મહાભારત · અધ્યાય 3.109
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.109.1
भगीरथवचः शुत्वा प्रियार्य च द्विचौकसाम् ।
एवमस्त्विति राजानं भगवान्प्रत्यभापत ॥ ३.१०९.१ ॥
ભગીરથનાં વચન સાંભળીને, જે પ્રિય અને આર્ય હતાં, ભગવાને રાજાને કહ્યું, 'એમ જ થાઓ.'
3.109.2
धारयिष्ये महाभाग गगनात्मच्युतां शिवाम् ।
दिव्यां देवनदीं पुण्यां त्वत्कृते नृपसत्तम् । ॥ ३.१०९.२ ॥
હે મહાભાગ, આકાશમાંથી પડતી તે શિવ, દિવ્ય, પુણ્ય દેવનદીને તારા માટે હું ધારણ કરીશ, હે નૃપશ્રેષ્ઠ.
3.109.3
एवमुक्त्वा महाबाहो हिमवन्तुमुपागमत् ।
संवृतः पार्षदैर्घोरैर्नानाप्रहरणोधतैः । ॥ ३.१०९.३ ॥
હે મહાબાહો, એમ કહીને તે હિમાલય પાસે ગયા, વિવિધ શસ્ત્રો ઉગામેલા ભયંકર પાર્ષદોથી ઘેરાયેલા.
3.109.4
तत्र स्थित्वा नरश्रेष्ठं भगीरथमुवाच ह ।
प्रयाचस्व महाबाहो शैलराजसुतां नदीम् ॥ ३.१०९.४ ॥
ત્યાં ઊભા રહીને તેમણે નરશ્રેષ્ઠ ભગીરથને કહ્યું, 'હે મહાબાહો, પર્વતરાજની પુત્રી એવી તે નદીની યાચના કર.'
3.109.5
पितृणां पावनार्थ ते तामहं मनुजाधिप ।
पतमानां सरिच्छ्रेष्ठां धारयिष्ये त्रिविष्टपात् ॥ ३.१०९.५ ॥
હે મનુજાધિપ, તારા પિતૃઓને પાવન કરવા માટે, સ્વર્ગમાંથી પડતી નદીઓમાં શ્રેષ્ઠ એવી તેને હું ધારણ કરીશ.
3.109.6
एतच्छ्रुत्वा बचो राजा शर्वेण समुदाहृतम् ।
प्रयतः प्रणतो भूत्वा गङ्गं हि समचिन्तयत् ॥ ३.१०९.६ ॥
શર્વે કહેલાં આ વચન સાંભળીને, રાજાએ ભક્તિપૂર્વક અને પ્રણામ કરીને ગંગાનું ધ્યાન ધર્યું.
3.109.7
ततः पुण्यजला रम्या राज्ञा समनुचिन्तिता ।
ईशानं च स्थितं दृष्ट्वा गगनात्सहसा च्युता ॥ ३.१०९.७ ॥
ત્યારે રાજા દ્વારા ધ્યાન કરાયેલી, પવિત્ર જળવાળી, રમણીય ગંગા, ઈશાન (શિવ)ને ઊભેલા જોઈને આકાશમાંથી અચાનક પડી.
3.109.8
तां प्रच्युतामथो दृष्ट्वा देवाः सार्घ् महर्षिभिः ।
गन्धर्वोरगयक्षाश्व समाजग्मुर्दिदृक्षवः ॥ ३.१०९.८ ॥
તેને પડેલી જોઈને દેવો મહર્ષિઓ સાથે અર્ઘ્ય લઈને, તથા ગંધર્વો, ઉરગો અને યક્ષો દર્શનની ઇચ્છાથી એકઠા થયા.
3.109.9
ततः पपात गगनाद्ग्ङ्गा हिमवतः सुता ।
समुद्वान्तमहावर्ता मीनग्राहसमाकुला ॥ ३.१०९.९ ॥
ત્યારે આકાશમાંથી હિમાલયની પુત્રી ગંગા પડી; તેમાં મોટા ભમરા ઊછળતા હતા અને માછલીઓ તથા મગરોથી તે ભરેલી હતી.
3.109.10
तां दधार हरो राजन्गङ्गां गगनमेखलाम् ।
ललाटदेशे पतितां मालां मुक्तामयीमिव । ॥ ३.१०९.१० ॥
હે રાજન! હરે (શિવે) તે આકાશમેખલા ગંગાને ધારણ કરી; લલાટ પર પડેલી મોતીની માળા જેવી તે હતી.
3.109.11
सा बभूव विसर्पन्ती त्रिधा राजन्समुद्रगा ।
फेनपुञ्जाकुलजला हंसानामिव पङ्कयः ॥ ३.१०९.११ ॥
હે રાજન! તે ત્રણ ધારાઓમાં વહેતી સમુદ્ર તરફ ગઈ; ફીણના ઢગલાથી ખળભળતા જળ સાથે, હંસોની પંક્તિઓ જેવી.
3.109.12
क्कचिदाभोगकुटिला प्रस्खलन्ती क्कचित्क्कचित् ।
सा फेनपटसंवीता मत्तेव प्रमदाऽव्रजत् ॥ ३.१०९.१२ ॥
ક્યાંક વિશાળ વળાંકોથી વાંકી, ક્યાંક ક્યાંક ઠોકર ખાતી, ફીણના વસ્ત્રથી ઢંકાયેલી, મત્ત સ્ત્રીની જેમ તે ગઈ.
3.109.13
क्कचित्सा तोयनिनदैर्नदन्ती नादमुत्तमम् ।
क्कचिदाकाशमावर्तैः संक्षिपन्तीव सर्वशः ॥ ३.१०९.१३ ॥
ક્યાંક પાણીના ઘોષથી તે ઉત્તમ નાદે ગર્જતી હતી, અને ક્યાંક વમળોથી જાણે આકાશને ચારેબાજુથી સંકોચતી હતી.
3.109.14
एवंप्रकारान्सुबहून्कुर्वती गगनाच्युता ।
पृथिवीतलमासाद्य भगीरथमथाब्रवीत् ॥ ३.१०९.१४ ॥
આ રીતે અનેક પ્રકારો કરતી, આકાશથી પડેલી તે પૃથ્વીતલ પર પહોંચીને ભગીરથને બોલી.
3.109.15
दर्शयस्व महाराज मार्ग केन व्रजाम्यहम् ।
त्वदर्थमवतीर्णास्मि पृथिवीं पृथिवीपते ॥ ३.१०९.१५ ॥
હે મહારાજ, મને માર્ગ બતાવો, હું કયા માર્ગે જાઉં; તમારા માટે જ હું પૃથ્વી પર ઊતરી છું, હે પૃથ્વીપતિ.
3.109.16
एतच्छ्रुत्वा वचो राजा प्रातिष्टत भगीरथः ।
तत्र तानि शरीराणि सागराणां महात्मनाम् ।
प्लावनार्थं नरश्रेष्ठ पुण्येन सलिलेन च ॥ ३.१०९.१६ ॥
આ વચન સાંભળીને રાજા ભગીરથ નીકળ્યા. ત્યાં મહાત્મા સાગરોનાં તે શરીરોને, હે નરશ્રેષ્ઠ, પવિત્ર જળથી ધોવા માટે (ગંગા વહી).
3.109.17
गंङ्गाया धारणं कृत्वा हरो लोकनमस्कृतः ।
कैलासं पर्वतश्रेष्ठं जगाम त्रिदशैः सह ॥ ३.१०९.१७ ॥
ગંગાને ધારણ કર્યા પછી, લોકોથી નમસ્કૃત હર (શિવ) દેવોની સાથે પર્વતશ્રેષ્ઠ કૈલાસ ગયા.
3.109.18
समासाद्य समुद्रं च गङ्गया सहितो नृपः ।
पूरयामास वेगेन समुद्रं वरुणालयम् ॥ ३.१०९.१८ ॥
સમુદ્ર સુધી પહોંચીને રાજાએ ગંગા સાથે વેગથી વરુણાલય સમુદ્રને ભરી દીધો.
3.109.19
दुहितृत्वे च नृपतिर्गङ्गां समनुकल्पयत् ।
पितृणां चोदकं तत्र ददौ पूर्णमनोरथः ॥ ३.१०९.१९ ॥
રાજાએ ગંગાને પુત્રી રૂપે ગણી; ત્યાં, પૂર્ણ મનોરથ થયેલા તેમણે પિતૃઓને જળતર્પણ આપ્યું.
3.109.20
एतत्ते सर्वमाख्यातं गङ्ग त्रिपथगा यथा ।
पूरणार्थ समुद्रस्य पृथिवीमवतारिता ॥ ३.१०९.२० ॥
હે ગંગે, ત્રિપથગા ગંગા સમુદ્રને ભરવા માટે પૃથ્વી પર કેવી રીતે ઉતારવામાં આવી તે બધું તને કહેવામાં આવ્યું.
3.109.21
कालेयाश्च महाराज त्रिदशैर्विनिपातिताः ।
समुद्रश्च यथा पीतः कारणार्थ महात्मना ॥ ३.१०९.२१ ॥
હે મહારાજ, કાલેયો દેવતાઓ દ્વારા પાડી દેવાયા; અને એક કારણ માટે મહાત્માએ સમુદ્ર કેવી રીતે પીધો.
3.109.22
वातापिश्च यथा नीतः क्षयं स ब्रह्महा प्रभो ।
अगस्त्येन महाराज यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ ३.१०९.२२ ॥
હે પ્રભુ, બ્રહ્મહત્યા કરનાર વાતાપિને અગસ્ત્યે કેવી રીતે નાશ કર્યો — હે મહારાજ, તમે મને જે પૂછો છો તે એ જ છે.