Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.103

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.103.1

किमर्थं सहसा विन्ध्यः प्रवृद्धः क्रोधमूर्च्छितः ।
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं विस्तरेण महामुने ॥ ३.१०३.१ ॥

ବିନ୍ଧ୍ୟ କାହିଁକି ହଠାତ୍ ବଢ଼ିଗଲା ଏବଂ କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହେଲା? ହେ ମହାମୁନି, ମୁଁ ଏହା ବିସ୍ତାରରେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।

3.103.2

अद्रिराजं महाघोरं रमेरुं कनकपर्वतम् ।
उदयास्तमने भानुः प्रदक्षिणमवर्तत ॥ ३.१०३.२ ॥

ଅତି ଭୟଙ୍କର ପର୍ବତରାଜ ରମେରୁ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବତ; ଉଦୟ ଓ ଅସ୍ତ ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତା'ର ଚାରିପାଖରେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରୁଥିଲେ।

3.103.3

तं तु दृष्ट्वा तथा विन्ध्य शैलः सूर्यमथाब्रवीत् ।
यथा हि मेरुर्भवता नित्यशः परिगम्यते ॥ ३.१०३.३ ॥

ତାହା ଦେଖି ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ କହିଲା, "ଆପଣ ସର୍ବଦା ମେରୁକୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରନ୍ତି ଯେପରି…"

3.103.4

प्रदक्षिणश्च क्रियते मामेवं करु भास्कर ।
एवमुक्तस्ततः सूर्यः शैलेन्द्रं प्रत्यभापत ॥ ३.१०३.४ ॥

"ହେ ଭାସ୍କର, ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କର।" ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପର୍ବତରାଜଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

3.103.5

नाहमात्मेच्छया शैल करोम्येनं प्रदक्षिणम् ।
एष मार्गः प्रदिष्टो मे येनेदं निर्मितं जगत् ॥ ३.१०३.५ ॥

"ହେ ପର୍ବତ, ମୁଁ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଏପରି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରେ ନାହିଁ। ଯେଉଁ ପଥରେ ଏ ଜଗତ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି, ସେହି ପଥ ମୋ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ।"

3.103.6

एवमुक्तस्ततः क्रोधात्प्रवृद्धः सहसाऽचलः ।
सूर्याचन्द्रमसोर्मार्गं रोद्धुमिच्छन्परंतप ॥ ३.१०३.६ ॥

ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ସେ ଅଚଳ ପର୍ବତ କ୍ରୋଧରେ ହଠାତ୍ ବଢ଼ିଗଲା, ଏବଂ ହେ ପରନ୍ତପ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପଥ ରୋକିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲା।

3.103.7

ततो देवाः सहिताः सर्व एव ।
सेन्द्राः समागम्य महाद्रिराजम्।
निवारयामासुरुपायतस्तं ।
न च स्म तेषां वचनं चकार ॥ ३.१०३.७ ॥

ଏଥିରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏକତ୍ର ହୋଇ ସେଇ ମହାପର୍ବତରାଜଙ୍କୁ ଅନେକ ଉପାୟରେ ରୋକିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ; କିନ୍ତୁ ସେ ସେମାନଙ୍କ କଥା ମାନିଲେ ନାହିଁ।

3.103.8

अथाभिजग्मुर्मुनिमाश्रमस्थं ।
तपस्विनं धर्मभृतां वरिष्ठम्।
अगस्त्यमत्यद्भुतवीर्यदीप्तं ।
तं चार्थमूचुः सहिताः सुरास्ते ॥ ३.१०३.८ ॥

ତା'ପରେ ଦେବତାମାନେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଆଶ୍ରମରେ ରହୁଥିବା, ଧର୍ମଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅଦ୍ଭୁତ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତ ତପସ୍ୱୀ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମୁନିଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ନିଜର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଜଣାଇଲେ।

3.103.9

सूर्याचन्दर्मसोर्मार्गं नक्षत्राणां गतिं तथा ।
शैलराजो वृणोत्येप विन्ध्यः क्रोधवशानुगः ॥ ३.१०३.९ ॥

କ୍ରୋଧର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ଏହି ଶୈଳରାଜ ବିନ୍ଧ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପଥ ଏବଂ ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କ ଗତି ମଧ୍ୟ ରୋକୁଛି।

3.103.10

तं निवारयितुं शक्तो नान्यः कश्चिद्द्विजोत्तम ।
ऋते त्वां हि महाभाग तस्मादेनं निवारय ॥ ३.१०३.१० ॥

ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ତୁମ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କେହି ତାକୁ ରୋକିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହଁନ୍ତି; ତେଣୁ ହେ ମହାଭାଗ, ତୁମେ ହିଁ ତାକୁ ରୋକ।

3.103.11

तच्छ्रुत्वा वचनं विप्रः सुराणां शैलमभ्यगात् ।
सोभिगम्याब्रवीद्विन्ध्यं सदारः समुपस्थितः ॥ ३.१०३.११ ॥

ଦେବତାଙ୍କ ସେହି କଥା ଶୁଣି ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପର୍ବତ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ; ପତ୍ନୀ ସହିତ ପାଖକୁ ଯାଇ ବିନ୍ଧ୍ୟଙ୍କୁ କହିଲେ।

3.103.12

मार्गमिच्छाम्यहं दत्तं भवता पर्वतोत्तम ।
दक्षिणामभिगन्तास्मि दिशे कार्येण केनचित् ॥ ३.१०३.१२ ॥

ହେ ପର୍ବତୋତ୍ତମ, ତୁମେ ମୋତେ ପଥ ଦିଅ ବୋଲି ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି; କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ମୁଁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।

3.103.13

यावदागमनं मह्यं तावत्त्वं प्रतिपालय ।
निवृत्ते मयि शैलेन्द्र ततो वर्धस्व कामतः ॥ ३.१०३.१३ ॥

ମୁଁ ଫେରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ଅପେକ୍ଷା କର। ହେ ଶୈଳରାଜ, ମୁଁ ଫେରିଲେ ତୁମେ ତୁମ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବଢ଼ିବ।

3.103.14

एवं स समयं कृत्वाविन्ध्येनामित्रकर्शन ।
अद्यापि दक्षिणाद्देशाद्वारुणिर्न निवर्तते ॥ ३.१०३.१४ ॥

ହେ ଶତ୍ରୁଦମନ, ଏହିପରି ବିନ୍ଧ୍ୟ ସହ ଚୁକ୍ତି କରି ବରୁଣପୁତ୍ର ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦକ୍ଷିଣ ଦେଶରୁ ଫେରିନାହାନ୍ତି।

3.103.15

विन्ध्योऽपितद्भयाद्राजन्कुञ्चिताङ्गो न वर्धते ।
अगस्त्यस्य प्रभावेण यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ ३.१०३.१५ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ତାଙ୍କ ଭୟରେ ବିନ୍ଧ୍ୟ ମଧ୍ୟ ନଇଁଥିବା ଅଙ୍ଗ ନେଇ ବଢ଼ୁ ନାହିଁ। ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ଏହା ହୋଇଛି; ସେ ବିଷୟରେ ତୁମେ ମୋତେ ପଚାରୁଛ।

3.103.16

कालेयास्तु यथा राजन्सुरैः सर्वैर्निषूदिताः ।
अगस्त्याद्वरमासाद्य तन्मे निगदतः शृणु ॥ ३.१०३.१६ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ବର ପାଇ କାଳେୟମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କିପରି ନିହତ ହେଲେ, ତାହା ମୁଁ କହୁଛି ଶୁଣ।

3.103.17

त्रिदशानां वचः श्रुत्वा मैत्रावरुणिरब्रवीत् ।
किमर्थमभियाता स्थ वरं मत्तः कमिच्छथ ॥ ३.१०३.१७ ॥

ଦେବତାମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ମୈତ୍ରାବରୁଣି (ଅଗସ୍ତ୍ୟ) କହିଲେ, 'ତୁମେମାନେ କେଉଁ କାରଣରୁ ଆସିଛ? ମୋଠାରୁ କେଉଁ ବର ଚାହଁ?'

3.103.18

एवमुक्तास्ततस्तेन देवता मुनिमब्रुवन् ।
सर्वे प्राञ्जलयो भूत्वा पुरन्दरपुरोगमाः ॥ ३.१०३.१८ ॥

ସେ ଏପରି କହିବାରୁ ପୁରନ୍ଦର (ଇନ୍ଦ୍ର) ଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ସମସ୍ତ ଦେବତା ହାତ ଯୋଡ଼ି ସେଇ ମୁନିଙ୍କୁ କହିଲେ।

3.103.19

एवं त्वयोच्छाम कृतं हि कार्यं ।
महार्णवं पीयमानं महात्मन्।
ततो वधिष्याम सहानुबन्धा-
न्कालोपसृष्टान्सुरविद्विषस्तान् ॥ ३.१०३.१९ ॥

ଏପରି ଆପଣ ମହାର୍ଣବ ପାନ କରିବାରୁ ମୋ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ହେ ମହାତ୍ମନ୍। ତା'ପରେ କାଳଗ୍ରସ୍ତ ଦେବଦ୍ୱେଷୀ ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଅନୁଚରଙ୍କ ସହିତ ମୁଁ ବଧ କରିବି।

3.103.20

त्रिदशानां वचः श्रुत्वा तथेति मुनिरब्रवीत् ।
करिष्ये भवतां कामं लोकानां च महत्सुखम् ॥ ३.१०३.२० ॥

ତ୍ରିଦଶ ଦେବତାଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ମୁନି କହିଲେ, 'ତଥାସ୍ତୁ।' ମୁଁ ଆପଣମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବି ଏବଂ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମହା ସୁଖ ମଧ୍ୟ ଆଣିବି।

3.103.21

एवमुक्त्वा ततोऽगच्छत्समुद्रं सरितांपतिम् ।
ऋषिभिश्च तपःसिद्धै सार्धं देवैश्च सुव्रत ॥ ३.१०३.२१ ॥

ଏହିପରି କହି ସେ ନଦୀପତି ସମୁଦ୍ର ଆଡକୁ ଗଲେ, ତପସ୍ୟାରେ ସିଦ୍ଧ ଋଷି ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ, ହେ ସୁବ୍ରତ।

3.103.22

मनुष्योरगगन्धर्वयक्षकिंपुरुषास्तथा ।
अनुजग्मुर्महात्मानं द्रष्टुकानास्तदद्भुतम् ॥ ३.१०३.२२ ॥

ମନୁଷ୍ୟ, ଉରଗ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ ଓ କିମ୍ପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ପଛେ ଗଲେ।

3.103.23

ततोऽभ्यगच्छन्सहिताः समुद्रं भीमनिःखनम् ।
नृत्यन्तमिव चोर्मीभिर्वल्गन्तमिव वायुना ॥ ३.१०३.२३ ॥

ତା'ପରେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନକାରୀ ସେହି ସମୁଦ୍ର ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଲହରୀରେ ନାଚୁଥିବା ଓ ପବନରେ ଡେଇଁ ପଡୁଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।

3.103.24

हसन्तमिव फेनौघैः स्खलन्तं कन्दरेषु च ।
तानाग्राहसमाकीर्णं नानाद्विजगणान्वितम् ॥ ३.१०३.२४ ॥

ଫେଣ ରାଶି ସହ ହସୁଥିବା ପରି, ଗୁମ୍ଫାରେ ଅଟକି ଅଟକି ଚାଲୁଥିବା, ତାନାଗ୍ରାହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ନାନା ପକ୍ଷୀଗଣରେ ଯୁକ୍ତ ସେ ସମୁଦ୍ର ଥିଲା।

3.103.25

अगस्त्यसहिता देवाः सगन्धर्वमहारगाः ।
ऋषयश्च महाभागाः समासेदुर्महोदधिम् ॥ ३.१०३.२५ ॥

ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ମହାନାଗ ଏବଂ ମହାଭାଗ ଋଷିମାନେ ମହାସମୁଦ୍ରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।