Mahābhārata · Adhyāya 3.127
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.127.1
मान्धाता राजशार्दूलस्त्रिषु लोकेषु विश्रुतः ।
कथं जातो महाब्रह्मन्यौवनाश्वो नृपोत्तमः ॥ ३.१२७.१ ॥
Māndhātṛ, tigre entre los reyes, renombrado en los tres mundos — ¿cómo nació de Yauvanāśva, el mejor de los reyes, oh gran brahmán?
3.127.2
कथं चैनां परां ख्यातिं प्राप्तवानमितद्युतिः ।
यस्य लोकास्त्रयो वश्या विष्णोरिव महात्मनः ॥ ३.१२७.२ ॥
¿Y cómo alcanzó él, de esplendor sin límites, esta suprema fama — aquel bajo cuyo dominio estaban los tres mundos, como si fuera del gran alma Viṣṇu?
3.127.3
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं चरितं तस्य धीमतः ।
सत्यकीर्तेर्हि मान्धातुः कथ्यमानं त्वयाऽनघ ॥ ३.१२७.३ ॥
Deseo escuchar esta historia del sabio Māndhātṛ, de verdadera fama, tal como tú la cuentas, oh sin mancha.
3.127.4
यथा मान्धातृशब्दश्च तस्य शक्रसमद्युते ।
जन्म चाप्रतिवीर्यस् कुशलो ह्यसि भाषितुम् ॥ ३.१२७.४ ॥
Oh igual a Indra en esplendor, eres diestro en narrar cómo surgió el nombre Māndhātṛ y cómo nació, oh guerrero de valor sin igual.
3.127.5
शृणुष्वावहितो राजन्राज्ञस्तस्य महात्मनः ।
यथा मान्धातृशब्दो वै लोकेषु परिगीयते ॥ ३.१२७.५ ॥
Escucha atentamente, oh rey, la historia de aquel rey de gran alma, por la cual el nombre Māndhātṛ es cantado en los mundos.
3.127.6
इक्ष्वाकुवंशप्रभवो युवनाश्वो महीपतिः ।
सोऽयजत्पृथिवीपालः क्रतुभिर्भूरिदक्षिणैः ॥ ३.१२७.६ ॥
Yuvanāśva, nacido del linaje de Ikṣvāku, señor de la tierra, celebró sacrificios con abundantes honorarios.
3.127.7
अश्वमेधसहस्रं च प्राप्य धर्मभृतांवरः ।
अन्यैश्च क्रतुभिर्मुख्यैरयजत्स्वाप्तदक्षिणैः ॥ ३.१२७.७ ॥
Tras alcanzar mil sacrificios del caballo, el mejor de los que sostienen el dharma ofició también otros ritos principales, con abundantes honorarios.
3.127.8
अनपत्यस्तु राजर्षिः स महात्मा महाव्रतः ।
मन्त्रिष्वाधाय तद्राज्यं वनित्यो बभूव ह।
शास्त्रदृष्टेन विधिना संयोज्यात्मानमात्मवान् ॥ ३.१२७.८ ॥
Pero aquel rey sabio, sin descendencia, de gran alma y grandes votos, confió su reino a sus ministros y se convirtió en morador del bosque. Según el rito prescrito por las escrituras, dueño de sí mismo, se disciplinó.
3.127.9
स कदाचिन्नृपो राजन्नुपवासेन दुःखितः ।
पिपासाशुष्कहृदयः प्रविवेशाश्रमं भृगोः ॥ ३.१२७.९ ॥
Una vez, oh rey, aquel monarca, afligido por el ayuno, con el corazón reseco por la sed, entró en el ermitaño de Bhṛgu.
3.127.10
तामेव रात्रिं राजेन्द्र महात्मा भृगुनन्दनः ।
इष्टिं चकार सौद्युम्नेर्महर्षिः पुत्रकारणात् ॥ ३.१२७.१० ॥
Aquella misma noche, oh señor de reyes, el gran sabio, hijo de Bhṛgu, de gran alma, celebró un rito de ofrenda para el hijo de Sudyumna, con el fin de obtener un hijo.
3.127.11
संभृतो मन्त्रपूतेन वारिणा कलशो महान् ।
तत्रातिष्ठत राजेन्द्र पूर्वमेव समाहितः ॥ ३.१२७.११ ॥
Allí se hallaba una gran vasija llena de agua purificada con mantras, oh señor de reyes, colocada de antemano con atención.
3.127.12
यत्प्राश्य प्रसवेत्तस्य पत्नी शक्रसमं सुतम् ।
तद्वारि विहितं राजन्यस्मिन्नासीत्सुसंस्कृतम्।
तं न्यस्य वेद्यां कलशं सुषुपुस्ते महर्षयः ॥ ३.१२७.१२ ॥
Al beberla, su esposa daría a luz un hijo igual a Indra. Aquella agua prescrita estaba bien preparada en él, oh rey. Tras colocar aquella vasija sobre el altar, aquellos grandes sabios se durmieron.
3.127.13
रात्रिजागरणाच्छ्रान्तान्सौद्युम्निः समतीत्य तान् ।
शुष्ककण्ठः पिपासार्तः पानीयार्थी भृशं नृपः।
तं प्रविश्याश्रमं शान्तः पानीयं सोऽभ्ययाचत ॥ ३.१२७.१३ ॥
Tras pasar junto a aquellos sabios agotados por haber velado toda la noche, el rey, hijo de Saudyumni, con la garganta seca y atormentado por la sed, deseando ardientemente agua, entró en el apacible ashrama y pidió agua.
3.127.14
तस्य श्रान्तस्य शुष्केण कण्ठेन क्रोशतस्तदा ।
नाश्रौषीत्कश्चन तदा शकुनेरिव वाशतः ॥ ३.१२७.१४ ॥
Aunque aquel rey agotado clamaba con la garganta seca, nadie lo oyó entonces, como no se oye el canto de un pájaro.
3.127.15
ततस्तं कलशं दृष्ट्वा जलपूर्णं स पार्थिवः ।
अभ्यद्रवत वेगेन पीत्वा चाम्भो व्यवासृजत् ॥ ३.१२७.१५ ॥
Entonces, al ver aquella vasija llena de agua, el rey corrió veloz hacia ella, bebió el agua y la dejó.
3.127.16
स पीत्वा शीतलं तोयं पिपासार्तो महीपतिः ।
निर्वाणमगमद्धीमान्सुसुखी चाभवत्तदा ॥ ३.१२७.१६ ॥
Tras beber el agua fresca, el sabio rey, atormentado por la sed, alcanzó alivio y entonces quedó muy satisfecho.
3.127.17
ततस्ते प्रत्यबुध्यन्त मुनयः सतपोधनाः ।
निस्तोयं तं च कलशं ददृशुः सर्व एव ते ॥ ३.१२७.१७ ॥
Entonces aquellos sabios ricos en austeridad despertaron, y todos vieron aquella vasija ya sin agua.
3.127.18
कस्य कर्मेदमिति ते पर्यपृच्छन्समागताः ।
युवनाश्वो ममेत्येवं सत्यं समभिपद्यत ॥ ३.१२७.१८ ॥
«¿De quién es esta obra?», preguntaron los sabios reunidos. Yuvanāśva dijo: «Es mía», y así se reconoció la verdad.
3.127.19
न युक्तमिति तं प्राह भगवान्भार्गवस्तदा ।
सुतार्थं स्थापिता ह्यापस्तपसा चैव संभृताः ॥ ३.१२७.१९ ॥
Entonces el venerable Bhārgava le dijo: 'Esto no es correcto. Estas aguas fueron dispuestas para tener un hijo, y fueron reunidas mediante austeridad.'
3.127.20
मया ह्यत्राहितं ब्रह्म तप आस्थाय दारुणम् ।
पुत्रार्थं तव राजर्षे महाबलपराक्रम ॥ ३.१२७.२० ॥
Fui yo quien aquí, habiéndome entregado a una austeridad feroz, estableció el poder sagrado por tu causa, oh rey sabio, oh poderoso y valiente, para obtener un hijo.
3.127.21
महाबलो महावीर्यस्तपोबलसमन्वितः ।
यः शक्रमपि वीर्येण गमयेद्यमसादनम् ॥ ३.१२७.२१ ॥
Será de gran fuerza y gran valor, dotado del poder de la austeridad, capaz de enviar con su valor incluso a Śakra (Indra) a la morada de Yama.
3.127.22
अनेन विधिना राजन्मयैतदुपपादितम् ।
अब्भक्षणं त्वया राजन्न युक्तं कृतमद्य वै ॥ ३.१२७.२२ ॥
Por este rito, oh rey, yo había dispuesto esto. Pero, oh rey, tu beber agua hoy no fue algo apropiado de hacer.
3.127.23
न त्वद्य शक्यमस्माभिरेतत्कर्तुमतोऽनय्था ।
नूनं दैवकृतं ह्येतद्यदेवं कृतवानसि ॥ ३.१२७.२३ ॥
Pero ahora no podemos hacer esto de otro modo; no puede ser de otra manera. Sin duda esto fue hecho por el destino, que tú hayas hecho esto.
3.127.24
पिपासितेन याः पीता विधिमन्त्रपुरस्कृताः ।
आपस्त्वया महाराज मत्तपोवीर्यसंभृताः ॥ ३.१२७.२४ ॥
Las aguas, oh gran rey, que bebiste en tu sed, preparadas con rito y mantra, reunidas por el poder de mi austeridad.
3.127.25
ताभ्यस्त्वमात्मना पुत्रमीदृशं जनयिष्यसि ।
विधास्यामो वयं तत्र तवेष्टिं परमाद्भुताम् ॥ ३.१२७.२५ ॥
Tú mismo engendrarás de esas aguas un hijo semejante; allí realizaremos para ti un sacrificio sumamente maravilloso.
3.127.26
यथा शक्रसमं पुत्रं जनयिष्यसि वीर्यवान् ।
न च प्राणैर्महाराज वियोगस्ते भविष्यति ॥ ३.१२७.२६ ॥
Valiente, engendrarás un hijo igual a Śakra; y, gran rey, no habrá separación de tu vida.
3.127.27
मा खिदस्त्वं हि राजेनद्र दैवं हि बलवत्तरम् ।
गर्भधारणजं वाऽपि न खेदं समवाप्स्यसि ॥ ३.१२७.२७ ॥
No te aflijas, señor de reyes, pues el destino es ciertamente más poderoso; ni sufrirás aflicción alguna por llevar el embarazo.
3.127.28
ततो वर्षशते पूर्णे तस्य राज्ञो महात्मनः ।
वामं पार्श्वं विनिर्भिद्य सुतः सूर्य इव स्थितः ॥ ३.१२७.२८ ॥
Entonces, cumplidos cien años, el hijo, tras abrir el costado izquierdo de aquel rey magnánimo, se alzó como el sol.
3.127.29
निश्चक्राम महातेजा न च तं मृत्युराविशत् ।
युवनाश्वं नरपतिं तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ३.१२७.२९ ॥
El de gran esplendor salió, y la muerte no lo tocó; para el rey Yuvanāśva aquello se volvió algo maravilloso.
3.127.30
ततः शक्रो महातेजास्तं दिदृक्षुरुपागमत् ।
ततो देवा महेन्द्रं तमपृच्छन्धास्यतीति किम् ॥ ३.१२७.३० ॥
Entonces Indra, de gran esplendor, vino deseando verlo. Luego los dioses preguntaron al gran Indra: "¿Qué beberá?"
3.127.31
प्रदेशिनीं ततोऽस्यास्ये शक्रः समभिसंदधे ।
मामयं धास्यतीत्येवं भाषिते चैव वज्रिणा।
मांधातेति च नामास्य चक्रुः सेन्द्रा दिवौकसः ॥ ३.१२७.३१ ॥
Entonces Indra colocó su dedo índice en la boca del niño. Cuando el portador del rayo dijo: "Éste me beberá", los moradores del cielo, junto con Indra, le dieron el nombre de Māndhātā.
3.127.32
प्रदेशिनीं शक्रदत्तामाखाद्य स शिशुस्तदा ।
अवर्धत महातेजाः किष्कून्राजंस्त्र्योदश ॥ ३.१२७.३२ ॥
Tras chupar el dedo índice que le dio Śakra, aquel niño de gran esplendor, oh rey, creció hasta trece kiṣku.
3.127.33
वेदास्तं सधनुर्वेदा दिव्यान्स्त्राणि चेश्वरम् ।
उपतस्थुर्महाराजं ध्यातमात्राणि सर्वशः ॥ ३.१२७.३३ ॥
Los Vedas, junto con la ciencia del arco, y las armas divinas, con solo ser pensados, todos acudieron y se presentaron ante aquel gran rey, el señor.
3.127.34
धनुराजगवं नाम शराः शृङ्गोद्भवाश्च ये ।
अभेद्यं कवचं चैव सद्यस्तमुपशिश्रियुः ॥ ३.१२७.३४ ॥
El arco llamado Ājagava, las flechas nacidas de cuerno y la armadura impenetrable acudieron de inmediato a él.
3.127.35
सोऽभिषिक्तो भगवता स्वयं शक्रेण भारत ।
धर्मेण व्यजयल्लोकांस्त्रीन्विष्णुरिव विक्रमैः ॥ ३.१२७.३५ ॥
Ungido por el venerable Śakra en persona, él, oh Bhārata, conquistó los tres mundos por el dharma, como Viṣṇu los conquista con su valor.
3.127.36
तस्याप्रतिहतं चक्रं प्रावर्तत महात्मनः ।
रत्नानि चैव राजर्षिं स्वयमेवोपतस्थिरे ॥ ३.१२७.३६ ॥
La rueda sin obstáculos de aquel magnánimo comenzó a girar, y las joyas, por su propia voluntad, acudieron a aquel sabio real.
3.127.37
तस्येयं वसुसंपूर्णा वसुधा वसुधाधिप ।
तेनेष्टं विविधैर्यज्ञैर्बहुभिः स्वाप्तदक्षिणैः ॥ ३.१२७.३७ ॥
Oh señor de la tierra, esta tierra colmada de riquezas fue suya. Realizó muchos tipos de sacrificios, con abundantes ofrendas a los sacerdotes.
3.127.38
चितचैत्यो महातेजा धर्मान्प्राप्य च पुष्कलान् ।
शक्रस्यार्धासनं राजँल्लब्धवानमितद्युतिः ॥ ३.१२७.३८ ॥
Citracaitya, de gran esplendor, habiendo obtenido abundantes méritos, oh rey, alcanzó la mitad del asiento de Indra; era de brillo inconmensurable.
3.127.39
एकाह्ना पृथिवी तेन धर्मनित्येन धीमता ।
विजिता शासनादेव सरत्नाकरपत्तना ॥ ३.१२७.३९ ॥
Por aquel sabio, siempre firme en el dharma, la tierra con sus minas de joyas y sus puertos fue conquistada en un solo día, solo por orden.
3.127.40
तस्य चैत्यैर्महाराज क्रतूनां दक्षिणावताम् ।
चतुरन्ता मही व्याप्ता नासीत्किंचिदनावृतम् ॥ ३.१२७.४० ॥
Oh gran rey, por sus postes de sacrificio y sus sacrificios con abundantes ofrendas, la tierra que se extiende hasta sus cuatro límites quedó tan cubierta que nada quedó sin cubrir.
3.127.41
तेन पद्मसहस्राणि गवां दश महात्मना ।
ब्राह्मणेभ्यो महाराज दत्तानीति प्रचक्षते ॥ ३.१२७.४१ ॥
Aquel de gran alma, oh gran rey, según se dice, dio a los brahmanes diez mil padmas y vacas.
3.127.42
तेन द्वादशवार्षिक्यामनावृष्ट्यां महात्मना ।
वृष्टं सस्यविवृद्ध्यर्थं मिषतो वज्रपाणिनः ॥ ३.१२७.४२ ॥
Durante una sequía de doce años, el de gran alma hizo caer lluvia para el crecimiento de las cosechas, mientras Indra, el portador del rayo, miraba.
3.127.43
तेन सोमकुलोत्पन्नो गान्धाराधिपतिर्महान् ।
शर्जन्निव महामेघः प्रमथ्य निहतः शरैः ॥ ३.१२७.४३ ॥
Por él, el gran señor de Gandhāra, nacido en el linaje de Soma, fue aplastado como una gran nube que ruge y muerto con flechas.
3.127.44
प्रजाश्चतुर्विधास्तेन त्राता राजन्कृतात्मना ।
तेनात्मतपसा लोकास्तापिताश्चातितेजसा ॥ ३.१२७.४४ ॥
Oh rey, aquel de alma dominada protegió a las cuatro clases de súbditos; por su austeridad propia y su esplendor excesivo los mundos fueron calentados.
3.127.45
तस्यैतद्देवयजनं स्थानमादित्यवर्चसः ।
यस्य पुण्यतमे देशे कुरुक्षेत्रेस्य मध्यतः ॥ ३.१२७.४५ ॥
Este es el lugar de sacrificio a los dioses de aquel de brillo solar; se encuentra en el centro de Kurukṣetra, en su región más sagrada.
3.127.46
तथा त्वमपि राजेन्द्र मान्धातेव महीपतिः ।
धर्मं कृत्वा महीं रक्ष स्वर्गलोकं गमिष्यसि ॥ ३.१२७.४६ ॥
Así también tú, señor de reyes, eres señor de la tierra como Māndhātṛ; practica el dharma, protege la tierra y irás al mundo celestial.
3.127.47
एतत्ते सर्वमाख्यातं मान्धातुश्चरितं महत् ।
जन्म चाग्र्यं महीपाल यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ ३.१२७.४७ ॥
Oh protector de la tierra, todo esto te ha sido relatado: la gran hazaña de Māndhātṛ y su nacimiento más excelso, sobre lo que me preguntas.
3.127.48
एवमुक्तः स कौन्तेयो लोमशेन महर्षिणा ।
पप्रच्छानन्तरं भूयः सोमकं प्रति भारत ॥ ३.१२७.४८ ॥
Así interpelado por el gran sabio Lomaśa, el hijo de Kuntī, oh Bhārata, a continuación preguntó de nuevo acerca de Somaka.