर्भवद्भिः संप्रधार्यताम् ॥ ३.१०२.१० ॥
ਪਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰੋ।
3.102.11
एतच्छ्रुत्वा वचो देवा विष्णुना समुदीरितम् ।
विष्णुमेव पुरस्कृत्यब्रह्माणं समुपस्थिताः ॥ ३.१०२.११ ॥
ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਕਹੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਏ।
3.102.12
ततस्ते प्रणता भूत्वा तमेवार्धं न्यवेदयन् ।
सर्वलोकविनाशार्थं कालेया कृतनिश्चयाः ॥ ३.१०२.१२ ॥
ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਸੇ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸੀ ਕਿ ਕਾਲੇਯ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਦਾ ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
3.102.13
एषां तद्वचनं श्रुत्वा पद्मयोनिः सनातनः ।
उवाच परमप्रीतस्त्रिदशानर्थवद्वचः ॥ ३.१०२.१३ ॥
ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਉਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਕਮਲ-ਯੋਨੀ ਸਨਾਤਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਰਥਪੂਰਨ ਬਚਨ ਬੋਲੇ।
3.102.14
विदितं मे सुराः सर्वे दानवानां विवेष्टितम् ।
मनुष्यादेश्च निधनं कालेयैः कालचोदितैः ॥ ३.१०२.१४ ॥
ਹੇ ਦੇਵਤਿਓ, ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ; ਕਾਲ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਾਲੇਯਾਂ ਹੱਥੋਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਆਦਿ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਦਾ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ।
3.102.15
क्षयस्तेपामनुप्राप्तः कालेनोपहताश्च ये ।
उपायं संप्रवक्ष्यामि समुद्रस्य विशोषणे ॥ ३.१०२.१५ ॥
ਕਾਲ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰ ਸੁਕਾਉਣ ਦਾ ਉਪਾਇ ਦੱਸਾਂਗਾ।
3.102.16
अगस्त्य इतिविग्व्यातो वारुणिः सुसमाहितः ।
तमुपागम्य सहिता इममर्थं प्रयाचत ॥ ३.१०२.१६ ॥
ਅਗਸਤਯ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਵਰੁਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਬਹੁਤ ਇਕਾਗਰ ਚਿੱਤ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਜਾ ਕੇ ਇਹ ਬੇਨਤੀ ਕਰੋ।
3.102.17
स हि शक्तो महातेजाः क्षणात्पातुं महोदधिम् ।
अगस्त्येन विना को हि शक्तोऽन्योऽर्णवशोपणे ॥ ३.१०२.१७ ॥
ਉਹ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਮਹਾਸਾਗਰ ਪੀ ਜਾਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਨ। ਅਗਸਤਯ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਸੁਕਾਉਣ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੌਣ ਸਮਰੱਥ ਹੈ?
3.102.18
अन्यथा हि न शक्यास्ते विना सागरशोपणम् ।
समुद्रे च क्षयं नीते कालेयान्निहनिष्यथ ॥ ३.१०२.१८ ॥
ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਸੁਕਾਏ ਬਿਨਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ; ਸਮੁੰਦਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਤੁਸੀਂ ਕਾਲੇਯਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੋਗੇ।
3.102.19
एवं श्रुत्वा वचो देवा ब्रह्मणः परमेष्ठिनः ।
परमेष्ठिनमाज्ञाप्यअगस्त्यस्याश्रमं ययुः ॥ ३.१०२.१९ ॥
ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਦੇਵਤੇ ਅਗਸਤਯ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
3.102.20
तत्रापश्यन्महात्मानं वारुणिं दीप्ततेजसम् ।
उपास्यमानमृपिभिर्देवैरिव पितामहम् ॥ ३.१०२.२० ॥
ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੀਪਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਮਹਾਤਮਾ ਵਾਰੁਣਿ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਪਿਤਾਮਹ ਸੇਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸੇਵਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ।
3.102.21
तेऽभिगम्य महात्मानं मैत्रावरुणिमच्युतम् ।
आश्रमश्थं तपोराशिं कर्मभिः स्वैस्तु तुष्टुवुः ॥ ३.१०२.२१ ॥
ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ, ਮੈਤਰਾਵਰੁਣਿ, ਅਚੁਤ, ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਤਪ ਦੇ ਢੇਰ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
3.102.22
नहुपेणाभितप्तानां त्वं लोकानां गतिः पुरा ।
भ्रंशितश्च सुरैश्वर्याल्लोकार्थं लोककण्टकः ॥ ३.१०२.२२ ॥
ਨਹੁਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਤੂੰ ਹੀ ਆਸਰਾ ਸੀ; ਲੋਕਕੰਟਕ ਉਸ ਨੂੰ ਲੋਕ-ਭਲਾਈ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਐਸ਼ਵਰਜ ਤੋਂ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ।
3.102.23
क्रोधात्प्रवृद्धस्तरणं भास्करस्य नभोगतः ।
वचस्तवानतिक्रामन्विन्ध्यः शैलो न वर्धते ॥ ३.१०२.२३ ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਵਧਿਆ ਵਿੰਧਿਆ ਪਰਬਤ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਸੂਰਜ ਦਾ ਰਾਹ ਰੋਕਣ ਲੱਗਾ; ਤੇਰੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਟੱਪ ਕੇ ਉਹ ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਵਧਦਾ।
3.102.24
तमसा चावृतेलोके मृत्युनाऽभ्यर्दिताः प्रजाः ।
त्वामेव नाथमासाद्य निर्वृतिं परमां गताः ॥ ३.१०२.२४ ॥
ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮੌਤ ਨਾਲ ਪਰਜਾ ਪੀੜਤ ਸੀ, ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਨਾਥ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਪਰਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।
3.102.25
अस्माकं भयभीतानां नित्यशो भगवान्गतिः ।
ततस्त्वार्ताः प्रयाचामो वरं त्वां वरदो ह्यसि ॥ ३.१०२.२५ ॥
ਡਰੇ ਹੋਏ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਦਾ ਭਗਵਾਨ ਹੀ ਆਸਰਾ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਥੋਂ ਵਰ ਮੰਗਦੇ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਵਰਦਾਤਾ ਹੋ।