મહાભારત · અધ્યાય 3.106
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.106.1
एतच्छ्रुत्वान्तरिक्षाच्च स राजा राजसत्तमः ।
यथोक्तं तच्चराकाथ श्रद्दधद्भरतर्षभ ॥ ३.१०६.१ ॥
આકાશમાંથી આ સાંભળીને તે રાજા, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, કહ્યા પ્રમાણે, ચરાચર પર શ્રદ્ધા રાખતા, હે ભરતર્ષભ.
3.106.2
एकैकशस्ततः कृत्वा बीजं बीजं नराधिपः ।
घृतपूर्णेषु कुम्भेषु तान्भागान्विदधे ततः ॥ ३.१०६.२ ॥
પછી એક-એક કરીને, બીજ બીજ કરીને, નરાધિપે ઘીથી ભરેલા ઘડાઓમાં તે ભાગો મૂક્યા.
3.106.3
धात्रीश्चैकैकशः प्रादात्पुत्ररक्षणतत्परः ।
ततः कालेन महता समुत्तस्थुर्महाबलाः ॥ ३.१०६.३ ॥
પુત્રોના રક્ષણમાં તત્પર તેણે એક-એક ધાત્રી આપી. પછી લાંબા સમય પછી મહાબલવાનો ઊભા થયા.
3.106.4
षष्टिः पुत्रसहस्रणि तस्याप्रतिमतेजसः ।
रुद्रप्रसादाद्राजर्षेः समजायन्त पार्थिव ॥ ३.१०६.४ ॥
તે અપ્રતિમ તેજસ્વી રાજર્ષિને રુદ્રની કૃપાથી સાઠ હજાર પુત્રો થયા, હે પાર્થિવ.
3.106.5
ते घोराः क्रूरकर्माण आकाशपरिसर्पिणः ।
बहुत्वाच्चावजानन्तः सर्वाल्लोँकान्सहामरान् ॥ ३.१०६.५ ॥
તેઓ ભયંકર, ક્રૂર કર્મ કરનારા, આકાશમાં વિચરનારા હતા. પોતાની સંખ્યાના કારણે તેઓ બધા લોકોને અને દેવોને પણ તુચ્છ ગણતા.
3.106.6
त्रिदशांश्चाप्यबाधन्त तथा गन्धर्वराक्षसान् ।
सर्वाणि चैव भूतानि शूरा समरशालिनः ॥ ३.१०६.६ ॥
તેમણે ત્રિદશોને પણ પીડા આપી, તેમ જ ગંધર્વો અને રાક્ષસોને પણ. શૂરવીર અને યુદ્ધમાં ગર્વ ધરાવતા તેઓ બધા પ્રાણીઓને પણ પીડતા.
3.106.7
वध्यमानास्तदा लोकाः सागरैर्मन्दबुद्धिभिः ।
ब्रह्माणं शरणं जग्मुः सहिताः सर्वदैवतैः ॥ ३.१०६.७ ॥
ત્યારે મંદબુદ્ધિ સાગરપુત્રો દ્વારા પીડાતા લોકો સર્વ દેવતાઓ સાથે બ્રહ્માના શરણે ગયા.
3.106.8
तानुवाच महाभागः सर्वलोकपितामहः ।
गच्छध्वं त्रिदशाः सर्वे लोकैः सार्धं यथागतम् ॥ ३.१०६.८ ॥
સર્વલોકપિતામહ મહાભાગે તેમને કહ્યું, 'હે દેવો, લોકો સહિત જેમ આવ્યા હતા તેમ પાછા જાઓ.'
3.106.9
नातिदीर्घेण कालेन सागराणां क्षयो महान् ।
विष्यति महाघोरः स्वकृतैः कर्मभिः सुराः ॥ ३.१०६.९ ॥
'હે દેવો, બહુ લાંબો સમય વીત્યા વિના જ સાગરપુત્રોનો પોતાના કર્મોથી મહાભયંકર વિનાશ થશે.'
3.106.10
एवमुक्तास्तु ते देवा लोकाश् मनुजेश्वर ।
पितामहमनुज्ञाप्य विप्रजग्मुर्यथागतम् ॥ ३.१०६.१० ॥
હે નરેશ્વર, એમ કહેવાયેલા તે દેવો અને લોકો પિતામહની અનુમતિ લઈને જેમ આવ્યા હતા તેમ પાછા ગયા.
3.106.11
ततः काले बहुतिथे व्यतीते भरतर्षभ ।
दीक्षितः सगरो राजा हयमेधेन वीर्यवान् ॥ ३.१०६.११ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, ઘણા દિવસો વીત્યા પછી પરાક્રમી રાજા સગરે અશ્વમેધ યજ્ઞની દીક્ષા લીધી.
3.106.12
तस्याश्वो व्यचरद्भूमिं पुत्रैः सुपरिरक्षितः ।
सर्वैरेव महोत्साहैः स्वच्छन्दप्रचरो नृप ॥ ३.१०६.१२ ॥
તેનો ઘોડો, પુત્રો દ્વારા સારી રીતે રક્ષિત થઈને પૃથ્વી પર વિચરવા લાગ્યો. હે નૃપ, સર્વ મહોત્સાહી પુત્રો તેની રક્ષા કરતા હતા અને તે સ્વેચ્છાએ ફરતો હતો.
3.106.13
समुद्रं स समासाद्य निस्तोयं भीमदर्शनम् ।
रक्ष्यमाणः प्रयत्नेन तत्रैवान्तरधीयत ॥ ३.१०६.१३ ॥
જળ વિનાના અને ભયાનક દેખાતા સમુદ્ર પાસે પહોંચીને, પ્રયત્નપૂર્વક રક્ષાયેલો તે ત્યાં જ અદૃશ્ય થઈ ગયો.
3.106.14
ततस्ते सागरास्तात हृतं मत्वा हयोत्तमम् ।
आगम्य पितुराचख्युरदृश्यं तुरगं हृतम्।
तेनोक्ता दिक्षु सर्वासु पुत्रा मार्गत वाजिनम् ॥ ३.१०६.१४ ॥
ત્યારે તે સાગરપુત્રોએ શ્રેષ્ઠ ઘોડો ચોરાઈ ગયો એમ માનીને પિતા પાસે આવીને કહ્યું કે ઘોડો અદૃશ્ય રીતે ચોરાઈ ગયો છે. તેમના દ્વારા કહેવાયેલા પુત્રો, બધી દિશાઓમાં ઘોડાને શોધો.
3.106.15
ततस्ते पितुराज्ञाय दिक्षु सर्वासु तं हयम् ।
अमार्गन्त महाराज सर्वंच पृथिवीतलम् ॥ ३.१०६.१५ ॥
ત્યારે તેમણે પિતાની આજ્ઞા જાણીને બધી દિશાઓમાં તે ઘોડાને શોધ્યો. હે મહારાજ, તેમણે આખી પૃથ્વીની સપાટી પણ શોધી કાઢી.
3.106.16
ततस्ते सागराः सर्वे समुपेत्य परस्परम् ।
नाध्यगच्छन्त तुरगमश्वहर्तारमेव च ॥ ३.१०६.१६ ॥
ત્યારે તે બધા સાગરપુત્રો એકબીજાને મળ્યા; પરંતુ તેમને ઘોડો ન મળ્યો, અને ઘોડો ચોરનાર પણ ન મળ્યો.
3.106.17
आगम्य पितरं चोचुस्ततः प्राञ्जलयोऽग्रतः ॥ ३.१०६.१७ ॥
પછી પિતા પાસે આવીને, હાથ જોડીને તેમની સામે ઊભા રહીને તેઓ બોલ્યા.
3.106.18
ससमुद्रवनद्वीपा सनदीनदकन्दरा ।
सपर्वतवनोद्देशा निखिलेन मही नृप ॥ ३.१०६.१८ ॥
હે રાજન, સમુદ્રો, વનો અને દ્વીપો, નદીઓ, ઝરણાં અને ગુફાઓ, પર્વતો અને વનપ્રદેશો સહિત આખી પૃથ્વી (અમે શોધી કાઢી).
3.106.19
अस्माभिर्विचिता राजञ्शासनात्तव पार्थिव ।
न चाश्वमधिगच्छामो नाश्वहर्तारमेव च ॥ ३.१०६.१९ ॥
હે રાજા, તમારા આદેશથી અમે શોધ્યું, હે પાર્થિવ! ઘોડો મળ્યો નહિ, ઘોડો ચોરનાર પણ મળ્યો નહિ.
3.106.20
श्रुत्वा तु वचनं तेषां स राजा क्रोधमूर्चितः ।
उवाच वचनं सर्वांस्तदा दैववशान्नृप ॥ ३.१०६.२० ॥
તેમનું વચન સાંભળીને તે રાજા ક્રોધથી મૂર્છિત થયો; ત્યારે દૈવવશ થઈ, હે નૃપ, તેણે બધાને આ વચન કહ્યું.
3.106.21
अनागमाय गच्छध्वं भूयो मार्गत वाजिनम् ।
याज्ञीयं तं विनाह्यश्वं नागन्तव्यं हि पुत्रकाः ॥ ३.१०६.२१ ॥
હે પુત્રો, ફરી જાઓ અને તે ઘોડાને શોધો. યજ્ઞ માટેના તે ઘોડા વિના પાછા આવવું નહિ.
3.106.22
प्रतिगृह्य तु संदेशं पितुस्ते सगरात्मजाः ।
भूय एव महीं कृत्स्नां विचेतुमुपचक्रमुः ॥ ३.१०६.२२ ॥
પિતાનો સંદેશ સ્વીકારીને તે સગરપુત્રોએ ફરીથી સમગ્ર પૃથ્વીને શોધવાનું શરૂ કર્યું.
3.106.23
अथापश्यन्त ते वीराः पृथिवीमवदारिताम् ।
समुद्रे पृथिवीपाल पदं मार्गं च वाजिनः ॥ ३.१०६.२३ ॥
ત્યારે તે વીરોએ પૃથ્વીને ફાટેલી જોઈ; હે પૃથ્વીપાલ, સમુદ્રમાં ઘોડાનાં પગલાં અને માર્ગ જોયાં.
3.106.24
समासाद्य बिलं तच्चाप्यखनन्सगरात्मजाः ।
कुद्दालैर्मुसलैश्चैव समुद्रं यत्नमास्थिताः ॥ ३.१०६.२४ ॥
તે ખાડા પાસે પહોંચીને સગરપુત્રોએ કોદાળી અને સાંબેલાથી સમુદ્ર ખોદવાનો પ્રયત્ન શરૂ કર્યો.
3.106.25
स खन्यमानः सहितैः सागरैर्वरुणालयः ।
अगच्छत्परमामार्तिं दीर्यमाणः समन्ततः ॥ ३.१०६.२५ ॥
સગરના પુત્રો દ્વારા એકસાથે ખોદાતો, વરુણનું નિવાસ એવો સમુદ્ર ચોમેર ફાટીને અત્યંત પીડા પામ્યો.
3.106.26
असुरोरगरक्षांसि सत्वानि विविधानि च ।
आर्तनादमकुर्वन्त वध्यमानानि सागरैः ॥ ३.१०६.२६ ॥
અસુરો, ઉરગો, રાક્ષસો અને વિવિધ પ્રાણીઓ સગરના પુત્રો દ્વારા માર ખાતાં આર્તનાદ કરવા લાગ્યા.
3.106.27
छिन्नशीर्षा विदेहाश्च भिन्नजान्वस्थिमस्तकाः ।
प्राणिनः समदृश्यन्त शतशोथ सहस्रशः ॥ ३.१०६.२७ ॥
કપાયેલાં માથાં, અલગ થયેલાં શરીર, તૂટેલા ઘૂંટણ, હાડકાં અને ખોપરીવાળાં પ્રાણીઓ સેંકડો અને હજારોની સંખ્યામાં દેખાયાં.
3.106.28
एवं हि खनतां तेषां समुद्रं वरुणालयम् ।
व्यतीतः सुमहान्कालो न चाश्वः समदृश्यत ॥ ३.१०६.२८ ॥
આ રીતે વરુણના નિવાસ સમુદ્રને ખોદતાં તેમનો ઘણો લાંબો સમય વીતી ગયો, પણ ઘોડો દેખાયો નહિ.
3.106.29
ततः पूर्वोत्तरे देशे समुद्रस्य महीपते ।
विदार्य पातालमथ संक्रुद्धाः सगरात्मजाः ॥ ३.१०६.२९ ॥
પછી, હે મહીપતિ, સમુદ્રના ઉત્તર-પૂર્વ પ્રદેશમાં પાતાળ ભેદીને, ક્રોધિત સગરપુત્રો...
3.106.30
अपश्यन्त हयं यत्र विचरन्तं महीतले ।
कपिलं च महात्मानं तेजोराशिमनुत्तमम् ॥ ३.१०६.३० ॥
ત્યાં તેમણે પૃથ્વી પર ફરતો ઘોડો અને અનુપમ તેજરાશિ મહાત્મા કપિલને જોયા.
3.106.31
तेजसा दीप्यमानं तु ज्वालाभिरिव पावकम् ।
दृष्ट्वा हि विस्मिताः सर्वे बभूवुः सगरात्मजाः ॥ ३.१०६.३१ ॥
જ્વાળાઓથી પ્રજ્વલિત અગ્નિની જેમ તેજથી ઝળહળતા તેમને જોઈને સગરના બધા પુત્રો વિસ્મિત થઈ ગયા.