મહાભારત · અધ્યાય 3.118
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.118.1
ममापराधात्तैः क्षुद्रैर्हतस्त्वं तात बालिशैः ।
कार्तवीर्यस्य दायादैर्वने मृग इवेषुभिः ॥ ३.११८.१ ॥
હે તાત, મારા અપરાધને કારણે એ નીચ અને મૂર્ખ કાર્તવીર્યના વારસોએ તમને વનમાં હરણની જેમ બાણોથી મારી નાખ્યા છે.
3.118.2
धर्मज्ञस्य कथं तात वर्तमानस्य सत्पथे ।
मृत्युरेवंविधो युक्तः सर्वभूतेष्वनागसः ॥ ३.११८.२ ॥
હે તાત, ધર્મજ્ઞ, સત્પથ પર ચાલનાર, સર્વ પ્રાણીઓ પ્રત્યે નિર્દોષ એવા તમને આવું મૃત્યુ કેમ યોગ્ય હોય?
3.118.3
किंनु तैर्न कृतंपापं यैर्बवांस्तपसि स्तितः ।
अयुध्यमानो वृद्धः सन्हतः शरशतैः शितैः ॥ ३.११८.३ ॥
તપમાં સ્થિત, યુદ્ધ ન કરતા, વૃદ્ધ એવા તમને તીક્ષ્ણ સેંકડો બાણોથી જેમણે માર્યા, તેમણે શું પાપ નથી કર્યું?
3.118.4
किंनु ते तत्र वक्ष्यन्ति सचिवेषु सुहृत्सु च ।
अयुध्यमानं धर्मज्ञमेकं हत्वाऽनपत्रपाः ॥ ३.११८.४ ॥
નિર્લજ્જ એવા તેઓ, યુદ્ધ ન કરતા, ધર્મજ્ઞ એક જણને મારીને ત્યાં મંત્રીઓ અને મિત્રોને શું કહેશે?
3.118.5
लालप्यैवं सकुस्न्णं बहु नानाविधं नृप ।
प्रेतकार्याणि सर्वाणि पितुश्चक्रे महातपाः ॥ ३.११८.५ ॥
હે નૃપ, આ રીતે અનેક પ્રકારે દીનતાપૂર્વક વિલાપ કરીને મહાતપસ્વી (રામે) પિતાની બધી પ્રેતક્રિયાઓ કરી.
3.118.6
ददाह पितरं चाग्नौ रामः परपुरंजयः ।
प्रतिजज्ञे वधं चापि सर्वक्षत्रस्य भारत ॥ ३.११८.६ ॥
શત્રુનગરો જીતનાર રામે પિતાને અગ્નિમાં દહન કર્યા; હે ભારત, સર્વ ક્ષત્રિયોના વધની પ્રતિજ્ઞા પણ લીધી.
3.118.7
संक्रुद्धोऽतिबलः सङ्ख्ये शस्त्रमादाय वीर्यवान् ।
जघ्निवान्कार्तवीर्यस्य सुतानेकोऽन्तकोपमः ॥ ३.११८.७ ॥
અતિબળવાન અને પરાક્રમી તેમણે ક્રોધે ભરાઈ યુદ્ધમાં શસ્ત્ર ઉપાડી એકલા હાથે કાર્તવીર્યના પુત્રોનો વધ કર્યો; તેઓ યમ સમાન હતા.
3.118.8
तेषां चानुगता ये च क्षत्रियाः क्षत्रियर्षभ ।
तांश्च सर्वानवामृद्गाद्रामः प्रहरतांवरः ॥ ३.११८.८ ॥
હે ક્ષત્રિયોમાં શ્રેષ્ઠ! તેમની પાછળ ચાલતા જે ક્ષત્રિયો હતા તે સૌને પ્રહારકર્તાઓમાં શ્રેષ્ઠ રામે કચડી નાખ્યા.
3.118.9
त्रिःसप्तकृत्वः पृथिवीं कृत्वा निःक्षित्रियां प्रभुः ।
समन्तपञ्चके पञ्च चकार रुधिरह्रदान् ॥ ३.११८.९ ॥
એકવીસ વાર પૃથ્વીને ક્ષત્રિયવિહીન કરીને તે સમર્થ (રામે) સમંતપંચકમાં પાંચ રક્તસરોવર બનાવ્યા.
3.118.10
स तेषु तर्पयामास पितॄन्भृगुकुलोद्वहः ।
साक्षाद्ददर्श चर्चीकं स च रामं न्यवारयत् ॥ ३.११८.१० ॥
તે સરોવરોમાં ભૃગુકુલનો ભાર વહન કરનારે પિતૃઓને તૃપ્ત કર્યા; સાક્ષાત્ ચર્ચીકને જોયા, અને તેમણે રામને રોક્યા.
3.118.11
ततो यज्ञेन महता जामदग्न्यः प्रतापवान् ।
तर्पयामास देवेन्द्रमृत्विग्भ्यः प्रददौ महीम् ॥ ३.११८.११ ॥
પછી જમદગ્નિના પુત્ર પ્રતાપી મહાયજ્ઞથી દેવેન્દ્રને તૃપ્ત કર્યા; ઋત્વિજોને પૃથ્વી દાનમાં આપી.
3.118.12
वेदीं चाप्यददद्धैमीं कश्यपाय महात्मने ।
दशव्यामायतां कृत्वा नवोत्सेधां विशांपते ॥ ३.११८.१२ ॥
મહાત્મા કશ્યપને તેમણે સોનાની વેદી પણ આપી, જે દસ વ્યામ લાંબી અને નવ વ્યામ ઊંચી બનાવી હતી; હે પ્રજાપાલક!
3.118.13
तां कश्यपस्यानुमते ब्राह्मणाः खण्डशस्तदा ।
व्यभजंस्ते तदा राजन्प्रख्याताः खाण्डवायनाः ॥ ३.११८.१३ ॥
કશ્યપની અનુમતિથી તે બ્રાહ્મણોએ ત્યારે તેના ટુકડા કરી વહેંચી લીધા. હે રાજન, તેઓ પ્રખ્યાત ખાંડવાયન હતા.
3.118.14
स प्रदाय महीं तस्मै कश्यपाय महात्मने ।
तपः सुमहदास्थाय महाबलपराक्रमः।
अस्मिन्महेन्द्रे शैलेन्द्रे वसत्यमितविक्रमः ॥ ३.११८.१४ ॥
તે મહાત્મા કશ્યપને તે પૃથ્વી આપીને, અતિ મહાન તપ આદરીને, મહાબળ અને પરાક્રમવાળા, અમિત વિક્રમવાળા તેઓ આ પર્વતરાજ મહેન્દ્ર પર વસે છે.
3.118.15
एवं वैरमभूत्तस्य क्षत्रियैर्लोकवासिभिः ।
पृथिवी चापि विजिता रामेणामिततेजसा ॥ ३.११८.१५ ॥
આ રીતે લોકવાસી ક્ષત્રિયો સાથે તેમને વૈર થયું; અને અમિત તેજવાળા રામે પૃથ્વી પણ જીતી લીધી.
3.118.16
ततश्चतुर्दशीं रामः समयेन महामनाः ।
दर्शयामास तान्विप्रान्धर्मराजं ज सानुजम् ॥ ३.११८.१६ ॥
પછી ચૌદમા દિવસે, નિયત સમયે, મહામના રામે તે બ્રાહ્મણોને અને નાના ભાઈઓ સહિત ધર્મરાજને દર્શાવ્યા.
3.118.17
स तमानर्च राजेन्द्र भ्रातृभिः सहितः प्रभुः ।
द्विजानां च परां पूजां चक्रे नृपतिसत्तमः ॥ ३.११८.१७ ॥
હે રાજેન્દ્ર, તે પ્રભુએ ભાઈઓ સહિત તેમનો આદર કર્યો; અને નૃપતિઓમાં શ્રેષ્ઠ તેમણે દ્વિજોની પણ પરમ પૂજા કરી.
3.118.18
अर्जित्वा जामदग्न्यं स पूजितस्तेन चोदितः ।
महेन्द्र उष्य तां रात्रिं प्रययौ दक्षिणामुखः ॥ ३.११८.१८ ॥
જામદગ્ન્ય (પરશુરામ)ની પૂજા કરી, તેમના દ્વારા સન્માનિત અને પ્રેરિત થઈને, તે રાત્રિ મહેન્દ્ર પર રહીને, દક્ષિણ દિશા તરફ પ્રસ્થાન કર્યું.