มหาภารตะ · อัธยายะ 3.108
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.108.1
स तु राजा महेष्वासश्चक्रवर्ती महारथः ।
बभूव सर्वलोकस् मनोनयननन्दनः ॥ ३.१०८.१ ॥
กษัตริย์พระองค์นั้นทรงเป็นนักธนูผู้ยิ่งใหญ่ เป็นจักรพรรดิ และเป็นมหารถีผู้ยิ่งใหญ่ ทรงเป็นที่ชื่นใจแก่จิตและดวงตาของโลกทั้งปวง
3.108.2
स शुश्राव महाबाहुः कपिलेन महात्मना ।
पितॄणआं निधनं घोरमप्राप्तिं त्रिदिवस्य च ॥ ३.१०८.२ ॥
พระองค์ผู้มีพระพาหาอันทรงพลังได้ทรงสดับจากพระฤๅษีกปิละผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ถึงความพินาศอันน่าสะพรึงกลัวของบรรพบุรุษ และการที่พวกเขาไม่อาจบรรลุสวรรค์
3.108.3
स राज्यं सचिवे न्यस्य हृदयेन विदूयता ।
जगाम हिमवत्पार्श्वं तपस्तप्तुं नरेश्वरः ॥ ३.१०८.३ ॥
พระองค์ทรงมอบราชการแผ่นดินไว้กับเสนาบดี แล้วด้วยใจที่ระทมทุกข์ ทรงเสด็จไปยังเชิงเขาหิมาลัยเพื่อบำเพ็ญตบะ
3.108.4
आरिराधयिषुर्गङ्गां तपसा दग्धकिल्विषः ।
सोऽपश्यत नर्रेष्ठ हिमवन्तं नगोत्तमम् ॥ ३.१०८.४ ॥
ทรงปรารถนาจะเอาใจพระคงคา บาปของพระองค์ถูกเผาไหม้ด้วยตบะ ทรงเห็นภูเขาหิมาลัย ยอดแห่งภูเขาทั้งปวง โอ ผู้ประเสริฐแห่งมนุษย์
3.108.5
शृङ्गैर्बहुविधाकारैर्धातुमद्भिरलंकृतम् ।
पवनालम्बिभिर्मेघैः परिपिक्तं समन्ततः ॥ ३.१०८.५ ॥
ประดับด้วยยอดเขารูปร่างต่าง ๆ หลายอย่าง มีแร่ธาตุอุดมสมบูรณ์ และถูกเมฆที่ลอยอยู่กับลมโปรยน้ำให้ชุ่มไปโดยรอบ
3.108.6
नदीकुञ्जनितम्बैश्च सोदकैरुपशोभितम् ।
गुहाकन्दरसंलीनसिंहव्याघ्रनिषेवितम् ॥ ३.१०८.६ ॥
งดงามด้วยพุ่มไม้ริมแม่น้ำ ไหล่เขา และแหล่งน้ำ เป็นที่อาศัยของสิงโตและเสือซึ่งซ่อนตัวอยู่ในถ้ำและหุบเหว
3.108.7
शकुनैश्च विचित्राङ्गैः कूजद्भिर्विविधा गिरः ।
भृङ्गराजैस्तथा हंसैर्दात्यूहैर्जलकुक्कुटैः ॥ ३.१०८.७ ॥
มีนกหลายสีสันส่งเสียงร้องหลายเสียง มีนกภฤงคราช หงส์ นกทาตยูหะ และนกน้ำ
3.108.8
मयूरैः शतपत्रैश्च जीवंजीवककोकिलैः ।
चकोरैरसितापाङ्गैस्तथा पुत्रप्रियैरपि ॥ ३.१०८.८ ॥
มีนกยูง นกร้อยขน นกชีวัญชีวกะและนกกาเหว่า มีนกจกอร นกที่มีขอบตาดำ และนกที่รักลูกอยู่ที่นั่นด้วย
3.108.9
जलस्थानेषु रम्येषु पद्मिनीभिश्च संकुलम् ।
सारसानां च मधुरैर्व्याहृतैः समलंकृतम् ॥ ३.१०८.९ ॥
ในแหล่งน้ำอันงดงาม เต็มไปด้วยสระบัว และประดับด้วยเสียงร้องอันไพเราะของนกสารส
3.108.10
किन्नरैरप्सरोभिश्च निषेवितशिलातलम् ।
दिग्वारणविषाणाग्रैः समन्ताद्धृष्टपादपम् ॥ ३.१०८.१० ॥
กินนรและอัปสรทั้งหลายมาเที่ยวอาศัยบนพื้นศิลาของภูเขานั้น รอบด้านต้นไม้ถูกปลายงาของช้างประจำทิศขูดเสียดสีจนกิ่งก้านบอบช้ำ
3.108.11
विद्याधरानुचरितं नानारत्नसमाकुलम् ।
विषोल्वणैर्भुजङ्गैश्च दीप्ताजिह्वैर्निषेवितम् ॥ ३.१०८.११ ॥
วิทยาธรเข้าไปอาศัยอยู่ และเต็มไปด้วยรัตนะนานาชนิด ยังมีงูที่มีพิษร้ายแรงและลิ้นแลบแวบอยู่เข้าไปอาศัยด้วย
3.108.12
क्वचित्कनकसंकाशं क्वचिद्रजतसंनिभम् ।
क्वचिदञ्जनपुञ्जाभं हिमवनतमुपागमत् ॥ ३.१०८.१२ ॥
บางแห่งส่องประกายดั่งทอง บางแห่งดั่งเงิน บางแห่งมีสีดั่งกองผงตาแมว ดังนั้นพระองค์จึงเสด็จมาถึงภูเขาหิมวัต
3.108.13
स तु तत्रनरश्रेष्ठस्तपो घोरं समाश्रितः ।
फलमूलाम्बुसंभक्षः सहस्रपरिवत्सरान् ॥ ३.१०८.१३ ॥
ที่นั่นนรศรेष्ठนั้นทรงเริ่มบำเพ็ญตบะอันยิ่งยวด ทรงกินแต่ผลไม้ รากไม้ และน้ำ เป็นเวลาหนึ่งพันปี
3.108.14
संवत्सरसहस्रे तु गते दिव्ये महानदी ।
दर्शयामास तं गङ्गा तदा मूर्तिमती स्वयम् ॥ ३.१०८.१४ ॥
เมื่อผ่านไปหนึ่งพันปีทิพย์ แม่น้ำใหญ่คือพระคงคาได้ปรากฏพระวรกายแก่พระองค์ด้วยพระองค์เอง
3.108.15
किमिच्छसि महाराज म्तः किंच ददानि ते ।
तद्ब्रवीहि नरश्रेष्ठ करिष्यामि वचस्तव ॥ ३.१०८.१५ ॥
พระองค์ทรงปรารถนาสิ่งใด โอ มหาราชา เราจะประทานอะไรแก่พระองค์ โอ ผู้ประเสริฐแห่งมนุษย์ โปรดตรัสมาเถิด เราจะทำตามพระดำรัสของพระองค์
3.108.16
एवमुक्तः प्रत्युवाच राजा हैमवतीं नदीम् ।
तदा भगीरथो राजन्प्रणिपत्य कृताञ्जलिः।
पितामहा मे वरदे कपिलेन महानदि ॥ ३.१०८.१६ ॥
เมื่อถูกตรัสถามเช่นนั้น พระเจ้าภคีรถตอบแม่น้ำผู้เกิดจากหิมาลัย โอ กษัตริย์ ภคีรถก้มกราบ ประนมมือ แล้วกล่าวว่า โอ ผู้ประทานพร โอ แม่น้ำใหญ่ บรรพบุรุษของข้าพเจ้าถูกพระฤๅษีกปิละทำลายเสียแล้ว
3.108.17
अन्वेषमाणास्तुरगं नीता वैवस्वतक्षयम् ।
षष्टिस्तानि सहस्राणि सागराणां महात्मनाम् ॥ ३.१०८.१७ ॥
เมื่อกำลังค้นหาม้า โอรสหกหมื่นของพระเจ้าสาคระผู้ยิ่งใหญ่ถูกนำไปยังอาณาจักรของพระวัยวัสวตะ
3.108.18
कपिलं देवमासाद्य क्षणेन निधनं गताः ।
तेषामेवं विनष्टानां स्वर्गे वासो न विद्यते ॥ ३.१०८.१८ ॥
เมื่อไปถึงพระเจ้ากปิละซึ่งเป็นเทพ พวกเขาก็พบความตายในพริบตาเดียว สำหรับผู้ที่ถูกทำลายในลักษณะนี้ ย่อมไม่มีที่อยู่ในสวรรค์
3.108.19
यावत्तानि शरीराणि त्वं जलैर्नाभिषिञ्चसि ।
तावत्तेषां गतिर्नास्ति सागराणां महानदि ॥ ३.१०८.१९ ॥
ตราบใดที่พระองค์ยังไม่รดน้ำลงบนร่างเหล่านั้นด้วยน้ำ ตราบนั้นพวกเขาก็ไม่มีทางไป โอ แม่น้ำใหญ่ ของโอรสพระเจ้าสาคระ
3.108.20
स्वर्गं नय महाभागे मत्पितॄन्सगरात्मजान् ।
तेषामर्थेऽभियाचामि त्वामहं वै महानदि ॥ ३.१०८.२० ॥
โอ ผู้มีบุญยิ่ง โปรดนำบรรพบุรุษของข้าพเจ้า คือโอรสของพระเจ้าสาคระ ขึ้นสู่สวรรค์ เพื่อพวกเขา ข้าพเจ้าขอวิงวอนพระองค์ โอ แม่น้ำใหญ่
3.108.21
एतच्छ्रुत्वा वचो राज्ञो गङ्गा लोकनमस्कृता ।
भगीरथमिदं वाक्यं सुप्रीता समभाषत ॥ ३.१०८.२१ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของพระราชาแล้ว คงคาผู้เป็นที่นมัสการของโลกทั้งหลาย ทรงมีพระทัยยินดียิ่ง จึงตรัสถ้อยคำนี้แก่ภคีรถว่า
3.108.22
करिष्यामि माहाराज वचस्ते नात्र संशयः ।
वेगं तु मम दुर्धार्यं पतन्त्या गगनाच्च्युतम् ॥ ३.१०८.२२ ॥
"ข้าแต่มหาราช ข้าจะทำตามพระดำรัสของพระองค์ ไม่มีข้อสงสัยในเรื่องนี้ แต่แรงพุ่งของข้าอันไม่อาจรับไว้ได้ เมื่อข้าตกลงมาจากท้องฟ้า"
3.108.23
न शक्तस्त्रिषु लोकेषु कश्चिद्धारयितुं नृप ।
अन्यत्र विबुधश्रेष्ठान्नीलकण्ठान्महेश्वरात् ॥ ३.१०८.२३ ॥
ข้าแต่พระราชา ในสามโลกนี้ไม่มีผู้ใดสามารถรับข้าไว้ได้ นอกจากพระมเหศวรผู้ประเสริฐที่สุดในเทพทั้งหลาย ผู้มีคอสีน้ำเงิน
3.108.24
तं तोषय रमहाबाहो तपसा वरदं हरम् ।
स तु मां प्रच्युतां देवः शिरसा धारयिष्यति ॥ ३.१०८.२४ ॥
ข้าแต่พระมหาพาหุ จงบำเรอพระหระผู้ประทานพรด้วยการบำเพ็ญตบะ พระเทพองค์นั้นจะรับข้าไว้บนพระเศียรเมื่อข้าตกลงมา
3.108.25
स करिष्यति ते रकामं पितॄणां हितकाम्यया ।
तपसाऽऽराधितः शंभुर्भगर्वाँल्लोकभावनः ॥ ३.१०८.२५ ॥
พระศัมภุผู้เป็นพระผู้เป็นเจ้าผู้ค้ำจุนโลก เมื่อได้รับการบูชาด้วยการบำเพ็ญตบะ จะทรงทำตามความปรารถนาของพระองค์ด้วยความปรารถนาจะให้บรรพบุรุษได้รับประโยชน์
3.108.26
एतच्छ्रुत्वा ततो राजन्महाराजो भगीरथः ।
कैलासं पर्वतं गत्वा तोषयामास शंकरम् ॥ ३.१०८.२६ ॥
ข้าแต่พระราชา เมื่อได้ฟังดังนั้นแล้ว มหาราชภคีรถจึงเสด็จไปยังภูเขาไกลาสะ และทรงทำให้พระศังกรพอพระทัย
3.108.27
ततस्तेन समागम्य कालयोगेन केनचित् ।
गह्गावतरणं राजन्नयाचत महीपतिः ॥ ३.१०८.२७ ॥
ต่อมา เมื่อได้พบพระองค์ด้วยการประจวบเหมาะของกาลเวลาบางอย่าง ข้าแต่พระราชา เจ้าแห่งแผ่นดินจึงทูลขอให้คงคาลงมาสู่โลก
3.108.28
अगृह्णाच्च वरं तस्माद्गङ्गाया धारणे नृप ।
स्वर्गे वासं समुद्दिश् पितॄणां स नरोत्तमः ॥ ३.१०८.२८ ॥
ข้าแต่พระราชา พระองค์ทรงรับพรจากพระศิวะเพื่อให้รองรับคงคา ผู้เป็นนรโรดม ทรงมุ่งหมายให้บรรพบุรุษได้ที่อยู่ในสวรรค์