ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 3.108
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.108.1
स तु राजा महेष्वासश्चक्रवर्ती महारथः ।
बभूव सर्वलोकस् मनोनयननन्दनः ॥ ३.१०८.१ ॥
ସେ ରାଜା ମହାଧନୁର୍ଧର, ଚକ୍ରବର୍ତୀ ଓ ମହାରଥୀ ଥିଲେ; ସମସ୍ତ ଲୋକର ମନ ଓ ନୟନର ଆନନ୍ଦଦାତା ହେଲେ।
3.108.2
स शुश्राव महाबाहुः कपिलेन महात्मना ।
पितॄणआं निधनं घोरमप्राप्तिं त्रिदिवस्य च ॥ ३.१०८.२ ॥
ସେହି ମହାବାହୁ ମହାତ୍ମା କପିଳଙ୍କ ଠାରୁ ପିତୃଗଣଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ବିନାଶ ଓ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତି ନ ହେବାର କଥା ଶୁଣିଲେ।
3.108.3
स राज्यं सचिवे न्यस्य हृदयेन विदूयता ।
जगाम हिमवत्पार्श्वं तपस्तप्तुं नरेश्वरः ॥ ३.१०८.३ ॥
ସେହି ନରେଶ୍ୱର ରାଜ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କରି, ମନରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ହିମାଳୟ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ଗଲେ।
3.108.4
आरिराधयिषुर्गङ्गां तपसा दग्धकिल्विषः ।
सोऽपश्यत नर्रेष्ठ हिमवन्तं नगोत्तमम् ॥ ३.१०८.४ ॥
ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ, ତପସ୍ୟାରେ ପାପ ଦଗ୍ଧ କରିଥିବା ସେ, ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପର୍ବତଶ୍ରେଷ୍ଠ ହିମାଳୟକୁ ଦେଖିଲେ।
3.108.5
शृङ्गैर्बहुविधाकारैर्धातुमद्भिरलंकृतम् ।
पवनालम्बिभिर्मेघैः परिपिक्तं समन्ततः ॥ ३.१०८.५ ॥
ବିଭିନ୍ନ ଆକାରର, ଧାତୁସମୃଦ୍ଧ ଶିଖରରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ପବନରେ ଅବଲମ୍ବିତ ମେଘରେ ସର୍ବତ୍ର ସିଞ୍ଚିତ।
3.108.6
नदीकुञ्जनितम्बैश्च सोदकैरुपशोभितम् ।
गुहाकन्दरसंलीनसिंहव्याघ्रनिषेवितम् ॥ ३.१०८.६ ॥
ନଦୀର କୁଞ୍ଜ ଓ ଢାଲୁ ଭୂମି ଏବଂ ଜଳାଶୟରେ ଶୋଭିତ, ଗୁମ୍ଫା ଓ କନ୍ଦରରେ ଲୁଚି ରହିଥିବା ସିଂହ ଓ ବାଘଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ।
3.108.7
शकुनैश्च विचित्राङ्गैः कूजद्भिर्विविधा गिरः ।
भृङ्गराजैस्तथा हंसैर्दात्यूहैर्जलकुक्कुटैः ॥ ३.१०८.७ ॥
ବିଚିତ୍ର ଶରୀର ବିଶିଷ୍ଟ ପକ୍ଷୀମାନେ ନାନାବିଧ ସ୍ୱରରେ ଡାକୁଛନ୍ତି; ଭୃଙ୍ଗରାଜ, ହଂସ, ଦାତ୍ୟୂହ ଓ ଜଳକୁକୁଟ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଅଛନ୍ତି।
3.108.8
मयूरैः शतपत्रैश्च जीवंजीवककोकिलैः ।
चकोरैरसितापाङ्गैस्तथा पुत्रप्रियैरपि ॥ ३.१०८.८ ॥
ମୟୂର, ଶତପତ୍ର, ଜୀବଂଜୀବକ ଓ କୋକିଳ, ଚକୋର, କଳା ଆଖିକୋଣ ବିଶିଷ୍ଟ ପକ୍ଷୀ ଏବଂ ପୁତ୍ରପ୍ରିୟ ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଅଛନ୍ତି।
3.108.9
जलस्थानेषु रम्येषु पद्मिनीभिश्च संकुलम् ।
सारसानां च मधुरैर्व्याहृतैः समलंकृतम् ॥ ३.१०८.९ ॥
ରମଣୀୟ ଜଳସ୍ଥାନରେ ପଦ୍ମସରୋବରରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ସାରସର ମଧୁର ସ୍ୱରରେ ଅଳଙ୍କୃତ।
3.108.10
किन्नरैरप्सरोभिश्च निषेवितशिलातलम् ।
दिग्वारणविषाणाग्रैः समन्ताद्धृष्टपादपम् ॥ ३.१०८.१० ॥
କିନ୍ନର ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଏହାର ଶିଳାତଳ ସେବନ କରନ୍ତି; ଦିଗ୍ଗଜଙ୍କ ଦାନ୍ତାଗ୍ରରେ ଚାରିଆଡ଼େ ଗଛ ଘଷାଯାଇଛି।
3.108.11
विद्याधरानुचरितं नानारत्नसमाकुलम् ।
विषोल्वणैर्भुजङ्गैश्च दीप्ताजिह्वैर्निषेवितम् ॥ ३.१०८.११ ॥
ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ବିଚରଣ କରନ୍ତି; ନାନା ରତ୍ନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ; ବିଷରେ ଉଗ୍ର, ଦୀପ୍ତ ଜିହ୍ୱାବିଶିଷ୍ଟ ସର୍ପମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସେବିତ।
3.108.12
क्वचित्कनकसंकाशं क्वचिद्रजतसंनिभम् ।
क्वचिदञ्जनपुञ्जाभं हिमवनतमुपागमत् ॥ ३.१०८.१२ ॥
କେଉଁଠି ସୁନା ପରି, କେଉଁଠି ରୂପା ପରି, କେଉଁଠି କଜଳ ରାଶି ପରି ଆଭାବିଶିଷ୍ଟ ହିମବାନ୍ଙ୍କ ନିକଟକୁ ସେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
3.108.13
स तु तत्रनरश्रेष्ठस्तपो घोरं समाश्रितः ।
फलमूलाम्बुसंभक्षः सहस्रपरिवत्सरान् ॥ ३.१०८.१३ ॥
ସେଠାରେ ସେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋର ତପସ୍ୟା ଆଶ୍ରୟ କଲେ, ଫଳ, ମୂଳ ଓ ଜଳ ମାତ୍ର ଖାଇ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି।
3.108.14
संवत्सरसहस्रे तु गते दिव्ये महानदी ।
दर्शयामास तं गङ्गा तदा मूर्तिमती स्वयम् ॥ ३.१०८.१४ ॥
ଦିବ୍ୟ ହଜାର ବର୍ଷ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ ମହାନଦୀ ଗଙ୍ଗା ନିଜେ ମୂର୍ତ୍ତିମତୀ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ।
3.108.15
किमिच्छसि महाराज म्तः किंच ददानि ते ।
तद्ब्रवीहि नरश्रेष्ठ करिष्यामि वचस्तव ॥ ३.१०८.१५ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ତୁମେ କ'ଣ ଇଚ୍ଛା କର? ମୁଁ ତୁମକୁ କ'ଣ ଦେବି? ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାହା କୁହ, ମୁଁ ତୁମ ବାକ୍ୟ ପୂରଣ କରିବି।
3.108.16
एवमुक्तः प्रत्युवाच राजा हैमवतीं नदीम् ।
तदा भगीरथो राजन्प्रणिपत्य कृताञ्जलिः।
पितामहा मे वरदे कपिलेन महानदि ॥ ३.१०८.१६ ॥
ଏପରି ପଚରାଗଲେ ରାଜା ଭଗୀରଥ ହୈମବତୀ ନଦୀକୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ; ହେ ରାଜନ, ଭଗୀରଥ ପ୍ରଣାମ କରି କରଯୋଡ଼ି କହିଲେ: ହେ ବରଦାୟିନୀ, ହେ ମହାନଦୀ, ମୋ ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନେ କପିଲଙ୍କ ଦ୍ୱାରା (ନଷ୍ଟ ହୋଇଛନ୍ତି)।
3.108.17
अन्वेषमाणास्तुरगं नीता वैवस्वतक्षयम् ।
षष्टिस्तानि सहस्राणि सागराणां महात्मनाम् ॥ ३.१०८.१७ ॥
ଘୋଡ଼ାକୁ ଖୋଜୁଥିବା ସେହି ମହାତ୍ମା ସାଗରଙ୍କ ଷାଠିଏ ହଜାର ପୁତ୍ର ବୈବସ୍ୱତଙ୍କ ଲୋକକୁ ନିଆଗଲେ।
3.108.18
कपिलं देवमासाद्य क्षणेन निधनं गताः ।
तेषामेवं विनष्टानां स्वर्गे वासो न विद्यते ॥ ३.१०८.१८ ॥
କପିଲ ଦେବଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚିବା ମାତ୍ରେ ସେମାନେ ମୁହୂର୍ତ୍ତକ ମଧ୍ୟରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ; ଏହିପରି ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବାଙ୍କର ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ ନାହିଁ।
3.108.19
यावत्तानि शरीराणि त्वं जलैर्नाभिषिञ्चसि ।
तावत्तेषां गतिर्नास्ति सागराणां महानदि ॥ ३.१०८.१९ ॥
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ସେହି ଶରୀରଗୁଡ଼ିକୁ ଜଳରେ ଅଭିଷେକ ନକରିବ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାଗରପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ଗତି ନାହିଁ, ହେ ମହାନଦୀ।
3.108.20
स्वर्गं नय महाभागे मत्पितॄन्सगरात्मजान् ।
तेषामर्थेऽभियाचामि त्वामहं वै महानदि ॥ ३.१०८.२० ॥
ହେ ମହାଭାଗେ, ମୋ ପୂର୍ବପୁରୁଷ ସଗରର ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଇଯାଅ। ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛି, ହେ ମହାନଦୀ।
3.108.21
एतच्छ्रुत्वा वचो राज्ञो गङ्गा लोकनमस्कृता ।
भगीरथमिदं वाक्यं सुप्रीता समभाषत ॥ ३.१०८.२१ ॥
ରାଜାଙ୍କର ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଲୋକନମସ୍କୃତା ଗଙ୍ଗା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଭଗୀରଥଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
3.108.22
करिष्यामि माहाराज वचस्ते नात्र संशयः ।
वेगं तु मम दुर्धार्यं पतन्त्या गगनाच्च्युतम् ॥ ३.१०८.२२ ॥
"ହେ ମହାରାଜ, ତୁମର ବାକ୍ୟ ମୁଁ ପୂରଣ କରିବି, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଆକାଶରୁ ପଡ଼ୁଥିବା ମୋର ବେଗ ଦୁର୍ଧର୍ଷ…"
3.108.23
न शक्तस्त्रिषु लोकेषु कश्चिद्धारयितुं नृप ।
अन्यत्र विबुधश्रेष्ठान्नीलकण्ठान्महेश्वरात् ॥ ३.१०८.२३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତ୍ରିଲୋକରେ କେହି ତାକୁ ଧାରଣ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହଁନ୍ତି, ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ ନୀଳକଣ୍ଠ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ।
3.108.24
तं तोषय रमहाबाहो तपसा वरदं हरम् ।
स तु मां प्रच्युतां देवः शिरसा धारयिष्यति ॥ ३.१०८.२४ ॥
ହେ ମହାବାହୋ, ତପସ୍ୟାରେ ବରଦାତା ହରଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କର। ସେହି ଦେବ ପଡ଼ୁଥିବା ମୋତେ ନିଜ ମସ୍ତକେ ଧାରଣ କରିବେ।
3.108.25
स करिष्यति ते रकामं पितॄणां हितकाम्यया ।
तपसाऽऽराधितः शंभुर्भगर्वाँल्लोकभावनः ॥ ३.१०८.२५ ॥
ତପସ୍ୟାରେ ଆରାଧିତ ଶମ୍ଭୁ, ଭଗବାନ, ଲୋକପାଳକ, ପିତୃଗଣଙ୍କ ହିତ କାମନାରେ ତୁମ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବେ।
3.108.26
एतच्छ्रुत्वा ततो राजन्महाराजो भगीरथः ।
कैलासं पर्वतं गत्वा तोषयामास शंकरम् ॥ ३.१०८.२६ ॥
ଏହା ଶୁଣି, ହେ ରାଜନ୍, ମହାରାଜ ଭଗୀରଥ କୈଳାସ ପର୍ବତକୁ ଯାଇ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ।
3.108.27
ततस्तेन समागम्य कालयोगेन केनचित् ।
गह्गावतरणं राजन्नयाचत महीपतिः ॥ ३.१०८.२७ ॥
ତା'ପରେ କାଳଯୋଗରେ ତାଙ୍କୁ ଭେଟି, ହେ ରାଜନ୍, ସେ ମହୀପତି ଗଙ୍ଗାବତରଣ ଯାଚିଲେ।
3.108.28
अगृह्णाच्च वरं तस्माद्गङ्गाया धारणे नृप ।
स्वर्गे वासं समुद्दिश् पितॄणां स नरोत्तमः ॥ ३.१०८.२८ ॥
ହେ ନୃପ, ତାଙ୍କଠାରୁ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ଧାରଣ କରିବାର ବର ପାଇଲେ; ପିତୃଗଣଙ୍କ ସ୍ୱର୍ଗବାସ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସେହି ନରୋତ୍ତମ।