महाभारत · अध्याय 3.110
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.110.1
ततः प्रायतः कौन्तेयः क्रमेण भरतर्षभ ।
नन्दामपरनन्दां च नद्यौ पापभयापहे ॥ ३.११०.१ ॥
नंतर संयमी कौन्तेय, हे भरतश्रेष्ठा, क्रमाने पापभय दूर करणाऱ्या नन्दा आणि अपरनन्दा या दोन नद्यांपर्यंत पोहोचला.
3.110.2
पर्वतं स समासाद्य हेमकूटमनामयम् ।
अचिन्त्याबद्भुतान्भावाब्ददर्श सुवहून्नृपः ॥ ३.११०.२ ॥
तो राजा हेमकूट पर्वतावर पोहोचला आणि तेथे अचिंत्य व अद्भुत अशी अनेक दृश्ये पाहिली.
3.110.3
वर्षो यत्राभावद्वओर उपलाश्च सहस्रशः ।
नाशक्रुवंस्तमारोढुं विपण्णमनसो जनाः ॥ ३.११०.३ ॥
तेथे पाऊस पडत असे आणि हजारो दगडही कोसळत; खिन्न मनाच्या लोकांना त्यावर चढता येत नसे.
3.110.4
वायुर्नित्यं ववौ तत्र नित्यं देवश्च वर्षति ।
खाद्यायघोषश्च तथा श्रूयते न च दृश्यते ॥ ३.११०.४ ॥
तेथे वारा सतत वाहत असे आणि देव सतत पाऊस पाडत असे; खाण्याचा आवाज ऐकू येई, पण दिसत नसे.
3.110.5
सायं प्रातश्च भगवान्दृश्यते हव्यवाहनः ।
मक्षिकाश्चादशंस्तत्र तपसः प्रतिघातिकाः ॥ ३.११०.५ ॥
सकाळी आणि संध्याकाळी तेथे भगवान हव्यवाहन (अग्नी) दिसत असे; आणि तेथे तपश्चर्येत अडथळे आणणाऱ्या माशा होत्या.
3.110.6
निर्वेदो जायते तत्र ग्रुहाणि स्मरते जनः ।
एवं बहुविधानभावानद्भुतान्वीक्ष्य पाण्डवः ।
लोमशं पुनरेवाथ पर्यपृच्छत्तदद्भुतम् ॥ ३.११०.६ ॥
तेथे माणसाच्या मनात विरक्ती उत्पन्न होते आणि तो आपल्या घरांची आठवण काढतो. अशा प्रकारे अनेक अद्भुत अवस्था पाहून पांडुपुत्राने त्या अद्भुताबद्दल लोमशांना पुन्हा विचारले.
3.110.7
यदेतद्भगवंश्चित्रं पर्वतेऽस्मिन्महौजसि ।
एतन्मे सर्वमाचक्ष्व विस्तरेण महाद्युते ॥ ३.११०.७ ॥
हे भगवन्, या महातेजस्वी पर्वतावरील ही जी अद्भुत गोष्ट आहे, ती सर्व मला विस्ताराने सांगा, हे महाद्युते.
3.110.8
यथाश्रुतमिदं पूर्वमस्माभिरर्किर्शन ।
तदेकाग्रमना राजन्निबोध गदतो मम ॥ ३.११०.८ ॥
हे अर्किर्शन, हे आम्ही पूर्वी जसे ऐकले तसेच सांगतो. हे राजा, एकाग्र मनाने माझे बोलणे ऐक.
3.110.9
अस्मिन्नृपभकूटेऽभूदृपभो नाम तापसः ।
अनेकशतवर्षायुस्तपस्वी कोपनो भृशम् ॥ ३.११०.९ ॥
या नृपभकूटावर ऋषभ नावाचा एक तापस होता. शेकडो वर्षे आयुष्य असलेला तो तपस्वी अत्यंत कोपिष्ट होता.
3.110.10
स वै संभाष्यमाणोऽन्यैः कोपाद्भिरिमुवाच ह ।
य इह व्याहरेत्कश्चिदुपलानुत्सृजेत वा ॥ ३.११०.१० ॥
इतरांनी बोलावले असता तो रागाने म्हणाला: 'येथे कोणी बोलेल किंवा दगड फेकेल तर...'
3.110.11
वातं चाहूय मा शब्दमित्युवाच स तापसः ।
व्याहरंश्चेह पुरुषो मेघशब्देन वार्यते ॥ ३.११०.११ ॥
वायूला बोलावून तो तपस्वी म्हणाला: 'आवाज करू नकोस. येथे बोलणाऱ्या माणसाला मेघगर्जनेने रोखले जाईल.'
3.110.12
एवमेतानि कर्माणि राजंस्तेन महर्षिणा ।
कृतानि कानिचित्क्रोधात्प्रतिषिद्धानि कानिचित् । ॥ ३.११०.१२ ॥
हे राजा, अशा प्रकारे त्या महर्षींनी ही कर्मे केली—काही क्रोधाने केली, तर काही निषिद्ध ठरवली.
3.110.13
नन्दां त्वभिगता देवाः पुरा राजन्निति श्रुतिः ।
अन्वपद्यन्त् सहसा पुरुषा देवदर्शिनः ॥ ३.११०.१३ ॥
राजा, पूर्वी देव नन्दाजवळ गेले होते अशी श्रुती आहे. देवदर्शी पुरुष अचानक तेथे पोहोचले.
3.110.14
तेनादर्शनमिच्छन्तो देवाः शक्रपुरोगमाः ।
दुर्गचक्रुरिमं देशं गिरिं प्रत्यूहरुपकम् ॥ ३.११०.१४ ॥
म्हणून अदृश्य राहण्याची इच्छा धरून इंद्रप्रमुख देवांनी हा प्रदेश दुर्गम केला; हा पर्वत अडथळ्याच्या रूपात केला.
3.110.15
तदाप्रभृति कौन्तेय नरा गिरिमिमं सदा ।
नाशक्रुवन्नभिद्रष्टुं कुत एवाधिरोहितुम् ॥ ३.११०.१५ ॥
हे कौन्तेया, तेव्हापासून मानवांना हा पर्वत नेहमी पाहणेही शक्य झाले नाही, तर त्यावर चढणे कसे शक्य होणार.
3.110.16
नातप्ततपसा शक्यो द्रष्टुमेप महागिरिः ।
आरोढुं वाऽपि कौन्तेय तस्मान्नियतवागभव ॥ ३.११०.१६ ॥
ज्याने तप केले नाही त्याला हा महापर्वत पाहणेही शक्य नाही, किंवा त्यावर चढणेही नाही. म्हणून हे कौन्तेया, वाणीवर संयम ठेव.
3.110.17
इह देवास्तदा सर्वे यज्ञानाजहुरुत्तमान् ।
तेषामेतानि लिङ्गानि दृश्यन्तेऽद्यापि भारत ॥ ३.११०.१७ ॥
तेव्हा येथे सर्व देवांनी उत्तम यज्ञ केले. हे भारता, त्यांची ही चिन्हे आजही दिसतात.
3.110.18
कुशाकारेव दूर्वेयं संस्तीर्णेव च् भूरियम् ।
य़ूपप्रकारा बहवो वृक्षाश्चेमे विशांपते ॥ ३.११०.१८ ॥
ही दूर्वा कुशाच्या आकाराची आहे, आणि ही भूमी जणू अंथरलेली आहे. हे विशांपते, हे अनेक वृक्ष यूपाच्या आकाराचे आहेत.
3.110.19
देवाश्च ऋषौयश्चैव वसन्त्यद्यापि भारत ।
त्तेषां सायं तथा प्रातर्दृश्यते हव्यवाहनः ॥ ३.११०.१९ ॥
हे भरता! आजही येथे देव आणि ऋषी वास करतात. त्यांच्यासाठी सायंकाळी आणि सकाळी हव्यवाहन अग्नी दिसतो.
3.110.20
इहाप्लतानां कौन्तेय सद्यः पाप्माऽभिहन्यते ।
कुरुश्रेष्ठाभिषेकं वै तस्माअत्कुरु सहानुजः ॥ ३.११०.२० ॥
हे कौंतेया! येथे स्नान करणाऱ्यांचे पाप तत्काळ नष्ट होते. म्हणून हे कुरुश्रेष्ठा, आपल्या बंधूंसह येथे स्नान करा.
3.110.21
ततो नन्दाप्लुताङ्गस्त्वं कौशिकीमभियास्यसि ।
विश्वामित्रेण यत्रोग्रं तपस्तप्तमनुत्तमम् ॥ ३.११०.२१ ॥
नंदेत स्नान करून तुझे अंग शुद्ध झाल्यावर तू कौशिकीकडे जाशील, जिथे विश्वामित्राने उग्र आणि सर्वोत्तम तप केले होते.
3.110.22
ततस्तत्र समाप्लुत्य गात्राणि सगणो नृपः ।
जगामकौशिकीं पुण्यां रम्यां शीतजलां शुभां ॥ ३.११०.२२ ॥
मग तेथे चांगले स्नान करून राजा आपल्या परिवारासह पवित्र, रमणीय, शीतल जलाच्या शुभ कौशिकीकडे गेला.