ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 3.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.12.1
भोजाः प्रव्रजिताञ्श्रुत्वा वृष्णयश्चान्धकैः सह ।
पाण्डवान्दुःखसंतप्तान्समाजग्मुर्महावने ॥ ३.१२.१ ॥
ಭೋಜರು, ವೃಷ್ಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಧಕರು ಪಾಂಡವರು ಗಡೀಪಾರಾಗಿ ದುಃಖದಿಂದ ಸಂತಪ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ಕೇಳಿ ಆ ಮಹಾರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸೇರಿದರು.
3.12.2
पाञ्चालस्य च दायादो धृष्टकेतुश्च चेदिपः ।
केकयाश्च महावीर्या भ्रातरो लोकविश्रुताः ॥ ३.१२.२ ॥
ಪಾಂಚಾಲರಾಜನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಧೃಷ್ಟಕೇತು, ಚೇದಿ ಅರಸ, ಮತ್ತು ಲೋಕಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿ ಕೇಕಯ ಸಹೋದರರು (ಬಂದರು).
3.12.3
वने द्रष्टुं ययुः पार्थान्क्रोधामर्षसमन्विताः ।
गर्हयन्तो धार्तराष्ट्रान्किं कुर्म इति चाब्रुवन् ॥ ३.१२.३ ॥
ಕೋಪ ಮತ್ತು ಅಸಹನೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದವರಾಗಿ ಅವರು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಥರನ್ನು ನೋಡಲು ಹೋದರು; ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನಿಂದಿಸುತ್ತಾ 'ನಾವು ಏನು ಮಾಡೋಣ?' ಎಂದರು.
3.12.4
वासुदेवं पुरस्कृत्य सर्वे ते क्षत्रियर्षभाः ।
परिवार्योपविविशुर्धर्मराजं युधिष्ठिरम्।
अभिवाद्य कुरुश्रेष्ठं विषण्णः केशवोऽब्रवीत् ॥ ३.१२.४ ॥
ವಾಸುದೇವನನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಆ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠರೆಲ್ಲರೂ ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಕುಳಿತರು. ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ವಿಷಣ್ಣನಾದ ಕೇಶವ ಹೇಳಿದನು.
3.12.5
दुर्योधनस्य कर्णस् शकुनेश्च दुरात्मनः ।
दुःशासनचतुर्थानां भूमिः पास्यति शोणितम् ॥ ३.१२.५ ॥
ದುರ್ಯೋಧನ, ಕರ್ಣ, ದುರಾತ್ಮ ಶಕುನಿ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೆಯವನಾದ ದುಃಶಾಸನನ ರಕ್ತವನ್ನು ಭೂಮಿ ಕುಡಿಯುವುದು.
3.12.6
एतान्निहत्य समरे ये च तेषां पदानुगाः ।
तांश्च सर्वान्विनिर्जित्य सहितान्स नराधिपान् ॥ ३.१२.६ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು ಕೊಂದು, ಇವರ ಅನುಯಾಯಿಗಳನ್ನೆಲ್ಲ, ಆ ರಾಜರೊಡನೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಯಿಸಿ (ಪಾಂಡವರು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳುವರು).
3.12.7
ततः सर्वेऽभिषिञ्चामो धर्मराजं युधिष्ठिरम् ।
निकृत्याऽभिचरन्वध्य एष धर्मः सनातनः ॥ ३.१२.७ ॥
ಆಗ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡೋಣ. ಆಕ್ರಮಣಕಾರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವುದೇ ಈ ಸನಾತನ ಧರ್ಮ.
3.12.8
पार्तानामभिषङ्गेण तथा क्रुद्धं जनार्दनम् ।
अर्जुनः शमयामास दिधक्षन्तमिव प्रजाः ॥ ३.१२.८ ॥
ಪೃಥೆಯ ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲಿನ ಅನುರಾಗದಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ಅರ್ಜುನ ಶಾಂತಗೊಳಿಸಿದನು; ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಸುಡಲು ಬಯಸುವವನಂತಿದ್ದನು.
3.12.9
संक्रुद्धं केशवं दृष्ट्वा पूर्वदेवेषु फल्गुनः ।
कीर्तयामास कर्माणि सत्यकीर्तेर्महात्मनः ॥ ३.१२.९ ॥
ಅತಿಯಾಗಿ ಕೋಪಗೊಂಡ ಕೇಶವನನ್ನು ನೋಡಿ ಫಲ್ಗುನನು ಪೂರ್ವದೇವತೆಗಳ ನಡುವೆ ಸತ್ಯಕೀರ್ತಿಯಾದ ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದನು.
3.12.10
पुरुषस्याप्रमेयस्य सत्यस्यामिततेजसः ।
प्रजापतिपतेर्विष्णोर्लोकनाथस्य धीमतः ॥ ३.१२.१० ॥
ಅಪ್ರಮೇಯ ಪುರುಷ, ಸತ್ಯ, ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ವಿ, ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳ ಪತಿ, ವಿಷ್ಣು, ಲೋಕನಾಥ, ಬುದ್ಧಿವಂತ.
3.12.11
दशवर्षसहस्राणि यत्रसायंगृहो मुनिः ।
व्यचरस्त्वं पुरा कृष्ण पर्वते गन्धमादने ॥ ३.१२.११ ॥
ಕೃಷ್ಣ! ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ, ಸಂಜೆ ಎಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೋ ಅದೇ ಮನೆಯಾದ ಮುನಿಯಾಗಿ ನೀನು ಹಿಂದೆ ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದೆ.
3.12.12
दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च ।
पुष्करेष्ववसः कृष्णं त्वमपो भक्षयन्पुरा ॥ ३.१२.१२ ॥
ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಮತ್ತು ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳು; ಕೃಷ್ಣ, ಪುಷ್ಕರ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ವಾಸಿಸಿದೆ; ಹಿಂದೆ ನೀರನ್ನೇ ಕುಡಿದು ಬದುಕಿದೆ.
3.12.13
ऊर्ध्वबाहुर्विशालायां बदर्यां मधुसूदन ।
अतिष्ठ एकपादेन वायुभक्षः शतं समाः ॥ ३.१२.१३ ॥
ಓ ಮಧುಸೂದನ! ವಿಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ, ಬದರಿಯಲ್ಲಿ, ಎರಡೂ ತೋಳುಗಳನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತಿ, ಒಂದೇ ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತು, ಗಾಳಿಯನ್ನೇ ಆಹಾರವಾಗಿಸಿ ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಇದ್ದೆ.
3.12.14
कृष्णाजिनोत्तरासङ्गः कृशो धमनिसंततः ।
आसीः कृष्ण सरस्वत्यां सत्रेद्वादशवार्षिके ॥ ३.१२.१४ ॥
ಓ ಕೃಷ್ಣ! ಕಪ್ಪು ಜಿಂಕೆ ಚರ್ಮವನ್ನು ಮೇಲುವಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಧರಿಸಿ, ಕೃಶನಾಗಿ, ನರಗಳು ಎದ್ದು ಕಾಣುವ ದೇಹದಿಂದ, ಸರಸ್ವತಿ ತೀರದಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಸತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀನಿದ್ದೆ.
3.12.15
प्रभासमप्यथासाद्य तीर्थं पुण्यजनार्चितम् ।
तत्र कृष्ण महातेजा दिव्यं वर्षसहस्रकम् ॥ ३.१२.१५ ॥
ಓ ಕೃಷ್ಣ! ಪುಣ್ಯಜನರಿಂದ ಪೂಜಿತ ಪ್ರಭಾಸ ತೀರ್ಥವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾಗಿ ದಿವ್ಯವಾಗಿ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನೀನಿದ್ದೆ.
3.12.16
आतिष्ठस्त्वमथैकेन पादेन नियमस्थितः ।
लोकप्रवृत्तिहेतोस्त्वमिति व्यासो ममाब्रवीत् ॥ ३.१२.१६ ॥
ನೀನು ಆಗ ನಿಯಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಒಂದೇ ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದ್ದೆ. ಲೋಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ನೀನು ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಸರು ನನಗೆ ಹೇಳಿದರು.
3.12.17
क्षेत्रज्ञः सर्वभूतानामादिरन्तश्च केशवं ।
निधानं तपसां कृष्ण यज्ञस्त्वं च सनातनः ॥ ३.१२.१७ ॥
ಓ ಕೇಶವ! ನೀನು ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞ, ಆದಿ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯ. ಓ ಕೃಷ್ಣ! ನೀನು ತಪಸ್ಸಿನ ನಿಧಿ, ಸನಾತನ ಯಜ್ಞ.
3.12.18
योगकर्ता हृषीकेशः सांख्यकर्ता सनातनः ।
शीलस्त्वं सर्वयोगानां करणं नियमस्य च ॥ ३.१२.१८ ॥
ಯೋಗಕರ್ತ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಒಡೆಯ, ಸಾಂಖ್ಯಕರ್ತ ಸನಾತನನು ನೀನು. ನೀನೇ ಎಲ್ಲಾ ಯೋಗಗಳ ಆಧಾರ, ನಿಯಮದ ಸಾಧನ.
3.12.19
निहत्य नरकं भौममाहृत्य मणिकुण्डले ।
प्रथमोत्पादितं कृष्ण मेध्यमश्वमवासृजः ॥ ३.१२.१९ ॥
ನರಕನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಮಣಿಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ತಂದು, ಕೃಷ್ಣ, ಮೊದಲು ಹುಟ್ಟಿದ ಪವಿತ್ರ ಅಶ್ವವನ್ನು ನೀನು ಬಿಟ್ಟೆ.
3.12.20
कृत्वातत्कर्म लोकानामृषभः सर्वलोकजित् ।
अवधीस्त्वं रणे सर्वान्समेतान्दैत्यदानवान् ॥ ३.१२.२० ॥
ಆ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ವೃಷಭನಾದ ನೀನು ಸರ್ವಲೋಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದವನು; ರಣದಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ ದೈತ್ಯ ದಾನವರೆಲ್ಲರನ್ನು ನೀನು ವಧಿಸಿದೆ.
3.12.21
ततः सर्वेश्वरत्वं च संप्रदाय शचीपतेः ।
मानुषेषु महाबाहो प्रादुर्भूतोऽसि केशव ॥ ३.१२.२१ ॥
ನಂತರ, ಶಚೀಪತಿಯಿಂದ ಸರ್ವೇಶ್ವರತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದು, ಮಹಾಬಾಹು ಕೇಶವ, ನೀನು ಮನುಷ್ಯರ ನಡುವೆ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿರುವೆ.
3.12.22
स त्वं नारायणो भूत्वा हरिरासीः परंतप ।
ब्रह्मा सोमश्च सूर्यश्च धर्मो धाता यमोऽनलः ॥ ३.१२.२२ ॥
ಆ ನೀನು, ಪರಂತಪ, ನಾರಾಯಣನಾಗಿ ಹರಿಯಾಗಿದ್ದೆ; ಬ್ರಹ್ಮ, ಸೋಮ, ಸೂರ್ಯ, ಧರ್ಮ, ಧಾತ, ಯಮ, ಅಗ್ನಿ ಕೂಡ ನೀನೇ.
3.12.23
वायुर्वैश्रवणो रुद्रः कालः खं पृथिवी दिशः ।
अजश्चराचरगुरुः स्रष्टा त्वं पुरुषोत्तम ॥ ३.१२.२३ ॥
ವಾಯು, ವೈಶ್ರವಣ, ರುದ್ರ, ಕಾಲ, ಆಕಾಶ, ಭೂಮಿ, ದಿಕ್ಕುಗಳು; ಪುರುಷೋತ್ತಮ, ಚರಾಚರಗಳ ಗುರುವಾದ ಅಜನು, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ನೀನೇ.
3.12.24
तुरायणादिभिर्देव क्रतुभिर्भूरदक्षिणैः ।
अयजो भूरितेजा वै कृष्ण चैत्ररथे वने ॥ ३.१२.२४ ॥
ದೇವ, ತುರಾಯಣ ಮೊದಲಾದ ಕ್ರತುಗಳಿಂದ, ಅಪಾರ ದಕ್ಷಿಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಕೃಷ್ಣ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ, ಚೈತ್ರರಥ ವನದಲ್ಲಿ ನೀನು ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿದೆ.
3.12.25
शतं शतसहस्राणि सुवर्णस्य जनार्दन ।
एकैकस्मिंस्तदा यज्ञे परिपूर्णानि दत्तवान् ॥ ३.१२.२५ ॥
ಓ ಜನಾರ್ದನ, ಆಗ ಆ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದರಲ್ಲಿಯೂ ನೂರು ಲಕ್ಷ ನೂರು ಲಕ್ಷ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೀನು ದಾನ ಮಾಡಿದ್ದೆ.
3.12.26
अदितेरपि पुत्रत्वमेत्य यादवनन्दन ।
त्वं विष्णुरिति विख्यात इन्द्रादवरजो विभुः ॥ ३.१२.२६ ॥
ಯಾದವನಂದನ, ನೀನು ಅದಿತಿಯ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಜನಿಸಿ, ಇಂದ್ರನಿಗಿಂತ ಕಿರಿಯ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ವಿಷ್ಣು ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾದೆ.
3.12.27
शिशुर्भूत्वा दिवं खं च पृथिवीं च परंतप ।
त्रिभिर्विक्रमणैः कृष्ण क्रान्तवानसि तेजसा । ॥ ३.१२.२७ ॥
ಪರಂತಪ ಕೃಷ್ಣ, ನೀನು ಶಿಶುವಾಗಿ, ನಿನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗ, ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.
3.12.28
संप्राप्य दिवमाकाशमादित्यस्यन्दने स्थितः ।
अत्यरोचश्च भूतात्मन्भास्करं स्वेन तेजसा ॥ ३.१२.२८ ॥
ಭೂತಾತ್ಮನೇ, ಸ್ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಆಕಾಶವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಆದಿತ್ಯನ ರಥದ ಮೇಲೆ ನಿಂತು, ನಿನ್ನ ಸ್ವಂತ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಸೂರ್ಯನನ್ನೂ ಮೀರಿ ಹೊಳೆದೆ.
3.12.29
प्रादुर्भावसहस्रेषु तेषुतेषु त्वया विभो ।
अधर्मरुचयः कृष्ण निहताः शतशोऽसुराः ॥ ३.१२.२९ ॥
ವಿಭೋ, ಕೃಷ್ಣ, ಸಾವಿರಾರು ಅವತಾರಗಳಲ್ಲಿ, ಆಯಾ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ಅಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿಯುಳ್ಳ ನೂರಾರು ಅಸುರರು ನಿನ್ನಿಂದ ಹತರಾದರು.
3.12.30
सादिता मौखाः पाशा निशुम्भनरकौ हतौ ।
कृतः क्षेमः पुनः पन्थाः पुरं प्राग्ज्योतिषं प्रति ॥ ३.१२.३० ॥
ಮೌಖರ ಪಾಶಗಳು ನಾಶವಾದವು, ನಿಶುಂಭ ಮತ್ತು ನರಕ ಹತರಾದರು, ಪ್ರಾಗ್ಜ್ಯೋತಿಷ ನಗರದ ಕಡೆಗೆ ದಾರಿ ಮತ್ತೆ ಕ್ಷೇಮವಾಯಿತು.
3.12.31
जारूथ्यामाहुतिः क्राथः शिशुपालो नृपैः सह ।
जरासन्धश्च शैब्यश्च शतधन्वा च निर्जितः ॥ ३.१२.३१ ॥
ಜಾರೂಥ್ಯನ ಆಹುತಿ, ಕ್ರಾಥ, ಶಿಶುಪಾಲ, ರಾಜರೊಂದಿಗೆ, ಜರಾಸಂಧ, ಶೈಬ್ಯ ಮತ್ತು ಶತಧನ್ವ ಕೂಡ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.
3.12.32
तथा पर्जन्यघोषेण रथेनादित्यवर्चसा ।
अहार्षी रुक्मिणीं भैष्मीं रणे निर्जित्य रुक्मिणे ॥ ३.१२.३२ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಮೇಘಗರ್ಜನೆಯಂಥ ಧ್ವನಿಯ, ಸೂರ್ಯತೇಜದ ರಥದಿಂದ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರುಕ್ಮಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದು ಭೀಷ್ಮಕನ ಮಗಳು ರುಕ್ಮಿಣಿಯನ್ನು ನೀನು ಅಪಹರಿಸಿದೆ.
3.12.33
इन्द्रद्युम्नो हतः कोपाद्यवनश्च कशेरुमान् ।
हतः सौभपतिः साल्वस्त्वया सौभं च पातितम् ॥ ३.१२.३३ ॥
ಕೋಪದಿಂದ ಇಂದ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಹತನಾದ, ಯವನ ಮತ್ತು ಕಶೇರುಮಾನ್ ಕೂಡ ಹತರಾದರು; ಸೌಭಪತಿ ಸಾಳ್ವನನ್ನು ನೀನು ಕೊಂದೆ, ಸೌಭವನ್ನೂ ಕೆಡವಿದೆ.
3.12.34
एवमेते युधि हता भूयश्चान्याञ्शृमुष्व ह ।
इरावत्यां हतो भोजः कार्तवीर्यसमो युधि।
गोपतिस्तालकेतुश्च त्वया विनिहतावुभौ ॥ ३.१२.३४ ॥
ಹೀಗೆ ಇವರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹತರಾದರು; ಇನ್ನೂ ಇತರರನ್ನೂ ಕೇಳು. ಇರಾವತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತವೀರ್ಯನಿಗೆ ಸಮಾನನಾದ ಭೋಜ ಹತನಾದ; ಗೋಪತಿ ಮತ್ತು ತಾಲಕೇತು ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ನೀನು ಕೊಂದೆ.
3.12.35
तां च भोगवतीं पुण्यामृषिकान्तां जनार्दन ।
द्वारकामात्मसात्कृत्वा समुद्रं गमयिष्यसि ॥ ३.१२.३५ ॥
ಓ ಜನಾರ್ದನ! ಆ ಪುಣ್ಯವಾದ, ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಭೋಗವತಿಯನ್ನೂ, ದ್ವಾರಕೆಯನ್ನೂ ನಿನ್ನ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವೆ.
3.12.36
न क्रोधो न च मात्सर्यं नानृतं मधुसूदन ।
त्वयि तिष्ठति दाशार्ह न नृशंस्यं कुतोऽनृजु ॥ ३.१२.३६ ॥
ಓ ಮಧುಸೂದನ! ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಕೋಪವಿಲ್ಲ, ಮತ್ಸರವಿಲ್ಲ, ಸುಳ್ಳೂ ಇಲ್ಲ; ಓ ದಾಶಾರ್ಹ! ಕೊಡುಗೆಯಿಲ್ಲದ, ಅಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ನಿರ್ದಯತೆ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರಬೇಕು?
3.12.37
आसीनं चैत्यमध्ये त्वां दीप्यमानं स्वतेजसा ।
आगम्य ऋषयः सर्वेऽयाचन्ताभयमच्युत ॥ ३.१२.३७ ॥
ಅಚ್ಯುತ, ಚೈತ್ಯದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಎಲ್ಲ ಋಷಿಗಳು ಅಭಯವನ್ನು ಯಾಚಿಸಿದರು.
3.12.38
युगान्ते सर्वभूतानि संक्षिप्य मधुसूदन ।
आत्मनैवात्मसात्कृत्वा जगदासीः परंतप ॥ ३.१२.३८ ॥
ಮಧುಸೂದನ, ಯುಗಾಂತದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ಅವುಗಳನ್ನು ಲೀನಗೊಳಿಸಿ ಜಗತ್ತನ್ನು ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡೆ, ಪರಂತಪ.
3.12.39
युगादौ तव वार्ष्णेय नाभिपद्मादजायत ।
ब्रह्मा चराचरगुरुर्यस्येदं सकलं जगत्।
तं हन्तुमुद्यतौ घोरौ दानवौ मधुकैटभौ ॥ ३.१२.३९ ॥
ವಾರ್ಷ್ಣೇಯ, ಯುಗದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ನಾಭಿಕಮಲದಿಂದ ಚರಾಚರಗಳ ಗುರುವಾದ ಬ್ರಹ್ಮ ಹುಟ್ಟಿದನು; ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಅವನದು. ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಘೋರ ದಾನವರಾದ ಮಧು ಮತ್ತು ಕೈಟಭರು ಸಿದ್ಧರಾದರು.
3.12.40
तयोर्व्यतिक्रमं दृष्ट्वा क्रुद्धस्य भवतो हरेः ।
ललाटाज्जातवाञ्शंभुः शूलपाणिस्त्रिलोचनः ॥ ३.१२.४० ॥
ಅವರ ಅತಿಕ್ರಮವನ್ನು ಕಂಡು ಕೋಪಗೊಂಡ ನಿನ್ನ ಹಣೆಯಿಂದ ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ, ತ್ರಿನೇತ್ರನಾದ ಶಂಭು ಹುಟ್ಟಿದನು.
3.12.41
इत्थं तावपि देवेशौ त्वच्छरीरसमुद्भवौ ।
त्वन्नियोगकरावेताविति मे नारदोऽब्रवीत् ॥ ३.१२.४१ ॥
ಹೀಗೆ ಆ ಇಬ್ಬರು ದೇವೇಶರೂ ನಿನ್ನ ದೇಹದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿ ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವರು ಎಂದು ನಾರದರು ನನಗೆ ಹೇಳಿದರು.
3.12.42
तथा नारायण पुरा क्रतुभिर्भूरिदक्षिणैः ।
इष्टवांस्त्वं महासत्रं कृष्ण चैत्ररथे वने ॥ ३.१२.४२ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ನಾರಾಯಣ, ಹಿಂದೆ ಹೇರಳ ದಕ್ಷಿಣೆಯುಳ್ಳ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ, ಕೃಷ್ಣ, ಚೈತ್ರರಥ ವನದಲ್ಲಿ ನೀನು ಮಹಾಸತ್ರವನ್ನು ನಡೆಸಿದೆ.
3.12.43
नैवं परे नापरे वा करिष्यन्ति कृतानि वा ।
यानि कर्माणि देव त्वं बाल एव महाबलः ॥ ३.१२.४३ ॥
ಓ ದೇವ, ನೀನು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಮಹಾಬಲದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಇತರರು, ಮುಂದಿನವರು ಅಥವಾ ಹಿಂದಿನವರು ಮಾಡಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
3.12.44
कृतवान्पुण्डरीकाक्ष बलदेवसहायवान् ।
वैराजभवने चापि ब्रह्मणा न्यवसः सह ॥ ३.१२.४४ ॥
ಓ ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷ, ನೀನು ಬಲದೇವನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಇವನ್ನು ಮಾಡಿದೆ; ವೈರಾಜ ಭವನದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸಿದೆಯೂ ಆಗಿದೆ.
3.12.45
एवमुक्त्वा महात्मानमात्मा कृष्णस्य पाण्डवः ।
तूष्णीमासीत्ततः पार्थमित्युवाच जनार्दनः ॥ ३.१२.४५ ॥
ಮಹಾತ್ಮ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಕೃಷ್ಣನ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪನಾದ ಪಾಂಡವನು ಮೌನವಾಗಿ ಕುಳಿತನು; ಆಗ ಜನಾರ್ದನನು ಪಾರ್ಥನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
3.12.46
ममैव त्वं तवैवाहं ये मदीयास्तवैव ते ।
यस्त्वां द्वेष्टि स मां द्वेष्टि यस्त्वामनु स मामनु ॥ ३.१२.४६ ॥
ನೀನು ನನ್ನವನು, ನಾನು ನಿನ್ನವನು; ನನ್ನವರು ನಿನ್ನವರೇ. ನಿನ್ನನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವವನು ನನ್ನನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಾನೆ; ನಿನ್ನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವನು ನನ್ನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾನೆ.
3.12.47
नरस्त्वमसि दुर्धर्ष हरिर्नारायणो ह्यहम् ।
काले लोकमिमं प्राप्तौ नरनारायणावृषी ॥ ३.१२.४७ ॥
ಓ ದುರ್ಧರ್ಷ, ನೀನು ನರನು; ನಾನು ಹರಿ ನಾರಾಯಣ. ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಈ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಬಂದ ನರನಾರಾಯಣ ಋಷಿಗಳು ನಾವು.
3.12.48
अनन्यः पार्थ मत्तस्त्वं त्वत्तश्चाहं तथैव च ।
नावयोरन्तरं शक्यं वेदितुं भरतर्षभ ॥ ३.१२.४८ ॥
ಪಾರ್ಥ, ನೀನು ನನ್ನಿಂದ ಭಿನ್ನನಲ್ಲ; ನಾನೂ ನಿನ್ನಿಂದ ಭಿನ್ನನಲ್ಲ. ಭರತರ್ಷಭ, ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ನಡುವಿನ ಭೇದವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
3.12.49
इत्युक्त्वा पुण्डरीकाक्षः पाण्डवं सुप्रियं वचः ।
प्रीयमाणो हृषीकेशस्तूष्णीं तत्र बभूव सः ॥ ३.१२.४९ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಕಮಲನಯನ ಹೃಷೀಕೇಶನು, ಪಾಂಡವನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿ, ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಮೌನವಾದನು.
3.12.50
एवमुक्ते तु वचने केशेवेन महात्मना ।
तस्मिन्वीरसमावाये संरब्धेष्वथ राजसु ॥ ३.१२.५० ॥
ಮಹಾತ್ಮ ಕೇಶವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಆ ವೀರರ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಕುಪಿತರಾದ ರಾಜರ ನಡುವೆ...
3.12.51
धृष्टद्युम्नमुखैर्वीरैर्भ्रातृभिः परिवारिता ।
पाञ्चाली पुण्डरीकाक्षमासीनं यादवैः सह।
अभिगम्याब्रवीत्कृष्णा शरण्यं शरणैषिणी ॥ ३.१२.५१ ॥
ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ ಮುಂತಾದ ವೀರ ಸಹೋದರರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಪಾಂಚಾಲಿ, ಯಾದವರೊಡನೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಕಮಲನಯನನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಶರಣು ಬೇಡುತ್ತಾ ಕೃಷ್ಣೆ ಹೇಳಿದಳು.
3.12.52
वासुदेव हृषीकेश वासवावरजाच्युत ।
देवदेवोसि देवानामिति द्वैपायनोऽब्रवीत् ॥ ३.१२.५२ ॥
ಓ ವಾಸುದೇವ, ಹೃಷೀಕೇಶ, ವಾಸವನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ, ಅಚ್ಯುತ! ನೀನು ದೇವತೆಗಳ ದೇವ ಎಂದು ದ್ವೈಪಾಯನನು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.
3.12.53
पूर्वे प्रजाभिसर्गे त्वामाहुरेकं प्रजापतिम् ।
स्रष्टारं सर्वलोकानामसितो देवलोऽब्रवीत् ॥ ३.१२.५३ ॥
ಹಿಂದೆ ಪ್ರಜೆಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಏಕೈಕ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಅಸಿತ ದೇವಲನು ಹೇಳಿದನು.
3.12.54
विष्णुस्त्वमसि दुर्धर्ष त्वं यज्ञो मधुसूदन ।
यष्टात्वमसि त्वमसि यष्टव्यो जामदग्न्यो यथाऽब्रवीत् ॥ ३.१२.५४ ॥
ನೀನು ವಿಷ್ಣು, ದುರ್ಧರ್ಷನೇ; ನೀನು ಯಜ್ಞ, ಮಧುಸೂದನ. ನೀನೇ ಯಜಮಾನ, ನೀನೇ ಪೂಜ್ಯ ಎಂದು ಜಾಮದಗ್ನ್ಯ ಹೇಳಿದನು.
3.12.55
ऋषयस्त्वां क्षमामाहुः सत्यं च परुषोत्तम ।
सत्याद्यज्ञोसि संभूतः कश्यपस्त्वां यथाऽब्रवीत् ॥ ३.१२.५५ ॥
ಋಷಿಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಕ್ಷಮೆ ಎಂದು, ಸತ್ಯವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಓ ಪುರುಷೋತ್ತಮ. ಸತ್ಯದಿಂದ ಯಜ್ಞ ಹುಟ್ಟಿತು; ಕಶ್ಯಪರು ನಿನ್ನ ಕುರಿತು ಹಾಗೆ ಹೇಳಿದರು.
3.12.56
साध्यानामपि देवानां शिवानामीश्वरेश्वर ।
लोकभावन लोकेश यथा त्वां नारदोऽब्रवीत् ॥ ३.१२.५६ ॥
ಸಾಧ್ಯ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ, ಶಿವರಿಗೂ ಮೇಲಾದವನೇ, ಈಶ್ವರರ ಈಶ್ವರನೇ, ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವವನೇ, ಲೋಕೇಶನೇ, ನಾರದರು ನಿನ್ನ ಕುರಿತು ಹೇಳಿದಂತೆ.
3.12.57
ब्रह्मशंकरशक्राद्यैर्देववृन्दैः पुनः पुनः ।
क्रीडसे त्वं नरव्याघ्र बालः क्रीडनकैरिव ॥ ३.१२.५७ ॥
ಬ್ರಹ್ಮ, ಶಂಕರ, ಇಂದ್ರ ಮೊದಲಾದ ದೇವವೃಂದದೊಂದಿಗೆ ನೀನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಆಡುತ್ತೀಯೆ, ಓ ನರವ್ಯಾಘ್ರ, ಮಗು ಆಟಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಡುವಂತೆ.
3.12.58
द्यौश्च ते शिरसा व्याप्ता पद्भ्यां च पृथिवीप्रभो ।
जठरे खमिमे लोकाः पुरुषोसि सनातनः ॥ ३.१२.५८ ॥
ಸ್ವರ್ಗವು ನಿನ್ನ ತಲೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ, ಭೂಮಿ ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳಿಂದ, ಓ ಭೂಪ್ರಭುವೇ. ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಈ ಲೋಕಗಳು ನಿನ್ನ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿವೆ; ನೀನು ಸನಾತನ ಪುರುಷ.
3.12.59
विद्यातपोभितप्तानां तपसा भावितात्मनाम् ।
आत्मदर्शनतृप्तानामृषीणामसि सत्तमः ॥ ३.१२.५९ ॥
ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ತಪ್ತರಾದ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಶುದ್ಧಾತ್ಮರಾದ, ಆತ್ಮದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತರಾದ ಋಷಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ.
3.12.60
राजर्षीणां पुण्यकृतामाहवेष्वनिवर्तिनाम् ।
सर्वधर्मोपपन्नानां त्वं गतिः पुरुषर्षभ।
त्वं प्रभुस्त्वं विभुश्च त्वं भूतात्मा त्वं विचेष्टसे ॥ ३.१२.६० ॥
ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯದ, ಪುಣ್ಯ ಮಾಡಿದ, ಸರ್ವಧರ್ಮ ಸಂಪನ್ನ ರಾಜರ್ಷಿಗಳಿಗೆ ನೀನೇ ಗತಿ, ಓ ಪುರುಷರ್ಷಭ. ನೀನು ಪ್ರಭು, ನೀನು ವಿಭು, ನೀನು ಭೂತಾತ್ಮ; ನೀನೇ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುತ್ತೀಯೆ.
3.12.61
लोकपालाश्च लोकाश्च नक्षत्राणि दिशे दश ।
नभश्चन्द्रश्च सूर्यश्च त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम् ॥ ३.१२.६१ ॥
ಲೋಕಪಾಲರು ಮತ್ತು ಲೋಕಗಳು, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳು, ಆಕಾಶ, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯ — ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ.
3.12.62
मंर्त्यता चैव भूतानाममरत्वं दिवौकसाम् ।
त्वयि सर्वं महाबाहो लोककार्यं प्रतिष्ठितम् ॥ ३.१२.६२ ॥
ಓ ಮಹಾಬಾಹು, ಜೀವಿಗಳ ಮರಣವೂ ದೇವತೆಗಳ ಅಮರತ್ವವೂ, ಲೋಕಕಾರ್ಯವೆಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ.
3.12.63
सा तेऽहं दुःखमाख्यास्ये प्रणयान्मधुसूदन ।
ईशस्त्वं सर्वभूतानां ये दिव्या ये च मानुषाः ॥ ३.१२.६३ ॥
ಓ ಮಧುಸೂದನ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನಾನು ನನ್ನ ದುಃಖವನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ನೀನು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ಒಡೆಯ — ದಿವ್ಯರಾದರೂ ಮಾನವರಾದರೂ.
3.12.64
कथं नु भार्या पार्थानां तव कृष्ण सखी विभो ।
धृष्टद्युम्नस्य भगिनी सभां कृष्येत मादृशी ॥ ३.१२.६४ ॥
ಓ ಕೃಷ್ಣ, ಓ ವಿಭು, ಪಾಂಡವರ ಪತ್ನಿ, ನಿನ್ನ ಸಖಿ, ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನ ಸೋದರಿಯಾದ ನನ್ನಂತಹ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಸಭೆಗೆ ಹೇಗೆ ಎಳೆಯಬಹುದು?
3.12.65
स्त्रीधर्मिणी वेपमाना शोणितेन समुक्षिता ।
एकवस्त्रा विकृष्टाऽस्मि दुःखिता कुरुसंसदि ॥ ३.१२.६५ ॥
ಸ್ತ್ರೀಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ನಾನು, ನಡುಗುತ್ತಾ, ರಕ್ತದಿಂದ ತೋಯ್ದವಳಾಗಿ, ಒಂದೇ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ, ಕುರುಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಎಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ದುಃಖಿತಳಾದೆ.
3.12.66
राज्ञां मध्ये सभायां तु रजसाऽतिपरिप्लुता ।
दृष्ट्वा च मां धार्तराष्ट्राः प्राहसन्पापचेतसः ॥ ३.१२.६६ ॥
ರಾಜರ ನಡುವೆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಧೂಳಿನಿಂದ ಪೂರ್ತಿ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಿದ್ದ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ, ಪಾಪಬುದ್ಧಿಯ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಪುತ್ರರು ನಕ್ಕರು.
3.12.67
दासीभावेन मां भोक्तुमीष्सुते मधुसूदन ।
जीवत्सु पाण्डुपुत्रेषु पाञ्चालेषु च वृष्णिषु ॥ ३.१२.६७ ॥
ಮಧುಸೂದನ, ಪಾಂಡುಪುತ್ರರು, ಪಾಂಚಾಲರು ಮತ್ತು ವೃಷ್ಣಿಗಳು ಜೀವಂತವಿರುವಾಗಲೇ ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ದಾಸಿಯಾಗಿಸಿ ಅನುಭವಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
3.12.68
नन्वहं कृष्ण भीष्मस्य धृतराष्ट्रस्य चोभयोः ।
स्नुषा भवामि धर्मेण साऽहं दासीकृता बलात् ॥ ३.१२.६८ ॥
ಕೃಷ್ಣ, ನಾನು ಧರ್ಮದಂತೆ ಭೀಷ್ಮ ಮತ್ತು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಸೊಸೆಯಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಆದರೂ ಬಲದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ದಾಸಿಯಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ.
3.12.69
गर्हयेपाण्डवांस्त्वेव युधि श्रेष्ठान्महाबलान् ।
यत्क्लिश्यमानां प्रेक्षन्ते धर्मपत्नीं यशस्विनीम् ॥ ३.१२.६९ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರೂ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಗಳೂ ಆದ ಪಾಂಡವರನ್ನು ನಿಂದಿಸಬೇಕು; ಧರ್ಮಪತ್ನಿಯೂ ಯಶಸ್ವಿನಿಯೂ ಆದ ನನ್ನನ್ನು ಹಿಂಸಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಅವರು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
3.12.70
धिग्बलं भीमसेनस्य धिक्पार्थस् च गाण्डिवम् ।
यौ मां विप्रकृतां क्षुद्रैर्मर्षयेतां जनार्दन ॥ ३.१२.७० ॥
ಭೀಮಸೇನನ ಬಲಕ್ಕೆ ಧಿಕ್ಕಾರ; ಅರ್ಜುನನ ಗಾಂಡೀವಕ್ಕೂ ಧಿಕ್ಕಾರ. ಜನಾರ್ದನ, ಕ್ಷುದ್ರರಿಂದ ಅವಮಾನಿತಳಾದ ನನ್ನನ್ನು ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಸಹಿಸಿಕೊಂಡರು.
3.12.71
शाश्वतोऽयं धर्मपथः सद्भिराचरितः सदा ।
यद्भार्यां परिरक्षन्ति भर्तारोऽल्पबला अपि ॥ ३.१२.७१ ॥
ಇದು ಶಾಶ್ವತ ಧರ್ಮಮಾರ್ಗ; ಸಜ್ಜನರು ಸದಾ ಆಚರಿಸಿದ್ದು: ಗಂಡಂದಿರು ಬಲಹೀನರಾದರೂ ತಮ್ಮ ಭಾರ್ಯೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ.
3.12.72
भार्यायां रक्ष्यमाणायां प्रजा भवति रक्षिता ।
प्रजायां रक्ष्यमाणायामात्मा भवति रक्षितः ॥ ३.१२.७२ ॥
ಭಾರ್ಯೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ಸಂತಾನ ರಕ್ಷಿತವಾಗುತ್ತದೆ; ಸಂತಾನವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ಆತ್ಮ (ಪತಿ) ರಕ್ಷಿತವಾಗುತ್ತದೆ.
3.12.73
आत्मा हि जायेत तस्यां तस्मज्जाया भवत्युत ।
भर्ता च भार्यया रक्ष्यः कथं जायान्ममोदरे ॥ ३.१२.७३ ॥
ಆತ್ಮವು ಅವಳಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವಳು ಪತ್ನಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಪತಿಯೂ ಪತ್ನಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು. ಹೀಗಿರುವಾಗ ನನ್ನ ಗರ್ಭದಿಂದ…
3.12.74
नन्विमे शरणं प्राप्तं न त्यजन्ति कदाचन ।
ते मां शरणमापन्नां नान्वपद्यन्त पाण्डवाः ॥ ३.१२.७४ ॥
ಶರಣು ಬಂದವರನ್ನು ಇವರು ಎಂದಿಗೂ ಕೈಬಿಡುವುದಿಲ್ಲವಲ್ಲವೇ? ಆದರೆ ಶರಣು ಬಂದ ನನ್ನನ್ನು ಪಾಂಡವರು ಅನುಸರಿಸಲಿಲ್ಲ.
3.12.75
पञ्चभिः पतिभिर्जाताः कुमासरा मे महौजसः ।
एतेषामप्यवेक्षार्थं त्रातव्याऽस्मि जनार्दन ॥ ३.१२.७५ ॥
ಐವರು ಪತಿಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜನಾರ್ದನ, ಅವರ ಪಾಲನೆಗಾಗಿಯಾದರೂ ನಾನು ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು.
3.12.76
प्रतिविन्ध्यो युधिष्ठिरात्सुतसोमो वृकोदरात् ।
अर्जुनाच्छ्रुतकीर्तिश्च शतानीकस्तु नाकुलिः ॥ ३.१२.७६ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಂದ ಪ್ರತಿವಿಂಧ್ಯ, ಭೀಮನಿಂದ ಸುತಸೋಮ, ಅರ್ಜುನನಿಂದ ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿ, ನಕುಲನಿಂದ ಶತಾನೀಕ.
3.12.77
कनिष्ठाच्छ्रुतकर्मा च सर्वे सत्यपराक्रमा ।
प्रद्युम्नो यादृशः कृष्ण तादृशास्ते महारथाः ॥ ३.१२.७७ ॥
ಕಿರಿಯವನಿಂದ ಶ್ರುತಕರ್ಮ. ಎಲ್ಲರೂ ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಿಗಳು. ಕೃಷ್ಣ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನಂತೆಯೇ ಆ ಮಹಾರಥರು.
3.12.78
नन्विमे धनुषि श्रेष्ठा अजेया युधि शात्रवैः ।
किमर्थं धार्तराष्ट्राणां सहन्ते दुर्बलीयसाम् ॥ ३.१२.७८ ॥
ಇವರು ಬಿಲ್ಲುವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಗೆಲ್ಲಲಾಗದವರಲ್ಲವೇ? ಹಾಗಿರುವಾಗ ದುರ್ಬಲರಾದ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರರ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಏಕೆ ಸಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ?
3.12.79
अधर्मेण हृतं राज्यं सर्वे दासाः कृतास्तथा ।
सभायां परिकृष्टाऽहमेकवस्त्रा रजस्वला ॥ ३.१२.७९ ॥
ಅಧರ್ಮದಿಂದ ರಾಜ್ಯ ಅಪಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಎಲ್ಲರೂ ದಾಸರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟರು; ನಾನು ಒಂದೇ ವಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ರಜಸ್ವಲೆಯಾಗಿ ಸಭೆಗೆ ಎಳೆದೊಯ್ಯಲ್ಪಟ್ಟೆ.
3.12.80
नाधिज्यमपि यच्छक्यं कर्तुमन्येन गाण्डिवम् ।
अन्यत्रार्जुनभीमाभ्यां त्वया वा मधुसूदन ॥ ३.१२.८० ॥
ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಭೀಮರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಅಥವಾ ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಗಾಂಡೀವ ಧನುಸ್ಸಿಗೆ ಹೆದೆ ಏರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಓ ಮಧುಸೂದನ.
3.12.81
धिग्बलं भीमसेनस्य धिक्पार्थस्य च पौरुषम् ।
यत्र दुर्योधनः कृष्ण मुहूर्तमपि जीवति ॥ ३.१२.८१ ॥
ಭೀಮಸೇನನ ಬಲಕ್ಕೆ ಧಿಕ್ಕಾರ, ಪಾರ್ಥನ ಪೌರುಷಕ್ಕೂ ಧಿಕ್ಕಾರ; ಓ ಕೃಷ್ಣ, ದುರ್ಯೋಧನ ಕ್ಷಣಕಾಲವಾದರೂ ಬದುಕಿರುವಲ್ಲಿ.
3.12.82
य एतानाक्षिपद्राष्टात्सह मात्राऽविहिंसकान् ।
अधीयानान्पुरा बालान्व्रतस्थान्मधुसूदन ॥ ३.१२.८२ ॥
ಯಾರು ಈ ನಿರ್ದೋಷ ಬಾಲಕರನ್ನು, ಅವರ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ, ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಿದನೋ; ಅವರು ಹಿಂದೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತ, ವ್ರತ ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಕ್ಕಳಾಗಿದ್ದಾಗ, ಓ ಮಧುಸೂದನ.
3.12.83
भोजने भीमसेनस्य पापः प्राक्षिपयद्विषम् ।
कालकूटं नवं तीक्ष्णं संभृतं रोमहर्षणम् ॥ ३.१२.८३ ॥
ಭೀಮಸೇನನ ಊಟದಲ್ಲಿ ಆ ಪಾಪಿ ಹೊಸದಾದ, ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ, ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ, ರೋಮಾಂಚನಗೊಳಿಸುವ ಕಾಲಕೂಟ ವಿಷವನ್ನು ಬೆರೆಸಿದ.
3.12.84
तज्जीर्णमविकारेण सहान्नेन जनार्दन ।
सशेषत्वान्महाबाहो भीमस्य पुरुषोत्तम ॥ ३.१२.८४ ॥
ಆ ವಿಷವು ಅನ್ನದೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ವಿಕಾರವಿಲ್ಲದೆ ಜೀರ್ಣವಾಯಿತು, ಓ ಜನಾರ್ದನ; ಓ ಮಹಾಬಾಹು, ಪುರುಷೋತ್ತಮ, ಭೀಮನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುದರಿಂದ.
3.12.85
प्रमाणकोट्यां विश्वस्तं तथा सुप्तं वृकोदरम् ।
बद्ध्वैनं कृष्ण गङ्गायां प्रक्षिप्य पुरमाव्रजत् ॥ ३.१२.८५ ॥
ಪ್ರಮಾಣಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಮಲಗಿದ್ದ ವೃಕೋದರನನ್ನು (ಭೀಮನನ್ನು) ಕಟ್ಟಿ, ಓ ಕೃಷ್ಣಾ, ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಎಸೆದು ನಗರಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು.
3.12.86
यदा विबुद्धः कौन्तेयस्तदा संछिद्य बन्धनम् ।
उदतिष्ठन्महाबाहुर्भीमसेनो महाबलः ॥ ३.१२.८६ ॥
ಕೌಂತೇಯನು ಎಚ್ಚೆತ್ತಾಗ, ಬಂಧನಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಮಹಾಬಾಹು, ಮಹಾಬಲನಾದ ಭೀಮಸೇನನು ಎದ್ದು ನಿಂತನು.
3.12.87
आशीविषैः कृष्णसर्पैः सुप्तंचैनमदंशयत् ।
सर्वेष्वेवाङ्गदेशेषु न ममार च शत्रुहा ॥ ३.१२.८७ ॥
ವಿಷದ ಕಪ್ಪು ಹಾವುಗಳು ಮಲಗಿದ್ದವನನ್ನು ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಿದವು; ಆದರೂ ಶತ್ರುಹಂತಕನು ಸಾಯಲಿಲ್ಲ.
3.12.88
प्रतिबुद्धस्तु कौन्तेयः सर्वान्सर्पानपोथयत् ।
सारथिं चास्य दयितमपहस्तेन जघ्निवान् ॥ ३.१२.८८ ॥
ಎಚ್ಚೆತ್ತ ಕೌಂತೇಯನು ಎಲ್ಲಾ ಹಾವುಗಳನ್ನು ಪುಡಿಮಾಡಿದನು; ಅವನ ಪ್ರಿಯ ಸಾರಥಿಯನ್ನೂ ಕೈಯಿಂದ ಹೊಡೆದನು.
3.12.89
पुनः सुप्तानुपाधाक्षीद्बालकान्वारणावते ।
शयानानार्यया सार्धं को नु तत्कर्तुमर्हति ॥ ३.१२.८९ ॥
ಮತ್ತೆ ವಾರಣಾವತದಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಬಾಲಕರನ್ನು, ಆರ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಲಗಿದ್ದವರನ್ನು ಯಾರು ಸುಟ್ಟರು? ಆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಲು ಯಾರು ಶಕ್ತರು?
3.12.90
यत्रार्या रुदती भीता पाण्डवानिदमब्रवीत् ।
महद्व्यसनमापन्ना शिखिना परिवारिता ॥ ३.१२.९० ॥
ಅಲ್ಲಿ ಆರ್ಯೆ (ತಾಯಿ) ಅಳುತ್ತಾ, ಭಯಗೊಂಡು ಪಾಂಡವರಿಗೆ ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದಳು; ಮಹಾ ಸಂಕಟದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು, ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದವಳಾಗಿ.
3.12.91
हा हतास्मि कुंतोन्वद्य भवेच्छान्तिरिहानलात् ।
अनाथा विनशिष्यामि बालकैः पुत्रकैः सह ॥ ३.१२.९१ ॥
ಅಯ್ಯೋ, ನಾನು ನಾಶವಾದೆ! ಕುಂತಿಯೇ, ಈ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಈಗ ನನಗೆ ಶಾಂತಿ ಸಿಗುವುದೇ? ರಕ್ಷಕರಿಲ್ಲದವಳಾಗಿ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ, ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ನಾನು ನಾಶವಾಗುವೆ.
3.12.92
तत्र भीमो महाबाहुर्वायुवेगपराक्रमः ।
आर्यामाश्वासयामास भ्रातॄंश्चापि वृकोदरः ॥ ३.१२.९२ ॥
ಅಲ್ಲಿ ವಾಯುವೇಗದಂತೆ ಪರಾಕ್ರಮವುಳ್ಳ ಮಹಾಬಾಹು ಭೀಮನು ಆರ್ಯೆಯನ್ನೂ ಸಹೋದರರನ್ನೂ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದನು.
3.12.93
वैनतेयो यथा पक्षी गरुत्मान्पततांवरः ।
तथैवाभिपतिष्यामि भयंवो नेह विद्यते ॥ ३.१२.९३ ॥
ವಿನತೆಯ ಮಗ ಗರುಡನು ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿ ಹೇಗೆ ಹಾರಿ ಬೀಳುವನೋ ಹಾಗೆಯೇ ನಾನು ಎರಗುವೆನು; ಇಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಭಯವಿಲ್ಲ.
3.12.94
आर्यामङ्केन वामेन राजानं दक्षिणेन च ।
अंसयोश्च यमौ कृत्वा पृष्ठे बीभत्सुमेव च ॥ ३.१२.९४ ॥
ಎಡ ತೊಡೆಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಯೆಯನ್ನು, ಬಲಗೈಯಿಂದ ರಾಜನನ್ನು, ಭುಜಗಳ ಮೇಲೆ ಯಮಳರನ್ನು, ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಬೀಭತ್ಸುವನ್ನು ಹೊತ್ತು.
3.12.95
सहसोत्पत्य वेगेन सर्वानादाय वीर्यवान् ।
भ्रातॄनार्यां च बलवान्मोक्षयामास पावकात् ॥ ३.१२.९५ ॥
ಆ ವೀರನೂ ಬಲಶಾಲಿಯೂ ಆದ ಭೀಮನು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ವೇಗವಾಗಿ ಎದ್ದು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ಆರ್ಯೆ ಹಾಗೂ ಸಹೋದರರನ್ನು ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಬಿಡಿಸಿದನು.
3.12.96
ते रात्रौ प्रस्थितां सर्वे सह मात्रा यशस्विनः ।
अभ्यगच्छन्महारण्ये हिडिम्बवनमन्तिकात् ॥ ३.१२.९६ ॥
ಆ ಯಶಸ್ವಿಗಳೆಲ್ಲರೂ ರಾತ್ರಿ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟು, ಮಹಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಂಬವನದ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದರು.
3.12.97
श्रान्ताः प्रसुप्तास्तत्रेमे मात्रा सह सुदुःखिताः ।
सुप्तांश्चैनानभ्यगच्छद्धिडिम्बा नाम राक्षसी ॥ ३.१२.९७ ॥
ದಣಿದು ಗಾಢ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಅಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯೊಡನೆ ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಮಲಗಿದ್ದ ಅವರನ್ನು ಹಿಡಿಂಬಾ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸಿ ಸಮೀಪಿಸಿದಳು.
3.12.98
सा दृष्ट्वा पाण्डवांस्तत्र सुप्तान्मात्रा सह क्षितौ ।
हृच्छयेनाभिभूतात्मा भीमसेनमकामयत् ॥ ३.१२.९८ ॥
ಅಲ್ಲಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ತಾಯಿಯೊಡನೆ ಮಲಗಿದ್ದ ಪಾಂಡವರನ್ನು ನೋಡಿ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಕಾಮಬಾಣದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅವಳು ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಬಯಸಿದಳು.
3.12.99
भीमस्य पादौ कृत्वा तु स्वउत्सङ्गे ततोऽबला ।
पर्यमर्दत संहृष्टा कल्याणी मृदुपाणिना ॥ ३.१२.९९ ॥
ನಂತರ ಆ ದುರ್ಬಲೆ ಭೀಮನ ಪಾದಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಮಡಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಆ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಮೃದು ಕೈಗಳಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿದಳು.
3.12.100
तामबुद्ध्यदमेयात्मा बलवान्सत्यविक्रमः ।
पर्यपृच्छत तां भीमः किमिहेच्छस्यनिन्दिते ॥ ३.१२.१०० ॥
ಅಳೆಯಲಾಗದ ಆತ್ಮದ, ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಿ ಬಲಶಾಲಿ ಭೀಮ ಅವಳನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡನು; ಭೀಮ ಅವಳನ್ನು ಕೇಳಿದನು: 'ನಿರ್ದೋಷಿಣಿಯೇ, ಇಲ್ಲಿ ನೀನು ಏನನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೀಯೆ?'
3.12.101
एवमुक्ता तु भीमेन राक्षसी कामरूपिणी ।
भीमसेनं महात्मानमाह चैवमनिन्दिता ॥ ३.१२.१०१ ॥
ಭೀಮನಿಂದ ಹೀಗೆ ಕೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಇಚ್ಛಾರೂಪಿಣಿಯಾದ ರಾಕ್ಷಸಿ, ಆ ನಿರ್ದೋಷಿಣಿ, ಮಹಾತ್ಮ ಭೀಮಸೇನನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು.
3.12.102
पलायध्वमितः क्षिप्रं मम भ्रातैष वीर्यवान् ।
आगमिष्यति वो हन्तुं तस्माद्गच्छत माचिरम् ॥ ३.१२.१०२ ॥
ಇಲ್ಲಿಂದ ಬೇಗ ಓಡಿಹೋಗಿ! ನನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಸಹೋದರ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಬರುತ್ತಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ತಡಮಾಡದೆ ಹೊರಟುಹೋಗಿ.
3.12.103
अथ भीमोऽभ्युवाचैनां साभिमानमिदं वचः ।
नोद्विजेयमहं तस्मान्निहनिष्येऽहमागतम् ॥ ३.१२.१०३ ॥
ಆಗ ಭೀಮನು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಅವಳಿಗೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ಭಯಪಡಬಾರದು; ಆದ್ದರಿಂದ ಬಂದವನನ್ನು ನಾನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತೇನೆ.
3.12.104
तयोः श्रुत्वा तु संजल्पमागच्छद्राक्षसाधमः ।
भीमरूपो महानादान्विसृजन्भीमदर्शनः ॥ ३.१२.१०४ ॥
ಅವರಿಬ್ಬರ ಮಾತುಕತೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಕ್ಷಸರಲ್ಲಿ ಅಧಮನಾದವನು ಬಂದನು; ಭಯಂಕರ ರೂಪದವನಾಗಿ, ಮಹಾ ಗರ್ಜನೆ ಮಾಡುತ್ತ, ನೋಡಲು ಭೀಕರನಾಗಿ.
3.12.105
केन सार्धं कथयसि आनयैनं ममान्तिकम् ।
हिडिम्बे भक्षयिष्यामो न चिरं कर्तुमर्हसि ॥ ३.१२.१०५ ॥
ಯಾರ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದೀ? ಇವನನ್ನು ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ತಾ. ಹಿಡಿಂಬೆ, ನಾವು ಇವನನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತೇವೆ; ನೀನು ತಡ ಮಾಡಬಾರದು.
3.12.106
सा कृपासंगृहीतेन हृदयेन मनस्विनी ।
नैनमैच्छत्तदाकर्तुमनुक्रोशादनिन्दिता ॥ ३.१२.१०६ ॥
ಆ ಮನಸ್ವಿನಿ, ನಿಂದೆರಹಿತಳು ಕರುಣೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಹೃದಯದಿಂದ ಆಗ ಇವನಿಗೆ ಏನನ್ನೂ ಮಾಡಬಯಸಲಿಲ್ಲ; ಅನುಕಂಪದಿಂದ.
3.12.107
स नादान्विनदन्घोरान्राक्षसः पुरुषादकः ।
अभ्यद्रवत वेगेन भीमसेनं तदा किल ॥ ३.१२.१०७ ॥
ಆ ನರಭಕ್ಷಕ ರಾಕ್ಷಸನು ಭಯಂಕರ ಗರ್ಜನೆ ಮಾಡುತ್ತ, ಆಗ ವೇಗದಿಂದ ಭೀಮಸೇನನ ಮೇಲೆ ಎರಗಿದನು.
3.12.108
तमभिद्रुत्य संक्रुद्धो वेगेन महता बली ।
अगृह्णात्पाणिना पाणिं भीमसेनस्य राक्षसः ॥ ३.१२.१०८ ॥
ಅವನ ಮೇಲೆ ಎರಗಿ, ಅತ್ಯಂತ ಕೋಪಗೊಂಡ ಬಲಶಾಲಿ ರಾಕ್ಷಸನು ಮಹಾ ವೇಗದಿಂದ ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಭೀಮಸೇನನ ಕೈಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು.
3.12.109
इन्द्राशनिसमस्पर्शं वज्रसंहननं दृढम् ।
संहत्य भीमसेनाय व्याक्षिपत्सहसा करम् ॥ ३.१२.१०९ ॥
ಇಂದ್ರನ ವಜ್ರದಂತಹ ಸ್ಪರ್ಶವುಳ್ಳವನು, ವಜ್ರದಂತೆ ದೃಢವಾದ ದೇಹವುಳ್ಳವನು, ತನ್ನನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡು ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಭೀಮಸೇನನತ್ತ ತನ್ನ ಕೈಯನ್ನು ಬೀಸಿದನು.
3.12.110
गृहीतं पाणिना पाणिं भीमसेनस्य रक्षसा ।
नामृष्यत महाबाहुस्तत्राक्रुद्ध्यद्वृकोदरः ॥ ३.१२.११० ॥
ರಾಕ್ಷಸನು ಭೀಮಸೇನನ ಕೈಯನ್ನು ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಹಿಡಿದನು. ಮಹಾಬಾಹು ವೃಕೋದರನು ಅದನ್ನು ಸಹಿಸದೆ ಅಲ್ಲೇ ಕೋಪಗೊಂಡನು.
3.12.111
तदासीत्तुमुलं युद्धं भीमसेनहिडिम्बयोः ।
सर्वास्त्रविदुषोर्घोरं वृत्रवासवयोरिव ॥ ३.१२.१११ ॥
ಆಗ ಭೀಮಸೇನ ಮತ್ತು ಹಿಡಿಂಬನ ನಡುವೆ ಭಯಂಕರ ತುಮುಲ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು—ಸರ್ವಾಸ್ತ್ರ ಪರಿಣತರಾದ ಇಬ್ಬರ ನಡುವೆ ವೃತ್ರ ಮತ್ತು ವಾಸವರ ಯುದ್ಧದಂತೆ.
3.12.112
विक्रीड्य सुचिरं भीमो राक्षसेन सहानघ ।
निजघान महावीर्यस्तं तदा निर्बलं बली ॥ ३.१२.११२ ॥
ಓ ನಿರ್ದೋಷನೇ! ರಾಕ್ಷಸನೊಡನೆ ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ಆಟವಾಡುವಂತೆ ಹೋರಾಡಿ, ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿ ಬಲಶಾಲಿ ಭೀಮನು ಆಗ ಶಕ್ತಿಹೀನನಾದ ಅವನನ್ನು ಕೊಂದನು.
3.12.113
हत्वा हिडिम्बं भीमोऽथ प्रस्थितो भ्रातृभिः सह ।
हिडिम्बामग्रतः कृत्वा यस्यां जातो घटोत्कटः ॥ ३.१२.११३ ॥
ಹಿಡಿಂಬನನ್ನು ಕೊಂದ ನಂತರ ಭೀಮನು ಸಹೋದರರೊಡನೆ ಹೊರಟನು; ಯಾರಿಂದ ಘಟೋತ್ಕಚ ಹುಟ್ಟಿದನೋ ಆ ಹಿಡಿಂಬೆಯನ್ನು ಮುಂದೆ ಇರಿಸಿಕೊಂಡು.
3.12.114
ततः संप्राद्रवन्सर्वे सह मात्रा परंतपाः ।
एकचक्रामभिमुखाः संवृता ब्राह्मणव्रजैः ॥ ३.१२.११४ ॥
ಆಗ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸುಡುವ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ತಾಯಿಯೊಡನೆ ಏಕಚಕ್ರ ನಗರದತ್ತ ಓಡಿದರು; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದವರಾಗಿ.
3.12.115
प्रस्थाने व्यास एषां च मन्त्री प्रियहिते रतः ।
ततोऽगच्छन्नेकचक्रां पाणअडवाः संशितव्रताः ॥ ३.१२.११५ ॥
ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸರು ಅವರ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು, ಅವರ ಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ದೃಢವ್ರತರಾದ ಪಾಂಡವರು ಏಕಚಕ್ರೆಗೆ ಹೋದರು.
3.12.116
तत्राप्यासादयामासुर्बकं नाम महाबलम् ।
पुरुषादं प्रतिभयं हिडिम्बेनैव संमितम् ॥ ३.१२.११६ ॥
ಅಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ಬಕನೆಂಬ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ನರಭಕ್ಷಕನನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು; ಅವನು ಭಯಂಕರನಾಗಿದ್ದು ಹಿಡಿಂಬನಿಗೆ ಸಮನಾಗಿದ್ದನು.
3.12.117
तं चापि विनिहत्योग्रं भीमः प्रहरतां वरः ।
सहितो भ्रातृभिः सर्वैर्द्रुपदस्य पुरं ययौ ॥ ३.१२.११७ ॥
ಆ ಉಗ್ರನನ್ನೂ ಕೊಂದು, ಯೋಧರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಭೀಮನು ತನ್ನ ಸಹೋದರರೆಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ದ್ರುಪದನ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
3.12.118
लब्धाऽहमपि तत्रैव वसता सव्यसाचिना ।
यथा त्वया जिता कृष्णरुक्मिणी भीष्मकात्मजा ॥ ३.१२.११८ ॥
ನಾನೂ ಅಲ್ಲೇ, ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸವ್ಯಸಾಚಿ ಅರ್ಜುನನಿಂದ ಗೆಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟೆನು; ನೀನು ಭೀಷ್ಮಕನ ಮಗಳಾದ ರುಕ್ಮಿಣಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದಂತೆ, ಓ ಕೃಷ್ಣಾ.
3.12.119
एवं सुयुद्धे पार्थेन जिताऽहं मधुसूदन ।
स्वयंवरे महत्कर्म कृत्वा न सुकरं परैः ॥ ३.१२.११९ ॥
ಹೀಗೆ ಉತ್ತಮ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಥನು ನನ್ನನ್ನು ಗೆದ್ದನು, ಓ ಮಧುಸೂದನಾ. ಸ್ವಯಂವರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಇತರರಿಗೆ ಸುಲಭವಲ್ಲ.
3.12.120
एवं क्लेशैः सुबहुभिः क्लिश्यमाना सुदुःखिता ।
निवसाम्यार्यया हीना कृष्ण धौम्यपुरःसुरा ॥ ३.१२.१२० ॥
ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ಕ್ಲೇಶಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾಗಿ, ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತಳಾಗಿ, ಆರ್ಯೆಯಿಲ್ಲದವಳಾಗಿ ನಾನು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಓ ಕೃಷ್ಣಾ, ಧೌಮ್ಯರನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು.
3.12.121
त इमे सिंहविक्रान्ता वीर्येणाभ्यधिकाः परैः ।
निहीनैः परिक्लिश्यन्ति समुपेक्षन्ति मां कथं। ॥ ३.१२.१२१ ॥
ಇವರು ಸಿಂಹದಂತೆ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳು, ಶೌರ್ಯದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳಿಗಿಂತ ಮೇಲಾದವರು. ಆದರೂ ನೀಚರಿಂದ ಪೀಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ನನ್ನನ್ನು ಹೇಗೆ ಉಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ?
3.12.122
एतादृशानि दुःखानि महन्ती दुर्बलीयसाम् ।
दीर्घकालं प्रदीप्ताऽस्मि पापानां पापकर्मणाम् ॥ ३.१२.१२२ ॥
ಪಾಪಿಗಳೂ ಪಾಪಕರ್ಮ ಮಾಡುವವರೂ ದುರ್ಬಲರೂ ಆದವರು ಕೊಟ್ಟ ಇಂತಹ ಮಹಾ ದುಃಖಗಳಿಂದ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ನಾನು ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
3.12.123
कुले महतिजाताऽस्मि दिव्येन विधिना किल ।
पाण्डवानां प्रिया भार्या स्नुषा पाण्डोर्महात्मनः ॥ ३.१२.१२३ ॥
ಮಹಾ ಕುಲದಲ್ಲಿ ದೈವವಿಧಿಯಿಂದಲೇ ನಾನು ಹುಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ಪಾಂಡವರ ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿ; ಮಹಾತ್ಮ ಪಾಂಡುವಿನ ಸೊಸೆ.
3.12.124
केशग्रहमनुप्राप्ता का नु जीवेत मादृशी ।
पञ्चानामिन्द्रकल्पानां प्रेक्षतां मधुसूदन ॥ ३.१२.१२४ ॥
ಮಧುಸೂದನ, ಇಂದ್ರನ ಸಮಾನರಾದ ಐವರು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಕೂದಲು ಹಿಡಿದು ಎಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ನನ್ನಂತಹ ಸ್ತ್ರೀ ಹೇಗೆ ಬದುಕಬಲ್ಲಳು?
3.12.125
इत्युक्त्वा प्रारुदत्कृष्णा मुखं प्रच्छाद्य पाणिना ।
पद्मकोशप्रकाशेन मृदुना मृदुभाषिणी ॥ ३.१२.१२५ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಕೃಷ್ಣೆ ತನ್ನ ಮುಖವನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಅತ್ತಳು; ತಾವರೆ ಮೊಗ್ಗಿನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಮೃದು ಕೈಯಿಂದ, ಮೃದುವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಅವಳು.
3.12.126
स्तनावपतितौ पीनौ सुजातौ शुभलक्षणौ ।
अभ्यवर्षत पाञ्चाली दुःखजैरश्रुबिन्दुभिः ॥ ३.१२.१२६ ॥
ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಅವಳ ದೃಢ, ಸುಂದರ, ಶುಭಲಕ್ಷಣದ ಸ್ತನಗಳು ದುಃಖದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಕಣ್ಣೀರ ಹನಿಗಳಿಂದ ತೋಯ್ದುಹೋದವು; ಪಾಂಚಾಲಿ ಕಣ್ಣೀರ ಮಳೆಗರೆದಳು.
3.12.127
चक्षुषी परिमार्जन्ती निःश्वसन्ती पुनःपुनः ।
बाष्पपूर्णेन कणअठेन क्रुद्धा वचनमब्रवीत् ॥ ३.१२.१२७ ॥
ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಒರೆಸುತ್ತಾ, ಪದೇ ಪದೇ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಾ, ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಂಠದಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡು ಆಕೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.
3.12.128
नैव मे पतयः सन्ति न पुत्रा न च बान्धवाः ।
न भ्रातरो न च पिता नैव त्वं मधुसूदन ॥ ३.१२.१२८ ॥
ಓ ಮಧುಸೂದನ, ನನಗೆ ಪತಿಗಳೂ ಇಲ್ಲ, ಮಕ್ಕಳೂ ಇಲ್ಲ, ಬಂಧುಗಳೂ ಇಲ್ಲ, ಸಹೋದರರೂ ಇಲ್ಲ, ತಂದೆಯೂ ಇಲ್ಲ, ನೀನೂ ಇಲ್ಲ.
3.12.129
ये मां विप्रकृतां क्षुद्रैरुपेक्षध्वं विशोकवत् ।
न च मे शाम्यते दुःखं कर्णो यत्प्राहसत्तदा ॥ ३.१२.१२९ ॥
ನೀಚರಿಂದ ಅವಮಾನಿತಳಾದ ನನ್ನನ್ನು ಶೋಕವಿಲ್ಲದವರಂತೆ ನೀವು ಕಡೆಗಣಿಸಿದಿರಿ; ಆಗ ಕರ್ಣ ನಕ್ಕ ಕಾರಣದಿಂದ ನನ್ನ ದುಃಖ ಶಮನವಾಗಲಿಲ್ಲ.
3.12.130
चतुर्भिः कारणैः कृष्ण त्वया रक्ष्याऽस्मि नित्यशः ।
संबन्धाद्गौरवात्सख्यात्प्रभुत्वेनैव केशव ॥ ३.१२.१३० ॥
ಓ ಕೃಷ್ಣ, ಓ ಕೇಶವ, ನಾಲ್ಕು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ನೀನು ಸದಾ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು: ಸಂಬಂಧದಿಂದ, ಗೌರವದಿಂದ, ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಪ್ರಭುತ್ವದಿಂದ.
3.12.131
अथ तामब्रवीत्कृष्णस्तस्मिन्वीरसमागमे ।
रोदिष्यन्ति स्त्रियो ह्येवं येषां क्रुद्धासि नामिनि ॥ ३.१२.१३१ ॥
ಆಗ ಆ ವೀರರ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನು ಆಕೆಗೆ ಹೇಳಿದನು: ನೀನು ಯಾರ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಂಡಿರುವೆಯೋ, ಅವರ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಹೀಗೆಯೇ ಅಳುವರು.
3.12.132
बीभत्सुशरसंछन्नाञ्शोणितौघपरिप्लुतान् ।
निहतान्वल्लभान्वीक्ष्य शयानान्वसुधातले ॥ ३.१२.१३२ ॥
ಬೀಭತ್ಸುವಿನ (ಅರ್ಜುನನ) ಬಾಣಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು, ರಕ್ತಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿರುವ ಹತರಾದ ಪ್ರಿಯರನ್ನು ನೋಡಿ.
3.12.133
यत्समर्थं पाण्डवनां तत्करिष्यामि मा शुचः ।
सत्यं ते प्रतिजानामि राज्ञां राज्ञी भविष्यसि ॥ ३.१२.१३३ ॥
ಪಾಂಡವರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾದುದನ್ನೆಲ್ಲ ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ದುಃಖಿಸಬೇಡ. ಸತ್ಯವಾಗಿ ನಿನಗೆ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ, ನೀನು ರಾಣಿಯರಿಗೆಲ್ಲ ರಾಣಿಯಾಗುವೆ.
3.12.134
पतेद्द्यौर्हिमवाञ्शीर्येत्पृथिवी शकली भवेत् ।
शुष्येत्तोयनिधिः कृष्णे न मे मोघं वचो भवेत् ॥ ३.१२.१३४ ॥
ಆಕಾಶ ಬೀಳಲಿ, ಹಿಮಾಲಯ ಒಡೆಯಲಿ, ಭೂಮಿ ತುಂಡಾಗಲಿ, ಸಾಗರ ಬತ್ತಲಿ; ಕೃಷ್ಣೆ, ಆದರೂ ನನ್ನ ಮಾತು ವ್ಯರ್ಥವಾಗದು.
3.12.135
तच्छ्रुत्वा द्रौपदी वाक्यं प्रतिवाक्यमथाच्युतात् ।
साचीकृतमवैक्षत्सा पाञ्चाली मध्यमं पतिम् ॥ ३.१२.१३५ ॥
ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದ ದ್ರೌಪದಿ, ಅಚ್ಯುತನ (ಕೃಷ್ಣನ) ಪ್ರತಿವಾಕ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ತಿರುಗಿದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಮಧ್ಯಮ ಪತಿಯನ್ನು (ಅರ್ಜುನನನ್ನು) ನೋಡಿದಳು.
3.12.136
आबभाषे महाराज द्रौपदीमर्जुनस्तदा ।
मा रोदीः शुभताम्राक्षि यदाह मधुसूदनः।
तथा तद्भविता देवि नान्यथा वरवर्णिनि ॥ ३.१२.१३६ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ! ಆಗ ಅರ್ಜುನನು ದ್ರೌಪದಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಶುಭವಾದ ಕೆಂಪು ಕಣ್ಣಿನವಳೇ, ಅಳಬೇಡ. ಮಧುಸೂದನನು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಆಗುವುದು, ಬೇರೆಯಾಗದು, ದೇವಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠವರ್ಣೆಯೇ.
3.12.137
अहं द्रोणं हनिष्यामि शिखण्डी तु पितामहम् ।
दुर्योधनं भीमसेनः कर्णं हन्ता धनिजयः ॥ ३.१२.१३७ ॥
ನಾನು ದ್ರೋಣನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತೇನೆ; ಶಿಖಂಡಿ ಪಿತಾಮಹನನ್ನು (ಭೀಷ್ಮನನ್ನು) ಕೊಲ್ಲುವನು; ಭೀಮಸೇನನು ದುರ್ಯೋಧನನನ್ನು, ಧನಂಜಯನು (ಅರ್ಜುನನು) ಕರ್ಣನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವರು.
3.12.138
रामकृष्णौ व्यपाश्रित्य अजेयाः स्म रणए स्वसः ।
अपि वृत्रहणा युद्धे किं पुनर्धृतराष्ट्रजैः ॥ ३.१२.१३८ ॥
ರಾಮ-ಕೃಷ್ಣರನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ನಾವು ರಣದಲ್ಲಿ ಅಜೇಯರು, ತಂಗಿಯೇ. ವೃತ್ರಹಂತ ಇಂದ್ರನೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲಲಾಗದಿರುವಾಗ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳು ಏನು ಮಾಡಬಲ್ಲರು?
3.12.139
इत्युक्तेऽभिमुखा वीरा वासुदेवमुपास्थितः ।
तेषां मध्ये महाबाहुः केशवो वाक्यमब्रवीत् ॥ ३.१२.१३९ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲಾಗಲು, ಎದುರಿನಲ್ಲಿದ್ದ ವೀರರು ವಾಸುದೇವನ ಬಳಿ ಸಮೀಪಿಸಿದರು. ಅವರ ನಡುವೆ ಮಹಾಬಾಹು ಕೇಶವ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.