મહાભારત · અધ્યાય 3.103
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.103.1
किमर्थं सहसा विन्ध्यः प्रवृद्धः क्रोधमूर्च्छितः ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं विस्तरेण महामुने ॥ ३.१०३.१ ॥
વિંધ્ય શા માટે અચાનક વધી ગયો અને ક્રોધથી મૂર્છિત થયો? હે મહામુનિ, હું આ વિસ્તારથી સાંભળવા ઇચ્છું છું.
3.103.2
अद्रिराजं महाघोरं रमेरुं कनकपर्वतम् ।
उदयास्तमने भानुः प्रदक्षिणमवर्तत ॥ ३.१०३.२ ॥
અત્યંત ભયંકર પર્વતરાજ રમેરુ, સુવર્ણ પર્વત; ઉદય અને અસ્તના સમયે સૂર્ય તેની આસપાસ પ્રદક્ષિણા કરતો હતો.
3.103.3
तं तु दृष्ट्वा तथा विन्ध्य शैलः सूर्यमथाब्रवीत् ।
यथा हि मेरुर्भवता नित्यशः परिगम्यते ॥ ३.१०३.३ ॥
તે જોઈને વિંધ્ય પર્વતે સૂર્યને કહ્યું, "જેમ તમે હંમેશાં મેરુની પ્રદક્ષિણા કરો છો…"
3.103.4
प्रदक्षिणश्च क्रियते मामेवं करु भास्कर ।
एवमुक्तस्ततः सूर्यः शैलेन्द्रं प्रत्यभापत ॥ ३.१०३.४ ॥
"હે ભાસ્કર, મારી પણ આ રીતે પ્રદક્ષિણા કર." એમ કહેવાતાં સૂર્યએ પર્વતરાજને ઉત્તર આપ્યો.
3.103.5
नाहमात्मेच्छया शैल करोम्येनं प्रदक्षिणम् ।
एष मार्गः प्रदिष्टो मे येनेदं निर्मितं जगत् ॥ ३.१०३.५ ॥
"હે પર્વત, હું મારી ઇચ્છાથી આ પ્રદક્ષિણા કરતો નથી. જે માર્ગે આ જગત રચાયું, તે જ મારા માટે નિર્દેશિત છે."
3.103.6
एवमुक्तस्ततः क्रोधात्प्रवृद्धः सहसाऽचलः ।
सूर्याचन्द्रमसोर्मार्गं रोद्धुमिच्छन्परंतप ॥ ३.१०३.६ ॥
એમ કહેવાતાં તે અચળ પર્વત ક્રોધથી અચાનક વધી ગયો, અને હે પરંતપ, સૂર્ય અને ચંદ્રનો માર્ગ રોકવા ઇચ્છવા લાગ્યો.
3.103.7
ततो देवाः सहिताः सर्व एव ।
सेन्द्राः समागम्य महाद्रिराजम्।
निवारयामासुरुपायतस्तं ।
न च स्म तेषां वचनं चकार ॥ ३.१०३.७ ॥
ત્યારે ઇન્દ્ર સહિત સર્વ દેવતાઓ ભેગા થઈને તે મહાન પર્વતરાજને અનેક ઉપાયોથી રોકવા લાગ્યા; પણ તેણે તેમનું વચન માન્યું નહીં.
3.103.8
अथाभिजग्मुर्मुनिमाश्रमस्थं ।
तपस्विनं धर्मभृतां वरिष्ठम्।
अगस्त्यमत्यद्भुतवीर्यदीप्तं ।
तं चार्थमूचुः सहिताः सुरास्ते ॥ ३.१०३.८ ॥
ત્યારે દેવતાઓ ભેગા થઈને આશ્રમમાં રહેલા, ધર્મધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ, અદ્ભુત તેજથી દીપતા તપસ્વી અગસ્ત્ય મુનિ પાસે ગયા અને પોતાનો હેતુ તેમને કહ્યો.
3.103.9
सूर्याचन्दर्मसोर्मार्गं नक्षत्राणां गतिं तथा ।
शैलराजो वृणोत्येप विन्ध्यः क्रोधवशानुगः ॥ ३.१०३.९ ॥
ક્રોધને વશ થયેલો આ શૈલરાજ વિંધ્ય સૂર્ય અને ચંદ્રનો માર્ગ તથા નક્ષત્રોની ગતિને પણ રોકી રહ્યો છે.
3.103.10
तं निवारयितुं शक्तो नान्यः कश्चिद्द्विजोत्तम ।
ऋते त्वां हि महाभाग तस्मादेनं निवारय ॥ ३.१०३.१० ॥
હે દ્વિજોત્તમ, તમારા સિવાય બીજો કોઈ તેને રોકવા સમર્થ નથી; તેથી હે મહાભાગ, તમે જ તેને રોકો.
3.103.11
तच्छ्रुत्वा वचनं विप्रः सुराणां शैलमभ्यगात् ।
सोभिगम्याब्रवीद्विन्ध्यं सदारः समुपस्थितः ॥ ३.१०३.११ ॥
દેવતાઓના તે વચન સાંભળીને તે બ્રાહ્મણ પર્વત તરફ ગયા; પત્ની સહિત પાસે જઈને તેમણે વિંધ્યને કહ્યું.
3.103.12
मार्गमिच्छाम्यहं दत्तं भवता पर्वतोत्तम ।
दक्षिणामभिगन्तास्मि दिशे कार्येण केनचित् ॥ ३.१०३.१२ ॥
હે પર્વતોત્તમ, તમે મને માર્ગ આપો એવી મારી ઇચ્છા છે; કોઈ કાર્ય માટે હું દક્ષિણ દિશા તરફ જવાનો છું.
3.103.13
यावदागमनं मह्यं तावत्त्वं प्रतिपालय ।
निवृत्ते मयि शैलेन्द्र ततो वर्धस्व कामतः ॥ ३.१०३.१३ ॥
હું પાછો ન આવું ત્યાં સુધી તું રાહ જોજે. હે પર્વતરાજ, હું પાછો ફરું ત્યારે તું તારી ઇચ્છા મુજબ વધજે.
3.103.14
एवं स समयं कृत्वाविन्ध्येनामित्रकर्शन ।
अद्यापि दक्षिणाद्देशाद्वारुणिर्न निवर्तते ॥ ३.१०३.१४ ॥
હે શત્રુદમન, આ રીતે વિંધ્ય સાથે કરાર કરીને વરુણપુત્ર આજે પણ દક્ષિણ દેશમાંથી પાછા ફર્યા નથી.
3.103.15
विन्ध्योऽपितद्भयाद्राजन्कुञ्चिताङ्गो न वर्धते ।
अगस्त्यस्य प्रभावेण यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ ३.१०३.१५ ॥
હે રાજન, તેના ભયથી વિંધ્ય પણ વાંકું અંગ લઈને વધતો નથી. અગસ્ત્યના પ્રભાવથી આમ થયું છે; એ વિશે જ તું મને પૂછી રહ્યો છે.
3.103.16
कालेयास्तु यथा राजन्सुरैः सर्वैर्निषूदिताः ।
अगस्त्याद्वरमासाद्य तन्मे निगदतः शृणु ॥ ३.१०३.१६ ॥
હે રાજન, અગસ્ત્ય પાસેથી વર મેળવીને કાલેયો દેવતાઓ દ્વારા કેવી રીતે નાશ પામ્યા, તે હું કહું છું તે સાંભળ.
3.103.17
त्रिदशानां वचः श्रुत्वा मैत्रावरुणिरब्रवीत् ।
किमर्थमभियाता स्थ वरं मत्तः कमिच्छथ ॥ ३.१०३.१७ ॥
દેવોના વચન સાંભળીને મૈત્રાવરુણિ (અગસ્ત્ય) બોલ્યા, 'તમે શા માટે આવ્યા છો? મારી પાસેથી કયો વર ઇચ્છો છો?'
3.103.18
एवमुक्तास्ततस्तेन देवता मुनिमब्रुवन् ।
सर्वे प्राञ्जलयो भूत्वा पुरन्दरपुरोगमाः ॥ ३.१०३.१८ ॥
તેમણે આ પ્રમાણે કહ્યું ત્યારે પુરંદર (ઇન્દ્ર) આગળ રાખીને સર્વ દેવો હાથ જોડીને તે મુનિને બોલ્યા.
3.103.19
एवं त्वयोच्छाम कृतं हि कार्यं ।
महार्णवं पीयमानं महात्मन्।
ततो वधिष्याम सहानुबन्धा-
न्कालोपसृष्टान्सुरविद्विषस्तान् ॥ ३.१०३.१९ ॥
આ રીતે આપે મહાર્ણવ પી લીધો એટલે મારું કાર્ય થયું, હે મહાત્મન્. પછી કાળથી ઘેરાયેલા દેવદ્વેષી અસુરોને તેમના અનુચરો સહિત હું વધ કરીશ.
3.103.20
त्रिदशानां वचः श्रुत्वा तथेति मुनिरब्रवीत् ।
करिष्ये भवतां कामं लोकानां च महत्सुखम् ॥ ३.१०३.२० ॥
ત્રીસ દેવોનું વચન સાંભળીને મુનિ બોલ્યા, 'તથાસ્તુ.' હું તમારી ઇચ્છા પૂર્ણ કરીશ અને લોકોને મહાન સુખ પણ આપીશ.
3.103.21
एवमुक्त्वा ततोऽगच्छत्समुद्रं सरितांपतिम् ।
ऋषिभिश्च तपःसिद्धै सार्धं देवैश्च सुव्रत ॥ ३.१०३.२१ ॥
એમ કહીને તેઓ નદીઓના સ્વામી સમુદ્ર તરફ ગયા, તપથી સિદ્ધ થયેલા ઋષિઓ અને દેવો સાથે, હે સુવ્રત.
3.103.22
मनुष्योरगगन्धर्वयक्षकिंपुरुषास्तथा ।
अनुजग्मुर्महात्मानं द्रष्टुकानास्तदद्भुतम् ॥ ३.१०३.२२ ॥
મનુષ્યો, નાગો, ગંધર્વો, યક્ષો અને કિંપુરુષો પણ એ અદ્ભુત દૃશ્ય જોવાની ઇચ્છાથી મહાત્માની પાછળ ચાલ્યા.
3.103.23
ततोऽभ्यगच्छन्सहिताः समुद्रं भीमनिःखनम् ।
नृत्यन्तमिव चोर्मीभिर्वल्गन्तमिव वायुना ॥ ३.१०३.२३ ॥
પછી તેઓ સૌ સાથે ભયંકર ગર્જના કરતા એ સમુદ્ર પાસે પહોંચ્યા. તે મોજાઓથી નાચતો હોય અને પવનથી કૂદતો હોય એવો લાગતો હતો.
3.103.24
हसन्तमिव फेनौघैः स्खलन्तं कन्दरेषु च ।
तानाग्राहसमाकीर्णं नानाद्विजगणान्वितम् ॥ ३.१०३.२४ ॥
ફીણના ઢગલાથી હસતો હોય, ગુફાઓમાં ઠોકર ખાતો હોય, તાનાગ્રાહોથી ભરેલો અને વિવિધ પક્ષીઓના સમૂહોથી યુક્ત એ સમુદ્ર હતો.
3.103.25
अगस्त्यसहिता देवाः सगन्धर्वमहारगाः ।
ऋषयश्च महाभागाः समासेदुर्महोदधिम् ॥ ३.१०३.२५ ॥
અગસ્ત્ય સાથે દેવો, ગંધર્વો, મહાનાગો અને મહાભાગ ઋષિઓ મહાસાગર પાસે પહોંચ્યા.