മഹാഭാരതം · അധ്യായം 3.127
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.127.1
मान्धाता राजशार्दूलस्त्रिषु लोकेषु विश्रुतः ।
कथं जातो महाब्रह्मन्यौवनाश्वो नृपोत्तमः ॥ ३.१२७.१ ॥
രാജാക്കന്മാരിൽ സിംഹമായ മാന്ധാതാവ് മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധനാണ്. ഹേ മഹാബ്രാഹ്മണാ, ശ്രേഷ്ഠനായ രാജാവ് യൗവനാശ്വനിൽ നിന്ന് അവൻ എങ്ങനെ ജനിച്ചു?
3.127.2
कथं चैनां परां ख्यातिं प्राप्तवानमितद्युतिः ।
यस्य लोकास्त्रयो वश्या विष्णोरिव महात्मनः ॥ ३.१२७.२ ॥
അപരിമിത തേജസ്വിയായ അവൻ ഈ പരമ കീർത്തി എങ്ങനെ നേടി? മഹാത്മാവായ വിഷ്ണുവിനെപ്പോലെ മൂന്നു ലോകങ്ങളും ആരുടെ വശത്തായിരുന്നുവോ അവൻ?
3.127.3
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं चरितं तस्य धीमतः ।
सत्यकीर्तेर्हि मान्धातुः कथ्यमानं त्वयाऽनघ ॥ ३.१२७.३ ॥
ഹേ നിഷ്കളങ്കാ, സത്യകീർത്തിയുള്ള ആ ബുദ്ധിമാനായ മാന്ധാതാവിന്റെ ഈ ചരിതം നിന്നിൽ നിന്ന് കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
3.127.4
यथा मान्धातृशब्दश्च तस्य शक्रसमद्युते ।
जन्म चाप्रतिवीर्यस् कुशलो ह्यसि भाषितुम् ॥ ३.१२७.४ ॥
ഇന്ദ്രനു തുല്യതേജസ്സുള്ളവനേ, മാന്ധാതൃ എന്ന നാമം എങ്ങനെ വന്നു, അവന്റെ ജനനം എങ്ങനെയായിരുന്നു എന്നു പറയാൻ നീ സമർഥനാണ്, അതുല്യ വീര്യവാനേ.
3.127.5
शृणुष्वावहितो राजन्राज्ञस्तस्य महात्मनः ।
यथा मान्धातृशब्दो वै लोकेषु परिगीयते ॥ ३.१२७.५ ॥
ഹേ രാജാവേ, ആ മഹാത്മാവായ രാജാവിനെക്കുറിച്ച് ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക; മാന്ധാതൃ എന്ന നാമം ലോകങ്ങളിൽ എങ്ങനെ പാടപ്പെടുന്നു എന്ന്.
3.127.6
इक्ष्वाकुवंशप्रभवो युवनाश्वो महीपतिः ।
सोऽयजत्पृथिवीपालः क्रतुभिर्भूरिदक्षिणैः ॥ ३.१२७.६ ॥
ഇക്ഷ്വാകു വംശത്തിൽ ജനിച്ച യൗവനാശ്വൻ, ഭൂമിപാലകൻ, ധാരാളം ദക്ഷിണകളോടു കൂടിയ യജ്ഞങ്ങളാൽ യാഗം ചെയ്തു.
3.127.7
अश्वमेधसहस्रं च प्राप्य धर्मभृतांवरः ।
अन्यैश्च क्रतुभिर्मुख्यैरयजत्स्वाप्तदक्षिणैः ॥ ३.१२७.७ ॥
ആയിരം അശ്വമേധയാഗങ്ങൾ നേടി, ധർമ്മധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അദ്ദേഹം മറ്റ് പ്രധാന യാഗങ്ങളാലും യജിച്ചു, മതിയായ ദക്ഷിണകളോടെ.
3.127.8
अनपत्यस्तु राजर्षिः स महात्मा महाव्रतः ।
मन्त्रिष्वाधाय तद्राज्यं वनित्यो बभूव ह।
शास्त्रदृष्टेन विधिना संयोज्यात्मानमात्मवान् ॥ ३.१२७.८ ॥
എന്നാൽ സന്തതിയില്ലാത്ത ആ രാജർഷി, മഹാത്മാവ്, മഹാവ്രതൻ, രാജ്യം മന്ത്രിമാരെ ഏൽപ്പിച്ച് വനവാസിയായി. ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരം, ആത്മസംയമത്തോടെ സ്വയം നിയന്ത്രിച്ചു.
3.127.9
स कदाचिन्नृपो राजन्नुपवासेन दुःखितः ।
पिपासाशुष्कहृदयः प्रविवेशाश्रमं भृगोः ॥ ३.१२७.९ ॥
ഒരിക്കൽ ആ രാജാവ്, രാജാവേ, ഉപവാസത്താൽ ദുഃഖിതനായി, ദാഹത്താൽ വരണ്ട ഹൃദയത്തോടെ ഭൃഗുവിന്റെ ആശ്രമത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
3.127.10
तामेव रात्रिं राजेन्द्र महात्मा भृगुनन्दनः ।
इष्टिं चकार सौद्युम्नेर्महर्षिः पुत्रकारणात् ॥ ३.१२७.१० ॥
അതേ രാത്രിയിൽ, രാജേന്ദ്രാ, മഹാത്മാവായ ഭൃഗുനന്ദനനായ മഹർഷി പുത്രപ്രാപ്തിക്കായി സൗദ്യുമ്നിയ്ക്കു വേണ്ടി ഇഷ്ടി നടത്തി.
3.127.11
संभृतो मन्त्रपूतेन वारिणा कलशो महान् ।
तत्रातिष्ठत राजेन्द्र पूर्वमेव समाहितः ॥ ३.१२७.११ ॥
മന്ത്രങ്ങളാൽ ശുദ്ധീകരിച്ച ജലം നിറച്ച ഒരു വലിയ കലശം അവിടെ നിന്നു, രാജേന്ദ്രാ, മുമ്പേ ഏകാഗ്രതയോടെ വെച്ചിരുന്നതാണ്.
3.127.12
यत्प्राश्य प्रसवेत्तस्य पत्नी शक्रसमं सुतम् ।
तद्वारि विहितं राजन्यस्मिन्नासीत्सुसंस्कृतम्।
तं न्यस्य वेद्यां कलशं सुषुपुस्ते महर्षयः ॥ ३.१२७.१२ ॥
അത് കുടിച്ചാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പത്നി ഇന്ദ്രനു തുല്യനായ പുത്രനെ പ്രസവിക്കും, രാജാവേ. വിധിച്ച ആ ജലം അതിൽ നന്നായി തയ്യാറാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ആ കലശം വേദിയിൽ വെച്ച് ആ മഹർഷിമാർ ഉറങ്ങി.
3.127.13
रात्रिजागरणाच्छ्रान्तान्सौद्युम्निः समतीत्य तान् ।
शुष्ककण्ठः पिपासार्तः पानीयार्थी भृशं नृपः।
तं प्रविश्याश्रमं शान्तः पानीयं सोऽभ्ययाचत ॥ ३.१२७.१३ ॥
രാത്രി ഉറക്കമൊഴിച്ചതിനാൽ ക്ഷീണിതരായ ആ മുനിമാരെ കടന്ന്, വരണ്ട തൊണ്ടയോടും ദാഹത്തോടും വേദനിച്ച സൗദ്യുമ്നി രാജാവ് ജലം തേടി ശാന്തമായ ആശ്രമത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് വെള്ളം ആവശ്യപ്പെട്ടു.
3.127.14
तस्य श्रान्तस्य शुष्केण कण्ठेन क्रोशतस्तदा ।
नाश्रौषीत्कश्चन तदा शकुनेरिव वाशतः ॥ ३.१२७.१४ ॥
വരണ്ട തൊണ്ടയോടെ നിലവിളിച്ച ആ ക്ഷീണിതനായ രാജാവിന്റെ വിളി അപ്പോൾ ആരും കേട്ടില്ല; പക്ഷിയുടെ ശബ്ദം പോലെ.
3.127.15
ततस्तं कलशं दृष्ट्वा जलपूर्णं स पार्थिवः ।
अभ्यद्रवत वेगेन पीत्वा चाम्भो व्यवासृजत् ॥ ३.१२७.१५ ॥
അപ്പോൾ വെള്ളം നിറഞ്ഞ ആ കലശം കണ്ട രാജാവ് വേഗത്തിൽ അതിനടുത്തേക്ക് ഓടി, വെള്ളം കുടിച്ച് അത് താഴെ വെച്ചു.
3.127.16
स पीत्वा शीतलं तोयं पिपासार्तो महीपतिः ।
निर्वाणमगमद्धीमान्सुसुखी चाभवत्तदा ॥ ३.१२७.१६ ॥
തണുത്ത വെള്ളം കുടിച്ച്, ദാഹത്താൽ വേദനിച്ച ആ ബുദ്ധിമാനായ രാജാവ് ആശ്വാസം നേടി, അപ്പോൾ അത്യന്തം സുഖിയായി.
3.127.17
ततस्ते प्रत्यबुध्यन्त मुनयः सतपोधनाः ।
निस्तोयं तं च कलशं ददृशुः सर्व एव ते ॥ ३.१२७.१७ ॥
അപ്പോൾ തപോധനരായ ആ മുനിമാർ ഉണർന്നു; അവരെല്ലാവരും വെള്ളമില്ലാത്ത ആ കലശം കണ്ടു.
3.127.18
कस्य कर्मेदमिति ते पर्यपृच्छन्समागताः ।
युवनाश्वो ममेत्येवं सत्यं समभिपद्यत ॥ ३.१२७.१८ ॥
'ഇത് ആരുടെ പ്രവൃത്തി?' എന്ന് ഒത്തുകൂടിയവർ ചോദിച്ചു; യുവനാശ്വൻ 'ഇത് എന്റേതാണ്' എന്ന് പറഞ്ഞു; അങ്ങനെ സത്യം അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു.
3.127.19
न युक्तमिति तं प्राह भगवान्भार्गवस्तदा ।
सुतार्थं स्थापिता ह्यापस्तपसा चैव संभृताः ॥ ३.१२७.१९ ॥
അപ്പോൾ ഭഗവാനായ ഭാർഗവൻ അവനോടു പറഞ്ഞു: 'ഇത് യുക്തമല്ല. പുത്രനുവേണ്ടിയാണ് ഈ ജലം വെച്ചിരുന്നത്; തപസ്സിനാലാണ് ഇത് സംഭരിക്കപ്പെട്ടത്.'
3.127.20
मया ह्यत्राहितं ब्रह्म तप आस्थाय दारुणम् ।
पुत्रार्थं तव राजर्षे महाबलपराक्रम ॥ ३.१२७.२० ॥
ഹേ രാജർഷേ, മഹാബല പരാക്രമീ, നിന്റെ പുത്രനുവേണ്ടി ഞാൻ കഠിനമായ തപസ്സ് സ്വീകരിച്ച് ഇവിടെ ബ്രഹ്മതേജസ്സ് സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു.
3.127.21
महाबलो महावीर्यस्तपोबलसमन्वितः ।
यः शक्रमपि वीर्येण गमयेद्यमसादनम् ॥ ३.१२७.२१ ॥
അവൻ മഹാബലനും മഹാവീര്യനും തപോബലസമ്പന്നനുമായിരിക്കും; തന്റെ വീര്യത്താൽ ഇന്ദ്രനെപ്പോലും യമലോകത്തേക്ക് അയയ്ക്കാൻ കഴിവുള്ളവൻ.
3.127.22
अनेन विधिना राजन्मयैतदुपपादितम् ।
अब्भक्षणं त्वया राजन्न युक्तं कृतमद्य वै ॥ ३.१२७.२२ ॥
ഈ വിധിയാൽ, ഹേ രാജാവേ, ഞാൻ ഇത് ഒരുക്കിയിരുന്നു. എന്നാൽ ഹേ രാജാവേ, നീ ഇന്ന് വെള്ളം കുടിച്ചത് ഉചിതമല്ലാത്ത പ്രവൃത്തിയായി.
3.127.23
न त्वद्य शक्यमस्माभिरेतत्कर्तुमतोऽनय्था ।
नूनं दैवकृतं ह्येतद्यदेवं कृतवानसि ॥ ३.१२७.२३ ॥
എന്നാൽ ഇപ്പോൾ ഇത് മാറ്റുവാൻ ഞങ്ങൾക്ക് കഴിയില്ല; മറ്റൊരു വിധത്തിലാകില്ല. തീർച്ചയായും ഇത് ദൈവനിശ്ചയമാണ്; നീ ഇങ്ങനെ ചെയ്തു.
3.127.24
पिपासितेन याः पीता विधिमन्त्रपुरस्कृताः ।
आपस्त्वया महाराज मत्तपोवीर्यसंभृताः ॥ ३.१२७.२४ ॥
ഹേ മഹാരാജാവേ, ദാഹത്താൽ നീ കുടിച്ച ആ ജലം — വിധിയും മന്ത്രവും കൊണ്ട് ഒരുക്കപ്പെട്ടതും എന്റെ തപസ്സിന്റെ വീര്യത്താൽ സംഭരിക്കപ്പെട്ടതുമായിരുന്നു.
3.127.25
ताभ्यस्त्वमात्मना पुत्रमीदृशं जनयिष्यसि ।
विधास्यामो वयं तत्र तवेष्टिं परमाद्भुताम् ॥ ३.१२७.२५ ॥
നീ അവയാൽ തന്നെ ഇത്തരമൊരു പുത്രനെ ജനിപ്പിക്കും. അവിടെ ഞങ്ങൾ നിനക്കായി പരമാത്ഭുതമായ യാഗം നടത്തും.
3.127.26
यथा शक्रसमं पुत्रं जनयिष्यसि वीर्यवान् ।
न च प्राणैर्महाराज वियोगस्ते भविष्यति ॥ ३.१२७.२६ ॥
വീര്യവാനായ നീ ഇന്ദ്രനു തുല്യനായ പുത്രനെ ജനിപ്പിക്കും. മഹാരാജാവേ, നിന്റെ പ്രാണങ്ങളുമായി നിനക്ക് വേർപാടുണ്ടാകില്ല.
3.127.27
मा खिदस्त्वं हि राजेनद्र दैवं हि बलवत्तरम् ।
गर्भधारणजं वाऽपि न खेदं समवाप्स्यसि ॥ ३.१२७.२७ ॥
രാജേന്ദ്രാ, നീ ദുഃഖിക്കരുത്; ദൈവം വളരെ ബലവാനാണ്. ഗർഭധാരണത്തിൽനിന്നുണ്ടാകുന്ന ദുഃഖവും നിനക്ക് ഉണ്ടാകില്ല.
3.127.28
ततो वर्षशते पूर्णे तस्य राज्ञो महात्मनः ।
वामं पार्श्वं विनिर्भिद्य सुतः सूर्य इव स्थितः ॥ ३.१२७.२८ ॥
പിന്നീട് നൂറു വർഷം പൂർത്തിയായപ്പോൾ ആ മഹാത്മാവായ രാജാവിന്റെ ഇടതുവശം പിളർന്ന് സൂര്യനെപ്പോലെ പുത്രൻ പ്രത്യക്ഷനായി.
3.127.29
निश्चक्राम महातेजा न च तं मृत्युराविशत् ।
युवनाश्वं नरपतिं तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ३.१२७.२९ ॥
മഹാതേജസ്വിയായ അവൻ പുറത്തുവന്നു; മൃത്യു അവനെ സ്പർശിച്ചില്ല. നരപതിയായ യുവനാശ്വന് അത് ഒരു അദ്ഭുതം പോലെയായി.
3.127.30
ततः शक्रो महातेजास्तं दिदृक्षुरुपागमत् ।
ततो देवा महेन्द्रं तमपृच्छन्धास्यतीति किम् ॥ ३.१२७.३० ॥
അപ്പോൾ മഹാതേജസ്വിയായ ഇന്ദ്രൻ അവനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച് വന്നു. പിന്നീട് ദേവന്മാർ മഹേന്ദ്രനോട് ചോദിച്ചു: "ഇവൻ എന്തു കുടിക്കും?"
3.127.31
प्रदेशिनीं ततोऽस्यास्ये शक्रः समभिसंदधे ।
मामयं धास्यतीत्येवं भाषिते चैव वज्रिणा।
मांधातेति च नामास्य चक्रुः सेन्द्रा दिवौकसः ॥ ३.१२७.३१ ॥
അപ്പോൾ ഇന്ദ്രൻ അവന്റെ വായിൽ തന്റെ ചൂണ്ടുവിരൽ വെച്ചു. "ഇവൻ എന്നെ കുടിക്കും" എന്ന് വജ്രധാരി പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം ദേവന്മാർ അവന് "മാന്ധാതാവ്" എന്ന് പേരിട്ടു.
3.127.32
प्रदेशिनीं शक्रदत्तामाखाद्य स शिशुस्तदा ।
अवर्धत महातेजाः किष्कून्राजंस्त्र्योदश ॥ ३.१२७.३२ ॥
ശക്രൻ നൽകിയ ആ ചൂണ്ടുവിരൽ നുണഞ്ഞ് ആ മഹാതേജസ്വിയായ ശിശു, ഹേ രാജാവേ, പതിമൂന്ന് കിഷ്കു വളർന്നു.
3.127.33
वेदास्तं सधनुर्वेदा दिव्यान्स्त्राणि चेश्वरम् ।
उपतस्थुर्महाराजं ध्यातमात्राणि सर्वशः ॥ ३.१२७.३३ ॥
വേദങ്ങളും ധനുർവേദത്തോടൊപ്പം ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങളും ധ്യാനമാത്രത്തിൽ തന്നെ പൂർണ്ണമായി ആ മഹാരാജാവായ ഈശ്വരന്റെ അരികിൽ ഉപസ്ഥിതമായി.
3.127.34
धनुराजगवं नाम शराः शृङ्गोद्भवाश्च ये ।
अभेद्यं कवचं चैव सद्यस्तमुपशिश्रियुः ॥ ३.१२७.३४ ॥
ആജഗവം എന്ന പേരുള്ള വില്ലും, കൊമ്പുകളിൽ നിന്നുണ്ടായ അമ്പുകളും, ഭേദിക്കാനാവാത്ത കവചവും ഉടനെ അവനെ ആശ്രയിച്ചു.
3.127.35
सोऽभिषिक्तो भगवता स्वयं शक्रेण भारत ।
धर्मेण व्यजयल्लोकांस्त्रीन्विष्णुरिव विक्रमैः ॥ ३.१२७.३५ ॥
ഭഗവാൻ ശക്രനാൽ തന്നെ അഭിഷിക്തനായ അവൻ, ഹേ ഭാരതാ, വിഷ്ണു പരാക്രമത്താൽ എന്നപോലെ ധർമ്മത്താൽ മൂന്ന് ലോകങ്ങളെയും ജയിച്ചു.
3.127.36
तस्याप्रतिहतं चक्रं प्रावर्तत महात्मनः ।
रत्नानि चैव राजर्षिं स्वयमेवोपतस्थिरे ॥ ३.१२७.३६ ॥
ആ മഹാത്മാവിന്റെ തടസ്സമില്ലാത്ത ചക്രം ചലിച്ചു, രത്നങ്ങളും ആ രാജർഷിയുടെ അരികിൽ സ്വയമേവ വന്നുചേർന്നു.
3.127.37
तस्येयं वसुसंपूर्णा वसुधा वसुधाधिप ।
तेनेष्टं विविधैर्यज्ञैर्बहुभिः स्वाप्तदक्षिणैः ॥ ३.१२७.३७ ॥
ഭൂപതേ, സമ്പത്തുകൊണ്ട് നിറഞ്ഞ ഈ ഭൂമി അവന്റേതായിരുന്നു. അവൻ പലതരം യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തി, അവയിൽ ധാരാളം ദക്ഷിണകൾ നൽകപ്പെട്ടു.
3.127.38
चितचैत्यो महातेजा धर्मान्प्राप्य च पुष्कलान् ।
शक्रस्यार्धासनं राजँल्लब्धवानमितद्युतिः ॥ ३.१२७.३८ ॥
മഹാതേജസ്വിയായ ചിത്രചൈത്യൻ, ധാരാളം ധർമഫലങ്ങൾ നേടി, ഹേ രാജാവേ, ഇന്ദ്രന്റെ അർധാസനം നേടി; അവൻ അളവില്ലാത്ത തേജസ്സുള്ളവൻ ആയിരുന്നു.
3.127.39
एकाह्ना पृथिवी तेन धर्मनित्येन धीमता ।
विजिता शासनादेव सरत्नाकरपत्तना ॥ ३.१२७.३९ ॥
എപ്പോഴും ധർമത്തിൽ നിലകൊണ്ട ആ ബുദ്ധിമാൻ ഒരൊറ്റ ദിവസം കൊണ്ട്, കേവലം ആജ്ഞയാൽ, രത്നഖനികളും തുറമുഖങ്ങളുമുള്ള ഭൂമി ജയിച്ചു.
3.127.40
तस्य चैत्यैर्महाराज क्रतूनां दक्षिणावताम् ।
चतुरन्ता मही व्याप्ता नासीत्किंचिदनावृतम् ॥ ३.१२७.४० ॥
മഹാരാജാവേ, അവന്റെ യജ്ഞസ്തംഭങ്ങളാലും ദക്ഷിണയുള്ള യജ്ഞങ്ങളാലും നാലതിരുകളോളം വ്യാപിച്ച ഭൂമിയിൽ ഒന്നും മറയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്നില്ല.
3.127.41
तेन पद्मसहस्राणि गवां दश महात्मना ।
ब्राह्मणेभ्यो महाराज दत्तानीति प्रचक्षते ॥ ३.१२७.४१ ॥
ആ മഹാത്മാവ്, മഹാരാജാവേ, ബ്രാഹ്മണർക്ക് പതിനായിരം പദ്മങ്ങളും പശുക്കളും ദാനം നൽകി എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
3.127.42
तेन द्वादशवार्षिक्यामनावृष्ट्यां महात्मना ।
वृष्टं सस्यविवृद्ध्यर्थं मिषतो वज्रपाणिनः ॥ ३.१२७.४२ ॥
ആ മഹാത്മാവ് പന്ത്രണ്ടു വർഷത്തെ അനാവൃഷ്ടിയിൽ, വിളകളുടെ വളർച്ചയ്ക്കായി, വജ്രപാണിയായ ഇന്ദ്രൻ നോക്കിനിൽക്കെ മഴ പെയ്യിച്ചു.
3.127.43
तेन सोमकुलोत्पन्नो गान्धाराधिपतिर्महान् ।
शर्जन्निव महामेघः प्रमथ्य निहतः शरैः ॥ ३.१२७.४३ ॥
സോമകുലത്തിൽ ജനിച്ച, ഗാന്ധാരത്തിലെ മഹാനായ അധിപതിയെ, ഗർജ്ജിക്കുന്ന മഹാമേഘംപോലെ തകർത്ത് അവൻ ശരങ്ങളാൽ വധിച്ചു.
3.127.44
प्रजाश्चतुर्विधास्तेन त्राता राजन्कृतात्मना ।
तेनात्मतपसा लोकास्तापिताश्चातितेजसा ॥ ३.१२७.४४ ॥
രാജാവേ, സംയതാത്മാവായ അവൻ നാലുവിധ പ്രജകളെയും രക്ഷിച്ചു; അവന്റെ ആത്മതപസ്സിനാലും അതിതേജസ്സിനാലും ലോകങ്ങൾ താപമേറ്റു.
3.127.45
तस्यैतद्देवयजनं स्थानमादित्यवर्चसः ।
यस्य पुण्यतमे देशे कुरुक्षेत्रेस्य मध्यतः ॥ ३.१२७.४५ ॥
സൂര്യതേജസ്സുള്ളവന്റെ ഈ ദേവയജന സ്ഥലമാണിത്; കുരുക്ഷേത്രത്തിന്റെ മധ്യത്തിൽ, അതിപുണ്യമായ ദേശത്താണിത്.
3.127.46
तथा त्वमपि राजेन्द्र मान्धातेव महीपतिः ।
धर्मं कृत्वा महीं रक्ष स्वर्गलोकं गमिष्यसि ॥ ३.१२७.४६ ॥
രാജേന്ദ്രാ, നീയും മാന്ധാതാവിനെപ്പോലെ മഹീപതിയാണ്; ധർമ്മം ചെയ്ത് ഭൂമിയെ രക്ഷിച്ചാൽ നീ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ പോകും.
3.127.47
एतत्ते सर्वमाख्यातं मान्धातुश्चरितं महत् ।
जन्म चाग्र्यं महीपाल यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ ३.१२७.४७ ॥
മഹീപാലാ, നീ എന്നോട് ചോദിച്ച മാന്ധാതാവിന്റെ മഹത്തായ ചരിതവും അവന്റെ ശ്രേഷ്ഠമായ ജനനവും ഇതെല്ലാം നിനക്ക് പറഞ്ഞുതന്നു.
3.127.48
एवमुक्तः स कौन्तेयो लोमशेन महर्षिणा ।
पप्रच्छानन्तरं भूयः सोमकं प्रति भारत ॥ ३.१२७.४८ ॥
മഹർഷി ലോമശൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, കൗന്തേയൻ, ഹേ ഭാരതാ, പിന്നീട് വീണ്ടും സോമകനെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു.