Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 3.126

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

3.126.1

तं दृष्ट्वा घोरवदनं मदं देवः शतक्रतुः ।
आयान्तं भक्षयिष्यन्तं व्यात्ताननमिवान्तकम् ॥ ३.१२६.१ ॥

भयंकर मुखाच्या, मदाने भरलेल्या त्या ऋषींना येताना पाहून देवराज शतक्रतू, उघड्या तोंडाच्या अंतकाप्रमाणे गिळायला येत आहेत असे पाहता झाले.

3.126.2

भयात्संस्तम्भितभुजः सृक्विणी लेलिहन्मुहुः ।
ततोऽव्रवीद्देवराजश्च्यवनं भयपीडितः ॥ ३.१२६.२ ॥

भयाने बाहू जखडले असताना, वारंवार ओठांचे कोपरे चाटत, भयपीडित देवराज मग च्यवनाला म्हणाले.

3.126.3

सोमार्हावश्विनावेतावद्य प्रभृति भार्गव ।
भविष्यतः सत्यमेतद्वचो विप्र प्रसीद मे ॥ ३.१२६.३ ॥

हे भार्गवा, आजपासून हे दोन अश्विनीकुमार सोमपानास योग्य होतील — हे वचन सत्य आहे. हे विप्रा, माझ्यावर प्रसन्न हो.

3.126.4

न ते मिथ्या समारम्भो भवत्वेष परो विधिः ।
जानामि चाहं विप्रर्षे न मिथ्या त्वं करिष्यसि ॥ ३.१२६.४ ॥

तुमचा हा आरंभ व्यर्थ न होवो; हेच श्रेष्ठ विधान असो. हे विप्रर्षे, तुम्ही व्यर्थ करणार नाही हे मला ठाऊक आहे.

3.126.5

सोमपावश्विनावेतौ यथा वाद्य कृतौ त्वया ।
तथैव मामपि ब्रह्मञ्श्रेयसा योक्तुमर्हसि ॥ ३.१२६.५ ॥

आज तुम्ही या दोन अश्विनीकुमारांना सोमपानास योग्य केले, तसेच हे ब्रह्मन्, मलाही कल्याणाशी जोडणे तुम्हाला योग्य आहे.

3.126.6

भूय एव तु ते वीर्यं प्रकाशेदिति भार्गव ।
सुकन्यायाः पितुश्चास्य लोके कीर्तिः प्रथेदिति ॥ ३.१२६.६ ॥

हे भार्गवा, तुमचे पराक्रम पुन्हा प्रकट होवो; सुकन्येची आणि तिच्या पित्याची कीर्ती जगात पसरो.

3.126.7

अतो मयैतद्विहितं तव वीर्यप्रकाशनम् ।
तस्मान्प्रसादं कुरु मे भवत्वेवं यथेच्छसि ॥ ३.१२६.७ ॥

म्हणून तुझ्या पराक्रमाचे प्रदर्शन घडावे म्हणून मी ही योजना केली आहे. म्हणून माझ्यावर कृपा कर; जसे तुला हवे तसेच होवो.

3.126.8

एवमुक्तस्य शक्रेण च्यवनस्य महात्मनः ।
स मन्युर्व्यगमच्छीघ्रं सुमोच च पुरंदरम् ॥ ३.१२६.८ ॥

इंद्राने असे म्हटल्यावर महात्मा च्यवनाचा राग लगेच शमला; त्यांनी पुरंदराला मुक्त केले.

3.126.9

मदं च व्यभजद्राजन्पाने स्त्रीषु च वीर्यवान् ।
अक्षेषु मृगयायां च पूर्वसृष्टं पुनः पुनः ॥ ३.१२६.९ ॥

हे राजा! त्या पराक्रमी ऋषींनी मद मद्यपान, स्त्रिया, फासे आणि शिकार यांमध्ये वाटून दिला; जो आधीच निर्माण झालेला आहे आणि वारंवार निर्माण होतो.

3.126.10

तदा मदं विनिक्षिप्य शक्रं संतर्प्य चेन्दुना ।
अश्विभ्यां सहितान्देवान्याजयित्वा च तं नृपम् ॥ ३.१२६.१० ॥

तेव्हा मद सोडून, चंद्रासह इंद्राला संतुष्ट करून, अश्विनींसह देवांचा यज्ञ करवून त्या राजालाही यज्ञ करवला.

3.126.11

विख्याप्य वीर्यं लोकेषु सर्वेषु वदतांवरः ।
सुकन्यया सहारण्ये विजहारानुकूलया ॥ ३.१२६.११ ॥

सर्व लोकांत आपले पराक्रम प्रसिद्ध करून, वक्त्यांत श्रेष्ठ असलेले ते रानात सुकन्येसह अनुकूलपणे विहार करू लागले.

3.126.12

तस्यैतद्द्विजसंघुष्टं सरो राजन्प्रकाशते ।
अत्रत्वं सह सोदर्यैः पितृडन्देवांश्च तर्पय ॥ ३.१२६.१२ ॥

हे राजा! हे त्याचे सरोवर आहे; ब्राह्मणांच्या मंत्रघोषाने गजबजलेले ते येथे प्रकाशते. येथे तू आपल्या बंधूंसह पितर आणि देवांना तर्पण कर.

3.126.13

एतद्दृष्ट्वा महीपाल सिकताक्षं च भारत ।
सैन्धवारण्यमासाद्य कुल्यानां कुरु दर्शनम् ॥ ३.१२६.१३ ॥

हे महीपाला, हे पाहून, हे भारता, सिकताक्ष आणि सैंधवारण्यात पोहोचून, हे कुरु, कुल्यांचे दर्शन घे.

3.126.14

पुष्करेषु महाराज सर्वेषु च जलं स्पृश ।
स्थाणोर्मन्त्राणि च जपन्सिद्धिं प्राप्स्यसि भारत ॥ ३.१२६.१४ ॥

हे महाराजा, पुष्करांमध्ये आणि सर्वत्र जलस्पर्श कर; हे भारता, स्थाणूचे मंत्र जपून तुला सिद्धी मिळेल.

3.126.15

संधिर्द्वयोर्नरश्रेष्ठ त्रेताया द्वापरस्य च ।
अयं हि दृश्यते पार्थ सर्वपापप्रणाशनः।
अत्रोपस्पृश चैव त्वं सर्वपापप्रणाशने ॥ ३.१२६.१५ ॥

हे नरश्रेष्ठा, हे त्रेता आणि द्वापर यांचा संधी दिसतो; हे पार्था, हे सर्व पापांचा नाश करणारे आहे. येथे तूही सर्व पापनाशासाठी आचमन कर.

3.126.16

आर्चीकपर्वतश्चैव निवासौ वै मनीषिणाम् ।
सदाफलः सदास्रोतो मरुतां स्तानमुत्तमम् ॥ ३.१२६.१६ ॥

आर्चीक पर्वत आणि मनीषींची निवासस्थाने; सदा फल देणारे, सदा वाहणारे, मरुतांचे उत्तम स्नानतीर्थ.

3.126.17

चैत्याश्चैते बहुविधास्त्रिदशानां युधिष्ठिर ।
एतच्चन्द्रमसस्तीर्थमृषयः पर्युपासते।
वैखानसप्रभृतयो वालखिल्यास्तथैव च ॥ ३.१२६.१७ ॥

हे युधिष्ठिरा, देवतांची ही चैत्ये अनेक प्रकारची आहेत; हे चंद्राचे तीर्थ आहे, येथे वैखानस आदी ऋषी आणि वालखिल्य उपासना करतात.

3.126.18

शृङ्गाणि त्रीणि पुण्यानि त्रीणि प्रसर्वणानि च ।
सर्वाण्यनुपरिक्रम्य यथाकाममुपस्पृश ॥ ३.१२६.१८ ॥

तीन पवित्र शिखरे आणि तीन प्रसर्वणे आहेत; त्या सर्वांची प्रदक्षिणा करून इच्छेनुसार आचमन कर.

3.126.19

शान्तनुश्चात्र राजेन्द्र शुनकश्च नराधिपः ।
नरनारायणौ चोभौ तपस्तप्त्वा चिरं नृप।
स्थानं सनातनं प्राप्तावीश्वरध्यानतत्परौ ॥ ३.१२६.१९ ॥

हे राजेंद्रा! येथे शंतनू आणि नराधिप शुनक, तसेच नर आणि नारायण हे दोघे, हे नृपा, दीर्घकाल तप करून ईश्वरध्यानात तत्पर होऊन शाश्वत स्थान प्राप्त झाले.

3.126.20

इह नित्याश्रया देवाः पितरश्च महर्षिभिः ।
आर्चीकपर्वते तेपुस्तान्यजस्व युधिष्ठिर ॥ ३.१२६.२० ॥

येथे नित्य वास करणारे देव आणि पितर महर्षींसह आर्चीक पर्वतावर तप करीत; हे युधिष्ठिरा, त्यांचे यजन कर.

3.126.21

इह ते वै चरून्प्राश्नन्नृषयश्च विशांपते ।
यमुना चाक्षयस्रोताः कृष्णश्चेह तपोरतः ॥ ३.१२६.२१ ॥

हे विशांपते! येथे ते ऋषी चरु खात असत; येथे अक्षय प्रवाहाची यमुना आहे आणि तपात रत असलेला कृष्णही येथे होता.

3.126.22

यमौ च भीमसेनश्च कृष्णा चामित्रकर्शन ।
सर्वे चात्र गमिष्यामस्त्वयैव सह पाण्डव ॥ ३.१२६.२२ ॥

यम आणि भीमसेन, तसेच कृष्णा (द्रौपदी); हे शत्रुमर्दना, हे पांडवा, आपण सर्वजण तुझ्यासह येथे जाऊ.

3.126.23

एतत्प्रस्रवणं पुण्यमिन्द्रस्य मनुजेश्वर ।
यत्रधाता विधाता च वपरुणश्चोर्ध्वमागताः ॥ ३.१२६.२३ ॥

हे मनुजेश्वरा! हा इंद्राचा पवित्र झरा आहे; येथे धाता, विधाता आणि वरुणही वर आले होते.

3.126.24

इह तेऽप्यवसन्राजञ्शान्ताः परमधर्मिणः ।
मैत्राणामृजुबुद्धीनामयं गिरिवरः शुभः ॥ ३.१२६.२४ ॥

हे राजा! येथे शांत आणि परम धर्मिष्ठ लोकही राहत असत; मैत्रीभाव असलेल्या आणि सरळ बुद्धीच्या लोकांसाठी हा शुभ श्रेष्ठ पर्वत आहे.

3.126.25

एषा सा यमुना राजन्महर्षिगणसेविता ।
नानायज्ञचिता राजन्पुण्या पापभयापहा ॥ ३.१२६.२५ ॥

हे राजा, ही तीच यमुना, महर्षिगणांनी सेविलेली. हे राजा, विविध यज्ञांनी अलंकृत, पुण्यदायी आणि पापभय हरण करणारी.

3.126.26

अत्रराजा महेष्वासो मांधाताऽयजत स्वयम् ।
साहदेविश्च कौन्तेय सोमको ददतांवरः ॥ ३.१२६.२६ ॥

येथे महाधनुर्धर राजा मांधाता याने स्वतः यज्ञ केला. हे कौंतेया, साहदेव आणि सोमक दात्यांमध्ये श्रेष्ठ.