Mahābhārata · Adhyāya 3.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.12.1
भोजाः प्रव्रजिताञ्श्रुत्वा वृष्णयश्चान्धकैः सह ।
पाण्डवान्दुःखसंतप्तान्समाजग्मुर्महावने ॥ ३.१२.१ ॥
Al oír que los Pāṇḍavas habían partido al exilio y estaban atormentados por el dolor, los Bhojas y los Vṛṣṇis, junto con los Andhakas, se reunieron en aquel gran bosque.
3.12.2
पाञ्चालस्य च दायादो धृष्टकेतुश्च चेदिपः ।
केकयाश्च महावीर्या भ्रातरो लोकविश्रुताः ॥ ३.१२.२ ॥
Dhṛṣṭaketu, heredero del rey de los Pāñcāla, el señor de Cedi, y los hermanos Kekaya, de gran valor y renombrados en el mundo.
3.12.3
वने द्रष्टुं ययुः पार्थान्क्रोधामर्षसमन्विताः ।
गर्हयन्तो धार्तराष्ट्रान्किं कुर्म इति चाब्रुवन् ॥ ३.१२.३ ॥
Llenos de ira e indignación, fueron al bosque a ver a los hijos de Pṛthā, censurando a los hijos de Dhṛtarāṣṭra, y dijeron: «¿Qué haremos?».
3.12.4
वासुदेवं पुरस्कृत्य सर्वे ते क्षत्रियर्षभाः ।
परिवार्योपविविशुर्धर्मराजं युधिष्ठिरम्।
अभिवाद्य कुरुश्रेष्ठं विषण्णः केशवोऽब्रवीत् ॥ ३.१२.४ ॥
Poniendo a Vāsudeva al frente, todos aquellos toros entre los kṣatriya se sentaron alrededor de Yudhiṣṭhira, el rey del dharma. Tras saludar al mejor de los Kuru, el afligido Keśava habló.
3.12.5
दुर्योधनस्य कर्णस् शकुनेश्च दुरात्मनः ।
दुःशासनचतुर्थानां भूमिः पास्यति शोणितम् ॥ ३.१२.५ ॥
Duryodhana, Karṇa, el malvado Śakuni y Duḥśāsana, como cuarto, la tierra beberá su sangre.
3.12.6
एतान्निहत्य समरे ये च तेषां पदानुगाः ।
तांश्च सर्वान्विनिर्जित्य सहितान्स नराधिपान् ॥ ३.१२.६ ॥
Tras haber dado muerte a estos en batalla, y habiendo conquistado por completo a todos sus seguidores junto con aquellos reyes, (los Pāṇḍava gobernarán).
3.12.7
ततः सर्वेऽभिषिञ्चामो धर्मराजं युधिष्ठिरम् ।
निकृत्याऽभिचरन्वध्य एष धर्मः सनातनः ॥ ३.१२.७ ॥
Entonces todos consagremos a Yudhiṣṭhira, rey del dharma. Abatir al agresor es este deber eterno.
3.12.8
पार्तानामभिषङ्गेण तथा क्रुद्धं जनार्दनम् ।
अर्जुनः शमयामास दिधक्षन्तमिव प्रजाः ॥ ३.१२.८ ॥
Arjuna apaciguó a Janārdana, encolerizado por su apego a los hijos de Pṛthā, como si quisiera abrasar a las criaturas.
3.12.9
संक्रुद्धं केशवं दृष्ट्वा पूर्वदेवेषु फल्गुनः ।
कीर्तयामास कर्माणि सत्यकीर्तेर्महात्मनः ॥ ३.१२.९ ॥
Al ver a Keśava muy airado, Phalguna recordó entre los dioses antiguos las hazañas de aquel gran espíritu de verdadera fama.
3.12.10
पुरुषस्याप्रमेयस्य सत्यस्यामिततेजसः ।
प्रजापतिपतेर्विष्णोर्लोकनाथस्य धीमतः ॥ ३.१२.१० ॥
Del Ser Personal inconmensurable, la Verdad de esplendor sin límites, señor de los señores de las criaturas, Viṣṇu, señor de los mundos, el sabio.
3.12.11
दशवर्षसहस्राणि यत्रसायंगृहो मुनिः ।
व्यचरस्त्वं पुरा कृष्ण पर्वते गन्धमादने ॥ ३.१२.११ ॥
Oh Kṛṣṇa, durante diez mil años vagaste por el monte Gandhamādana como un asceta cuyo hogar era donde caía la tarde.
3.12.12
दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च ।
पुष्करेष्ववसः कृष्णं त्वमपो भक्षयन्पुरा ॥ ३.१२.१२ ॥
Durante diez mil y cien años, oh Kṛṣṇa, habitaste en los lagos de Puṣkara, alimentándote en el pasado solo de agua.
3.12.13
ऊर्ध्वबाहुर्विशालायां बदर्यां मधुसूदन ।
अतिष्ठ एकपादेन वायुभक्षः शतं समाः ॥ ३.१२.१३ ॥
Oh Madhusūdana, en Viśālā, en Badarī, con los brazos en alto, de pie sobre un pie, viviendo solo de aire, permaneciste cien años.
3.12.14
कृष्णाजिनोत्तरासङ्गः कृशो धमनिसंततः ।
आसीः कृष्ण सरस्वत्यां सत्रेद्वादशवार्षिके ॥ ३.१२.१४ ॥
Oh Kṛṣṇa, con una piel negra de antílope como manto superior, demacrado y con las venas marcadas, estuviste en el sacrificio de doce años junto al Sarasvatī.
3.12.15
प्रभासमप्यथासाद्य तीर्थं पुण्यजनार्चितम् ।
तत्र कृष्ण महातेजा दिव्यं वर्षसहस्रकम् ॥ ३.१२.१५ ॥
Oh Kṛṣṇa, habiendo llegado también al vado sagrado Prabhāsa, honrado por las gentes virtuosas, allí, oh de gran esplendor, durante mil años divinos...
3.12.16
आतिष्ठस्त्वमथैकेन पादेन नियमस्थितः ।
लोकप्रवृत्तिहेतोस्त्वमिति व्यासो ममाब्रवीत् ॥ ३.१२.१६ ॥
Entonces permaneciste firme en la disciplina sobre un pie. Vyāsa me dijo que lo hiciste por el sostenimiento del curso del mundo.
3.12.17
क्षेत्रज्ञः सर्वभूतानामादिरन्तश्च केशवं ।
निधानं तपसां कृष्ण यज्ञस्त्वं च सनातनः ॥ ३.१२.१७ ॥
Oh Keśava, tú eres el conocedor del campo, el origen y el fin de todos los seres. Oh Kṛṣṇa, eres el tesoro de las austeridades y el sacrificio eterno.
3.12.18
योगकर्ता हृषीकेशः सांख्यकर्ता सनातनः ।
शीलस्त्वं सर्वयोगानां करणं नियमस्य च ॥ ३.१२.१८ ॥
Tú eres el autor del yoga, señor de los sentidos, el eterno autor del Sāṅkhya. Eres el fundamento de todos los yogas y el medio de la disciplina.
3.12.19
निहत्य नरकं भौममाहृत्य मणिकुण्डले ।
प्रथमोत्पादितं कृष्ण मेध्यमश्वमवासृजः ॥ ३.१२.१९ ॥
Tras matar a Naraka, el hijo de la tierra, y recuperar los pendientes de joya, oh Kṛṣṇa, liberaste el caballo puro que fue producido primero.
3.12.20
कृत्वातत्कर्म लोकानामृषभः सर्वलोकजित् ।
अवधीस्त्वं रणे सर्वान्समेतान्दैत्यदानवान् ॥ ३.१२.२० ॥
Tras realizar aquella hazaña, tú, toro entre los mundos, conquistador de todos los mundos, abatiste en batalla a todos los daitya y dānava que se habían reunido.
3.12.21
ततः सर्वेश्वरत्वं च संप्रदाय शचीपतेः ।
मानुषेषु महाबाहो प्रादुर्भूतोऽसि केशव ॥ ३.१२.२१ ॥
Después, habiendo recibido de Śacī-pati la soberanía sobre todo, te has manifestado entre los hombres, oh Keśava de poderosos brazos.
3.12.22
स त्वं नारायणो भूत्वा हरिरासीः परंतप ।
ब्रह्मा सोमश्च सूर्यश्च धर्मो धाता यमोऽनलः ॥ ३.१२.२२ ॥
Tú, oh abrasador de enemigos, te hiciste Nārāyaṇa y fuiste Hari; Brahmā, Soma, el Sol, Dharma, Dhātṛ, Yama y el Fuego también eres tú.
3.12.23
वायुर्वैश्रवणो रुद्रः कालः खं पृथिवी दिशः ।
अजश्चराचरगुरुः स्रष्टा त्वं पुरुषोत्तम ॥ ३.१२.२३ ॥
El viento, Vaiśravaṇa, Rudra, el Tiempo, el espacio, la tierra y las direcciones; tú eres el no nacido, maestro de lo que se mueve y lo que no se mueve, y el creador, oh mejor de los seres.
3.12.24
तुरायणादिभिर्देव क्रतुभिर्भूरदक्षिणैः ।
अयजो भूरितेजा वै कृष्ण चैत्ररथे वने ॥ ३.१२.२४ ॥
Oh dios, con el Tura-āyana y otros sacrificios, con abundantes honorarios, tú, oh Kṛṣṇa de gran esplendor, en verdad ofreciste sacrificio en el bosque de Caitraratha.
3.12.25
शतं शतसहस्राणि सुवर्णस्य जनार्दन ।
एकैकस्मिंस्तदा यज्ञे परिपूर्णानि दत्तवान् ॥ ३.१२.२५ ॥
Oh Janārdana, entonces en aquel sacrificio, en cada uno, diste cien veces cien mil de oro en su totalidad.
3.12.26
अदितेरपि पुत्रत्वमेत्य यादवनन्दन ।
त्वं विष्णुरिति विख्यात इन्द्रादवरजो विभुः ॥ ३.१२.२६ ॥
Oh alegría de los Yādavas, habiéndote también hecho hijo de Aditi, fuiste renombrado como Viṣṇu, el señor omnipresente, menor que Indra.
3.12.27
शिशुर्भूत्वा दिवं खं च पृथिवीं च परंतप ।
त्रिभिर्विक्रमणैः कृष्ण क्रान्तवानसि तेजसा । ॥ ३.१२.२७ ॥
Oh Kṛṣṇa, abrasador de enemigos, habiéndote hecho niño, con tu esplendor cruzaste el cielo, el aire y la tierra en tres zancadas.
3.12.28
संप्राप्य दिवमाकाशमादित्यस्यन्दने स्थितः ।
अत्यरोचश्च भूतात्मन्भास्करं स्वेन तेजसा ॥ ३.१२.२८ ॥
Oh alma de los seres, habiendo alcanzado el cielo y el aire, de pie sobre el carro del sol, brillaste más que el propio sol con tu esplendor.
3.12.29
प्रादुर्भावसहस्रेषु तेषुतेषु त्वया विभो ।
अधर्मरुचयः कृष्ण निहताः शतशोऽसुराः ॥ ३.१२.२९ ॥
Oh poderoso señor, Oh Kṛṣṇa, en aquellas miles de manifestaciones, cientos de demonios que se deleitaban en la injusticia fueron abatidos por ti.
3.12.30
सादिता मौखाः पाशा निशुम्भनरकौ हतौ ।
कृतः क्षेमः पुनः पन्थाः पुरं प्राग्ज्योतिषं प्रति ॥ ३.१२.३० ॥
Los lazos de los Maukha fueron destruidos, Niśumbha y Naraka fueron abatidos, y el camino hacia la ciudad de Prāgjyotiṣa fue hecho seguro de nuevo.
3.12.31
जारूथ्यामाहुतिः क्राथः शिशुपालो नृपैः सह ।
जरासन्धश्च शैब्यश्च शतधन्वा च निर्जितः ॥ ३.१२.३१ ॥
Āhuti de los Jārūthyas, Krātha, Śiśupāla junto con los reyes, Jarāsandha, Śaibya y Śatadhanvan fueron todos derrotados.
3.12.32
तथा पर्जन्यघोषेण रथेनादित्यवर्चसा ।
अहार्षी रुक्मिणीं भैष्मीं रणे निर्जित्य रुक्मिणे ॥ ३.१२.३२ ॥
Asimismo, con un carro que retumbaba como trueno y brillaba como el sol, tras vencer a Rukmin en batalla, te llevaste a Rukmiṇī, la hija de Bhīṣmaka.
3.12.33
इन्द्रद्युम्नो हतः कोपाद्यवनश्च कशेरुमान् ।
हतः सौभपतिः साल्वस्त्वया सौभं च पातितम् ॥ ३.१२.३३ ॥
Indradyumna fue muerto en la ira; también fueron muertos el yavana y Kaśerumān. El señor de Saubha, Sālva, fue muerto por ti, y Saubha fue derribada.
3.12.34
एवमेते युधि हता भूयश्चान्याञ्शृमुष्व ह ।
इरावत्यां हतो भोजः कार्तवीर्यसमो युधि।
गोपतिस्तालकेतुश्च त्वया विनिहतावुभौ ॥ ३.१२.३४ ॥
Así fueron muertos en batalla. Escucha también de otros: en el Irāvatī fue muerto el Bhoja, igual a Kārtavīrya en batalla; Gopati y Tālaketu, ambos, fueron muertos por ti.
3.12.35
तां च भोगवतीं पुण्यामृषिकान्तां जनार्दन ।
द्वारकामात्मसात्कृत्वा समुद्रं गमयिष्यसि ॥ ३.१२.३५ ॥
Oh Janārdana, tomarás bajo tu dominio aquella sagrada Bhogavatī, amada por los sabios, junto con Dvārakā, y la harás llegar al océano.
3.12.36
न क्रोधो न च मात्सर्यं नानृतं मधुसूदन ।
त्वयि तिष्ठति दाशार्ह न नृशंस्यं कुतोऽनृजु ॥ ३.१२.३६ ॥
Oh Madhusūdana, en ti no hay ira, ni envidia, ni falsedad; Oh Dāśārha, ¿cómo podría haber en ti crueldad, que es torcida e injusta?
3.12.37
आसीनं चैत्यमध्ये त्वां दीप्यमानं स्वतेजसा ।
आगम्य ऋषयः सर्वेऽयाचन्ताभयमच्युत ॥ ३.१२.३७ ॥
Oh Acyuta, mientras estabas sentado en medio del santuario, resplandeciente con tu propio esplendor, todos los sabios vinieron a ti y pidieron la ausencia de temor.
3.12.38
युगान्ते सर्वभूतानि संक्षिप्य मधुसूदन ।
आत्मनैवात्मसात्कृत्वा जगदासीः परंतप ॥ ३.१२.३८ ॥
Oh Madhusūdana, al final de una edad recogiste a todos los seres, los absorbiste en ti mismo y sostuviste el mundo dentro de ti, oh abrasador de enemigos.
3.12.39
युगादौ तव वार्ष्णेय नाभिपद्मादजायत ।
ब्रह्मा चराचरगुरुर्यस्येदं सकलं जगत्।
तं हन्तुमुद्यतौ घोरौ दानवौ मधुकैटभौ ॥ ३.१२.३९ ॥
Oh descendiente de Vṛṣṇi, al principio de una edad, Brahmā, maestro de lo móvil y lo inmóvil, nació del loto de tu ombligo, y todo el mundo es suyo. Contra él se alzaron los dos feroces demonios Madhu y Kaiṭabha, con intención de matarlo.
3.12.40
तयोर्व्यतिक्रमं दृष्ट्वा क्रुद्धस्य भवतो हरेः ।
ललाटाज्जातवाञ्शंभुः शूलपाणिस्त्रिलोचनः ॥ ३.१२.४० ॥
Al ver su transgresión, de la frente de ti, Hari, airado, nació Śambhu, empuñador del tridente y de tres ojos.
3.12.41
इत्थं तावपि देवेशौ त्वच्छरीरसमुद्भवौ ।
त्वन्नियोगकरावेताविति मे नारदोऽब्रवीत् ॥ ३.१२.४१ ॥
Así, también aquellos dos señores de los dioses nacieron de tu cuerpo y cumplen tu mandato; así me lo dijo Nārada.
3.12.42
तथा नारायण पुरा क्रतुभिर्भूरिदक्षिणैः ।
इष्टवांस्त्वं महासत्रं कृष्ण चैत्ररथे वने ॥ ३.१२.४२ ॥
Asimismo, oh Nārāyaṇa, en tiempos antiguos realizaste un gran sacrificio ritual con abundantes ofrendas, oh Kṛṣṇa, en el bosque de Caitraratha.
3.12.43
नैवं परे नापरे वा करिष्यन्ति कृतानि वा ।
यानि कर्माणि देव त्वं बाल एव महाबलः ॥ ३.१२.४३ ॥
Oh dios, las hazañas que realizaste siendo niño, con gran poder, ni otros las han hecho ni las harán, ni los de antes ni los de después.
3.12.44
कृतवान्पुण्डरीकाक्ष बलदेवसहायवान् ।
वैराजभवने चापि ब्रह्मणा न्यवसः सह ॥ ३.१२.४४ ॥
Oh de ojos de loto, realizaste estas obras con la ayuda de Balarāma, y también moraste junto a Brahmā en la morada de Vairāja.
3.12.45
एवमुक्त्वा महात्मानमात्मा कृष्णस्य पाण्डवः ।
तूष्णीमासीत्ततः पार्थमित्युवाच जनार्दनः ॥ ३.१२.४५ ॥
Tras hablar así al magnánimo Kṛṣṇa, el Pāṇḍava, que era el propio ser de Kṛṣṇa, se sentó en silencio; entonces Janārdana dijo esto a Pārtha.
3.12.46
ममैव त्वं तवैवाहं ये मदीयास्तवैव ते ।
यस्त्वां द्वेष्टि स मां द्वेष्टि यस्त्वामनु स मामनु ॥ ३.१२.४६ ॥
Tú eres mío y yo soy tuyo; los que son míos son tuyos. Quien te odia me odia a mí; quien te sigue me sigue a mí.
3.12.47
नरस्त्वमसि दुर्धर्ष हरिर्नारायणो ह्यहम् ।
काले लोकमिमं प्राप्तौ नरनारायणावृषी ॥ ३.१२.४७ ॥
Tú eres Nara, oh inexpugnable, y yo soy Hari Nārāyaṇa; los dos sabios Nara y Nārāyaṇa han venido a este mundo a su debido tiempo.
3.12.48
अनन्यः पार्थ मत्तस्त्वं त्वत्तश्चाहं तथैव च ।
नावयोरन्तरं शक्यं वेदितुं भरतर्षभ ॥ ३.१२.४८ ॥
No eres distinto de mí, oh Pārtha, y yo no soy distinto de ti; oh toro de los Bhāratas, no es posible conocer la diferencia entre nosotros dos.
3.12.49
इत्युक्त्वा पुण्डरीकाक्षः पाण्डवं सुप्रियं वचः ।
प्रीयमाणो हृषीकेशस्तूष्णीं तत्र बभूव सः ॥ ३.१२.४९ ॥
Así habló el de ojos de loto, Hṛṣīkeśa, y, complacido, guardó silencio allí tras decir palabras muy queridas al Pāṇḍava.
3.12.50
एवमुक्ते तु वचने केशेवेन महात्मना ।
तस्मिन्वीरसमावाये संरब्धेष्वथ राजसु ॥ ३.१२.५० ॥
Cuando el magnánimo Keśava dijo estas palabras, en aquella asamblea de héroes, entre los reyes airados...
3.12.51
धृष्टद्युम्नमुखैर्वीरैर्भ्रातृभिः परिवारिता ।
पाञ्चाली पुण्डरीकाक्षमासीनं यादवैः सह।
अभिगम्याब्रवीत्कृष्णा शरण्यं शरणैषिणी ॥ ३.१२.५१ ॥
Rodeada de hermanos heroicos encabezados por Dhṛṣṭadyumna, Draupadī se acercó al de ojos de loto, sentado con los Yādavas, y, buscando refugio, habló a quien da refugio, Kṛṣṇā.
3.12.52
वासुदेव हृषीकेश वासवावरजाच्युत ।
देवदेवोसि देवानामिति द्वैपायनोऽब्रवीत् ॥ ३.१२.५२ ॥
¡Oh Vāsudeva, Hṛṣīkeśa, hermano menor de Vāsava, oh Acyuta! Eres el dios de los dioses, como dijo Dvaipāyana.
3.12.53
पूर्वे प्रजाभिसर्गे त्वामाहुरेकं प्रजापतिम् ।
स्रष्टारं सर्वलोकानामसितो देवलोऽब्रवीत् ॥ ३.१२.५३ ॥
En la antigua emisión de los seres, te llaman el único Señor de las criaturas, creador de todos los mundos, dijo Asita Devala.
3.12.54
विष्णुस्त्वमसि दुर्धर्ष त्वं यज्ञो मधुसूदन ।
यष्टात्वमसि त्वमसि यष्टव्यो जामदग्न्यो यथाऽब्रवीत् ॥ ३.१२.५४ ॥
Tú eres Viṣṇu, oh invencible; tú eres el sacrificio, oh matador de Madhu. Tú eres el oferente, tú eres el digno de culto, como dijo Jāmadagnya.
3.12.55
ऋषयस्त्वां क्षमामाहुः सत्यं च परुषोत्तम ।
सत्याद्यज्ञोसि संभूतः कश्यपस्त्वां यथाऽब्रवीत् ॥ ३.१२.५५ ॥
Los sabios te llaman paciencia y verdad, oh mejor de los hombres. De la verdad nació el sacrificio; Kaśyapa habló de ti así.
3.12.56
साध्यानामपि देवानां शिवानामीश्वरेश्वर ।
लोकभावन लोकेश यथा त्वां नारदोऽब्रवीत् ॥ ३.१२.५६ ॥
Incluso por encima de los dioses Sādhya y de los venerables, oh señor de los señores, sustentador de los mundos, señor de los mundos, como habló Nārada de ti.
3.12.57
ब्रह्मशंकरशक्राद्यैर्देववृन्दैः पुनः पुनः ।
क्रीडसे त्वं नरव्याघ्र बालः क्रीडनकैरिव ॥ ३.१२.५७ ॥
Con Brahmā, Śaṅkara, Indra y las demás huestes de dioses juegas una y otra vez, oh tigre entre los hombres, como un niño juega con juguetes.
3.12.58
द्यौश्च ते शिरसा व्याप्ता पद्भ्यां च पृथिवीप्रभो ।
जठरे खमिमे लोकाः पुरुषोसि सनातनः ॥ ३.१२.५८ ॥
El cielo está llenado por tu cabeza, y la tierra por tus pies, oh señor de la tierra. El espacio y estos mundos están en tu vientre; tú eres el Puruṣa eterno.
3.12.59
विद्यातपोभितप्तानां तपसा भावितात्मनाम् ।
आत्मदर्शनतृप्तानामृषीणामसि सत्तमः ॥ ३.१२.५९ ॥
Entre los sabios, que están purificados por el saber y la austeridad, cuyos seres han sido purificados por el ascetismo y que están satisfechos con la visión del Yo, tú eres el mejor.
3.12.60
राजर्षीणां पुण्यकृतामाहवेष्वनिवर्तिनाम् ।
सर्वधर्मोपपन्नानां त्वं गतिः पुरुषर्षभ।
त्वं प्रभुस्त्वं विभुश्च त्वं भूतात्मा त्वं विचेष्टसे ॥ ३.१२.६० ॥
Para los reyes sabios que hicieron mérito, que jamás retrocedieron en las batallas y que están dotados de todos los deberes, tú eres el refugio, oh toro entre los hombres. Tú eres el señor, tú eres omnipresente, tú eres el alma de los seres; eres tú quien actúa.
3.12.61
लोकपालाश्च लोकाश्च नक्षत्राणि दिशे दश ।
नभश्चन्द्रश्च सूर्यश्च त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम् ॥ ३.१२.६१ ॥
Los guardianes de los mundos y los mundos, las constelaciones, las diez direcciones, el cielo, la luna y el sol: todo está establecido en ti.
3.12.62
मंर्त्यता चैव भूतानाममरत्वं दिवौकसाम् ।
त्वयि सर्वं महाबाहो लोककार्यं प्रतिष्ठितम् ॥ ३.१२.६२ ॥
Oh de brazos poderosos, la mortalidad de los seres y la inmortalidad de los habitantes del cielo, toda la labor de los mundos: todo está establecido en ti.
3.12.63
सा तेऽहं दुःखमाख्यास्ये प्रणयान्मधुसूदन ।
ईशस्त्वं सर्वभूतानां ये दिव्या ये च मानुषाः ॥ ३.१२.६३ ॥
Oh Madhusūdana, por afecto te contaré mi dolor. Tú eres el señor de todos los seres, sean divinos o humanos.
3.12.64
कथं नु भार्या पार्थानां तव कृष्ण सखी विभो ।
धृष्टद्युम्नस्य भगिनी सभां कृष्येत मादृशी ॥ ३.१२.६४ ॥
Oh Kṛṣṇa, oh poderoso, ¿cómo podría una mujer como yo —esposa de los Pārthas, tu amiga, hermana de Dhṛṣṭadyumna— ser arrastrada a la asamblea?
3.12.65
स्त्रीधर्मिणी वेपमाना शोणितेन समुक्षिता ।
एकवस्त्रा विकृष्टाऽस्मि दुःखिता कुरुसंसदि ॥ ३.१२.६५ ॥
Yo, que observo el deber de la mujer, temblando, salpicada de sangre, con una sola prenda, fui arrastrada a la asamblea de los Kurus, y estoy afligida.
3.12.66
राज्ञां मध्ये सभायां तु रजसाऽतिपरिप्लुता ।
दृष्ट्वा च मां धार्तराष्ट्राः प्राहसन्पापचेतसः ॥ ३.१२.६६ ॥
En medio de los reyes, en la asamblea, totalmente cubierta de polvo, al verme, los hijos de Dhṛtarāṣṭra de mente perversa se rieron a carcajadas.
3.12.67
दासीभावेन मां भोक्तुमीष्सुते मधुसूदन ।
जीवत्सु पाण्डुपुत्रेषु पाञ्चालेषु च वृष्णिषु ॥ ३.१२.६७ ॥
¡Oh Madhusūdana!, mientras los hijos de Pāṇḍu, los Pāñcālas y los Vṛṣṇis estén vivos, ellos desean hacerme esclava y poseerme.
3.12.68
नन्वहं कृष्ण भीष्मस्य धृतराष्ट्रस्य चोभयोः ।
स्नुषा भवामि धर्मेण साऽहं दासीकृता बलात् ॥ ३.१२.६८ ॥
Oh Kṛṣṇa, yo soy, según el dharma, nuera de ambos, de Bhīṣma y de Dhṛtarāṣṭra, y sin embargo he sido hecha esclava por la fuerza.
3.12.69
गर्हयेपाण्डवांस्त्वेव युधि श्रेष्ठान्महाबलान् ।
यत्क्लिश्यमानां प्रेक्षन्ते धर्मपत्नीं यशस्विनीम् ॥ ३.१२.६९ ॥
Que sean censurados los Pāṇḍavas, los mejores y poderosos en la batalla, que contemplan cómo se atormenta a su esposa legítima, la gloriosa.
3.12.70
धिग्बलं भीमसेनस्य धिक्पार्थस् च गाण्डिवम् ।
यौ मां विप्रकृतां क्षुद्रैर्मर्षयेतां जनार्दन ॥ ३.१२.७० ॥
¡Vergüenza sobre el poder de Bhīmasena, y vergüenza sobre el arco Gāṇḍīva de Pārtha! Oh Janārdana, esos dos soportaron que yo, ultrajada por hombres viles, fuera humillada.
3.12.71
शाश्वतोऽयं धर्मपथः सद्भिराचरितः सदा ।
यद्भार्यां परिरक्षन्ति भर्तारोऽल्पबला अपि ॥ ३.१२.७१ ॥
Este es el camino eterno del dharma, siempre seguido por los buenos: los esposos, aun siendo de poca fuerza, protegen a sus esposas.
3.12.72
भार्यायां रक्ष्यमाणायां प्रजा भवति रक्षिता ।
प्रजायां रक्ष्यमाणायामात्मा भवति रक्षितः ॥ ३.१२.७२ ॥
Cuando la esposa es protegida, la descendencia queda protegida; cuando la descendencia es protegida, el yo (el esposo) queda protegido.
3.12.73
आत्मा हि जायेत तस्यां तस्मज्जाया भवत्युत ।
भर्ता च भार्यया रक्ष्यः कथं जायान्ममोदरे ॥ ३.१२.७३ ॥
Pues el ser nace de ella, y por eso ella se convierte en esposa; y el esposo también debe ser protegido por su esposa. ¿Cómo, pues, del vientre de mí…
3.12.74
नन्विमे शरणं प्राप्तं न त्यजन्ति कदाचन ।
ते मां शरणमापन्नां नान्वपद्यन्त पाण्डवाः ॥ ३.१२.७४ ॥
¿Acaso estos no abandonan jamás al que ha venido en busca de refugio? Pero los Pāṇḍavas no me siguieron a mí, que había caído bajo su protección.
3.12.75
पञ्चभिः पतिभिर्जाताः कुमासरा मे महौजसः ।
एतेषामप्यवेक्षार्थं त्रातव्याऽस्मि जनार्दन ॥ ३.१२.७५ ॥
De mis cinco esposos han nacido mis hijos de gran vigor. Oh Janārdana, incluso para cuidar de ellos debo ser protegida.
3.12.76
प्रतिविन्ध्यो युधिष्ठिरात्सुतसोमो वृकोदरात् ।
अर्जुनाच्छ्रुतकीर्तिश्च शतानीकस्तु नाकुलिः ॥ ३.१२.७६ ॥
De Yudhiṣṭhira, Prativindhya; de Vṛkodara, Sutasoma; de Arjuna, Śrutakīrti; y Śatānīka, hijo de Nakula.
3.12.77
कनिष्ठाच्छ्रुतकर्मा च सर्वे सत्यपराक्रमा ।
प्रद्युम्नो यादृशः कृष्ण तादृशास्ते महारथाः ॥ ३.१२.७७ ॥
Del menor, Śrutakarman; y todos son de valor verdadero. Oh Kṛṣṇa, así como es Pradyumna, así son esos grandes guerreros de carro.
3.12.78
नन्विमे धनुषि श्रेष्ठा अजेया युधि शात्रवैः ।
किमर्थं धार्तराष्ट्राणां सहन्ते दुर्बलीयसाम् ॥ ३.१२.७८ ॥
¿Acaso estos no son los mejores con el arco, invencibles en batalla para sus enemigos? Entonces, ¿por qué soportan a los hijos de Dhṛtarāṣṭra, los más débiles?
3.12.79
अधर्मेण हृतं राज्यं सर्वे दासाः कृतास्तथा ।
सभायां परिकृष्टाऽहमेकवस्त्रा रजस्वला ॥ ३.१२.७९ ॥
Por injusticia fue arrebatado el reino, y todos fueron hechos esclavos; y yo, con una sola vestidura y en mi estado menstrual, fui arrastrada a la asamblea.
3.12.80
नाधिज्यमपि यच्छक्यं कर्तुमन्येन गाण्डिवम् ।
अन्यत्रार्जुनभीमाभ्यां त्वया वा मधुसूदन ॥ ३.१२.८० ॥
Salvo por Arjuna y Bhīma, o por ti, oh Madhusūdana, nadie más puede siquiera tensar el arco Gāṇḍīva.
3.12.81
धिग्बलं भीमसेनस्य धिक्पार्थस्य च पौरुषम् ।
यत्र दुर्योधनः कृष्ण मुहूर्तमपि जीवति ॥ ३.१२.८१ ॥
Maldita sea la fuerza de Bhīmasena, y maldita sea la hombría de Pārtha, oh Kṛṣṇa, si Duryodhana vive aunque sea un instante.
3.12.82
य एतानाक्षिपद्राष्टात्सह मात्राऽविहिंसकान् ।
अधीयानान्पुरा बालान्व्रतस्थान्मधुसूदन ॥ ३.१२.८२ ॥
Aquel que expulsó del reino a estos muchachos inocentes, junto con su madre, oh Madhusūdana, cuando eran jóvenes que estudiaban y observaban sus votos.
3.12.83
भोजने भीमसेनस्य पापः प्राक्षिपयद्विषम् ।
कालकूटं नवं तीक्ष्णं संभृतं रोमहर्षणम् ॥ ३.१२.८३ ॥
En la comida de Bhīmasena, aquel malvado echó un veneno Kālakūṭa fresco, agudo, preparado, que eriza los cabellos.
3.12.84
तज्जीर्णमविकारेण सहान्नेन जनार्दन ।
सशेषत्वान्महाबाहो भीमस्य पुरुषोत्तम ॥ ३.१२.८४ ॥
Ese veneno, junto con el alimento, se digirió sin daño, oh Janārdana; porque quedó en el cuerpo de Bhīma, oh de brazos poderosos, oh mejor de los hombres.
3.12.85
प्रमाणकोट्यां विश्वस्तं तथा सुप्तं वृकोदरम् ।
बद्ध्वैनं कृष्ण गङ्गायां प्रक्षिप्य पुरमाव्रजत् ॥ ३.१२.८५ ॥
Habiendo atado a Vṛkodara (Bhīma), que dormía confiado en la orilla de Pramāṇakoṭi, oh Kṛṣṇa, lo arrojaron al Gaṅgā y regresaron a la ciudad.
3.12.86
यदा विबुद्धः कौन्तेयस्तदा संछिद्य बन्धनम् ।
उदतिष्ठन्महाबाहुर्भीमसेनो महाबलः ॥ ३.१२.८६ ॥
Cuando el hijo de Kuntī despertó, entonces, cortando sus ataduras, el de grandes brazos, de gran fuerza, Bhīmasena se levantó.
3.12.87
आशीविषैः कृष्णसर्पैः सुप्तंचैनमदंशयत् ।
सर्वेष्वेवाङ्गदेशेषु न ममार च शत्रुहा ॥ ३.१२.८७ ॥
Serpientes negras venenosas mordieron al que dormía en todas las partes de su cuerpo, pero el matador de enemigos no murió.
3.12.88
प्रतिबुद्धस्तु कौन्तेयः सर्वान्सर्पानपोथयत् ।
सारथिं चास्य दयितमपहस्तेन जघ्निवान् ॥ ३.१२.८८ ॥
Pero al despertar, el hijo de Kuntī aplastó a todas las serpientes, y golpeó con la mano a su querido cochero.
3.12.89
पुनः सुप्तानुपाधाक्षीद्बालकान्वारणावते ।
शयानानार्यया सार्धं को नु तत्कर्तुमर्हति ॥ ३.१२.८९ ॥
¿Quién, pues, quemó a los niños dormidos en Vāraṇāvata, acostados junto a la noble dama (su madre)? ¿Quién podría hacer tal acción?
3.12.90
यत्रार्या रुदती भीता पाण्डवानिदमब्रवीत् ।
महद्व्यसनमापन्ना शिखिना परिवारिता ॥ ३.१२.९० ॥
Allí la noble dama, llorando y asustada, dijo esto a los Pāṇḍavas, habiendo caído en gran calamidad, rodeada por el fuego.
3.12.91
हा हतास्मि कुंतोन्वद्य भवेच्छान्तिरिहानलात् ।
अनाथा विनशिष्यामि बालकैः पुत्रकैः सह ॥ ३.१२.९१ ॥
¡Ay, estoy perdida! Kuntī, ¿habrá aquí alivio alguno de este fuego? Sin protector, pereceré junto con los niños y los hijos.
3.12.92
तत्र भीमो महाबाहुर्वायुवेगपराक्रमः ।
आर्यामाश्वासयामास भ्रातॄंश्चापि वृकोदरः ॥ ३.१२.९२ ॥
Allí Bhīma, el de grandes brazos, de valor veloz como el viento, comenzó a consolar a la noble dama y también a los hermanos.
3.12.93
वैनतेयो यथा पक्षी गरुत्मान्पततांवरः ।
तथैवाभिपतिष्यामि भयंवो नेह विद्यते ॥ ३.१२.९३ ॥
Así como Garuḍa, el hijo de Vinatā, el mejor de los pájaros, se lanza en picado, así me lanzaré yo; aquí no hay temor para vosotros.
3.12.94
आर्यामङ्केन वामेन राजानं दक्षिणेन च ।
अंसयोश्च यमौ कृत्वा पृष्ठे बीभत्सुमेव च ॥ ३.१२.९४ ॥
Colocando a la noble dama en su regazo izquierdo, al rey con el brazo derecho, a los gemelos sobre sus hombros y a Bībhatsu en la espalda.
3.12.95
सहसोत्पत्य वेगेन सर्वानादाय वीर्यवान् ।
भ्रातॄनार्यां च बलवान्मोक्षयामास पावकात् ॥ ३.१२.९५ ॥
Saltando de repente con velocidad, el valiente y fuerte los tomó a todos y libró de las llamas a la noble dama y a los hermanos.
3.12.96
ते रात्रौ प्रस्थितां सर्वे सह मात्रा यशस्विनः ।
अभ्यगच्छन्महारण्ये हिडिम्बवनमन्तिकात् ॥ ३.१२.९६ ॥
Todos aquellos gloriosos, habiendo partido de noche junto con su madre, llegaron a la gran selva, cerca del bosque de Hiḍimba.
3.12.97
श्रान्ताः प्रसुप्तास्तत्रेमे मात्रा सह सुदुःखिताः ।
सुप्तांश्चैनानभ्यगच्छद्धिडिम्बा नाम राक्षसी ॥ ३.१२.९७ ॥
Cansados y profundamente dormidos, allí yacían con su madre, muy afligidos. Y a los que dormían se acercó la rākṣasī llamada Hiḍimbā.
3.12.98
सा दृष्ट्वा पाण्डवांस्तत्र सुप्तान्मात्रा सह क्षितौ ।
हृच्छयेनाभिभूतात्मा भीमसेनमकामयत् ॥ ३.१२.९८ ॥
Al ver a los Pāṇḍavas dormidos allí en el suelo con su madre, con el corazón vencido por la flecha del deseo, ella deseó a Bhīmasena.
3.12.99
भीमस्य पादौ कृत्वा तु स्वउत्सङ्गे ततोऽबला ।
पर्यमर्दत संहृष्टा कल्याणी मृदुपाणिना ॥ ३.१२.९९ ॥
Entonces la débil mujer puso los pies de Bhīma en su regazo, y, llena de alegría, la hermosa los presionó con sus suaves manos.
3.12.100
तामबुद्ध्यदमेयात्मा बलवान्सत्यविक्रमः ।
पर्यपृच्छत तां भीमः किमिहेच्छस्यनिन्दिते ॥ ३.१२.१०० ॥
El poderoso Bhīma, de espíritu inmensurable y verdadero valor, la percibió; y Bhīma le preguntó: «¿Qué deseas aquí, oh irreprochable?»
3.12.101
एवमुक्ता तु भीमेन राक्षसी कामरूपिणी ।
भीमसेनं महात्मानमाह चैवमनिन्दिता ॥ ३.१२.१०१ ॥
Así interpelada por Bhīma, la rākṣasī capaz de tomar cualquier forma a voluntad, la irreprochable, habló así al magnánimo Bhīmasena.
3.12.102
पलायध्वमितः क्षिप्रं मम भ्रातैष वीर्यवान् ।
आगमिष्यति वो हन्तुं तस्माद्गच्छत माचिरम् ॥ ३.१२.१०२ ॥
¡Huid de aquí rápidamente! Mi hermano, poderoso, vendrá a mataros; así que marchaos y no tardéis.
3.12.103
अथ भीमोऽभ्युवाचैनां साभिमानमिदं वचः ।
नोद्विजेयमहं तस्मान्निहनिष्येऽहमागतम् ॥ ३.१२.१०३ ॥
Entonces Bhīma le habló con orgullo: "No debo temer; por tanto mataré al que ha venido."
3.12.104
तयोः श्रुत्वा तु संजल्पमागच्छद्राक्षसाधमः ।
भीमरूपो महानादान्विसृजन्भीमदर्शनः ॥ ३.१२.१०४ ॥
Al oír su conversación, llegó el más vil de los rākṣasas, terrible de aspecto, lanzando grandes rugidos, espantoso a la vista.
3.12.105
केन सार्धं कथयसि आनयैनं ममान्तिकम् ।
हिडिम्बे भक्षयिष्यामो न चिरं कर्तुमर्हसि ॥ ३.१२.१०५ ॥
"¿Con quién hablas? Tráelo ante mí, Hiḍimbā. Lo devoraremos; no debes tardar."
3.12.106
सा कृपासंगृहीतेन हृदयेन मनस्विनी ।
नैनमैच्छत्तदाकर्तुमनुक्रोशादनिन्दिता ॥ ३.१२.१०६ ॥
Aquella mujer magnánima e intachable, con el corazón movido por la compasión, no quiso hacerle daño entonces, por piedad.
3.12.107
स नादान्विनदन्घोरान्राक्षसः पुरुषादकः ।
अभ्यद्रवत वेगेन भीमसेनं तदा किल ॥ ३.१२.१०७ ॥
Aquel rākṣasa devorador de hombres, lanzando terribles rugidos, se abalanzó entonces con rapidez sobre Bhīmasena.
3.12.108
तमभिद्रुत्य संक्रुद्धो वेगेन महता बली ।
अगृह्णात्पाणिना पाणिं भीमसेनस्य राक्षसः ॥ ३.१२.१०८ ॥
Abalanzándose sobre él, el rākṣasa, furioso y poderoso, con gran fuerza agarró la mano de Bhīmasena con la suya.
3.12.109
इन्द्राशनिसमस्पर्शं वज्रसंहननं दृढम् ।
संहत्य भीमसेनाय व्याक्षिपत्सहसा करम् ॥ ३.१२.१०९ ॥
De contacto semejante al rayo de Indra y cuerpo firme como el vajra, se recogió y de pronto lanzó su mano hacia Bhīmasena.
3.12.110
गृहीतं पाणिना पाणिं भीमसेनस्य रक्षसा ।
नामृष्यत महाबाहुस्तत्राक्रुद्ध्यद्वृकोदरः ॥ ३.१२.११० ॥
El rākṣasa tomó con su mano la mano de Bhīmasena. El de brazos poderosos, Vṛkodara, no lo soportó y allí mismo se enfureció.
3.12.111
तदासीत्तुमुलं युद्धं भीमसेनहिडिम्बयोः ।
सर्वास्त्रविदुषोर्घोरं वृत्रवासवयोरिव ॥ ३.१२.१११ ॥
Entonces hubo un combate tumultuoso y terrible entre Bhīmasena e Hiḍimba, ambos versados en todas las armas, como el de Vṛtra y Vāsava.
3.12.112
विक्रीड्य सुचिरं भीमो राक्षसेन सहानघ ।
निजघान महावीर्यस्तं तदा निर्बलं बली ॥ ३.१२.११२ ॥
¡Oh, sin mancha! Tras jugar con el rākṣasa durante mucho tiempo, el poderoso Bhīma, de gran valor, lo mató cuando ya estaba sin fuerzas.
3.12.113
हत्वा हिडिम्बं भीमोऽथ प्रस्थितो भ्रातृभिः सह ।
हिडिम्बामग्रतः कृत्वा यस्यां जातो घटोत्कटः ॥ ३.१२.११३ ॥
Tras matar a Hiḍimba, Bhīma partió con sus hermanos, poniendo a Hiḍimbā al frente, aquella de quien nació Ghaṭotkaca.
3.12.114
ततः संप्राद्रवन्सर्वे सह मात्रा परंतपाः ।
एकचक्रामभिमुखाः संवृता ब्राह्मणव्रजैः ॥ ३.१२.११४ ॥
Entonces todos aquellos abrasadores de enemigos huyeron con su madre hacia Ekacakrā, rodeados por grupos de brahmanes.
3.12.115
प्रस्थाने व्यास एषां च मन्त्री प्रियहिते रतः ।
ततोऽगच्छन्नेकचक्रां पाणअडवाः संशितव्रताः ॥ ३.१२.११५ ॥
Al partir, Vyāsa, consagrado a su bienestar y provecho, era su consejero. Entonces los Pāṇḍavas, firmes en sus votos, fueron a Ekacakrā.
3.12.116
तत्राप्यासादयामासुर्बकं नाम महाबलम् ।
पुरुषादं प्रतिभयं हिडिम्बेनैव संमितम् ॥ ३.१२.११६ ॥
Allí también se enfrentaron a un devorador de hombres llamado Baka, muy poderoso, aterrador, igual a Hiḍimba.
3.12.117
तं चापि विनिहत्योग्रं भीमः प्रहरतां वरः ।
सहितो भ्रातृभिः सर्वैर्द्रुपदस्य पुरं ययौ ॥ ३.१२.११७ ॥
Habiendo también dado muerte a aquel feroz, Bhīma, el mejor de los guerreros, fue con todos sus hermanos a la ciudad de Drupada.
3.12.118
लब्धाऽहमपि तत्रैव वसता सव्यसाचिना ।
यथा त्वया जिता कृष्णरुक्मिणी भीष्मकात्मजा ॥ ३.१२.११८ ॥
Yo también fui ganada allí mismo, por Arjuna el arquero zurdo que residía allí, igual que tú ganaste a Rukmiṇī, hija de Bhīṣmaka, oh Kṛṣṇa.
3.12.119
एवं सुयुद्धे पार्थेन जिताऽहं मधुसूदन ।
स्वयंवरे महत्कर्म कृत्वा न सुकरं परैः ॥ ३.१२.११९ ॥
Así, en una buena batalla fui conquistada por el hijo de Pṛthā, oh Madhusūdana. Realizar una gran hazaña en un svayaṃvara no es fácil para otros.
3.12.120
एवं क्लेशैः सुबहुभिः क्लिश्यमाना सुदुःखिता ।
निवसाम्यार्यया हीना कृष्ण धौम्यपुरःसुरा ॥ ३.१२.१२० ॥
Así atormentada por muchas penalidades, muy afligida, habito privada de la noble dama, oh Kṛṣṇa, con Dhaumya al frente.
3.12.121
त इमे सिंहविक्रान्ता वीर्येणाभ्यधिकाः परैः ।
निहीनैः परिक्लिश्यन्ति समुपेक्षन्ति मां कथं। ॥ ३.१२.१२१ ॥
Estos hombres, valientes como leones, superiores en valor a sus enemigos, son atormentados por los viles; ¿cómo pueden mirarme con tal indiferencia?
3.12.122
एतादृशानि दुःखानि महन्ती दुर्बलीयसाम् ।
दीर्घकालं प्रदीप्ताऽस्मि पापानां पापकर्मणाम् ॥ ३.१२.१२२ ॥
Durante mucho tiempo he estado ardiendo con tales grandes penas, infligidas por los débiles, los malvados, los autores de malas acciones.
3.12.123
कुले महतिजाताऽस्मि दिव्येन विधिना किल ।
पाण्डवानां प्रिया भार्या स्नुषा पाण्डोर्महात्मनः ॥ ३.१२.१२३ ॥
Nací en una gran familia, por decreto divino en verdad; soy la amada esposa de los Pāṇḍavas, nuera del magnánimo Pāṇḍu.
3.12.124
केशग्रहमनुप्राप्ता का नु जीवेत मादृशी ।
पञ्चानामिन्द्रकल्पानां प्रेक्षतां मधुसूदन ॥ ३.१२.१२४ ॥
Oh Madhusūdana, ¿cómo podría vivir una mujer como yo, arrastrada por el cabello mientras los cinco, semejantes a Indra, miraban?
3.12.125
इत्युक्त्वा प्रारुदत्कृष्णा मुखं प्रच्छाद्य पाणिना ।
पद्मकोशप्रकाशेन मृदुना मृदुभाषिणी ॥ ३.१२.१२५ ॥
Habiendo dicho esto, Kṛṣṇā lloró, cubriéndose el rostro con la mano, que brillaba como un capullo de loto, suave, de palabra suave como era.
3.12.126
स्तनावपतितौ पीनौ सुजातौ शुभलक्षणौ ।
अभ्यवर्षत पाञ्चाली दुःखजैरश्रुबिन्दुभिः ॥ ३.१२.१२६ ॥
Sus pechos, llenos, bien formados, de signos auspiciosos, caídos, se empaparon; Pāñcālī derramó una lluvia de lágrimas nacidas del dolor.
3.12.127
चक्षुषी परिमार्जन्ती निःश्वसन्ती पुनःपुनः ।
बाष्पपूर्णेन कणअठेन क्रुद्धा वचनमब्रवीत् ॥ ३.१२.१२७ ॥
Enjugándose los ojos y suspirando una y otra vez, con la voz llena de lágrimas, habló con ira estas palabras.
3.12.128
नैव मे पतयः सन्ति न पुत्रा न च बान्धवाः ।
न भ्रातरो न च पिता नैव त्वं मधुसूदन ॥ ३.१२.१२८ ॥
Oh Madhusūdana, no tengo esposos, ni hijos, ni parientes, ni hermanos, ni padre, ni siquiera tú.
3.12.129
ये मां विप्रकृतां क्षुद्रैरुपेक्षध्वं विशोकवत् ।
न च मे शाम्यते दुःखं कर्णो यत्प्राहसत्तदा ॥ ३.१२.१२९ ॥
Me visteis, ultrajada por hombres viles, como si no tuviera dolor; y mi pena no se apacigua por la risa con que Karṇa se rió entonces.
3.12.130
चतुर्भिः कारणैः कृष्ण त्वया रक्ष्याऽस्मि नित्यशः ।
संबन्धाद्गौरवात्सख्यात्प्रभुत्वेनैव केशव ॥ ३.१२.१३० ॥
Oh Kṛṣṇa, oh Keśava, por cuatro razones debes protegerme siempre: por parentesco, por respeto, por amistad y por tu señorío.
3.12.131
अथ तामब्रवीत्कृष्णस्तस्मिन्वीरसमागमे ।
रोदिष्यन्ति स्त्रियो ह्येवं येषां क्रुद्धासि नामिनि ॥ ३.१२.१३१ ॥
Entonces Kṛṣṇa le dijo, en aquella asamblea de héroes: Así llorarán las mujeres de aquellos contra quienes estás airada.
3.12.132
बीभत्सुशरसंछन्नाञ्शोणितौघपरिप्लुतान् ।
निहतान्वल्लभान्वीक्ष्य शयानान्वसुधातले ॥ ३.१२.१३२ ॥
Al ver a tus seres queridos muertos, cubiertos de flechas de Bībhatsu, empapados en torrentes de sangre, tendidos en el suelo.
3.12.133
यत्समर्थं पाण्डवनां तत्करिष्यामि मा शुचः ।
सत्यं ते प्रतिजानामि राज्ञां राज्ञी भविष्यसि ॥ ३.१२.१३३ ॥
Haré todo lo que esté en poder de los Pāṇḍavas; no te aflijas. Te prometo en verdad que serás reina de reinas.
3.12.134
पतेद्द्यौर्हिमवाञ्शीर्येत्पृथिवी शकली भवेत् ।
शुष्येत्तोयनिधिः कृष्णे न मे मोघं वचो भवेत् ॥ ३.१२.१३४ ॥
Que caiga el cielo, se derrumbe el Himālaya, la tierra se haga pedazos, se seque el océano; oh Kṛṣṇā, aun así mi palabra no será en vano.
3.12.135
तच्छ्रुत्वा द्रौपदी वाक्यं प्रतिवाक्यमथाच्युतात् ।
साचीकृतमवैक्षत्सा पाञ्चाली मध्यमं पतिम् ॥ ३.१२.१३५ ॥
Al oír eso, Draupadī, tras la respuesta de Acyuta, miró de reojo a su marido intermedio.
3.12.136
आबभाषे महाराज द्रौपदीमर्जुनस्तदा ।
मा रोदीः शुभताम्राक्षि यदाह मधुसूदनः।
तथा तद्भविता देवि नान्यथा वरवर्णिनि ॥ ३.१२.१३६ ॥
Oh gran rey, entonces Arjuna habló a Draupadī: No llores, hermosa de ojos rojizos. Lo que ha dicho Madhusūdana sucederá así, no de otro modo, oh diosa, oh de bello color.
3.12.137
अहं द्रोणं हनिष्यामि शिखण्डी तु पितामहम् ।
दुर्योधनं भीमसेनः कर्णं हन्ता धनिजयः ॥ ३.१२.१३७ ॥
Yo mataré a Droṇa; Śikhaṇḍin matará al abuelo (Bhīṣma); Bhīmasena matará a Duryodhana, y Dhanañjaya (Arjuna) matará a Karṇa.
3.12.138
रामकृष्णौ व्यपाश्रित्य अजेयाः स्म रणए स्वसः ।
अपि वृत्रहणा युद्धे किं पुनर्धृतराष्ट्रजैः ॥ ३.१२.१३८ ॥
Habiéndonos acogido a Rāma y Kṛṣṇa, somos invencibles en la batalla, hermana. Si ni siquiera Indra, matador de Vṛtra, podría vencer en la guerra, ¿qué podrán hacer los hijos de Dhṛtarāṣṭra?
3.12.139
इत्युक्तेऽभिमुखा वीरा वासुदेवमुपास्थितः ।
तेषां मध्ये महाबाहुः केशवो वाक्यमब्रवीत् ॥ ३.१२.१३९ ॥
Así dicho, los héroes que estaban enfrente se acercaron a Vāsudeva. En medio de ellos, el de brazos poderosos Keśava pronunció estas palabras.